Theo báo cáo ASEAN SAF 2050 Outlook, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia ASEAN có nguồn nguyên liệu sinh khối dồi dào nhất, cùng với Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan. Các nguồn nguyên liệu chính bao gồm dầu ăn đã qua sử dụng, phụ phẩm lúa gạo, phụ phẩm sắn và tàn dư lâm nghiệp.
Đây đều là các loại sinh khối có chi phí thấp và sẵn có, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất SAF quy mô lớn. Đặc biệt, với đặc thù là quốc gia nông nghiệp, Việt Nam có lợi thế vượt trội trong việc hình thành chuỗi cung ứng nguyên liệu ổn định và lâu dài.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng tổng tiềm năng cung SAF từ sinh khối nông nghiệp và lâm nghiệp trong ASEAN có thể đạt khoảng 7,5 triệu thùng/ngày vào năm 2030 và tăng lên tới 8,5 triệu thùng/ngày vào năm 2050. Trong tổng thể đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia đóng góp đáng kể.
Một trong những điểm đáng chú ý của ASEAN SAF 2050 Outlook là nhận định tất cả các quốc gia ASEAN, bao gồm Việt Nam, đều có khả năng trở thành nhà xuất khẩu ròng SAF.
Cụ thể, đến khoảng năm 2040, Việt Nam được dự báo có thể cùng với Indonesia, Philippines và Thái Lan trở thành các quốc gia xuất khẩu SAF trong khu vực.
Điều này xuất phát từ thực tế rằng tiềm năng cung của ASEAN “vượt xa nhu cầu nội khối”, tạo dư địa lớn cho xuất khẩu. Ước tính nhu cầu SAF tại ASEAN sẽ tăng từ 15.000 thùng/ngày vào năm 2030 lên hơn 700.000 thùng/ngày vào năm 2050. Trong khi đó, các nền kinh tế phát triển tại châu Á như Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc được xác định là các thị trường nhập khẩu SAF lớn trong tương lai.
Mặc dù Indonesia, Malaysia và Philippines được đánh giá có lợi thế hơn về chi phí logistics đến các thị trường nhập khẩu lớn, Việt Nam vẫn có vị trí quan trọng trong chuỗi giá trị khu vực nhờ nguồn nguyên liệu phong phú; vị trí địa lý thuận lợi trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương; khả năng kết nối với các thị trường tiêu thụ lớn.
Những yếu tố này giúp Việt Nam có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng SAF, từ sản xuất đến thương mại.
Ngành hàng không hiện đóng góp khoảng 2 – 3% tổng phát thải CO2 toàn cầu, nhưng lại là lĩnh vực khó khử carbon do đặc thù kỹ thuật. Máy bay thương mại chưa thể dùng pin điện hay hydro ở quy mô lớn trong ngắn hạn, trong khi nhu cầu bay ngày càng tăng.
Trong bối cảnh đó, SAF nổi lên như một phương pháp khả thi nhất cho mục tiêu trung hòa carbon. SAF có thể giúp cắt giảm 80% lượng khí thải carbon so với nhiên liệu truyền thống. Song, hiện nay, giá thành của SAF cao gấp 2 – 3 lần so với nhiên liệu hóa thạch, có thời điểm cao gấp 5 – 6 lần.
Tại Việt Nam, Vietnam Airlines là hãng hàng không đi đầu trong việc đưa SAF vào khai thác thực tế. Chuyến bay thương mại đầu tiên sử dụng nhiên liệu SAF được hãng khai thác thành công từ 27.5.2024. Từ 1.1.2025, tất cả các chuyến bay của Vietnam Airlines khởi hành từ các sân bay tại Châu Âu đều sử dụng SAF với tỷ lệ phối trộn ít nhất 2%. Hãng dự kiến nâng tỷ lệ này lên 6% vào năm 2030 và đạt 70% vào năm 2050. Riêng các chuyến bay từ Anh, tỷ lệ SAF sẽ tăng lên 10% vào năm 2030.
Lộ trình cụ thể mà Cục Hàng không đặt ra là từ năm 2027 – 2030, nghiên cứu sử dụng nhiên liệu thay thế để bổ sung một phần trong nhiên liệu hàng không. Từ năm 2035, Cục yêu cầu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu bền vững cho một số chuyến bay ngắn. Giai đoạn sau năm 2050, chuyển đổi sử dụng 100% năng lượng xanh, nhiên liệu hàng không bền vững cho tàu bay để giảm tối đa lượng phát thải khí nhà kính.
Dù có tiềm năng lớn, song, ASEAN SAF 2050 Outlook nhận diện thách thức lớn về chi phí sản xuất SAF. Công nghệ phổ biến nhất hiện nay là HEFA, có chi phí khoảng gấp đôi nhiên liệu phản lực truyền thống, trong khi các công nghệ khác như Gasification + FT, ATJ và HTL có thể cao hơn từ 4 – 7 lần.
Tuy nhiên, khoảng cách chi phí này được dự báo sẽ thu hẹp khi công nghệ phát triển và được mở rộng quy mô. Đây là cơ hội để các quốc gia như Việt Nam “đi tắt đón đầu” nếu có chính sách hỗ trợ phù hợp.
Để tận dụng cơ hội này, Chính phủ cần phát triển chuỗi cung ứng nguyên liệu sinh khối bền vững; thu hút đầu tư vào công nghệ sản xuất SAF; xây dựng khung pháp lý và cơ chế thị trường cho SAF và tăng cường hợp tác quốc tế trong thương mại và chuyển giao công nghệ.
Những người thường xuyên đi máy bay cho biết việc chọn sai chỗ ngồi có thể âm thầm phá hỏng chuyến đi như liên tục bị làm phiền, bỏ lỡ suất ăn, khó tìm tư thế thoải mái.
Hàng ghế đầu tiên được các chuyên gia du lịch Mỹ khuyến cáo nên tránh là hai ghế cạnh cửa sổ của hàng ghế giữa (thường là ghế A và F hoặc K). Với các máy bay thân hẹp, một lối đi, số hàng ghế khoảng 30-45 hàng.
Máy bay thân rộng hai lối đi, số lượng hàng ghế có thể hơn 50. Hành khách có thể dựa vào sơ đồ chỗ ngồi từng loại máy bay sẽ đi để chọn vị trí thích hợp.
Andrea Platania, chuyên gia du lịch tại nền tảng đưa đón sân bay có trụ sở tại Mỹ và châu Âu Transfeero, cho biết tiếp viên thường phục vụ đồ ăn từ hai đầu máy bay. Hành khách ngồi ở những hàng ghế giữa có thể gặp tình trạng suất ăn, đồ uống mình thích đã hết khi đến lượt.
Ví dụ suất ăn cung cấp trên máy bay thường gồm hai loại mỳ và cơm hoặc cơm gà và cơm bò để hành khách lựa chọn. Nếu các hành khách ở hai đầu máy bay đều chọn cơm gà, suất ăn khi đến các hàng ghế giữa sẽ hết và những người ngồi vị trí này chỉ còn một lựa chọn là cơm bò.
Hai ghế này thường xa nhà vệ sinh và sát cửa sổ. Do vậy, bạn thường phải đi qua hai hành khách để ra ngoài, điều này được đánh giá "khá bất tiện" do liên tục phải làm phiền người khác.
"Trên lý thuyết hai ghế này không tệ nhưng thực tế lại là những chỗ ngồi kém thuận lợi nhất", Andrea nói.
Hàng ghế giữa máy bay cũng thường trùng với vị trí cánh máy bay nên bị hạn chế tầm nhìn hơn các ghế cửa sổ khác.
Ghế hàng cuối
Hàng ghế này nằm gần nhà vệ sinh và gây nhiều phiền phức, như có mùi khó chịu và hành khách liên tục qua lại, khiến người ngồi ít có không gian riêng tư.
"Cảm giác như đang ngồi giữa hành lang thay vì không gian riêng của mình", Andrea nói thêm.
Hàng ghế cuối dựa lưng vào vách máy bay, không có khoảng trống để có thể ngả lưng nghỉ ngơi hoặc ngả ít khiến người ngồi hàng ghế này hầu như phải ngồi thẳng lưng suốt hành trình.
"Việc không thể ngả ghế tạo khác biệt rất lớn, bạn sẽ thấy mệt mỏi hơn nhiều sau khi hạ cánh", Andera nói.
Ngoài ra, hành khách ngồi ở những vị trí này thường là những người rời máy bay sau cùng, điều này có thể gây rắc rối nếu cần nhanh chóng nối chuyến bay tiếp theo.
Ngoài hai hàng ghế trên, chuyên gia du lịch người Mỹ Kelly Magyarics cũng chia sẻ các ghế phù hợp với từng nhu cầu của hành khách.
Với những hành khách thường xuyên muốn sử dụng nhà vệ sinh, ghế cạnh lối đi là lựa chọn hàng đầu. Những người thích ngắm cảnh, ghế cạnh cửa sổ là gợi ý phù hợp.
"Nếu bạn bay nối chuyến, bạn nên chọn ghế cạnh lối đi gần cửa ra máy bay", Kelly nói vì vị trí này giúp hành khách rời máy bay nhanh nhất, sau mỗi khoang thương gia.
Bản thân Kelly nếu có cơ hội sẽ thường chọn hàng ghế cạnh lối thoát hiểm vì có chỗ để chân rộng rãi do trước mặt là khoảng trống.
Kelly cũng thường chọn ghế đầu tiên, sau khoang thương gia. Phía trước hàng ghế này là vách ngăn nên khách có khoảng không để chân rộng rãi hơn. Khách ngồi sát cửa sổ hàng này có thể đi lại thoải mái mà không sợ ảnh hưởng đến những người ngồi cùng dãy và cũng không bị khách ngồi trước ngả ghế làm phiền.
Tuy nhiên, vị trí này có một nhược điểm: không có ghế phía trước để đặt túi xách bên dưới nên hành khách buộc phải để hành lý xách tay lên cabin trên đầu. Mỗi lần đặt chỗ ngồi này, Kelly thường cố gắng lên máy bay sớm để giành chỗ để đồ trong khoang hành lý phía trên.
Khi bay cùng người khác như chồng, vợ hoặc con cái, Kelly gợi ý hành khách nên chọn hai ghế cạnh lối đi.
Với vị trí song song này, khoảng cách giữa hai người đủ hẹp để trò chuyện và cũng đủ rộng để mỗi người có không gian cá nhân riêng. Một mẹo khác cũng được cô áp dụng, nhưng được đánh giá mạo hiểm hơn, đặt ghế cửa sổ và ghế ngoài cùng, bỏ trống ghế giữa. Trên nhiều chuyến bay vắng người, hành khách sẽ có cơ hội được ngồi hai người một dãy và không có ai ngồi ghế giữa làm phiền.
Tháng 5, cẩm nang Michelin Guide có bài viết giới thiệu về nhà hàng món Việt đầu tiên ở Mỹ nhận một sao Michelin. Một năm trước, Michelin Guide chính thức trao sao cho nhà hàng Camille, tọa lạc tại khu Lake Baldwin, Orlando. Trước đó, chưa có nhà hàng thuần Việt nào tại Mỹ đạt được danh hiệu này.
Camille bắt đầu vận hành dưới mô hình nhà hàng tạm thời (pop-up) trước khi khai trương chính thức tại khu Baldwin Park, Orlando vào tháng 6/2023. Chỉ sau 10 tháng hoạt động tại địa điểm cố định, nhà hàng đã thuyết phục được các thẩm định viên nhờ kỹ thuật chế biến chuyên sâu và sự nhất quán trong chất lượng món ăn.
Theo đánh giá của các chuyên gia ẩm thực, Camille là nơi "kỹ thuật Pháp được áp dụng để tôn vinh hương vị Việt Nam theo cách tinh tế nhất". Sự công nhận này đã phá vỡ rào cản về quan niệm ẩm thực Việt tại Mỹ, đưa các món ăn truyền thống thực đơn nếm thử (tasting menu) cao cấp.
Bếp trưởng Tùng Phan, người sáng lập nhà hàng, cho hay Camille là sự phản chiếu danh tính của một người Mỹ gốc Việt. Anh kết hợp kinh nghiệm nấu nướng được học tại trường dạy nấu ăn Pháp Le Cordon Bleu với các nguyên tắc cốt lõi của ẩm thực miền Nam Việt Nam gồm sự tươi mới, cân bằng giữa các vị chua, cay, mặn, ngọt và ưu tiên kết cấu đa tầng.
Thực đơn của nhà hàng tập trung vào việc tái cấu trúc các món ăn quen thuộc. Một ví dụ tiêu biểu là món "phở espuma". Thay vì phục vụ bát phở truyền thống với nước dùng nóng, đầu bếp Tùng Phan chiết xuất hương thơm từ các loại gia vị phở như quế, hồi, thảo quả và chuyển hóa phần nước dùng này thành dạng bọt khí (espuma). Kỹ thuật này giúp giữ nguyên hương vị đặc trưng nhưng mang lại trải nghiệm thị giác và xúc giác mới cho thực khách.
Nhà hàng sử dụng nguồn nguyên liệu đa dạng, Các loại nông sản như cam rốn được lấy từ các trang trại địa phương ở Florida để đảm bảo độ tươi. Những nguyên liệu đặc thù để giữ đúng "hồn" món ăn như rau răm hay các loại mắm được nhập khẩu trực tiếp. Việc kết hợp với các nguyên liệu cao cấp quốc tế như cá ngừ đại dương Nhật Bản hay gan ngỗng Pháp cũng giúp món ăn tại Camille đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của hệ thống xếp hạng sao Michelin.
Món ăn gây ấn tượng mạnh với các chuyên gia ẩm thực là Phở Hà Nội. Món ăn lấy cảm hứng từ phở Bắc, sử dụng thịt bò Wagyu thái hạt lựu (tartare), kết hợp cùng nước dùng đậm đà và ăn kèm với loại bánh quẩy cách tân theo kiểu bánh donut. Sự kết hợp này được nhận xét là giữ linh hồn của món phở nhưng nâng tầm về mặt cấu trúc và nguyên liệu.
Thực đơn của Camille còn ghi dấu ấn với món cá hồi phục vụ trên nền mì nấm đùi gà, kết hợp sốt me và dứa. Sự sáng tạo này cho thấy khả năng cân bằng giữa vị chua đặc trưng của miền Nam Việt Nam với kỹ thuật chế biến hải sản của phương Tây.
Món tráng miệng tại Camille cũng được Michelin đánh giá là điểm sáng trong thực đơn nếm thử. Món bánh đậu đỏ là ví dụ về sự phá cách khi đầu bếp biến tấu dựa trên khái niệm "đĩa phô mai" (cheese course) của Pháp. Bánh đậu đỏ được xếp cùng một dải phô mai béo ngậy và rưới sốt dâu tây tiêu sansho, tạo nên sự giao thoa vị giác lạ lẫm nhưng đầy thuyết phục.
Đầu bếp Tùng Phan cho hay mục tiêu của anh là truyền tải những trải nghiệm của một người Mỹ gốc Việt qua mỗi món ăn. "Tôi tận dụng cơ hội này để thực sự thấu hiểu những món ăn mà cha mẹ mình từng gắn bó, bảo tồn những hương vị và nguyên liệu đó, nhưng trình diễn chúng dưới một góc nhìn hiện đại và phá cách", anh chia sẻ.
Tùng Phan sinh ra tại Việt Nam và theo gia đình sang Mỹ từ năm 2 tuổi. Trước khi trở thành đầu bếp chuyên nghiệp, anh là một vũ công breakdance (b-boy) từng lưu diễn tại châu Âu và châu Á. Việc đi lại nhiều nơi giúp anh tiếp xúc với các nền văn hóa và ẩm thực mới. Sau khi xem một quảng cáo về trường dạy nấu ăn trên truyền hình, anh quyết định theo học tại Le Cordon Bleu. Sau hơn hai năm làm việc tại một nhà hàng sao Michelin ở Mỹ, anh mở nhà hàng Camille. Tư duy của một vũ công, sự ngẫu hứng, nhịp điệu và khả năng tùy biến, được anh mang vào căn bếp của mình.
"Tôi chưa bao giờ lặp lại hoàn toàn một món ăn", Tùng Phan chia sẻ. Với anh, một món phải đảm bảo yếu tố hương vị trước khi xét đến hình thức. Anh thường đưa một món ăn vào thực đơn khi cảm thấy nó đạt khoảng 80% độ hoàn thiện, sau đó tiếp tục tinh chỉnh dựa trên phản ứng của thực khách cho đến khi đạt đến sự hoàn hảo mới thay thế bằng món mới.
Khác với sự hào nhoáng thường thấy của các nhà hàng hạng sang, Camille được thiết kế để mang lại cảm giác ấm cúng như tại nhà. Nhà hàng phục vụ theo hình thức thực đơn nếm thử (tasting menu) với không gian giới hạn, bao gồm quầy bếp 8 chỗ và các khu vực bàn riêng tư.
Hiện, Tùng Phan đang dẫn dắt một thế hệ đầu bếp trẻ nấu món Việt. Anh luôn nhắn nhủ các đầu bếp cần có sự tự tin và lòng tự hào. "Món Việt hoàn toàn có thể trở nên cao cấp và tinh tế không kém gì ẩm thực Hàn Quốc hay Nhật Bản", anh nói và hy vọng sẽ có thêm nhiều sự hợp tác với các đầu bếp Việt tại Mỹ và Việt Nam.
Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa đang dần trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, sự kiện ký kết giữa hai doanh nghiệp đầu ngành được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy kết nối các nguồn lực chiến lược, từng bước quốc tế hóa các giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới thông qua các sản phẩm du lịch - giải trí - truyền thông tích hợp.
Phát biểu tại lễ ký kết, bà Nguyễn Thị Ánh Hoa, Chủ tịch Hội đồng thành viên Saigontourist Group, nhấn mạnh: “Sự hợp tác giữa Saigontourist Group và Đất Việt VAC không chỉ mang ý nghĩa mở rộng hoạt động kinh doanh giữa hai doanh nghiệp, mà còn là bước đi chiến lược trong việc kiến tạo những mô hình phát triển mới cho ngành du lịch gắn với công nghiệp văn hóa. Chúng tôi tin tưởng rằng, việc kết nối thế mạnh về hạ tầng du lịch, dịch vụ, điểm đến của Saigontourist Group với năng lực sáng tạo nội dung, công nghệ truyền thông và sức lan tỏa văn hóa của Đất Việt VAC sẽ làm mới các những trải nghiệm du lịch và tạo nên những sản phẩm đột phá, góp phần đưa TP.HCM trở thành trung tâm du lịch - văn hóa - giải trí hiện đại của khu vực”.
Đại diện lãnh đạo Đất Việt VAC Group Holdings chia sẻ: "Việc hợp tác cùng Saigontourist Group không chỉ mở rộng năng lực kết nối hệ sinh thái của Đất Việt VAC mà còn tạo thêm nền tảng để doanh nghiệp phát triển đồng thời cả B2B và D2C. Chúng tôi kỳ vọng sự cộng hưởng giữa nội dung, cộng đồng người dùng và hạ tầng dịch vụ - du lịch sẽ mở ra các mô hình tăng trưởng mới cho công nghiệp văn hóa, du lịch tại Việt Nam".
Theo nội dung hợp tác, hai bên thống nhất phát triển và triển khai các điểm chạm màn hình LED, trung tâm triển lãm, tổ chức sự kiện, biểu diễn nghệ thuật, bảo tàng nghệ sĩ và mô hình "Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số" tại TP.HCM, bao gồm nhưng không giới hạn tại các địa điểm thuộc hệ thống của Saigontourist Group và Đất Việt VAC Group Holdings.
Hai bên sẽ phối hợp phát triển, khai thác hạ tầng trình chiếu, nội dung và các điểm chạm không gian văn hóa; tổ chức các hoạt động lễ hội, sự kiện, chương trình biểu diễn nghệ thuật, hòa nhạc, fan meeting; đồng hành triển khai các chương trình lớn như: Đường hoa Thành phố dịp Tết Nguyên đán; đồng thời phối hợp truyền thông, quảng bá các hoạt động văn hóa – du lịch và triển khai các hoạt động thương mại, quảng cáo, tài trợ liên quan.
Ngoài ra, hai bên thống nhất ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của nhau trên cơ sở phù hợp với năng lực và điều kiện triển khai thực tế, đặc biệt trong các hạng mục thuộc phạm vi dự án hợp tác. Sự phối hợp này tạo nền tảng để xây dựng chuỗi giá trị liên kết giữa du lịch, giải trí, nội dung sáng tạo và các dịch vụ trải nghiệm mới.
Sự kết hợp giữa Saigontourist Group và Đất Việt VAC được kỳ vọng sẽ hình thành một hệ sinh thái cộng hưởng mới, nơi nội dung sáng tạo, nghệ sĩ và cộng đồng người hâm mộ của Đất Việt VAC được mở rộng thành các trải nghiệm du lịch – giải trí – văn hóa quy mô lớn; đồng thời giúp Saigontourist Group phát triển thêm những sản phẩm du lịch mới, tiếp cận hiệu quả hơn với nhóm khách hàng trẻ, năng động, có xu hướng tiêu dùng trải nghiệm và giải trí ngày càng cao.
Thông qua hợp tác, thế mạnh về hạ tầng, năng lực vận hành và mạng lưới dịch vụ rộng khắp của Saigontourist Group sẽ là nền tảng để Đất Việt VAC mở rộng các mô hình experiential entertainment (giải trí trải nghiệm), concert tourism (du lịch gắn với sự kiện âm nhạc), fan economy (kinh tế người hâm mộ) và các hoạt động khai thác tài sản sở hữu trí tuệ đa nền tảng. Ngược lại, năng lực sáng tạo nội dung, kết nối cộng đồng và sức ảnh hưởng văn hóa của Đất Việt VAC sẽ góp phần làm mới trải nghiệm du lịch - dịch vụ, gia tăng sức hấp dẫn cho các điểm đến, cơ sở dịch vụ và hoạt động của Saigontourist Group.
Không chỉ dừng lại ở hợp tác kinh doanh, hai bên hướng đến xây dựng những trải nghiệm khám phá giàu bản sắc, kết hợp giữa chiều sâu văn hóa dân tộc và cách tiếp cận hiện đại, sáng tạo, góp phần lan tỏa câu chuyện về đất nước, con người Việt Nam đến với du khách trong nước và quốc tế.
