Thử nghiệm do Andon Labs, công ty khởi nghiệp tại San Francisco, thực hiện với mục tiêu kiểm tra khả năng hoạt động của tác nhân AI (AI Agent) trong thế giới thực, qua đó xác định và đánh giá các lỗ hổng an toàn còn tồn tại.
Trong đó, hai nhà đồng sáng lập Lukas Petersson và Axel Backlund đã ký hợp đồng thuê mặt bằng ở San Francisco trong ba năm, sau đó cấp cho một tác nhân AI tên Luna một thẻ tín dụng doanh nghiệp, quyền truy cập Internet và nhiệm vụ điều hành cửa hàng thực tế. AI này được tạo bằng phần mềm Claude Sonnet 4.6 của Anthropic.
Luna có nguồn vốn giới hạn 100.000 USD, phải hoàn thành nhiệm vụ thiết kế, bày bán hàng hóa và thu lợi nhuận. Mọi thứ từ thiết kế nội thất cửa hàng đến lịch trình nhập hàng và điều hành hai nhân viên đều được thực hiện dưới sự chỉ đạo của trí tuệ nhân tạo.
“Chúng tôi giúp ‘cô ấy’ một chút trong giai đoạn thiết lập ban đầu, chẳng hạn ký hợp đồng thuê nhà và những vấn đề pháp lý như giấy phép”, Petersson nói với Business Insider.
Luna sau đó xử lý gần như mọi thứ, gồm đăng tin tuyển dụng trên Indeed và tiến hành phỏng vấn qua điện thoại, tìm kiếm các nhà thầu có thể sơn cửa hàng. Tầm nhìn của AI này là xây dựng một cửa hàng bán lẻ nhỏ thông thường: bán sách, tranh in, nến, trò chơi cùng một số đồ lặt vặt khác. Với tên gọi Andon Market, đây được xem là cửa hàng vật lý đầu tiên do AI điều hành.
Luna không nói với ứng viên rằng mình là AI khi phỏng vấn. “Tôi sẽ không nhắc đến việc cửa hàng vận hành bằng trí tuệ nhân tạo, vì điều đó gây hiểu nhầm cho ứng viên và có khả năng khiến những người có năng lực bỏ việc trước khi đọc mô tả công việc”, blog của Andon Labs giải thích.
Tuy nhiên, trong quá trình thiết lập và vận hành Andon Market, Luna mắc một số sai lầm. Chẳng hạn, khi tìm nhân viên giám sát cửa hàng, AI chấp nhận tuyển dụng ứng viên chỉ sau cuộc gọi kéo dài 5-15 phút, mức thời gian bị đánh giá quá ngắn.
Một vấn đề khác mà AI gặp phải là không thể tạo logo ấn tượng, thay vào đó là hình ảnh khuôn mặt cười chung chung. Mỗi phiên bản của logo trong cửa hàng lại “hơi khác nhau một chút” thay vì đồng nhất trên toàn bộ hệ thống.
Ngay sau khi Andon Market khai trương giữa tuần trước, Luna cũng mắc sai lầm trong sắp xếp lịch làm việc, không phân công ai trực ngày đầu. “Thật trớ trêu khi đây đáng lẽ là thứ AI thực hiện tốt nhất, nhưng nó đã làm rối loạn lịch trình”, Petersson kể. “Trong lúc hoảng loạn, nó viết thư cho tất cả nhân viên và hỏi: Hôm nay có ai có thể đến làm việc được không?”.
Việc Luna gặp rắc rối ngay trong những ngày đầu khiến Andon Labs phải can thiệp trực tiếp. Hai nhân viên được tuyển vào làm nhân sự chính thức của công ty cũng nhận đầy đủ phúc lợi. “Đây là một thí nghiệm có kiểm soát”, Petersson nói thêm.
Dù Andon Labs giao cho Luna mục tiêu thu lợi nhuận, Petersson cho rằng công ty của ông không kỳ vọng sẽ kiếm tiền từ cửa hàng. Thay vào đó, trọng tâm của họ là đánh giá xem tác nhân AI hiện nay tốt đến mức nào, có đúng như quảng cáo không, đồng thời giúp công chúng hiểu rõ hơn về hướng phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Theo NBC News, thí nghiệm của Andon Labs là ví dụ mới nhất cho thấy cách tác nhân AI gặp sai sót trong phán đoán và ra quyết định trong môi trường thực tế. Trong một nghiên cứu năm ngoái, nhóm chuyên gia Đại học Carnegie Mellon đã thử chạy mô phỏng một công ty giả để xem tác nhân AI tự động xử lý các nhiệm vụ tại nơi làm việc như thế nào. Kết quả là những tác nhân này không thể xử lý tác vụ giao diện đơn giản, như hiểu sai một số cuộc hội thoại của đồng nghiệp, hay thậm chí tạo người dùng giả.
Một chiến dịch tấn công giả mạo quy mô lớn vừa bị phanh phui, cho thấy sự tinh vi của tội phạm mạng khi lợi dụng chính các dịch vụ uy tín của Google để vượt qua mọi hàng rào bảo mật, nhắm thẳng vào các tài khoản Facebook Business đang 'hái ra tiền'.
Thông thường, các email lừa đảo sẽ bị bộ lọc rác chặn lại nhờ các giao thức kỹ thuật như SPF, DKIM hay DMARC. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu bảo mật vừa phát hiện ra một chiến dịch 'lách luật' thông minh: Sử dụng nền tảng Google AppSheet.
Bằng cách tận dụng công cụ tạo ứng dụng không cần mã nguồn của Google, kẻ tấn công có thể gửi đi các email từ địa chỉ chính thống của Google (noreply@appsheet.com). Vì thư đến từ một nguồn đáng tin cậy, chúng dễ dàng vượt qua mọi bộ lọc và xuất hiện trong hộp thư đến của nạn nhân với vẻ ngoài không thể uy tín hơn.
Mục tiêu của chiến dịch này không phải là người dùng phổ thông, mà là các tài khoản doanh nghiệp, trang Fanpage thương hiệu và tài khoản quảng cáo. Đây là những tài khoản có giá trị kinh tế cực lớn trên thị trường đen.
Nội dung email thường mang tính hối thúc, đánh vào tâm lý lo sợ như: "Tài khoản của bạn vi phạm bản quyền", "Cảnh báo khóa trang trong 24 giờ" hoặc "Yêu cầu xác minh danh tính khẩn cấp". Khi nạn nhân hoảng loạn nhấn vào đường link, họ sẽ được dẫn đến một trang web giả mạo được thiết kế tỉ mỉ để thu thập toàn bộ thông tin nhạy cảm như mật khẩu, mã 2FA, ngày sinh và thậm chí là ảnh căn cước công dân.
Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu đã liên kết chiến dịch này với một tổ chức có liên quan đến Việt Nam, hiện đã chiếm đoạt thành công khoảng 30.000 tài khoản và vẫn đang hoạt động mạnh mẽ.
Sau khi chiếm quyền điều khiển, nhóm này không chỉ dùng tài khoản để chạy quảng cáo gian lận hoặc rao bán, mà còn thực hiện cả chiêu trò cung cấp dịch vụ khôi phục tài khoản cho chính những nạn nhân mà chúng vừa đánh bẫy. Toàn bộ quy trình thu thập dữ liệu được công nghiệp hóa thông qua các hệ thống bot Telegram tự động.
Để không trở thành nạn nhân tiếp theo, người dùng cần ghi nhớ:
Michael Nicolls, Phó chủ tịch phụ trách kỹ thuật Starlink tại SpaceX, đăng trên X video dài 3,5 phút hé lộ khung cảnh nhìn từ một trong 29 vệ tinh phóng lên quỹ đạo ngày 1/5 bằng tên lửa Falcon 9 từ Bờ biển Vũ trụ Florida.
"Hãy theo dõi các vệ tinh Starlink bay một vòng quỹ đạo, đi qua bình minh và hoàng hôn, từ từ tách xa nhau theo trình tự triển khai sau khi phóng rồi bắt đầu nâng quỹ đạo. Các vệ tinh vốn xếp chồng như một bộ bài trong tên lửa. Tên lửa sẽ chậm rãi xoay khi thả vệ tinh để tạo ra chênh lệch vận tốc nhỏ, đảm bảo chúng không va chạm", Nicolls giải thích.
SpaceX từng công bố hình ảnh vệ tinh Starlink trên quỹ đạo, nhưng thường là trước khi chúng được triển khai, vẫn còn xếp chồng bên trong tầng trên của tên lửa Falcon 9. Video của Nicolls mang đến góc nhìn mới lạ hơn, cho phép quan sát nhiều vệ tinh thực hiện hành trình ban đầu quanh Trái Đất.
Space cho biết, Starlink là mạng lưới vệ tinh lớn nhất từng được xây dựng trên quỹ đạo, với khoảng 10.300 vệ tinh và vẫn tiếp tục tăng. SpaceX đã thực hiện 53 vụ phóng Falcon 9 từ đầu 2026 đến nay, trong đó có 43 chuyến bay dành cho Starlink. Dù tạo ra hạ tầng thông tin liên lạc hữu ích, Starlink cũng gây khó khăn cho quan sát thiên văn, làm tăng rác vũ trụ và tăng nguy cơ xảy ra va chạm trên không gian.
Theo Interesting Engineering, nhà thiên văn Jonathan McDowell tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian ghi nhận trung bình 1-2 vệ tinh Starlink rơi khỏi quỹ đạo mỗi ngày trong năm 2025. Theo ông, con số có thể tăng lên khoảng 5 vệ tinh mỗi ngày khi SpaceX tiếp tục mở rộng mạng lưới Starlink toàn cầu.
Dù vệ tinh Starlink rơi khỏi quỹ đạo không trực tiếp đe dọa con người, giới nghiên cứu đang xem xét liệu quá trình cháy trong khí quyển có thể để lại hậu quả phức tạp hơn không. Những chất gây ô nhiễm như hạt oxit nhôm được giải phóng trong quá trình tái nhập khí quyển có thể ảnh hưởng đến thành phần hóa học và nhiệt độ của tầng thượng quyển. Mô hình ban đầu cho thấy tác động lâu dài có thể lớn hơn so với dự đoán trước đây.
Nguyên nhân chính cho sự thất bại là do người dùng ưa chuộng điện thoại màn hình cảm ứng với phần mềm ổn định và kho ứng dụng phong phú hơn so với những thiết bị có bàn phím QWERTY vật lý. Nhưng vào năm 2026, thị trường smartphone lại chứng kiến sự hồi sinh bất ngờ của trải nghiệm điện thoại kiểu BlackBerry.
BlackBerry hiện không sản xuất smartphone của riêng mình, tuy nhiên người dùng có thể tìm thấy hai lựa chọn sử dụng bàn phím QWERTY. Đầu tiên là phụ kiện bàn phím Clicks tương thích với một số thiết bị Android và iPhone. Thứ hai, nhiều nhà sản xuất smartphone đang cho ra mắt các mẫu Android tích hợp bàn phím kiểu BlackBerry, chẳng hạn Clicks Communicator được giới thiệu tại triển lãm công nghệ CES diễn ra đầu năm nay.
Sự phổ biến trở lại của bàn phím QWERTY có thể được lý giải bởi nhiều yếu tố. Nhiều người dùng cảm thấy hoài niệm về những chiếc BlackBerry mà họ từng sở hữu, trong khi những người thường xuyên gõ chữ có thể đánh giá cao bàn phím vật lý hơn bàn phím ảo do ít gặp phải lỗi phần mềm. Bên cạnh đó, điện thoại có bàn phím QWERTY cũng mang đến sự độc đáo trong một thế giới smartphone ngày càng đồng nhất, nơi mà các mẫu điện thoại như iPhone 17 hay Galaxy S26 đều có thiết kế tương tự.
Hiện tại, người dùng có nhiều lựa chọn cho các thiết bị mang phong cách BlackBerry, được chào bán ở nhiều mức giá khác nhau. Những cái tên tiêu biểu có thể kể đến như Minimal Phone giá 449,99 USD với màn hình e-paper và trải nghiệm Android 14, hay Zinwa Q25 giá khoảng 400 USD có thiết kế dựa trên BlackBerry Classic và chạy Android 13. Hãng Unihertz cũng đã cho ra mắt Titan 2 qua Kickstarter, thu hút hơn 7.000 người ủng hộ và đạt doanh thu hơn 2 triệu USD. Titan 2 có giá 229 USD, hỗ trợ 5G và chạy Android 15.
Đối với Clicks Communicator có giá 499 USD. Thiết bị này sở hữu cấu hình tương tự Titan 2 Elite Pro, bao gồm màn hình OLED 4,03 inch và bàn phím QWERTY đầy đủ. Điện thoại chạy trên nền tảng Android 16 và được bảo đảm cập nhật phần mềm 5 năm.
Ngoài ra, những người không muốn mua điện thoại kiểu BlackBerry nhưng vẫn muốn trải nghiệm bàn phím QWERTY có thể lựa chọn từ nhiều phụ kiện khác nhau. Clicks đã ra mắt Clicks Keyboard cho một số mẫu iPhone vào năm 2024 và được bán với giá từ 139 USD, còn Clicks Power Keyboard là phụ kiện có giá đặt trước 99 USD được thiết kế gắn vào smartphone thông qua MagSafe hoặc Qi2.
Sự trở lại của bàn phím QWERTY kiểu BlackBerry không chỉ là một xu hướng mới mà còn phản ánh nhu cầu của người dùng về sự đa dạng và cá tính trong thiết bị di động của họ.
