Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ chiều 27/7 đến hết đêm 28/7, Bắc Bộ sẽ xảy ra đợt mưa vừa đến mưa to và rất to trên diện rộng. Quan sát trên ảnh radar thời tiết cho thấy nhiều khu vực ở Bắc Bộ đã xuất hiện mưa dông từ chiều nay.
Trong đợt mưa này, khu vực vùng núi và trung du, bao gồm tỉnh Cao Bằng và phía Tây tỉnh Lạng Sơn, được dự báo có lượng mưa phổ biến 70-120mm, cục bộ có nơi vượt 250mm. Đây là những địa phương đã ghi nhận mưa kéo dài trong nhiều ngày qua, khiến đất đá bão hòa nước, làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại các sườn dốc, khu vực ven suối và vùng núi.
Tại các khu vực còn lại của Bắc Bộ, lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi trên 150mm.
Không chỉ Bắc Bộ, khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ cũng bước vào đợt mưa lớn từ chiều tối 27/7 đến hết ngày 29/7. Tổng lượng mưa phổ biến từ 40-100mm, cục bộ có nơi trên 200mm.
Cơ quan khí tượng lưu ý, trong các cơn dông có khả năng xuất hiện lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại về người và tài sản. Người dân cần hạn chế di chuyển qua khu vực ngầm tràn, nơi ngập sâu, đồng thời chủ động các biện pháp phòng tránh lũ quét, sạt lở đất và dông lốc.
Bên cạnh đó, từ đêm 27/7 đến ngày 29/7, trên các sông khu vực Bắc Bộ có khả năng xuất hiện một đợt lũ với biên độ từ 2-5m. Đỉnh lũ trên các sông nhỏ có thể đạt mức báo động 1 đến báo động 2, một số sông vượt báo động 2. Trên thượng lưu các sông Thao, Chảy, Lô, Thương và Cầu, đỉnh lũ được dự báo vượt mức báo động 1.
Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh vùng núi, trung du và ngập úng ở vùng trũng thấp ven sông, khu vực đô thị thuộc Bắc Bộ. Cảnh báo rủi ro thiên tai do lũ được xác định ở cấp 1. Lũ có thể ảnh hưởng đến giao thông đường thủy, nuôi trồng thủy sản, sản xuất nông nghiệp, đời sống dân sinh và các hoạt động kinh tế – xã hội.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong 1 giờ qua (từ 11 giờ đến 12 giờ ngày 27/7), khu vực các tỉnh Bắc Ninh và Thái Nguyên đã có mưa vừa, mưa to như: Xuân Lạc 48,2mm, Lương Sơn 30,2mm (Thái Nguyên); Tân Yên 45mm (Bắc Ninh);… Mô hình độ ẩm đất cho thấy một số khu vực thuộc các tỉnh trên đã gần bão hòa (trên 85%) hoặc đạt trạng thái bão hòa.
Trong 3-6 giờ tới, khu vực các tỉnh trên tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến 30-50mm, có nơi trên 90mm. Trong 6 giờ tới, nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại các tỉnh trên, đặc biệt tại các xã/phường:
Thái Nguyên: An Khánh, Bằng Vân, Chợ Mới, Chợ Rã, Đại Phúc, Điềm Thụy, Đồng Hỷ, Đồng Phúc, Kha Sơn, Nam Cường, Nam Hòa, Ngân Sơn, P. Bá Xuyên, P. Bách Quang, P. Gia Sàng, P. Linh Sơn, P. Phan Đình Phùng, P. Phổ Yên, P. Phúc Thuận, P. Quan Triều, P. Quyết Thắng, P. Sông Công, P. Tích Lương, P. Vạn Xuân, Phú Bình, Phú Lạc, Phú Lương, Phúc Lộc, Sảng Mộc, Tân Cương, Tân Khánh, Thành Công, Thượng Minh, Thượng Quan, Trại Cau, Tràng Xá, Vô Tranh, Yên Bình, Yên Trạch;
Bắc Ninh: Bắc Lũng, Bảo Đài, Biển Động, Biên Sơn, Đại Sơn, Đèo Gia, Lục Nam, Lục Ngạn, Lục Sơn, Mỹ Thái, Nam Dương, Nghĩa Phương, P. Chũ, P. Đa Mai, P. Nếnh, P. Phượng Sơn, P. Tân An, P. Tự Lạn, P. Vân Hà, P. Việt Yên, Phúc Hòa, Sơn Động, Tân Dĩnh, Tân Yên, Tây Yên Tử, Trường Sơn, Tuấn Đạo, Vân Sơn, Yên Định. Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy: Cấp 1.
Lũ quét, sạt lở đất có thể gây tác động rất xấu đến môi trường, uy hiếp tính mạng của người dân; gây tắc nghẽn giao thông cục bộ, làm ảnh hưởng tới quá trình di chuyển của các phương tiện; phá hủy các công trình dân sinh, kinh tế gây thiệt hại cho các hoạt động sản xuất, hoạt động kinh tế – xã hội. Kiến nghị các cơ quan chức năng tại địa phương lưu ý rà soát các điểm nghẽn dòng, các vị trí xung yếu trên địa bàn để có biện pháp phòng tránh, ứng phó.
Một ngày giữa tháng 5/2026, ông Nguyễn Ngọc Nam, Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản Nhơn Hải, nhắn: "Sắp tới mùa rùa mẹ lên bờ rồi. Các bà đỡ ở Nhơn Hải bắt đầu công việc rồi".
Năm nào cũng vậy, cứ gần mua sinh sản là cả Tổ cộng đồng lại bắt tay cắm biển, giăng lưới, dọn bãi, chuẩn bị sẵn sàng đón những mẹ rùa lên bờ.
Hơn 1.000m2 bãi cát mịn ở Mũi Cồn, khu phố Hải Đông (làng chài Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông) được khoanh lại làm nơi ở cho rùa mỗi mùa sinh sản. Rùa mẹ lên cát đẻ trứng rồi men theo sóng nước ra khơi. Những quả trứng gửi lại nơi bãi cho những "bà đỡ" ở làng chài Nhơn Hải - thành viên các Tổ cộng đồng chuyển vào khu vực được khoanh vùng. Trứng ấp từ 45-60 ngày trong cát, với sự theo dõi và bảo vệ của "bà đỡ" cho đến nở thành rùa con lạch bạch tìm về với biển. Nghe thì đơn giản, nhưng để có được hành trình đó phía là cả một quá trình hỗ trợ thầm lặng của cộng đồng ngư dân nơi đây.
Người được bà con Nhơn Hải gọi vui là "bà đỡ" của rùa biển là anh Nguyễn Tôn Xuân Sáng - thành viên tổ cộng đồng, tổ trưởng tổ đỡ đẻ cho rùa. Cái tên này xuất phát từ một thực tế là bất kể giờ nào, ngày nào, hễ nghe tin có rùa mẹ lên bờ tìm đẻ trứng là anh có mặt.
"Nhiều thì trên 100 trứng, ít thì vài chục trứng. Chỉ khi nào mẹ rùa đẻ xong, men theo sóng về khơi xa thì chúng tôi mang trứng vào ụ cát để ấp. Từ lúc đó đến lúc rùa nở, các thành viên trong tổ cộng đồng thay nhau canh thời gian chờ rùa nở ra rồi đưa chúng ra biển. Chờ rùa mẹ đẻ vài tiếng, chờ rùa con nở vài tháng, chỉ mong được 10-20% số trứng nở thành con là vui rồi", anh Sáng nói.
Anh Sáng kể, hồi đầu anh còn phải "đỡ đẻ online" khi phát hiện rùa mẹ lên bờ đẻ trứng. Lúc đó anh vừa khoanh cát, vừa quan sát rùa mẹ, vừa gọi điện nhờ các chuyên gia của IUCN (Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên thế giới) hỗ trợ. "Vậy mà cũng suôn sẻ", anh cười và nhớ lại chuyện lần đầu làm "bà đỡ" cho rùa. Giờ thì anh và nhiều thành viên khác trong tổ đã thành thạo. "Cái quan trọng nhất là rùa vẫn cần môi trường an toàn, ít bị con người tác động", anh Sáng nói.
Thay đổi lớn nhất đó là ý thức của người dân địa phương nơi đây. Nói như ông Nguyễn Xuân Hiển, một người dân ở khu phố Hải Đông, kỹ thuật là một, phần quan trọng là nhận thức của bà con đã góp phần tạo nên một mái nhà an toàn cho rùa biển nơi đây.
"Trước đây, bà con chưa quan tâm nhiều tới bảo tồn rùa biển, thậm chí nhiều người còn lấy cả trứng rùa. Nhưng từ khi được tuyên truyền về bảo tồn động vật biển quý hiếm, bảo vệ hệ sinh thái biển, bà con ý thức hơn và chung tay giữ gìn. Kể từ đó, biển lành, rùa lại tìm về đẻ trứng. Chúng tôi vui lắm", ông Hiển nói.
Nói về điều này, ông Nam chia sẻ thêm, những năm gần đây, rùa tìm về bãi đẻ ở Nhơn Hải trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 9. Từ năm 2020 đến nay, rùa biển lên Hòn Khô, Mũi Cồn đẻ trứng. Năm nhiều, năm ít nhưng đó cũng là tín hiệu tích cực cho thấy công tác bảo tồn rùa biển ở địa phương thay đổi đáng kể.
"Năm 2024 rùa về đẻ nhiều, năm 2025 không có, năm 2026 chúng tôi đang chờ. Rùa biển lên bờ đẻ tùy thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng điều quan trọng đó là sự cảm nhận về môi trường biển an toàn. Do vậy, chúng tôi rất quan tâm việc giữ gìn môi trường biển, tuyên truyền bà con hạn chế các hoạt động gần khu rùa hay tìm về để tạo sự an tâm cho rùa", ông Nam nói.
Theo Chi cục Thủy sản tỉnh Gia Lai, từ năm 2018 đến nay, rùa biển liên tục tìm về đẻ trứng ở nhiều bãi biển như: Hòn Khô, Mũi Cồn (Nhơn Hải), Kỳ Co (Nhơn Lý), Nhơn Châu... Rùa biển có đặc tính di cư hàng nghìn cây số để quay về đúng nơi mình sinh ra mà đẻ trứng. Trong đó, Hòn Khô, Mũi Cồn (Nhơn Hải, phường Quy Nhơn Đông) được xác định là bãi đẻ của loài rùa xanh (ngư dân hay gọi là Vích), một trong số ít bãi đẻ của rùa biển đất liền còn sót lại ở Việt Nam.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, cho biết, từ năm 2016 đến nay, ngư dân địa phương đã chủ động báo tin, tham gia thả và cứu hộ 49 con rùa biển; từ Kỳ Co, Mũi Cồn đến Nhơn Châu, các ngư dân cùng các tổ cộng đồng bảo vệ được 16 ổ trứng với 674 rùa con về biển an toàn. Kết quả này có được nhờ vào Chương trình bảo tồn bãi đẻ rùa biển dựa vào cộng đồng do IUCN tài trợ giai đoạn 2015 – 2018, qua đó hình thành các tổ cộng đồng và đội ngũ khuyến ngư viên địa phương gắn bó với công tác bảo tồn cho đến bây giờ. Từ Nhơn Hải, các hoạt động bảo tồn động vật biển quý hiếm đã lan tỏa ra khắp các vùng biển trong tỉnh.
Và câu chuyện bảo tồn ấy dần dần trở thành một điều thu hút, kéo du khách tìm về địa phương. "Nhiều du khách khi biết được các hoạt động bảo tồn rùa biển, họ đã ngỏ ý muốn đặt tour về xem, nhiều người đã nhắn trước cho tôi khi nào rùa biển đẻ hãy gọi họ; khi nào có hoạt động bảo vệ môi trường, thu gom rác dưới biển, trên bờ hãy gọi cho họ. Du khách không chỉ đến Nhơn Hải để xem biển đẹp mà họ đã trở thành tình nguyện viên cùng tham gia các hoạt động với Tổ cộng đồng", ông Nam nói.
Ông Bùi Duy Ninh, Phó Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Đông, cho hay, các hoạt động bảo tồn rùa biển, bảo vệ rạn san hô - mái nhà của biển ở vùng biển Nhơn Hải - không phải chỉ vì du lịch, mà đây chính là cách cộng đồng cư dân ven biển giữ gìn sinh kế của mình.
"Từ góc nhìn này, chính quyền địa phương đồng hành với cư dân nơi đây bằng cách xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển du lịch bền vững, du lịch cộng đồng. Xúc tiến quảng bá hình ảnh du lịch bền vững của địa phương không phải bằng cách biến bãi đẻ của rùa thành điểm check-in mà là để kể những câu chuyện đằng sau đó cho du khách nghe - câu chuyện về một hệ sinh thái biển được bảo vệ, giữ gìn cho muôn đời sau", ông Ninh nói.
Dù nền nhiệt ghi nhận trong đợt nắng nóng cuối tháng 6 thấp hơn so với thời điểm cuối tháng 5, nhiều người dân miền Bắc vẫn có cảm giác oi bức, ngột ngạt hơn hẳn. Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, yếu tố quyết định không chỉ là nhiệt độ mà còn là sự thay đổi của khí áp.
Đặt câu hỏi vì sao nhiệt độ cảm nhận lại khốc liệt hơn dù nền nhiệt không quá cao, TS Huy cho biết "thủ phạm" chính là khí áp. Cùng điều kiện có nắng, không mưa, không mây và thời gian chiếu sáng tương đương, sự thay đổi của khí áp có thể khiến con người cảm thấy nóng bức hơn rất nhiều.
Chuyên gia phân tích, tại châu Âu đang xuất hiện một hệ thống khí áp đặc biệt có dạng vòm, gọi là Omega Block. Hai rãnh áp thấp mạnh nằm ở phía Tây và phía Đông đã ép khối khí áp cao ở giữa tạo thành một "vòm nhiệt". Không khí bên trong khối vòm bị nén xuống, mật độ tăng cao và giữ nhiệt, khiến nhiệt độ tăng mạnh trong nhiều ngày liên tiếp.
Đây là nguyên nhân khiến nước Pháp vừa trải qua đợt nắng nóng kỷ lục. Dù thời tiết tại Pháp đang dần dịu mát với nhiệt độ ban đêm có nơi xuống khoảng 12 độ C, ban ngày phổ biến 30-32 độ C, nhưng vòm nhiệt đang tiếp tục dịch chuyển sang Bỉ, Đức, Italy và sau đó lan tới Đông Âu. Riêng tại Đức, nhiệt độ cuối tuần này được dự báo có thể vượt 41 độ C, tiệm cận hoặc phá vỡ các kỷ lục từng ghi nhận.
Tại Việt Nam, khí áp cũng là yếu tố khiến cảm giác nóng trở nên khắc nghiệt hơn. Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, mức khí áp thuận lợi cho sức khỏe ở vùng nhiệt đới thường dao động khoảng 1.005 hPa vào ban ngày và 1.015 hPa vào ban đêm. Trong đợt nắng nóng vừa qua, Hà Nội có thời điểm khí áp giảm xuống chỉ còn khoảng 997 hPa, tạo cảm giác oi bức, ngột ngạt kéo dài. Khí áp thấp trên biển cũng là điều kiện hình thành các cơn bão mạnh.
Về diễn biến thời tiết những ngày tới, chuyên gia cho biết mưa đã xuất hiện trên diện rộng tại miền núi, trung du Bắc Bộ và khu vực Hà Nội từ đêm 25 đến sáng 26/6, giúp nền nhiệt giảm đáng kể. Chiều 26/6, mưa có khả năng mở rộng xuống Thanh Hóa và Nghệ An, tuy nhiên phân bố không đồng đều, chủ yếu là mưa cục bộ.
Trong khi đó, khu vực từ Hà Tĩnh đến Huế vẫn tiếp tục đối mặt với nắng nóng gay gắt, nhiệt độ phổ biến 37-38 độ C, có nơi vượt 39 độ C trong các ngày 26-28/6. Từ Đà Nẵng đến Quảng Ngãi cũng duy trì nền nhiệt cao, riêng Tam Kỳ có thể chạm ngưỡng 39 độ C trước khi xuất hiện mưa dông vào chiều tối. Ven biển Bình Định đến Phú Yên dự kiến tiếp tục nắng nóng, đến cuối tuần mới xuất hiện mưa rải rác.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nắng nóng tại khu vực từ Thanh Hóa đến Đắk Lắk sẽ còn duy trì trong vài ngày tới trước khi giảm dần vào khoảng 29-30/6. Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo nguy cơ cháy nổ, cháy rừng và tình trạng mất nước, sốc nhiệt do nền nhiệt cao kết hợp độ ẩm thấp. Đồng thời lưu ý nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể cao hơn dự báo từ 2-4 độ C, thậm chí lớn hơn tại các khu vực có nhiều bê tông và mặt đường nhựa.
