“Nam giới gặp các vấn đề về sinh lý ngày càng nhiều, nguyên nhân từ những thói quen không tốt hàng ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh sản”, PGS.TS Nguyễn Quang, Chủ tịch Hội Y học giới tính Việt Nam (VSSM), chia sẻ tại Hội nghị Hội Y học Giới tính châu Á – Thái Bình Dương lần thứ 21 và Khóa đào tạo chuyên sâu quốc tế về Nam khoa và Y học Giới tính 2026, hôm 26/7 tại Hà Nội.
Điển hình là thói quen ngồi lì, làm việc liên tục trên 8 tiếng mỗi ngày khiến vùng sinh dục tăng nhiệt độ. Trong khi đó, tinh hoàn chỉ sản xuất tinh trùng tối ưu khi nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt khoảng 1-2 độ C. Tình trạng hấp nóng diễn ra âm thầm mỗi ngày có thể làm giảm chất lượng tinh trùng, là một trong những yếu tố góp phần gây vô sinh, hiếm muộn.
Ngoài nhiệt độ, thiếu ngủ kéo dài cũng ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe sinh sản. Những người thường xuyên thức khuya, chỉ ngủ 4-5 giờ mỗi đêm, kết hợp sử dụng cà phê và thuốc lá để duy trì tỉnh táo khi căng thẳng sẽ làm gia tăng các gốc tự do (ROS), từ đó gây tổn thương DNA của tinh trùng, khiến tinh trùng dị dạng hoặc giảm khả năng di động.
Còn thuốc lá, rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh sản của nam giới. Thời gian hút thuốc càng lâu và số lượng thuốc hút càng nhiều thì nguy cơ vô sinh càng cao. Ngoài ra, hút thuốc cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn cương dương ở nam giới. Trong khi đó, uống rượu bia nhiều ảnh hưởng đến một số hormone ở nam giới (testosterone, LH, FSH) làm cản trở sự phát triển của tinh trùng. Các độc tố trong rượu, bia có thể làm hỏng cấu trúc DNA của tinh trùng, làm tăng nguy cơ dị tật, giảm chất lượng và số lượng của tinh trùng.
“Nên đứng dậy vận động khoảng 5 phút sau mỗi giờ ngồi làm việc, ngủ trước 23h và hạn chế tối đa thuốc lá, rượu bia để bảo vệ sức khỏe sinh sản” PGS Quang nói.
Thực tế hiện nay nhiều cặp vợ chồng mất cơ hội điều trị sớm vì người chồng chủ quan, từ chối đi khám do vẫn có ham muốn tình dục. Trong khi đó, các nghiên cứu cho thấy nguyên nhân hiếm muộn xuất phát từ phía nam giới chiếm khoảng 40-50% trường hợp.
Xét nghiệm tinh dịch đồ là phương pháp đơn giản, ít tốn kém và không gây đau, nhưng có giá trị quan trọng trong đánh giá khả năng sinh sản, giúp phát hiện sớm bất thường để can thiệp kịp thời, thay vì mặc định nguyên nhân hiếm muộn thuộc về phụ nữ. Vì vậy, nam giới khi có bất thường về sinh lý nên chủ động đi khám để được điều trị hiệu quả.
Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh y học giới tính không chỉ liên quan đến sức khỏe tình dục và sinh sản mà còn gắn với sức khỏe thể chất, tinh thần, các bệnh không lây nhiễm và chất lượng dân số. Ông cho rằng y học hiện đại hướng tới không chỉ điều trị bệnh mà còn bảo tồn chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Dịp này, các chuyên gia cũng tổ chức khóa đào tạo chuyên sâu quốc tế về nam khoa và y học giới tính. Nội dung tập trung vào điều trị cá thể hóa, vô sinh nam, rối loạn chức năng tình dục nam và nữ, nội tiết sinh sản, y học tái tạo, di truyền học, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong y học. Nhiều kỹ thuật tiên tiến như micro-TESE, lập bản đồ tinh hoàn, cấy ghép thể hang nhân tạo, Rezūm, phục hồi chức năng sàn chậu cùng các liệu pháp tái tạo cũng được cập nhật.
Ngày 10-4, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết tỉnh này vừa ghi nhận thêm một trường hợp tử vong nghi do bệnh dại trên người ở xã Lộc Ninh.
Quá trình điều tra dịch tễ cho thấy ông D. (66 tuổi, ngụ ấp Lộc Trung, xã Lộc Ninh) đã bị chó nhà nuôi cắn gây chảy máu ở bàn tay trái khoảng 1 năm trước.
Con chó này chưa được tiêm phòng dại, sau đó cũng cắn vào cẳng chân của em trai ông D. rồi sau đó bỏ đi trong đêm và không quay về, không rõ tình trạng như thế nào. Người em của ông D. hiện sức khỏe vẫn bình thường.
Bị chó cắn ở tai, ông D. chỉ rửa vết thương bằng nước lạnh. Cách xử lý này được cho là có thể làm tăng nguy cơ vi rút dại xâm nhập và phát triển bệnh.
Tiếp đó vào khoảng 6 tháng trước, ông D. còn bị con chó nhỏ nuôi trong nhà cào vào vùng vai gây trầy xước nhẹ (không chảy máu). Gia đình có nuôi 3 con chó nhỏ và sau khi một con cào vào vai ông D. thì cả 3 con chó đều chết.
Tuy nhiên người nhà cho rằng 3 con chó chết do bệnh đường ruột, nên đã cho người khác làm thịt.
Đến ngày 5-4, ông D. bắt đầu có hàng loạt biểu hiện như mệt mỏi, chán ăn, nhức đầu, sốt, đau cơ, lo lắng, mất ngủ, sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng, tăng tiết đờm dãi, co giật, gào hét.
Sang hôm sau, ông D. được đưa vào bệnh viện và chuyển lên tuyến trên, tuy nhiên lúc này bệnh nhân đã trong tình trạng nặng, lơ mơ, sùi bọt mép, suy hô hấp nặng, tiên lượng xấu nên gia đình đưa về và sau đó đã tử vong tại nhà.
Đây đã là trường hợp tử vong thứ 7 liên quan đến bệnh dại trên địa bàn tỉnh Tây Ninh từ đầu năm 2026.
6 trường hợp trước đó được ghi nhận ở các xã Lương Hòa, xã Hưng Điền, xã Mỹ Hạnh, phường Thanh Điền, xã Đức Lập, xã Mỹ An.
Trong đó có một trường hợp bị chó chạy rông ngoài đường cắn trúng, 5 trường hợp bị chó nhà người quen cắn.
Hai trường hợp mới đây diễn ra trong tháng 4-2026 là trường hợp ở ấp 7, xã Mỹ An bị chó cắn khoảng đầu tháng 6-2025 và tử vong vào ngày 3-4. Trường hợp ở ấp Đức Hạnh 2, xã Đức Lập bị chó cắn ngày 11-1 và tử vong vào ngày 1-4.
Hiện tại Tây Ninh đang có đợt nắng nóng trải rộng ở nhiều địa phương, làm tăng nguy cơ phát sinh bệnh dại trên chó, mèo. Tỉnh cũng đang triển khai đợt tiêm phòng bệnh dại chính của năm 2026, tuy nhiên đến nay tỉ lệ tiêm phòng dại trên chó mèo còn thấp, mới đạt 27.615 liều, chiếm 14,33% tổng đàn chó mèo (192.730 con).
UBND tỉnh Tây Ninh đã có văn bản yêu cầu các địa phương và sở, ngành liên quan tiếp tục quán triệt thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống bệnh dại trên người và động vật, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị, địa phương và người đứng đầu.
Hội thảo "Thực trạng vi phạm quy định cấm bán, quảng cáo và khuyến mại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại các điểm bán lẻ và phơi nhiễm với quảng cáo, khuyến mại thuốc lá mới của người trưởng thành" do Trường ĐH Y tế công cộng (Hà Nội) tổ chức vừa qua đã đưa ra các bằng chứng mới nhất về thực trạng bán, quảng cáo, khuyến mại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại VN. Qua đó, lấy ý kiến chuyên gia, cơ quan quản lý để góp phần tăng cường hiệu quả thực thi các quy định phòng chống tác hại của thuốc lá.
Kết quả khảo sát trên 2.462 sinh viên từ 18 - 24 tuổi tại các trường đại học ở Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và TP.HCM cho thấy: 14,3% sinh viên đã từng thử thuốc lá điện tử và 3,3% hiện đang sử dụng. Đối với thuốc lá nung nóng, tỷ lệ này là 6,2% đã từng thử và 0,8% hiện đang sử dụng. Độ tuổi trung bình bắt đầu sử dụng các sản phẩm thuốc lá mới là khoảng 16,9 tuổi.
Sau khi Nghị quyết 173 của Quốc hội được triển khai, nghiên cứu ghi nhận những chuyển biến tích cực bước đầu trong việc kiểm soát thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Khảo sát tại 126 điểm bán lẻ từng kinh doanh các sản phẩm này và có địa chỉ cụ thể trên Google Maps cho thấy 64,3% cơ sở đã đóng cửa.
Nghiên cứu cũng cho thấy có sự chuyển dịch các hoạt động kinh doanh, quảng cáo, tiếp thị sản phẩm sang môi trường internet. Trong số các điểm bán được khảo sát, 34,9% đã chuyển sang bán hàng trực tuyến. Đồng thời, 39,2% sinh viên cho biết vẫn tiếp xúc với quảng cáo thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng trong vòng 30 ngày qua, trên một kênh mạng xã hội.
Đại diện nhóm nghiên cứu cho rằng, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện chính sách và giám sát, thực thi pháp luật, cần tăng cường truyền thông thay đổi nhận thức và hành vi hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên và trẻ em.
Hội thảo là hoạt động thuộc khuôn khổ dự án "Hỗ trợ phòng chống tác hại của thuốc lá thông qua việc cung cấp bằng chứng về thực trạng bán, quảng cáo và khuyến mại các sản phẩm thuốc lá mới tại VN và khuyến nghị các giải pháp ngăn ngừa tác hại của thuốc lá mới", do Tổ chức Chiến dịch vì trẻ em không thuốc lá (Mỹ) tài trợ.
Một sản phụ tại miền Đông Trung Quốc tình nguyện nhường phòng mổ đã chuẩn bị sẵn của mình để cứu một thai phụ khác đang bị băng huyết nguy kịch. Video ghi lại cuộc "tiếp sức sinh tử" mới đây tại Duy Phường, tỉnh Sơn Đông, được chia sẻ khắp mạng xã hội Trung Quốc, thu hút sự chú ý lớn của công chúng, SCMP đưa tin ngày 29/5.
Theo People's Daily, sự việc diễn ra tại Bệnh viện Nhân dân Duy Phường. Khi đó, một sản phụ đang nằm trong phòng mổ, mọi công tác chuẩn bị cho ca phẫu thuật của cô đều hoàn tất. Cô đã phải nhịn ăn gần hai tiếng trước khi tiến hành thủ thuật, trong khi em bé trong bụng liên tục cựa quậy.
Cùng lúc đó, chiếc taxi chở theo một thai phụ trong tình trạng nguy kịch lao nhanh vào cổng cấp cứu của bệnh viện. Bên trong xe, một phụ nữ trẻ đang nằm co quắp ở ghế sau, mất ý thức và người sũng máu. Các bác sĩ phát hiện cô đến bệnh viện một mình, không có người nhà đi cùng, không mang theo giấy tờ tùy thân, hồ sơ bệnh án hay tiền đặt cọc viện phí.
Bác sĩ Chu Ngọc Xuân, Giám đốc Trung tâm Sản khoa của bệnh viện, ra lệnh đưa bệnh nhân vào phòng mổ gấp, bỏ qua các thủ tục giấy tờ. Bệnh viện cũng sẽ ứng trước toàn bộ chi phí ban đầu. Song một cuộc khủng hoảng khác lại ập đến khi tất cả phòng mổ tại thời điểm đó đều kín chỗ, phải mất ít nhất 40 phút nữa mới có phòng trống tiếp theo. Trong tình thế nguy cấp, bác sĩ Chu đã vào phòng mổ nơi sản phụ đầu tiên đang đợi và giải thích tình hình. "Hãy cứu cô ấy trước đi bác sĩ. Tôi có thể đợi được", người mẹ đó trả lời rồi cùng các nhân viên y tế rời khỏi phòng.
Bệnh nhân hôn mê lập tức được đẩy lên bàn mổ nhưng tim thai của em bé trong bụng cô đã ngừng đập. Cô đã mất 3.500 ml máu trong một thời gian ngắn, gần bằng toàn bộ lượng máu trong cơ thể của một người trưởng thành. Dù trong những tình huống khẩn cấp như này, cắt bỏ tử cung thường là phương án an toàn nhất để giữ mạng sống cho người mẹ nhưng các bác sĩ đã nỗ lực giữ lại được cơ quan này cho cô.
Tuy nhiên, em bé sau khi sinh ra không có dấu hiệu sinh tồn, dù đã được các bác sĩ kiên trì hồi sức cấp cứu. Sau hơn hai tiếng phẫu thuật, người phụ nữ tỉnh lại mới biết con mình đã mất. Ngày hôm sau, cô được chuyển từ phòng chăm sóc tích cực sang phòng bệnh thường.
Về phần sản phụ đã nhường phòng mổ, ca sinh nở sau đó của cô đã diễn ra suôn sẻ. Hiện cả mẹ và bé trai có sức khỏe tốt. Gia đình cô hoàn toàn ủng hộ quyết định này. Chia sẻ với truyền thông, người nhà sản phụ cho biết: "Nếu là tôi trong hoàn cảnh đó, tôi cũng sẽ làm như vậy".
Câu chuyện đã tạo nên một làn sóng lay động mạnh mẽ trên mạng, thu hút hơn 32 triệu lượt xem ở các chủ đề liên quan. Vụ việc cũng một lần nữa dấy lên cảnh báo về những rủi ro, nguy hiểm trong quá trình sinh nở của phụ nữ. Một cuộc khảo sát trên 18.000 thai phụ tại Trung Quốc cho thấy hơn một phần tư số người gặp phải các biến chứng liên quan đến thai kỳ. Đặc biệt, những phụ nữ sinh con nhiều lần phải đối mặt với nguy cơ béo phì và tiểu đường thai kỳ cao hơn rõ rệt.
