Theo báo cáo ASEAN SAF 2050 Outlook, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia ASEAN có nguồn nguyên liệu sinh khối dồi dào nhất, cùng với Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan. Các nguồn nguyên liệu chính bao gồm dầu ăn đã qua sử dụng, phụ phẩm lúa gạo, phụ phẩm sắn và tàn dư lâm nghiệp.
Đây đều là các loại sinh khối có chi phí thấp và sẵn có, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất SAF quy mô lớn. Đặc biệt, với đặc thù là quốc gia nông nghiệp, Việt Nam có lợi thế vượt trội trong việc hình thành chuỗi cung ứng nguyên liệu ổn định và lâu dài.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng tổng tiềm năng cung SAF từ sinh khối nông nghiệp và lâm nghiệp trong ASEAN có thể đạt khoảng 7,5 triệu thùng/ngày vào năm 2030 và tăng lên tới 8,5 triệu thùng/ngày vào năm 2050. Trong tổng thể đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia đóng góp đáng kể.
Một trong những điểm đáng chú ý của ASEAN SAF 2050 Outlook là nhận định tất cả các quốc gia ASEAN, bao gồm Việt Nam, đều có khả năng trở thành nhà xuất khẩu ròng SAF.
Cụ thể, đến khoảng năm 2040, Việt Nam được dự báo có thể cùng với Indonesia, Philippines và Thái Lan trở thành các quốc gia xuất khẩu SAF trong khu vực.
Điều này xuất phát từ thực tế rằng tiềm năng cung của ASEAN “vượt xa nhu cầu nội khối”, tạo dư địa lớn cho xuất khẩu. Ước tính nhu cầu SAF tại ASEAN sẽ tăng từ 15.000 thùng/ngày vào năm 2030 lên hơn 700.000 thùng/ngày vào năm 2050. Trong khi đó, các nền kinh tế phát triển tại châu Á như Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc được xác định là các thị trường nhập khẩu SAF lớn trong tương lai.
Mặc dù Indonesia, Malaysia và Philippines được đánh giá có lợi thế hơn về chi phí logistics đến các thị trường nhập khẩu lớn, Việt Nam vẫn có vị trí quan trọng trong chuỗi giá trị khu vực nhờ nguồn nguyên liệu phong phú; vị trí địa lý thuận lợi trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương; khả năng kết nối với các thị trường tiêu thụ lớn.
Những yếu tố này giúp Việt Nam có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng SAF, từ sản xuất đến thương mại.
Ngành hàng không hiện đóng góp khoảng 2 – 3% tổng phát thải CO2 toàn cầu, nhưng lại là lĩnh vực khó khử carbon do đặc thù kỹ thuật. Máy bay thương mại chưa thể dùng pin điện hay hydro ở quy mô lớn trong ngắn hạn, trong khi nhu cầu bay ngày càng tăng.
Trong bối cảnh đó, SAF nổi lên như một phương pháp khả thi nhất cho mục tiêu trung hòa carbon. SAF có thể giúp cắt giảm 80% lượng khí thải carbon so với nhiên liệu truyền thống. Song, hiện nay, giá thành của SAF cao gấp 2 – 3 lần so với nhiên liệu hóa thạch, có thời điểm cao gấp 5 – 6 lần.
Tại Việt Nam, Vietnam Airlines là hãng hàng không đi đầu trong việc đưa SAF vào khai thác thực tế. Chuyến bay thương mại đầu tiên sử dụng nhiên liệu SAF được hãng khai thác thành công từ 27.5.2024. Từ 1.1.2025, tất cả các chuyến bay của Vietnam Airlines khởi hành từ các sân bay tại Châu Âu đều sử dụng SAF với tỷ lệ phối trộn ít nhất 2%. Hãng dự kiến nâng tỷ lệ này lên 6% vào năm 2030 và đạt 70% vào năm 2050. Riêng các chuyến bay từ Anh, tỷ lệ SAF sẽ tăng lên 10% vào năm 2030.
Lộ trình cụ thể mà Cục Hàng không đặt ra là từ năm 2027 – 2030, nghiên cứu sử dụng nhiên liệu thay thế để bổ sung một phần trong nhiên liệu hàng không. Từ năm 2035, Cục yêu cầu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu bền vững cho một số chuyến bay ngắn. Giai đoạn sau năm 2050, chuyển đổi sử dụng 100% năng lượng xanh, nhiên liệu hàng không bền vững cho tàu bay để giảm tối đa lượng phát thải khí nhà kính.
Dù có tiềm năng lớn, song, ASEAN SAF 2050 Outlook nhận diện thách thức lớn về chi phí sản xuất SAF. Công nghệ phổ biến nhất hiện nay là HEFA, có chi phí khoảng gấp đôi nhiên liệu phản lực truyền thống, trong khi các công nghệ khác như Gasification + FT, ATJ và HTL có thể cao hơn từ 4 – 7 lần.
Tuy nhiên, khoảng cách chi phí này được dự báo sẽ thu hẹp khi công nghệ phát triển và được mở rộng quy mô. Đây là cơ hội để các quốc gia như Việt Nam “đi tắt đón đầu” nếu có chính sách hỗ trợ phù hợp.
Để tận dụng cơ hội này, Chính phủ cần phát triển chuỗi cung ứng nguyên liệu sinh khối bền vững; thu hút đầu tư vào công nghệ sản xuất SAF; xây dựng khung pháp lý và cơ chế thị trường cho SAF và tăng cường hợp tác quốc tế trong thương mại và chuyển giao công nghệ.
Trong thế giới ngày nay, ý tưởng sống thiếu Internet gần như là điều không thể. Tuy nhiên, tại Eritrea, người dân vẫn viết thư tay thay vì sử dụng các ứng dụng nhắn tin miễn phí. Khi tới đây, khách du lịch có lẽ sẽ thấy thời gian đã ngừng lại từ những năm 1990.
Các tập tục truyền thống vẫn bám rễ sâu trong đời sống hằng ngày. Thông báo tử, hay tụ họp xã hội được phổ biến qua áp phích dán trên đường phố. Điện thoại di động chỉ phục vụ một mục đích duy nhất: gọi thoại, hầu như không sử dụng các tính năng kỹ thuật số hiện đại.
Chính phủ Eritrea chỉ cấp phép cho một mạng lưới wifi hạn chế, không cho phép các nhà cung cấp dịch vụ di động kích hoạt quyền truy cập Internet trên điện thoại di động. Tới đầu năm 2025, theo cổng dữ liệu quốc tế DataPortal, tỷ lệ tiếp cận internet của Eritrea chỉ đạt 20% tổng dân số.
Tại đây, nếu muốn sử dụng Internet, họ có thể đến những quán Internet công cộng và mua gói theo giờ. Hiện tại, thủ đô Asmara có khoảng 42 điểm phát Internet. Tuy nhiên, tốc độ mạng rất chậm và hầu hết nền tảng mạng xã hội bị chặn.
Vlogger Jordan Joe HaTTab từng tới Eritrea và bất ngờ trước cách sống của người dân ở đây. Dù khả năng tiếp cận Internet hạn chế, cách họ kết nối với nhau khiến anh phải suy ngẫm. Thay vì nhắn tin qua Whatsapp rủ nhau cà phê, người Eritrea sẽ đến một quán cà phê bất kỳ, trả tiền cho người lạ và bắt đầu câu chuyện. Đó là cách họ xây dựng những mối quan hệ mới.
"Hãy rời xa Internet và tới đây", anh nói sau một ngày khám phá cách sống của người địa phương.
Eritrea từng được coi là một trong những quốc gia tiên tiến nhất khu vực châu Phi, đặc biệt là trong thời kỳ thuộc địa của Italy và Anh. Quốc gia này từng sở hữu mạng lưới viễn thông có dây và hạ tầng giao thông phát triển.
Tuy nhiên, sau khi người Anh rút đi và Eritrea bị sáp nhập vào Ethiopia năm 1962. Vào đầu những năm 1990, quốc gia này giành độc lập. Tuy nhiên, sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền sau đó đã dẫn đến một Eritrea như hiện nay.
Trong bài viết trên SCMP, Andrew Sun, cây viết chuyên về du lịch, ẩm thực hơn 25 năm kinh nghiệm, nhận xét World Cup 2026 khiến nhiều du khách quốc tế bất ngờ với văn hóa ẩm thực và đời sống thường nhật của người Mỹ.
Trên mạng xã hội một tháng qua, hàng loạt video của cổ động viên lần đầu đến Mỹ thu hút hàng triệu lượt xem, ghi lại phản ứng trước các siêu thị, nhà hàng và những món đậm dấu ấn nước này.
Nhiều du khách bất ngờ với quy mô của chuỗi bán lẻ như Costco hay Walmart. Các kệ hàng chất đầy những hộp snack, gói thực phẩm và khay thịt kích cỡ lớn hơn nhiều so với tiêu chuẩn ở châu Âu hay nhiều quốc gia khác. Không ít người thích thú quay video bên những hộp bánh phô mai Cheetos cỡ đại hoặc khay thịt đủ cho nhiều bữa ăn của cả gia đình.
Không chỉ siêu thị, các nhà hàng kiểu Mỹ cũng trở thành chủ đề được chia sẻ rộng rãi. Nhiều du khách ghi lại khoảnh khắc nhân viên mang ra bàn đĩa nachos phủ kín phô mai, miếng bít tết T-bone lớn gần bằng đầu người hay những phần ăn vượt xa khẩu phần quen thuộc ở quê nhà.
Những suất ăn "khổng lồ" từ lâu đã trở thành hình ảnh gắn liền với nước Mỹ, nơi phổ biến mô hình buffet ăn không giới hạn, nước ngọt được thêm miễn phí và các lễ hội có những phần quà như gấu bông khổng lồ.
Andrew Sun cho rằng khẩu phần ăn lớn tại Mỹ phản ánh một phần văn hóa tiêu dùng đề cao sự dư dả. Những thử thách ăn bít tết nặng hơn 2 kg hay tô mì ramen gấp đôi cỡ thông thường là ví dụ cho xu hướng này.
Việc tiêu thụ thực phẩm với khẩu phần quá lớn cũng làm dấy lên những tranh luận về sức khỏe cộng đồng. Tình trạng béo phì, tiểu đường, tăng huyết áp và các bệnh tim mạch từ lâu là những vấn đề y tế đáng chú ý tại Mỹ.
Một sản phẩm khác được du khách nhắc đến nhiều là ranch, loại sốt làm từ sữa bơ, tỏi, hành và các loại thảo mộc, được xem như hương vị đặc trưng của ẩm thực Mỹ. Nhiều du khách lần đầu nếm thử tỏ ra hào hứng, chia sẻ "muốn mua cả xe đẩy sốt ranch về nước". Nước ngọt Dr Pepper, thương hiệu ra đời tại Mỹ, cũng được nhiều người đưa vào danh sách những sản phẩm nên mua về làm quà sau chuyến đi.
Ngoài đồ ăn, nhiều du khách cũng trải qua "cú sốc tiền boa" khác khi dùng bữa tại các hàng quán ở Mỹ.
Tại nhiều quốc gia, tiền tip chỉ mang tính khuyến khích hoặc không phổ biến. Ở Mỹ, việc để lại khoảng 20% giá trị hóa đơn gần như là thông lệ. Điều này khiến không ít du khách bối rối, nhất là những người đến từ các nước không có văn hóa tiền boa.
Điều này phản ánh điểm giao thoa giữa hai quan niệm khác nhau. Một bên cho rằng mức tiền boa cao là gánh nặng không hợp lý đối với khách hàng. Nhiều nhân viên phục vụ tại Mỹ coi đây là phần thu nhập quan trọng do mức lương cơ bản không cao. Sự khác biệt về văn hóa này đôi khi tạo nên tình huống khó xử giữa du khách và người phục vụ dù cả hai đều không có ý gây căng thẳng.
Dù vậy, World Cup 2026 vẫn là cơ hội để nhiều người có cái nhìn thực tế hơn về đời sống tại Mỹ thay vì thông qua phim ảnh hay truyền thông. Những trải nghiệm từ siêu thị, nhà hàng, quán ăn bình dân đến cách ứng xử trong dịch vụ giúp du khách hiểu hơn về văn hóa của nước chủ nhà.
"Điều quan trọng nhất sau những khác biệt về khẩu phần ăn, hương vị hay tiền boa là sự cởi mở giữa du khách và người dân địa phương", ông nói. Những cuộc gặp gỡ ở quy mô nhỏ, từ bàn ăn đến quầy thanh toán, có thể góp phần định hình cách thế giới nhìn nhận nước Mỹ sau kỳ World Cup.
Nhiều người lặng đi, rưng rưng khóc khi bước vào không gian tưởng niệm nằm trong lòng tượng đài.
Công trình được xây dựng theo nguyên mẫu Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ - người mẹ có 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại hy sinh trong các cuộc kháng chiến.
Khối tượng đài bằng đá granite nặng khoảng 20.000 tấn được tạo hình như vòng tay người mẹ ôm trọn các con, biểu tượng cho tình mẫu tử bao la và sự đoàn tụ của đất nước.
Điều khiến nhiều người xúc động nhất là Nhà tưởng niệm nằm bên trong lòng tượng đài, nơi ghi danh gần 50.000 Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp cả nước.
Không gian rộng gần 950 m² lưu giữ hàng nghìn tư liệu, hình ảnh và những hiện vật mộc mạc như nồi đồng nấu cơm tiếp tế bộ đội, khung cửi dệt vải, bình hoa thờ...
Mỗi hiện vật là một câu chuyện về sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ đã dâng hiến cả tuổi xuân, chồng con cho độc lập dân tộc.
Tới dâng hương một ngày đầu tháng 7 tại tượng đài Mẹ Thứ, nhiều cựu chiến binh của Tiểu đoàn Quân y, Sư đoàn 307, Mặt trận 579 (Quân khu 5) không giấu được xúc động khi ôn lại những năm tháng chiến đấu tại Campuchia.
Cựu chiến binh Đinh Xuân Hời chia sẻ, sau 10 năm nơi chiến trường, hôm nay được trở về thắp nén hương tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quảng Nam và tượng đài mẹ Thứ, ông càng thấm thía mình là người may mắn còn sống.
Theo chị Nguyễn Thị Trúc, hướng dẫn viên tại khu tượng đài, điều khiến du khách xúc động nhất không chỉ là quy mô đồ sộ của công trình mà chính là giá trị nhân văn sâu sắc về tình mẫu tử.
Mỗi ngày được kể lại câu chuyện về những người mẹ đã hiến dâng những điều quý giá nhất cho Tổ quốc luôn là niềm tự hào của chị.
