Bác sĩ chuyên khoa 1 Đỗ Anh Tuấn, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết thời điểm nhập viện, bà H. rơi vào trạng thái sốc mất máu, huyết áp chỉ còn 82/47 mmHg (bình thường khoảng 110/70 – 120/80 mmHg), da và niêm mạc nhợt nhạt.
Kết quả chụp CT bụng cho thấy một khối u mạch cơ mỡ (AML) ở thận phải vỡ, tạo thành khối máu tụ 40 x 90 mm trong khoang sau phúc mạc, chèn ép niệu quản và tĩnh mạch chủ dưới. Ngoài ra, thận trái của người bệnh cũng ghi nhận có khối u tương tự.
Bà H. từng được bác sĩ chẩn đoán có khối u ở thận nửa năm trước. Tuy nhiên, vì là u lành nên được chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc và theo dõi định kỳ, chưa can thiệp. Dù vẫn đang tuân thủ lộ trình tái khám, khối u bất ngờ gặp biến chứng vỡ, khiến bà rơi vào tình trạng nguy kịch.
Cùng với đó, kết quả chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA) phát hiện một nhánh động mạch nuôi khối u ở thận phải có túi giả phình kích thước 9 x 7 mm (tình trạng rò rỉ máu ra ngoài thành động mạch và tạo khối máu tụ) được bao bọc bởi các mô xung quanh. “Đây là nguyên nhân chính gây tình trạng mất máu, tiềm ẩn nguy cơ vỡ mạch cao, cần phải can thiệp ngay lập tức”, bác sĩ Tuấn nhận định, và cho biết thêm rằng người bệnh có tiền sử mắc nhiều bệnh nền như: tim thiếu máu cục bộ mạn tính, tăng huyết áp, tiểu đường loại 2 và loét dạ dày, gây nhiều thách thức khi can thiệp.
Do sốc mất máu, người bệnh yếu không thể phẫu thuật ngay, bác sĩ quyết định can thiệp nút động mạch chọn lọc để cầm máu nhanh nhất. Một ống thông được luồn qua động mạch chủ đùi của người bệnh đến nhánh động mạch bị tổn thương, từ đó bơm chất gây tắc mạch để cầm máu và chặn nguồn máu nuôi u.
Sau 2 tiếng can thiệp (gấp rưỡi thời gian thông thường vì tổn thương phức tạp, người bệnh lớn tuổi), tình trạng chảy máu được kiểm soát mà không cần phải cắt bỏ thận, giúp bảo tồn tối đa chức năng thận cho người bệnh.
Do mất lượng máu lớn trước đó, sau can thiệp, bà H. phải truyền tổng cộng 4 đơn vị hồng cầu lắng để bổ sung. Ngoài ra, người bệnh còn gặp các biến chứng viêm phổi, thở khò khè, ho đàm xanh và nhiễm trùng tiết niệu. Các bác sĩ phối hợp sử dụng kháng sinh phổ rộng liều cao cùng các thuốc hỗ trợ tim mạch, ổn định đường huyết và huyết áp để kiểm soát.
Sau 2 tuần điều trị tích cực, sức khỏe bà H. hồi phục nhanh chóng. Kết quả siêu âm và chụp CT cho thấy khối máu tụ đã ổn định, không tăng kích thước, dự kiến tan hết sau 3 tháng. Tình trạng viêm phổi được kiểm soát, các chỉ số sinh hiệu trở về mức an toàn. Bà H. xuất viện trong trạng thái tỉnh táo, ăn uống tốt và không còn đau bụng.
Sau 1 tháng, bà H. tái khám tại bệnh viện và được chỉ định phẫu thuật u thận bằng robot Da Vinci Xi. Từ đường mổ nhỏ chỉ khoảng 1 cm, bác sĩ điều khiển cánh tay robot linh hoạt, dưới sự dẫn đường của hệ thống camera 3D tiếp cận tổn thương trong khoang bụng, tỉ mỉ bóc tách khối u khỏi thận và lấy sạch mô hoại tử, vừa cắt vừa cầm máu, sau đó khâu phục hồi nhu mô thận nhanh chóng chỉ trong 2 giờ đồng hồ.
Theo bác sĩ Tuấn, u mạch cơ mỡ thận thường là u lành tính, nhưng nếu kích thước u lớn (hơn 4 cm), hoặc có giả phình mạch máu bên trong sẽ rất dễ vỡ gây xuất huyết nội, người bệnh tử vong nhanh vì mất máu.
Bác sĩ khuyến cáo, những người có khối u thận nên đi thăm khám định kỳ mỗi 6 – 12 tháng để theo dõi u tiến triển, kịp thời phát hiện các tình trạng bất thường. Nếu có triệu chứng đau hông lưng đột ngột, tiểu ra máu hoặc chóng mặt, cần đến bệnh viện tầm soát và điều trị, tránh những biến chứng nguy hiểm.
Sáng sớm là khoảng thời gian hệ tim mạch phải hoạt động bận rộn và dễ bị tổn thương nhất. Việc duy trì những thói quen xấu ngay khi thức dậy có thể vô tình đặt áp lực cực lớn lên trái tim của bạn.
Bác sĩ Sanjay Bhojraj, chuyên gia tim mạch người Mỹ với hơn 20 năm kinh nghiệm lâm sàng, cho biết buổi sáng là thời điểm hệ tuần hoàn phải làm việc căng thẳng và tương đối nhạy cảm.
Theo báo cáo từ tờ CNBC, trong vài giờ đầu sau khi thức dậy, nồng độ cortisol và huyết áp trong cơ thể người sẽ tăng dần, trong khi chỉ số biến thiên nhịp tim (HRV) lại giảm xuống.
Lúc này, cơ thể đang chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang chế độ hoạt động, và đây cũng chính là khoảng thời gian ghi nhận tỷ lệ xảy ra các biến cố tim mạch cao hơn.
Chính vì lý do này, bác sĩ Bhojraj đã chia sẻ 5 việc mà bản thân ông tuyệt đối không bao giờ làm trước 9 giờ sáng để bảo vệ trái tim:
Tránh uống cà phê chứa nhiều đường
Bác sĩ Bhojraj cho biết, nhiều người có thói quen bắt đầu ngày mới bằng một ly latte thêm đường hoặc các loại cà phê có hương vị khác. Tuy nhiên, một ly cà phê nhiều đường như vậy có thể khiến bạn nạp vào cơ thể từ 30-50 g đường ngay cả khi chưa ăn sáng. Điều này dễ làm lượng đường trong máu tăng vọt, từ đó kích thích tuyến tụy tiết ra một lượng lớn insulin.
Quá trình này không chỉ làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể, mà còn khiến cảm giác no không duy trì được lâu, làm bạn nhanh chóng cảm thấy đói lại trong thời gian ngắn.
Không ăn đồ ngọt thay cho bữa sáng
Các lựa chọn bữa sáng như bánh sừng bò (croissant), bánh muffin hay bánh donut dù rất tiện lợi nhưng hầu hết đều là sự kết hợp giữa carbohydrate tinh chế và chất béo bão hòa. Bác sĩ Bhojraj chỉ ra rằng loại thực phẩm này thường thiếu hụt lượng chất xơ và protein cần thiết để ổn định đường huyết. Chúng khiến đường máu tăng nhanh rồi lại giảm sâu đột ngột, tạo ra sự biến động lớn trong cơ thể, và tình trạng này hoàn toàn không có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Hạn chế ăn thịt chế biến sẵn
Thịt xông khói, giăm bông và xúc xích là những món ăn sáng phổ biến nhưng lại nằm trong danh sách khuyến cáo nên tránh ăn thường xuyên của bác sĩ Bhojraj. Ông phân tích, các loại thịt chế biến sẵn này thường chứa hàm lượng natri (muối) và chất béo bão hòa rất cao, một số sản phẩm còn được thêm chất bảo quản như nitrate. Nếu tiêu thụ lượng lớn trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Dù vậy, ông cũng nói thêm rằng thỉnh thoảng ăn một chút thì không phải là vấn đề lớn, điều thực sự cần lưu ý là thói quen ăn chúng hằng ngày.
Không uống nước tăng lực
Trong số những điều cấm kỵ được bác sĩ Bhojraj liệt kê, nước tăng lực là loại đồ uống ông cho rằng tuyệt đối không nên chạm vào. Chuyên gia này giải thích, nước tăng lực thường chứa lượng lớn caffeine, đường và các thành phần kích thích, rất dễ làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch, có thể dẫn đến tim đập nhanh, tăng huyết áp, thậm chí là tăng nguy cơ loạn nhịp tim.
Đặc biệt là khi vừa ngủ dậy, cơ thể vốn đang trong giai đoạn kích hoạt dần dần, việc nạp thêm các thức uống có tính kích thích cao vào thời điểm này có nguy cơ gây áp lực lớn hơn nữa cho trái tim.
Để cơ thể rơi vào trạng thái áp lực cao khi bụng rỗng
Bác sĩ Bhojraj lưu ý rằng, nếu việc nhịn ăn gián đoạn được lên kế hoạch và thực hiện đúng cách, đi kèm với việc bổ sung đủ nước và vận động vừa phải thì sẽ không gây ra vấn đề gì nghiêm trọng cho cơ thể. Thế nhưng, nhiều người không phải đang nhịn ăn một cách khoa học, mà họ lại uống cà phê khi bụng rỗng, vội vã xử lý công việc, thậm chí uống thuốc khi chưa ăn gì, rồi dựa dẫm vào adrenaline trong thời gian dài để duy trì sự tỉnh táo.
Khi bước vào khoảng thời gian buổi sáng, hệ thần kinh dễ bị hưng phấn quá mức, và lượng đường trong máu cũng có khả năng biến động dữ dội.
Bác sĩ Bhojraj nhấn mạnh, khi tuổi tác ngày một lớn, khả năng điều hòa sự thay đổi đường huyết, huyết áp và hormone của cơ thể sẽ giảm dần. Do đó, việc xây dựng một thói quen buổi sáng lành mạnh là vô cùng quan trọng.
Ông khuyên mọi người sau khi thức dậy nên bổ sung nước trước, nạp đầy đủ chất dinh dưỡng phù hợp, đồng thời dành cho bản thân một khoảng thời gian đệm để cơ thể từng bước thích nghi và bước vào trạng thái làm việc. Điều này sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho hệ tim mạch và duy trì một trạng thái sức khỏe ổn định hơn.
Theo Bộ Y tế, trong gần 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 25.094 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng (4 ca tử vong). Trong đó riêng khu vực phía Nam ghi nhận 18.031 trường hợp (chiếm 71,9% số mắc cả nước).
Số trường hợp mắc bệnh tay chân miệng chủ yếu gặp ở nhóm trẻ từ 1-5 tuổi (chiếm 92,7%). Số bệnh nhi đến khám, điều trị tại các cơ sở khám, chữa bệnh, nhất là tại các bệnh viện nhi tuyến cuối ở phía Nam như Bệnh viện Nhi đồng 1, Nhi đồng 2, Nhi đồng thành phố, Bệnh nhiệt đới thành phố và các bệnh viện chuyên khoa nhi, chuyên khoa sản nhi các tỉnh tăng nhanh.
Trong đó có nhiều ca nặng, đặc biệt các kết quả xét nghiệm cho thấy sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71), tác nhân có độc lực cao, có khả năng gây biến chứng thần kinh nặng, diễn tiến nhanh, làm gia tăng nguy cơ tử vong.
Nhằm tăng cường công tác truyền thông, khám, phân loại, thu dung, điều trị và kiểm soát lây nhiễm bệnh tay chân miệng trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở y tế, sở y tế các địa phương xây dựng, rà soát, cập nhật kế hoạch phòng, chống bệnh tay chân miệng trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp với diễn biến tình hình bệnh.
Trong đó, các đơn vị chuẩn bị sẵn sàng các phương án tổ chức khám, thu dung, cấp cứu, cách ly, điều trị trong tình huống gia tăng các trường hợp bệnh nhi nghi mắc tay chân miệng, bệnh nhi tay chân miệng đến khám bệnh và nhập viện.
Đồng thời, tăng cường công tác truyền thông trực tiếp và gián tiếp để người nhà người bệnh, nhân viên y tế, học viên, sinh viên… hiểu rõ về bệnh tay chân miệng: tác nhân gây bệnh, đường lây truyền, lứa tuổi thường gặp, biểu hiện chính, biến chứng, phòng bệnh…
Đối với công tác khám bệnh, thu dung, điều trị, Bộ Y tế đề nghị các đơn vị chủ động bảo đảm cơ sở vật chất, nhân lực, thuốc, hóa chất, vật tư, thiết bị y tế tại cơ sở khám, chữa bệnh theo Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh tay chân miệng, bảo đảm sẵn sàng tiếp nhận và điều trị bệnh.
Tổ chức tập huấn Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh tay chân miệng, nâng cao năng lực cho các nhân viên y tế tham gia khám, điều trị bệnh tay chân miệng.
Nhất là việc phát hiện sớm các biểu hiện của bệnh và các dấu hiệu nặng của bệnh tay chân miệng, đặc biệt tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp ban đầu và cấp cơ bản.
Tăng cường năng lực cấp cứu, điều trị tại chỗ. Đối với các bệnh viện đa khoa, bệnh viện nhi, bệnh viện sản nhi, bệnh viện bệnh nhiệt đới các tỉnh, thành phố củng cố năng lực chuyên môn về hồi sức tích cực, chuẩn bị thuốc, vật tư, thiết bị điều trị bệnh nhân nặng, thực hiện chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi vượt quá năng lực chuyên môn. Phối hợp chặt chẽ với các cơ sở y tế dự phòng trong công tác giám sát dịch tễ.
Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, hỗ trợ việc tuân thủ các quy định, quy trình về kiểm soát nhiễm khuẩn, xử lý rác thải của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đúng quy định, giảm thiểu tối đa lây nhiễm chéo, không để xảy ra các ổ dịch trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Mỡ nội tạng có liên quan đến các nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng như bệnh tim và tiểu đường loại 2. Một chuyên gia đã chỉ ra mẹo khi uống cà phê có thể hỗ trợ quá trình giảm loại mỡ nguy hiểm này.
Tiến sĩ Sohaib Imtiaz, bác sĩ về y học lối sống, đang làm việc tại Anh, cho biết các nghiên cứu cho thấy thay tách cà phê có đường hoặc sữa thành cà phê đen không đường có thể hỗ trợ giảm mỡ nội tạng, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Bác sĩ Imtiaz giải thích rằng cà phê giúp giảm mỡ nội tạng thông qua các con đường sau:
Tăng cường trao đổi chất. Cà phê đen không đường giàu caffeine có tác dụng kích thích hệ thần kinh. Tác dụng kích thích này làm tăng quá trình trao đổi chất từ 5 - 20%. Quá trình trao đổi chất nhanh hơn nghĩa là cơ thể sử dụng calo hiệu quả hơn ngay cả khi nghỉ ngơi, góp phần làm giảm mỡ theo thời gian.
Tăng cường quá trình oxy hóa chất béo. Oxy hóa chất béo là quá trình phân giải các phân tử chất béo để sử dụng làm năng lượng thay vì lưu trữ chúng. Caffeine làm tăng nồng độ epinephrine trong máu, báo hiệu cho các tế bào mỡ giải phóng các phân tử chất béo được lưu trữ để sử dụng. Càng nhiều chất béo được phân giải thì lượng mỡ tích trữ trong cơ thể càng giảm.
Cải thiện kiểm soát đường huyết. Cà phê chứa axit chlorogenic có tác dụng chống oxy hóa và chống viêm giúp phân giải và xử lý đường. Khi lượng đường trong máu được kiểm soát tốt, khả năng tích trữ đường dư thừa dưới dạng mỡ nội tạng quanh vùng bụng sẽ giảm đi.
Cải thiện hiệu suất thể chất. Cà phê đen giúp tăng năng lượng cho hoạt động thể chất. Có nhiều năng lượng hơn giúp duy trì thói quen tập thể dục bền vững, từ đó đốt cháy calo và tăng cường trao đổi chất. Do cà phê có tác dụng lợi tiểu, người dùng cần uống đủ nước để ngăn ngừa mất nước khi tập luyện.
Chứa ít calo. Cà phê đen nguyên bản chứa rất ít calo. Thay thế các đồ uống nhiều calo như nước ngọt hoặc nước ép bằng cà phê đen giúp cắt giảm lượng calo nạp vào, một yếu tố quan trọng để giảm mỡ bền vững, theo Verywell Health.
