Cơ quan chức năng bang Burgenland hôm 19/4 phát đi cảnh báo khẩn cấp sau khi xác nhận có khả năng một lọ thực phẩm ăn dặm HiPP thứ hai chứa thuốc diệt chuột đã được bán ra thị trường, theo Die Presse, nhật báo có ảnh hưởng nhất tại Áo. Vụ việc đang được điều tra theo hướng “cố ý gây nguy hiểm cho cộng đồng” trong một âm mưu tống tiền xuyên quốc gia.
Trước đó, cảnh sát Áo xác nhận tìm thấy thuốc diệt chuột trong hũ thực phẩm ăn dặm loại Cà rốt và Khoai tây, 190 gram, sau khi sản phẩm này bị thu hồi tại 1.500 cửa hàng của chuỗi siêu thị SPAR do lo ngại nhiễm độc. Cả hai lọ trên đều được xác định có nguồn gốc từ một siêu thị SPAR ở Eisenstadt, thủ phủ bang Burgenland.
Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm Áo (AGES), các loại thuốc diệt chuột chứa nhiều hoạt chất khác nhau với những tác động tương ứng lên sức khỏe. Hoạt chất thường được sử dụng nhất là bromadiolone, một chất được gọi là kháng vitamin K. Chất này gây ức chế quá trình đông máu tự nhiên của cơ thể, dẫn đến nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng nếu vô tình nuốt phải.
Các triệu chứng ngộ độc thường không xuất hiện ngay lập tức mà có xu hướng khởi phát muộn sau khoảng 2-5 ngày sau khi trẻ ăn phải sản phẩm. Các bậc phụ huynh cần theo dõi sát những dấu hiệu bất thường như chảy máu cam, chảy máu chân răng, xuất hiện các vết bầm tím dưới da hoặc có máu trong phân.
Trong trường hợp trẻ có biểu hiện xuất huyết, suy nhược trầm trọng hoặc da dẻ nhợt nhạt, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay lập tức và thông báo với bác sĩ rằng trẻ đã sử dụng sản phẩm ăn dặm nằm trong diện cảnh báo.
“Đây được nghi vấn là một âm mưu tống tiền”, cơ quan AGES giải thích trên hệ thống trực tuyến.
Nếu được can thiệp y tế kịp thời, đặc biệt thông qua việc bổ sung vitamin K, tình trạng ngộ độc này hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả.
Về phía nhà sản xuất, đại diện HiPP cho biết công ty đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan điều tra và chưa thể cung cấp thêm thông tin chi tiết để đảm bảo tính bảo mật cho quá trình phá án. Người phát ngôn của HiPP nhấn mạnh: “Tình huống nghiêm trọng này liên quan đến một hành vi can thiệp tội phạm từ bên ngoài nhắm vào kênh phân phối của hệ thống SPAR tại Áo”. Công ty đồng thời cho biết quy trình sản xuất và đảm bảo chất lượng của hãng vẫn đảm bảo tiêu chuẩn.
Reuters dẫn lời đại diện chuỗi siêu thị SPAR cho hay việc thu hồi toàn diện tại 1.500 cửa hàng trên toàn nước Áo là một biện pháp phòng ngừa khẩn cấp. Khách hàng đã mua sản phẩm HiPP tại SPAR được khuyến cáo tuyệt đối không sử dụng và mang trả lại cửa hàng để được hoàn tiền 100%.
Cảnh sát Áo cho biết những dấu hiệu nhận diện sản phẩm bị can thiệp bao gồm nhãn dán màu trắng có vòng tròn đỏ dưới đáy lọ, nắp lọ bị hư hại hoặc không phát ra tiếng “pop” đặc trưng khi mở lần đầu. Ngoài ra, bất kỳ sự thay đổi nào về mùi vị hay kết cấu sản phẩm cũng là dấu hiệu đáng nghi ngại. Trong trường hợp phát hiện lọ sản phẩm có dấu hiệu bất thường, người dân tuyệt đối không được mở nắp hay cho trẻ ăn, thay vào đó hãy bảo quản sản phẩm tách biệt khỏi các loại thực phẩm khác và nên sử dụng găng tay khi tiếp xúc. Sau khi xử lý các lọ nghi vấn, cần rửa tay kỹ bằng xà phòng trong ít nhất 30 giây trước khi tiếp xúc với người khác, đặc biệt là trẻ nhỏ, và báo ngay cho đồn cảnh sát gần nhất để phục vụ công tác điều tra.
Hiện chưa rõ tại sao thuốc diệt chuột xuất hiện trong sản phẩm ăn dặm HiPP. Trước diễn biến phức tạp của vụ việc nghi vấn tống tiền nhắm vào sản phẩm ăn dặm HiPP, Bộ Y tế và AGES khuyến cáo người dân cần đặc biệt thận trọng cho đến khi vụ việc được làm sáng tỏ hoàn toàn.
Bộ Y tế Việt Nam cũng yêu cầu các địa phương khẩn cấp thu hồi và khuyến cáo người dân ngừng sử dụng hũ ăn dặm HiPP vị cà rốt, khoai tây do nghi nhiễm thuốc diệt chuột.
Vụ việc của HiPP xảy ra trong bối cảnh thị trường thực phẩm trẻ em vừa trải qua những đợt rúng động hồi đầu năm. Vào tháng 1 và tháng 2, hai tập đoàn Nestlé và Danone cũng từng phải thu hồi sữa bột tại hơn 60 quốc gia sau khi nhiều trẻ em có triệu chứng ngộ độc do nhiễm độc tố Cereulide, một loại độc tố không bị tiêu diệt bởi nhiệt độ nấu nướng.
Thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, Phó trưởng Bộ môn Dược học cổ truyền, Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết viêm gan B hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Giai đoạn cấp tính thường tự phục hồi sau 6 tháng. Tuy nhiên, nếu bệnh kéo dài hơn (mạn tính), diễn biến sẽ phức tạp, đòi hỏi phải dùng thuốc và theo dõi định kỳ với tỷ lệ khỏi bệnh rất thấp.
Trước nỗi lo ngại về tác dụng phụ của thuốc hay viễn cảnh phải điều trị duy trì kéo dài, không ít người bệnh đã tự ý sử dụng thảo dược với hy vọng về một giải pháp "thanh lọc" cơ thể an toàn. Đó là lý do cà gai leo bỗng chốc trở thành một trong những cái tên "phủ sóng" khắp các diễn đàn, được ca tụng là "thần dược'" có thể thay thế thuốc đặc trị viêm gan B.
Cà gai leo có tên khoa học là Solanum procumpens Lour. Cà gai leo được sử dụng trong dân gian để điều trị các bệnh về gan như viêm gan, xơ gan và men gan cao. Theo các nghiên cứu hiện nay, cà gai leo chứa các hợp chất nhóm glycoalkaloid, đây là nhóm chất quan trọng có tác dụng bảo vệ gan, giải độc gan, làm hạ men gan, làm chậm tiến triển của xơ gan.
Ngoài ra đây cũng là một trong những dược liệu hiếm hoi có các nghiên cứu trên lâm sàng, các nghiên cứu trên bệnh nhân viêm gan B mạn tính tại các bệnh viện lớn là Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện 354, Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã chứng minh hoạt chất glycoalkaloid trong cà gai leo có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virus, bệnh nhân đều cải thiện nhanh các triệu chứng bệnh như vàng da, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, đau tức hạ sườn…
Theo thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, dù sở hữu những hoạt chất quý giá cho gan, nhưng về mặt bản chất y học, cà gai leo không thể thay thế phác đồ điều trị viêm gan đặc hiệu, đặc biệt là đối với virus viêm gan B. Trong khi các loại thuốc kháng virus như entecavir hay tenofovir tác động trực tiếp vào vòng đời của virus thông qua cơ chế ức chế enzyme sao chép ngược, từ đó ức chế sự nhân lên của virus, giúp đưa nồng độ virus về dưới ngưỡng phát hiện, thì cà gai leo chủ yếu đóng vai trò "giải quyết hậu quả".
Các hoạt chất như glycoalkaloid chỉ dừng lại ở việc bảo vệ tế bào gan khỏi sự tấn công của các gốc tự do, giảm viêm và làm chậm quá trình xơ gan. Thực tế lâm sàng cho thấy, chưa có bất kỳ công trình nghiên cứu nào chứng minh cà gai leo có thể tiêu diệt hoàn toàn virus hay thay thế được khả năng kiểm soát virus bền vững của thuốc tây.
"Việc tự ý ngưng thuốc điều trị để chuyển sang dùng cà gai leo không chỉ khiến nồng độ virus bùng phát mạnh mẽ mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc, đẩy người bệnh vào tình trạng suy gan cấp tính hoặc ung thư gan tiến triển nhanh chóng. Do đó, việc sử dụng cà gai leo chỉ nên được coi là một liệu pháp bổ trợ dưới sự theo dõi của bác sĩ, thay vì là một phương pháp thay thế hoàn toàn phác đồ điều trị", thạc sĩ Đoàn Thành Luân chia sẻ.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia tim mạch, không có quy định bắt buộc phải đo huyết áp ở tay phải hay tay trái. Điều quan trọng là đo đúng kỹ thuật và chọn cánh tay có chỉ số cao hơn để theo dõi lâu dài.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), trong lần đo đầu tiên nên đo huyết áp ở 2 tay để so sánh. Sau đó, nên ưu tiên theo dõi ở cánh tay có chỉ số cao hơn nhằm phản ánh nguy cơ tim mạch chính xác hơn.
Bác sĩ Luke Laffin, chuyên gia tim mạch tại Cleveland Clinic (Mỹ), cho biết chênh lệch huyết áp nhẹ giữa 2 tay là điều khá thường gặp. Tuy nhiên, nếu mức chênh lệch duy trì từ 10 mmHg trở lên, người bệnh nên kiểm tra tim mạch vì có thể liên quan nguy cơ bệnh động mạch hoặc đột quỵ cao hơn.
Các chuyên gia nhấn mạnh kỹ thuật đo quan trọng hơn việc chọn tay nào. Khi đo huyết áp, cần ngồi nghỉ ít nhất 5 phút, không bắt chéo chân, đặt tay ngang mức tim và tránh nói chuyện trong lúc đo. Ngoài ra, không nên uống cà phê, hút thuốc hoặc vận động mạnh trong vòng 30 phút trước khi đo vì có thể làm sai lệch kết quả, theo Mayo Clinic.
Bác sĩ Nikhil Agrawal, chuyên gia tim mạch tại Ấn Độ, cũng nhấn mạnh rằng đo huyết áp ở 2 tay là bước đơn giản nhưng rất quan trọng, có thể giúp phát hiện sớm các bất thường mạch máu tiềm ẩn. Theo ông, “huyết áp hiếm khi giống hệt nhau ở 2 tay”.
Như vậy, đo huyết áp ở tay phải không sai, nhưng cũng không phải lựa chọn duy nhất hay “chuẩn” cho tất cả mọi người. Điều quan trọng nhất là đo đúng cách, theo dõi đều đặn và ưu tiên cánh tay có chỉ số cao hơn để đánh giá nguy cơ sức khỏe chính xác hơn.
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết xoài có giá trị dinh dưỡng cao, song là sai lầm nếu ăn 3-4 quả một lúc vì nghĩ "trái cây tự nhiên thì ăn bao nhiêu cũng tốt".
Xoài chín cung cấp vitamin C, beta-caroten (tiền vitamin A), chất xơ và các chất chống oxy hóa. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), trong 100 g thịt xoài chín chứa khoảng 60 kcal, 15g carbohydrate, trong đó đường chiếm khoảng 13,7 g trong khi chỉ có 1,6 g chất xơ.
Xoài chín có chỉ số đường huyết ở mức trung bình (GI từ 51-56). Một quả xoài cỡ lớn, nặng khoảng 300-400 g bỏ hạt có thể chứa 45-60 g carbohydrate. Xoài chín lại mềm, ngọt và mọng nước nên rất dễ nuốt, khiến não bộ dễ bỏ qua tín hiệu no của hormone leptin dẫn đến bạn ăn quá mức kiểm soát (overeating).
"Do đó, ăn liên tục 3-4 quả, lượng carbohydrate tương đương với ăn 2-3 bát cơm trắng khiến cơ thể quá tải đường", tiến sĩ nói.
Người trẻ tuổi, thường xuyên vận động, cơ thể có thể tiêu thụ nhanh chóng lượng đường này. Người ít vận động, người thừa cân, gan nhiễm mỡ hoặc đang ở giai đoạn tiền đái tháo đường, ăn nhiều xoài sẽ gây áp lực lớn lên tuyến tụy, làm tăng đột ngột đường huyết và tích lũy mỡ dư thừa.
Ngoài ra, hàm lượng kali (168 mg/100 g) trong xoài rất tốt cho huyết áp của người bình thường, nhưng lại là mối nguy tiềm ẩn với bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn muộn. Khả năng đào thải kali của thận ở giai đoạn này đã suy giảm, cơ thể nạp một lượng lớn kali từ xoài có thể gây tăng kali máu, dẫn đến loạn nhịp tim, hại sức khỏe.
Do đó, người đái tháo đường phải kiểm soát khẩu phần. Nên ăn xoài vào các bữa phụ, cách bữa ăn chính ít nhất hai tiếng để tránh hiện tượng cộng hưởng đường huyết, thay vì ăn ngay sau bữa chính.
Người thừa cân, béo phì, gan nhiễm mỡ cần tính toán lượng xoài vào tổng lượng calo nạp vào trong ngày, không coi đây là món ăn vặt "vô thưởng vô phạt". Người suy thận mạn cần tuân thủ nghiêm ngặt lượng kiểm soát kali theo chỉ định của bác sĩ điều trị.
Nhựa ở cuống xoài chứa urushiol, chất có thể gây viêm da tiếp xúc, ngứa, nổi mẩn quanh vùng miệng.
Người có bệnh lý dạ dày nên hạn chế ăn xoài xanh khi đói. Lượng acid hữu cơ và tannin cao trong xoài xanh dễ gây kích ứng niêm mạc, cồn ruột và khó tiêu.
Để an toàn, người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên ăn 150-200 g xoài chín/lần (khoảng nửa quả đến một quả cỡ vừa). Không ăn quá hai lần mỗi ngày.
"Thực phẩm chỉ thực sự là 'thuốc bổ' khi được nạp vào đúng lượng và đúng thời điểm", tiến sĩ Giang nói.
