Theo báo Guardian ngày 13-4, Bộ trưởng Môi trường Colombia Irene Vélez cho biết quyết định tiêu hủy hà mã được đưa ra sau khi nhiều biện pháp khác – như triệt sản hoặc di dời tới sở thú – đều bộc lộ hạn chế, vừa tốn kém vừa không hiệu quả.
Bà Vélez cho biết khoảng 80 con có thể bị tiêu hủy, song thời điểm triển khai vẫn chưa được ấn định. “Nếu không hành động, chúng ta sẽ không thể kiểm soát số lượng của chúng. Đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái” – bà nhấn mạnh.
Colombia hiện là quốc gia duy nhất ngoài châu Phi có quần thể hà mã sống hoang dã.
Đàn thú này là hậu duệ của 4 cá thể do trùm ma túy khét tiếng Pablo Escobar đưa về nuôi những năm 1980, trong vườn thú tư nhân tại điền trang Hacienda Nápoles, thuộc thung lũng sông Magdalena.
Theo nghiên cứu của Đại học Quốc gia Colombia, tính đến năm 2022, số hà mã ngoài tự nhiên đã lên tới khoảng 170 con, thậm chí chúng còn xuất hiện ở những khu vực cách xa trang trại cũ hơn 100km.
Giới chức môi trường cảnh báo hà mã là loài động vật to lớn, hung dữ, tiềm ẩn nguy cơ đối với người dân. Không chỉ vậy, chúng còn cạnh tranh nguồn thức ăn và môi trường sống với các loài bản địa.
Tuy nhiên sự hiện diện của hà mã cũng mang lại lợi ích kinh tế nhất định. Người dân quanh Hacienda Nápoles đã tận dụng hà mã để phát triển các tour tham quan và kinh doanh sản phẩm lưu niệm theo chủ đề này.
Khu điền trang sau khi bị chính phủ tịch thu cũng được cải tạo thành công viên giải trí với hồ bơi, đường trượt nước và sở thú.
Hiện kế hoạch tiêu hủy hà mã vấp phải làn sóng phản đối từ các nhà bảo vệ động vật. Nghị sĩ Andrea Padilla gọi đây là quyết định “tàn nhẫn” và là cách tiếp cận “dễ dãi” của chính phủ.
“Giết chóc không bao giờ có thể được chấp nhận. Những con vật này chỉ là nạn nhân của sự tắc trách từ con người” – bà viết trên mạng xã hội X.
Trong hơn một thập niên qua, Colombia đã thử triệt sản một số cá thể nhằm hạn chế sinh sản, nhưng chi phí cao cùng rủi ro khi tiếp cận loài vật nguy hiểm khiến biện pháp này không đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Bên cạnh đó, việc đưa chúng trở lại châu Phi cũng không khả thi, do những vấn đề liên quan đến di truyền và nguy cơ lây lan dịch bệnh cho quần thể bản địa.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Diana Acosta Verde, 27 tuổi, từ Honduras vượt biên vào Mỹ 4 năm trước và xin tị nạn dưới thời chính quyền tổng thống Joe Biden. Sau đó cô gặp bạn trai Jaime Murillo Padilla, người được bố mẹ đưa vào Mỹ từ lúc 10 tuổi.
Padilla được bảo vệ theo diện DACA, chính sách dưới thời tổng thống Obama chống trục xuất người nhập cư không giấy tờ được đưa vào Mỹ từ khi còn nhỏ. Trước khi gặp Verde, anh từng điều hành một nhà hàng ở Chicago, kết hôn với một phụ nữ Mỹ và có ba người con, tất cả đều là công dân Mỹ.
Hai người bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắt hồi đầu năm 2025, sau khi cảnh sát phát hiện cocaine trên xe của họ. Padilla bị cáo buộc tàng trữ ma túy và bị trục xuất khỏi Mỹ hồi tháng 3/2025. Verde bị trục xuất sau đó vài tháng.
Tại Honduras, khi Verde mang thai, hai người quyết tâm tìm mọi cách vượt biên vào Mỹ một lần nữa để sinh con, giúp đứa bé có cơ hội mang quốc tịch Mỹ. "Con chúng ta sẽ không sinh ở đây", Padilla nói với Verde.
Hai người vượt biên ở phía nam nước Mỹ khi Verde đang mang bầu 6 tháng. Đặc vụ ICE phát hiện họ đang nấp trong bụi cây vài phút sau đó và bắt họ. Trong ba tháng cuối thai kỳ, Verde bị giam tại cơ sở East Hidalgo ở Texas.
Ngày 30/1, Verde sinh con đầu lòng, đặt tên là Gael. Đứa trẻ lập tức được cấp quốc tịch Mỹ, theo quy định "sinh ra tại Mỹ là công dân Mỹ".
Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ quy định tất cả người sinh ra ở Mỹ hoặc nhập tịch, nằm trong quyền tài phán của Mỹ, đều là công dân Mỹ và bang nơi họ cư trú, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Điều này đồng nghĩa con của những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ sẽ nghiễm nhiên được cấp quốc tịch Mỹ nếu sinh ra trên lãnh thổ nước này.
Sau khi sinh Gael, Verde phải để con lại tại bệnh viện Knapp, bang Texas để trở về trại giam theo lệnh của ICE. Verde cho biết cô bị giam trong một căn phòng lạnh lẽo, bẩn thỉu trong suốt hai ngày, không được hút sữa hay liên lạc với gia đình.
Trại giam ở East Hidalgo chưa bình luận về thông tin này. Tuy nhiên, Brady McCarron, người phát ngôn Cơ quan Cảnh sát Tư pháp Mỹ, cho biết các nữ tù nhân mang thai luôn được cung cấp dịch vụ chăm sóc sản khoa, bao gồm cả quá trình theo dõi tiền sản và hậu sản.
McCarron cho hay các phạm nhân phải tự chịu trách nhiệm thu xếp người nhận quyền giám hộ đứa trẻ ngay sau khi sinh. Trong trường hợp người mẹ không thể tìm được ai để giao phó đứa bé, Cảnh sát Tư pháp Mỹ sẽ thông báo cho cơ quan bảo vệ trẻ em.
Cảnh sát Tư pháp Mỹ sau đó gửi tin nhắn cho Blanca Padilla Tejeda, bà nội của bé Gael, người đang sống ở Honduras. Họ yêu cầu bà đến Texas để nhận cháu trong vòng hai ngày.
Bà Padilla vội vàng thu xếp mọi việc để tới Mỹ chăm sóc cháu. Hai bà cháu trở về căn nhà nhỏ ở Texas mà bố đứa bé đã thuê từ trước, chờ nhận giấy khai sinh của Gael.
Padilla và Verde bị trục xuất khỏi Mỹ vào tháng 2. Bé Gael cũng được bà nội đưa về Honduras ngay sau đó, với cuốn hộ chiếu Mỹ vừa được cấp.
"Ngày nào tôi thức dậy cũng cảm ơn Chúa. Đó là chiến thắng lớn nhất của chúng tôi. Thằng bé đã là công dân Mỹ", Padilla nói.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm cách bãi bỏ quy định tự động cấp quốc tịch cho những đứa trẻ sinh ra trên đất Mỹ, cho rằng Hiến pháp Mỹ không bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh. Ông Trump cũng cho rằng nhiều người đã lợi dụng quy định này để du lịch hoặc vượt biên vào Mỹ để sinh con, nhằm giúp đứa bé có quốc tịch Mỹ.
Trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt việc tự động cấp quốc tịch cho trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư trái phép hoặc đang cư trú hợp pháp nhưng chỉ với thị thực tạm thời.
Sắc lệnh này của ông Trump đã Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) khởi kiện. Tòa án Tối cao Mỹ đã nghe tranh luận về tính hợp pháp của sắc lệnh hành pháp do ông Trump ký và dự kiến ra phán quyết vào tháng 6 hoặc tháng 7.
Tin Gốc: Vnexpress

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó tổng thống JD Vance hiện được coi là những ứng viên hàng đầu của đảng Cộng hòa trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028, khi Tổng thống Donald Trump kết thúc nhiệm kỳ thứ hai.
Theo khảo sát công bố ngày 28/5 của Emerson College Polling, trung tâm thăm dò dư luận phi đảng phái thuộc Emerson College, tỷ lệ cử tri Cộng hòa ủng hộ ông Vance là 36%, trong khi Ngoại trưởng Rubio bám sát nút phía sau với 35%.
Tỷ lệ ủng hộ ông Rubio tăng 15 điểm phần trăm so với khảo sát hồi tháng 2, cho thấy bước nhảy vọt đáng kể. Cùng giai đoạn, tỷ lệ chọn ông Vance làm ứng viên hàng đầu giảm 16 điểm phần trăm.
Emerson College Polling là một trong các đơn vị thăm dò uy tín hàng đầu tại Mỹ, thường được các hãng truyền thông lớn trích dẫn trong các khảo sát bầu cử toàn quốc và cấp bang.
Theo USA Today, kết quả này cho thấy cuộc đua chọn người kế nhiệm Tổng thống Trump làm ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa có thể sẽ rất cạnh tranh.
Xếp phía sau ông Vance và ông Rubio là Thống đốc Florida Ron DeSantis và cựu đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley, mỗi người được 5% cử tri Cộng hòa lựa chọn. 15% người tham gia khảo sát cho biết họ chưa quyết định.
Khảo sát được thực hiện trong hai ngày 24-25/5 với 432 cử tri trên toàn quốc nhiều khả năng tham gia bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa. Biên độ sai số là 4,7 điểm phần trăm.
Ông Vance và ông Rubio chưa tuyên bố ý định ra tranh cử tổng thống, nhưng hai người gần đây liên tục xuất hiện trong các cuộc họp báo ở Nhà Trắng, thay thế vai trò của phát ngôn viên Karoline Leavitt đang nghỉ thai sản.
Tỷ lệ ủng hộ Ngoại trưởng Rubio tăng lên trong bối cảnh vai trò của ông trong chính quyền Trump ngày càng nổi bật, sau khi Mỹ có hành động quân sự tại Venezuela và Iran. Trong khi đó, Phó tổng thống Vance gần đây chủ yếu tập trung quảng bá nỗ lực của chính quyền trong việc xử lý gian lận ở các chương trình an sinh xã hội liên bang.
Ông Trump từng nhắc đến cả Rubio và Vance như những người có thể kế thừa ông để dẫn dắt phong trào MAGA, nhưng đến nay chưa chọn đứng về phía ai. Tổng thống Mỹ còn từng công khai úp mở khả năng tranh cử nhiệm kỳ ba vào năm 2028, dù hiến pháp không cho phép.
Khảo sát riêng biệt của Emerson cho thấy ông Pete Buttigieg, cựu bộ trưởng giao thông, đang dẫn đầu nhóm ứng viên Dân chủ với 18%, tiếp theo là Thống đốc California Gavin Newsom với 16%, nghị sĩ Alexandria Ocasio Cortez của New York với 11%, Thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro với 10%, cựu phó tổng thống Kamala Harris với 10%.
Khảo sát với phía Dân chủ cũng được thực hiện trong cùng thời gian, với 432 cử tri, biên độ sai số là 4,7 điểm phần trăm.
Khảo sát của Emerson còn cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump hiện là 39%, trong khi 55% người Mỹ không tán thành cách ông điều hành đất nước.
Tin Gốc: Vnexpress
Thế Giới
Tin tức thế giới 20-4: Triều Tiên phóng tên lửa kiểu 'đánh cấp tập'; Giá dầu tăng do Iran - Mỹ

Theo Hãng tin Reuters, Bộ Ngoại giao Anh đã lên án Triều Tiên vì phóng tên lửa đạn đạo vào cuối tuần qua, đồng thời kêu gọi Bình Nhưỡng tham gia vào các hoạt động ngoại giao có ý nghĩa thực sự.
"Các vụ phóng tên lửa đạn đạo vào ngày 19-4 một lần nữa vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, làm suy yếu hòa bình và an ninh khu vực" - Bộ Ngoại giao Anh nêu trong tuyên bố ngày 19-4.
Sáng 20-4, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) tường thuật nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un hôm 19-4 đã giám sát các vụ phóng thử tên lửa đạn đạo tầm ngắn được nâng cấp.
Theo KCNA, cuộc thử nghiệm bao gồm 5 lần phóng các tên lửa đạn đạo chiến thuật đất đối đất Hwasong-11LA đã cải tiến, nhằm đánh giá sức mạnh và hiệu suất của các loại đầu đạn mới, trong đó có đầu đạn chùm và đầu đạn phân mảnh.
Triều Tiên đã phóng các tên lửa về phía một khu vực mục tiêu trên đảo cách khoảng 136km, đánh trúng khu vực rộng khoảng 12,5 - 13ha với mật độ cao, qua đó cho thấy khả năng thực hiện các đòn tấn công chế áp tập trung của hệ thống này.
Quân đội Hàn Quốc phát hiện Triều Tiên đã phóng các tên lửa từ khu vực gần thành phố Sinpo trên bờ biển phía đông của Triều Tiên về hướng biển và các tên lửa đã bay được khoảng 140km.
KCNA cho biết một số quan chức quân sự cấp cao đã tháp tùng ông Kim trong cuộc thử nghiệm. Đây là lần phóng tên lửa đạn đạo thứ tư trong tháng này và là lần thứ bảy trong năm nay của Triều Tiên.
Vào khoảng 6h40 sáng 20-4 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin AFP tường thuật: Hôm nay giá dầu WTI của Mỹ đã tăng vọt 7,5%, khi Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước.
Giá dầu WTI tăng 7,5% lên 90,17 USD/thùng, trong khi giá dầu thô Brent tăng 6,5% lên 96,27 USD/thùng.
Ngày 19-4, Tổng thống Donald Trump và quân đội Mỹ nói rằng một tàu khu trục Mỹ đã nổ súng và bắt giữ một tàu chở hàng treo cờ Iran tại Vịnh Oman vào cùng ngày, sau khi con tàu này tìm cách né tránh lệnh phong tỏa của Mỹ. Iran xác nhận vụ việc và tuyên bố sẽ trả đũa.
Ngày 19-4, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết ông đã điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trước thềm các cuộc đàm phán Mỹ - Iran được kỳ vọng diễn ra tại Islamabad, đồng thời khẳng định Chính phủ Pakistan vẫn sẵn sàng đóng vai trò trung gian hòa giải.
"Tôi đã có cuộc trao đổi thân mật và mang tính xây dựng với Tổng thống Masoud Pezeshkian vào tối nay về tình hình khu vực đang diễn biến" - ông Sharif chia sẻ trên nền tảng X.
"Pakistan vẫn hoàn toàn cam kết với vai trò là một bên trung gian trung thực và thiện chí nhằm thúc đẩy hòa bình lâu dài và ổn định khu vực" - ông khẳng định.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cử các nhà đàm phán tới Pakistan để đàm phán với Iran vào ngày 20-4, chỉ vài ngày trước khi thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên hết hiệu lực. Tuy nhiên, truyền thông Iran nói rằng Tehran hiện không có kế hoạch đàm phán với Mỹ tại Pakistan.
Ngày 19-4, quân đội Israel lần đầu tiên công bố bản đồ về tuyến triển khai mới của họ bên trong lãnh thổ Lebanon, qua đó đưa hàng chục ngôi làng Lebanon - phần lớn đã bị bỏ hoang - vào phạm vi kiểm soát của họ, chỉ vài ngày sau khi lệnh ngừng bắn với Lebanon có hiệu lực, theo Hãng tin Reuters.
Hiện chưa có phản hồi ngay lập tức từ các quan chức Lebanon hoặc nhóm vũ trang Hezbollah.
Trải dài theo hướng đông - tây, tuyến triển khai trên bản đồ kéo sâu từ 5 - 10km tính từ biên giới vào lãnh thổ Lebanon, nơi Israel cho biết họ dự định thiết lập một cái gọi là "vùng đệm".
Lực lượng Israel đã phá hủy các ngôi làng của Lebanon trong khu vực này, cho biết mục tiêu là bảo vệ các thị trấn phía bắc Israel khỏi các cuộc tấn công của Hezbollah. Israel cũng đã thiết lập các vùng đệm tại Syria và ở Gaza.
Theo phóng viên TTXVN tại Paris, cơ quan công tố Pháp triệu tập tỉ phú Mỹ Elon Musk vào ngày 20-4, trong khuôn khổ cuộc điều tra kéo dài hơn một năm qua liên quan đến nhiều nghi vấn vi phạm của nền tảng mạng xã hội X do ông điều hành.
Viện Công tố Paris mở cuộc điều tra sơ bộ từ tháng 1-2025, sau khi nhận được tố giác của một nghị sĩ và một lãnh đạo trong lĩnh vực an ninh mạng. Ban đầu, cơ quan chức năng nghi ngờ nền tảng X có thể đã can thiệp vào thuật toán nhằm tác động đến dư luận tại Pháp, đồng thời sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân nhạy cảm để phục vụ quảng cáo nhắm mục tiêu.
Ngoài ông Musk, khoảng 10 lãnh đạo của công ty, trong đó có bà Linda Yaccarino - người từng giữ chức Tổng giám đốc nền tảng X đến mùa hè năm 2025 - cũng bị triệu tập.
Từ giữa năm 2025, cuộc điều tra được giao cho lực lượng hiến binh chuyên trách về an ninh mạng và nhanh chóng được mở rộng. Tháng 11-2025, cơ quan điều tra phát hiện nhiều nội dung mang tính bài Do Thái và phủ nhận tội ác diệt chủng do công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) Grok của nền tảng X tạo ra, từ đó bổ sung thêm nghi vấn liên quan đến hành vi phủ nhận tội ác chống loài người.
Các nhà điều tra cũng ghi nhận nền tảng X đã thay đổi công cụ phát hiện nội dung xâm hại trẻ em, trong khi số lượng báo cáo các nội dung này tại Pháp giảm tới 80%. Nghi ngờ đây là hành vi có chủ ý, Viện Công tố Paris tiếp tục mở rộng điều tra sang khả năng đồng phạm trong việc lưu giữ và phát tán các nội dung này.
Phóng viên TTXVN tại châu Phi dẫn một nghiên cứu mới cho thấy những cây bao báp cổ thụ ở Madagascar đã lưu giữ hồ sơ lượng mưa kéo dài suốt 700 năm, mở ra nguồn dữ liệu hiếm giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn lịch sử khí hậu của đảo quốc này.
Đây là dạng hồ sơ khí hậu đầu tiên được xây dựng cho Madagascar từ cây bao báp, trong bối cảnh các dữ liệu cổ khí hậu của nước này còn rất hạn chế.
Nhóm nghiên cứu đã phân tích đồng vị carbon trong các thân cây bao báp ở tây nam Madagascar, kết hợp với phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ để dựng lại biến động lượng mưa theo thời gian.
Các nhà khoa học cho biết trong những giai đoạn khô hạn, cây hấp thụ nhiều hơn carbon-13 do khí khổng đóng lại để giữ ẩm, nhờ đó để lại tín hiệu hóa học phản ánh mức độ khô ẩm của từng thời kỳ.
Kết quả cho thấy lượng mưa tại khu vực này có xu hướng giảm trong suốt 700 năm qua, dù vẫn biến động mạnh theo chu kỳ nhiều thập kỷ đến hàng thế kỷ. Giai đoạn ẩm ướt nhất được xác định là từ năm 1350 đến 1450, trong khi thời kỳ khô hạn nghiêm trọng nhất kéo dài từ năm 1600 đến 1750.
Nghiên cứu cũng cho thấy từ khoảng năm 1750 đến nay, khu vực này trải qua xu hướng giảm mưa dài hạn và thời gian của các giai đoạn ẩm ướt ngày càng ngắn hơn.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

