Bác sĩ chuyên khoa 1 Đỗ Anh Tuấn, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết thời điểm nhập viện, bà H. rơi vào trạng thái sốc mất máu, huyết áp chỉ còn 82/47 mmHg (bình thường khoảng 110/70 – 120/80 mmHg), da và niêm mạc nhợt nhạt.
Kết quả chụp CT bụng cho thấy một khối u mạch cơ mỡ (AML) ở thận phải vỡ, tạo thành khối máu tụ 40 x 90 mm trong khoang sau phúc mạc, chèn ép niệu quản và tĩnh mạch chủ dưới. Ngoài ra, thận trái của người bệnh cũng ghi nhận có khối u tương tự.
Bà H. từng được bác sĩ chẩn đoán có khối u ở thận nửa năm trước. Tuy nhiên, vì là u lành nên được chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc và theo dõi định kỳ, chưa can thiệp. Dù vẫn đang tuân thủ lộ trình tái khám, khối u bất ngờ gặp biến chứng vỡ, khiến bà rơi vào tình trạng nguy kịch.
Cùng với đó, kết quả chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA) phát hiện một nhánh động mạch nuôi khối u ở thận phải có túi giả phình kích thước 9 x 7 mm (tình trạng rò rỉ máu ra ngoài thành động mạch và tạo khối máu tụ) được bao bọc bởi các mô xung quanh. “Đây là nguyên nhân chính gây tình trạng mất máu, tiềm ẩn nguy cơ vỡ mạch cao, cần phải can thiệp ngay lập tức”, bác sĩ Tuấn nhận định, và cho biết thêm rằng người bệnh có tiền sử mắc nhiều bệnh nền như: tim thiếu máu cục bộ mạn tính, tăng huyết áp, tiểu đường loại 2 và loét dạ dày, gây nhiều thách thức khi can thiệp.
Do sốc mất máu, người bệnh yếu không thể phẫu thuật ngay, bác sĩ quyết định can thiệp nút động mạch chọn lọc để cầm máu nhanh nhất. Một ống thông được luồn qua động mạch chủ đùi của người bệnh đến nhánh động mạch bị tổn thương, từ đó bơm chất gây tắc mạch để cầm máu và chặn nguồn máu nuôi u.
Sau 2 tiếng can thiệp (gấp rưỡi thời gian thông thường vì tổn thương phức tạp, người bệnh lớn tuổi), tình trạng chảy máu được kiểm soát mà không cần phải cắt bỏ thận, giúp bảo tồn tối đa chức năng thận cho người bệnh.
Do mất lượng máu lớn trước đó, sau can thiệp, bà H. phải truyền tổng cộng 4 đơn vị hồng cầu lắng để bổ sung. Ngoài ra, người bệnh còn gặp các biến chứng viêm phổi, thở khò khè, ho đàm xanh và nhiễm trùng tiết niệu. Các bác sĩ phối hợp sử dụng kháng sinh phổ rộng liều cao cùng các thuốc hỗ trợ tim mạch, ổn định đường huyết và huyết áp để kiểm soát.
Sau 2 tuần điều trị tích cực, sức khỏe bà H. hồi phục nhanh chóng. Kết quả siêu âm và chụp CT cho thấy khối máu tụ đã ổn định, không tăng kích thước, dự kiến tan hết sau 3 tháng. Tình trạng viêm phổi được kiểm soát, các chỉ số sinh hiệu trở về mức an toàn. Bà H. xuất viện trong trạng thái tỉnh táo, ăn uống tốt và không còn đau bụng.
Sau 1 tháng, bà H. tái khám tại bệnh viện và được chỉ định phẫu thuật u thận bằng robot Da Vinci Xi. Từ đường mổ nhỏ chỉ khoảng 1 cm, bác sĩ điều khiển cánh tay robot linh hoạt, dưới sự dẫn đường của hệ thống camera 3D tiếp cận tổn thương trong khoang bụng, tỉ mỉ bóc tách khối u khỏi thận và lấy sạch mô hoại tử, vừa cắt vừa cầm máu, sau đó khâu phục hồi nhu mô thận nhanh chóng chỉ trong 2 giờ đồng hồ.
Theo bác sĩ Tuấn, u mạch cơ mỡ thận thường là u lành tính, nhưng nếu kích thước u lớn (hơn 4 cm), hoặc có giả phình mạch máu bên trong sẽ rất dễ vỡ gây xuất huyết nội, người bệnh tử vong nhanh vì mất máu.
Bác sĩ khuyến cáo, những người có khối u thận nên đi thăm khám định kỳ mỗi 6 – 12 tháng để theo dõi u tiến triển, kịp thời phát hiện các tình trạng bất thường. Nếu có triệu chứng đau hông lưng đột ngột, tiểu ra máu hoặc chóng mặt, cần đến bệnh viện tầm soát và điều trị, tránh những biến chứng nguy hiểm.
Nam giới nghiện uống rượu ngâm nhung hươu, đông trùng hạ thảo... vì cho rằng bổ, cải thiện sinh lý. Song không có nghiên cứu nào khẳng định mà chỉ là lời nói truyền miệng. Thống kê của Bộ Y tế, nguyên nhân các vụ ngộ độc từ rượu ngâm cây "thuốc" chiếm khoảng 36%; rượu ngâm động vật và phủ tạng, như ong đất, tắc kè, mật động vật các loại khoảng 10%.
Rượu là chất ức chế thần kinh, có thể gây hại nhiều hơn lợi. Ban đầu, rượu có thể tạm thời tăng ham muốn, tạo cảm giác hưng phấn. Về lâu dài, rượu có thể làm tổn thương hệ thần kinh dẫn đến rối loạn cương dương, tổn thương sinh lý do giảm testosterone, gây giảm ham muốn, giảm chất lượng tinh trùng. Trường hợp lạm dụng có thể gây nghiện hoặc uống quá liều gây tác hại toàn thân như tổn thương gan, tim mạch, hệ thần kinh, thậm chí tăng nguy cơ đột quỵ.
Ngoài ra, lạm dụng rượu đều gây hại sức khỏe, ảnh hưởng tất cả bộ phận trong cơ thể. Yếu sinh lý hay xuất tinh sớm cần đến bệnh viện thăm khám và điều trị, thay vì tự kê đơn, bốc thuốc.
Cách tốt nhất để cải thiện sức khỏe là tập thể dục thường xuyên, hạn chế rượu bia, ăn uống và sinh hoạt khoa học giúp tăng hormone testosterone, cải thiện phong độ. Nên ăn uống đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là hoa quả, rau xanh, uống đủ hai lít nước mỗi ngày. Giữ lối sống lành mạnh, ngủ sớm, đủ giấc, từ 7 đến 8 tiếng một ngày. Tuyệt đối không dùng rượu để bồi bổ, dẫn đến tiền mất, tật mang.
Ngày 10-5 (giờ địa phương), quyền giám đốc Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) Jay Bhattacharya kêu gọi người dân Mỹ giữ bình tĩnh về vi rút Hanta.
"Đây không phải là COVID", Hãng tin AFP dẫn lời ông Bhattacharya nhắc đến đại dịch COVID-19.
Cuối tuần trước, Mỹ đã hồi hương 17 công dân trên tàu du lịch MV Hondius sau khi bùng phát vi rút Hanta trên tàu làm 3 người thiệt mạng và một số người bị bệnh.
Những người này được đưa đến một trung tâm ở vùng ngoại ô thuộc bang Nebraska. Theo Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh Mỹ (HHS), đến nay đã có một người nhận kết quả xét nghiệm dương tính nhẹ với chủng Andes của vi rút Hanta, trong khi người thứ hai có các triệu chứng nhẹ.
Vi rút Hanta thường lây lan qua loài gặm nhấm nhưng trong những trường hợp hiếm hoi có thể lây truyền từ người sang người. Các cơ quan y tế cho biết nguy cơ lây lan của vi rút này là thấp.
Ông Bhattacharya cho biết tất cả công dân Mỹ hồi hương từ tàu du lịch nói trên sẽ không nhất thiết phải bị cách ly.
"Chúng tôi sẽ phỏng vấn họ và đánh giá nguy cơ... nếu họ đã tiếp xúc gần với người nào đó có triệu chứng", ông nói.
Theo trung tâm y tế Đại học Nebraska, 17 người sẽ được đưa đến đây vào sáng sớm 11-5 (giờ địa phương).
Người có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút Hanta sẽ được chuyển đến đơn vị cách ly sinh học thuộc đại học này. Những hành khách khác sẽ được đưa đến đơn vị kiểm dịch quốc gia để đánh giá và theo dõi.
Sau khi đánh giá và tùy thuộc vào mức độ rủi ro ước tính, hành khách sẽ được phép "ở lại Nebraska nếu họ muốn, hoặc nếu họ muốn trở về nhà, và tình hình ở nhà cho phép, sẽ có phương tiện đưa họ về nhà an toàn mà không gây nguy hiểm cho người khác trên đường đi", theo ông Bhattacharya.
Trong cả hai trường hợp, hành khách sẽ được các cơ quan y tế theo dõi trong vài tuần để đảm bảo họ không phát triển các triệu chứng, như một số trường hợp triệu chứng.
Theo CDC Mỹ, vi rút thường chỉ lây nhiễm khi người nhiễm có triệu chứng. Ông Bhattacharya cho biết cơ quan này đang áp dụng quy trình tương tự trong đợt bùng phát năm 2018 cũng của vi rút Hanta và đã được kiểm soát thành công.
Đáp lại những lời chỉ trích rằng các cơ quan y tế Mỹ đã không đưa ra đầy đủ thông tin về nguy cơ của vi rút Hanta, ông Bhattacharya cho rằng không thể so sánh với khi bùng phát vi rút Corona gây đại dịch COVID-19.
"Nếu mức độ đe dọa cao hơn thì rõ ràng chúng tôi sẽ phản ứng khác đi. Đây không phải là COVID, chúng ta không nên hoảng loạn", ông khẳng định.
Một người đàn ông 53 tuổi được chẩn đoán chết não vừa trở thành bệnh nhân đầu tiên trên thế giới được cấy ghép đồng thời hai quả thận và một lá gan từ lợn biến đổi gene, theo Nature ngày 29/5. Nghiên cứu công bố trên tạp chí y học Med cho hay được sự đồng thuận từ phía gia đình bệnh nhân, đội ngũ y tế đã duy trì thành công hoạt động của các nội tạng ghép trong gần 5 ngày. Đặc biệt, suốt 24 giờ đầu tiên sau đại phẫu, cơ thể người bệnh không xuất hiện dấu hiệu đào thải.
Do lợn có kích thước và hình dáng nội tạng tương đồng với con người, chúng thu hút sự chú ý của giới khoa học suốt nhiều thập kỷ qua như một giải pháp thay thế nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu hụt tạng ghép. Quy trình này được gọi là cấy ghép dị chủng (xenotransplantation), giúp chuyển các cơ quan như tim và thận từ lợn sang người. Tuy nhiên đến nay, các quy trình cấy ghép dị chủng đều chỉ giới hạn ở một cơ quan duy nhất.
Bác sĩ, nhà khoa học Tôn Húc Dũng (Xuyong Sun), người dẫn đầu ca phẫu thuật tại Bệnh viện số 2 trực thuộc Đại học Y khoa Quảng Tây ở Nam Ninh, cho biết trước ca này, giới y khoa chỉ cấy ghép các phần mô gan heo vào cơ thể người.
Bác sĩ, nhà khoa học Leonardo Riella tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts (Boston, Mỹ), người từng dẫn đầu êkíp đầu tiên cấy ghép thận lợn cho một bệnh nhân sống vào năm 2024, đánh giá việc cấy ghép đồng thời cả thận và gan lợn trong cùng một ca phẫu thuật là chưa từng có trước đây. Ông phân tích việc chuyển giao cùng lúc nhiều cơ quan phức tạp hơn rất nhiều so với một cơ quan đơn lẻ; thời gian phẫu thuật kéo dài hơn sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng, chưa kể những bệnh nhân cần ghép đa tạng thường là những người có tình trạng bệnh lý nghiêm trọng.
Tiến sĩ Wayne Hawthorne, bác sĩ phẫu thuật kiêm nhà nghiên cứu cấy ghép tại Đại học Sydney (Australia), đánh giá nghiên cứu đã chứng minh tính khả thi của kỹ thuật cấy ghép dị chủng đa tạng. Phương pháp ghép đa tạng vốn được thực hiện bằng nguồn tạng hiến từ người, song do tình trạng khan hiếm nguồn tạng hiến tặng trầm trọng nên các nhóm nghiên cứu đang tích cực tìm kiếm giải pháp thay thế từ nội tạng lợn.
Theo bác sĩ Tôn, người đàn ông nhận nội tạng lợn vốn mắc bệnh thận mạn tính nghiêm trọng và bị xuất huyết não trước khi được xác nhận chết não. Lá gan của ông vẫn hoàn toàn khỏe mạnh, các bác sĩ đã tiếp nhận và cấy ghép nó cho một bệnh nhân sống khác. Còn ông được ghép các tạng từ một heo đã qua chỉnh sửa 6 gene trong bộ mã di truyền. Trong đó, 3 gene người được chèn thêm vào nhằm giảm nguy cơ xảy ra hiện tượng đông máu và 3 gene heo bị loại bỏ nhằm ngăn chặn hệ miễn dịch của người đào thải các cơ quan này.
Trong vòng 19 giờ sau khi cấy ghép, lá gan lợn bắt đầu tiết mật và cho thấy các dấu hiệu hoạt động bình thường. Chỉ số của các chất thải bao gồm creatinine và urea trong máu bệnh nhân, vốn tăng cao trước đó do bệnh thận, đã trở lại mức bình thường sau khi tiếp nhận hai quả thận lợn, chứng minh các cơ quan này bước đầu vận hành hiệu quả.
Tuy nhiên, khoảng 36 giờ sau cuộc phẫu thuật, êkíp ghi nhận những dấu hiệu sớm của hiện tượng đào thải nội tạng. Cụ thể, các tế bào lợn trong gan và thận bắt đầu bị thay thế dần bởi tế bào người, cho thấy hệ miễn dịch của bệnh nhân đã nhận diện được các cơ quan ngoại lai. Ngoài ra, tại một số vùng nhỏ trên lá gan heo cũng xuất hiện tình trạng hoại tử mô và đông máu cục bộ.
Các tác giả nghiên cứu quan sát thấy trong các cơ quan được cấy ghép có sự gia tăng nồng độ của một loại tế bào miễn dịch mang tên S100A12+, vốn liên quan trực tiếp đến phản ứng viêm. Họ cho rằng loại tế bào này có thể trở thành mục tiêu để nghiên cứu các loại thuốc ức chế, giúp giảm thiểu nguy cơ đào thải nội tạng về lâu dài.
Theo các chuyên gia, cấy ghép dị chủng đa tạng khó có thể trở nên phổ biến trong tương lai gần, bởi ngay cả việc cấy ghép đa tạng từ người sang người hiện nay vốn đã rất phức tạp và tiềm ẩn rủi ro cao. Tuy nhiên, quy trình này có thể mang lại lợi ích cho những bệnh nhân bị suy gan nặng, hội chứng vốn có thể khiến thận ngừng hoạt động theo.
Bác sĩ Tôn Húc Dũng cho biết ông và các cộng sự sẽ tiếp tục thực hiện thêm nhiều thử nghiệm trên người chết lâm sàng và trên loài khỉ sống trước khi có thể tiến hành phẫu thuật trên cơ thể người sống. Ông nói thêm nhóm nghiên cứu cũng cần phải xác minh chắc chắn để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ lây nhiễm các loại virus hoặc vi khuẩn từ nội tạng lợn sang cơ thể người.
