Tại đại hội cổ đông thường niên ngày 16/4, ông Phan Chiến Thắng, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Masan High-tech Materials (MSR), cho rằng sau làn sóng tỷ phú nhờ trí tuệ nhân tạo (AI), giới siêu giàu tiếp theo sẽ là những người nắm giữ các vật liệu thiết yếu cho ngành này. Ông nhắc tới vonfram (tungsten), loại vật liệu đóng góp phần lớn trong cơ cấu doanh thu doanh nghiệp.
Do đó, MSR đặt mục tiêu doanh thu năm nay tới 20.300 tỷ đồng, tăng gần gấp 3. Còn lợi nhuận sau thuế khoảng 1.700-2.500 tỷ đồng, tăng hơn 150-220 lần so với năm ngoái.
Nhờ chịu nhiệt trên 3.400 độ C, độ cứng gần bằng kim cương và dẫn điện tốt, vonfram được dùng làm vật liệu kết nối vi mạch, hệ thống điện toán trong ngành bán dẫn và sản xuất đạn lĩnh vực quốc phòng. Vật liệu này hầu như không có giải pháp thay thế hoàn hảo, giá tăng cả chục lần trong một năm qua, biến động mạnh nhất trong hơn hai thập kỷ.
Theo ông Thắng, mức giá ammonium paratungstate (APT, sản phẩm trung gian của vonfram) phản ánh trong báo cáo tài chính năm 2025 trung bình là 500 USD mỗi 10 kg (mtu). Trong khi đó, giá vật liệu này niêm yết tại công ty nghiên cứu thị trường Shanghai Metals Market ở mức 180.000 USD mỗi tấn (khoảng 1.800 USD một mtu) vào trưa ngày 16/4. Vật liệu này từng tăng hơn 3.000 USD vào cuối tháng 3, do xung đột Trung Đông và tình trạng siết xuất khẩu của Trung Quốc – thị trường cung ứng lớn nhất thế giới, theo CNBC.
Ông Danny Le, Chủ tịch HĐQT MSR, cho biết với mỗi 100 USD APT tăng giá, họ có thêm 50 triệu USD doanh thu và 10 triệu USD lợi nhuận sau thuế. “Nếu giá mỗi mtu ở mức 1.500 USD, chúng tôi trả hết nợ trong năm 2028”, ông nói. Thời điểm xóa nợ sẽ sớm hơn một năm nếu giá này đạt 2.000 USD. Điều này đồng nghĩa, công ty sẽ có nguồn lực để trả cổ tức cho cổ đông vào 2027.
Tính đến cuối năm 2025, MSR nợ ròng gần 10.400 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ/EBITDA (chỉ số đo lường khả năng trả nợ của doanh nghiệp bằng lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao) là 4,8 lần, cải thiện so với mức 6 lần của năm trước đó.
Năm ngoái, mỏ Núi Pháo (trữ lượng 55 triệu tấn) của công ty được kéo dài thời gian khai thác đến năm 2044. Họ cũng được cấp phép khai thác thêm một mỏ trữ lượng 28 triệu tấn, dự kiến vận hành trong quý tới.
MSR cũng nhập khẩu thêm quặng ngoài để tinh chế, nhằm tối ưu hóa công suất cho nhà máy tinh luyện tại Công ty con Vonfram Masan (MTC). Hiện họ có hơn 20 nhà cung cấp, gồm “ông lớn” Mitsubishi từ Nhật Bản.
Đại diện MSR dẫn các dự báo cho thấy làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI toàn cầu có thể đạt 5.000-8.000 tỷ USD tới năm 2030, thúc đẩy nhu cầu vonfram lên 24.000 tấn. Trong 5 năm qua, công ty nắm giữ trung bình 21% nguồn cung vật liệu này ngoài Trung Quốc.
Ngoài vonfram, quặng đa kim từ mỏ Núi Pháo còn chế biến ra các vật liệu khác gồm fluorspar, tinh quặng đồng, bismuth – các vật liệu quan trọng trong ngành công nghiệp và điện khí hóa.
Ban điều hành cho biết kết quả kinh doanh đầu năm khá thuận lợi. Quý I, họ đạt lợi nhuận sau thuế gần 540 tỷ đồng, tương đương 20 triệu USD. Công ty dự tính chuyển niêm yết từ sàn UPCoM sang Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM (HoSE), sau khi công ty mẹ Masan bán thêm 2% tổng lượng cổ phiếu, nhằm giảm tỷ lệ sở hữu tại MSR.
Adrian Sabatera, kỹ sư phần mềm 39 tuổi, gần đây quyết định chi 570.000 peso (9.300 USD) để lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái ngôi nhà tại Manila, nơi anh sống cùng ba người khác. "Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu có tới một phần ba tầng lớp trung lưu chuyển sang mô hình này (điện mặt trời mái nhà)", anh nói.
Doanh nghiệp chuyên lắp điện mặt trời Philergy German Solar tại Manila cho biết lượng khách hàng liên hệ trong 5 tháng đầu tăng hơn 2,5 lần so với cùng kỳ 2025. Có thời điểm công ty nhận tới 3.000 yêu cầu tư vấn mỗi ngày, theo đối tác điều hành Jochen Staudter. "Khách hàng ra quyết định nhanh hơn trước nhiều", ông nói.
Dữ liệu thương mại từ Trung Quốc - nhà cung cấp phần lớn pin mặt trời toàn cầu - cho biết xuất khẩu sang Philippines đã tăng 145% trong giai đoạn 3 tháng đến hết tháng 5, đạt 407 triệu USD, là thị trường tiêu thụ lớn thứ hai, sau Hà Lan nhập khẩu với tư cách là điểm trung chuyển.
Riêng tháng 5, ngay cả khi tổng xuất khẩu pin mặt trời của Trung Quốc giảm 13%, kim ngạch sang Philippines vẫn tăng một phần ba. Làn sóng lắp điện mặt trời mái nhà dâng cao do chiến sự tại Trung Đông khiến giá điện leo thang.
Đồng peso suy yếu cũng làm tăng thêm giá điện, vì Philippines dựa vào than và khí đốt nhập khẩu để sản xuất điện. Tập đoàn phân phối điện lớn nhất nước Meralco đã tăng giá điện khoảng 10%. Hiện một hộ gia đình ba người, tiêu thụ 200 kWh, phải trả gần 2.900 peso (gần 50 USD), tương đương 12% thu nhập hàng tháng cho tiền điện.
Philippines là một trong số ít quốc gia Đông Nam Á gần như không trợ giá điện, nên giá điện sinh hoạt cao nhất khu vực. Chỉ Singapore có mức giá tiệm cận, nhưng sức mua bình quân của người dân nước này gấp Philippines gần 13 lần.
"Nhu cầu điện mặt trời mái nhà sẽ tiếp tục được thúc đẩy bởi giá điện cao", ông Jochen Staudter tại Philergy German Solar, dự báo. Thực tế, Adrian Sabatera cũng từng do dự lắp điện mặt trời nhiều năm do chi phí quá cao. Nhưng giá thiết bị giảm trong lúc giá điện liên tục tăng gần đây tạo động lực để anh xuống tiền.
Điện mặt trời hiện mới chiếm dưới 4% tổng sản lượng điện tiêu thụ tại Philippines, theo số liệu chính phủ. Alnie Demoral, chuyên gia phân tích của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, dự báo trong hai năm tới, công suất điện mặt trời phân tán tại Philippines có thể tăng gần gấp ba, đạt 3.500 MW, tương đương quy mô toàn bộ các trang trại điện mặt trời quy mô lớn hiện tại của nước này. Thời gian hoàn vốn đồng thời rút ngắn từ 4 năm xuống còn 3,1 năm.
Doanh nhân Jason Porciuncula ở Manila đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời công suất 12 kW kèm pin lưu trữ từ tháng 1. Khi giá điện lập kỷ lục vào tháng 5, hóa đơn hàng tháng của ông chỉ còn bằng một phần năm so với mức 21.000 peso vào mùa hè năm ngoái.
Lắp đặt điện mặt trời áp mái ở Philippines hiện chưa hoàn toàn thuận lợi. Theo Brenda Valerio, Giám đốc New Energy Nexus tại Philippines, tiến độ triển khai đang chậm hơn nhu cầu, do tình trạng găm hàng linh kiện, giá thiết bị biến động và công tác kiểm định chất lượng chưa đáp ứng.
Chính phủ Philippines đang cung cấp các khoản vay lắp đặt điện mặt trời tối đa 500.000 peso (8.200 USD) với lãi suất 5%, thấp hơn mặt bằng thị trường. Tuy nhiên, chương trình này không áp dụng cho người lao động khu vực tư nhân.
Rào cản khác là chi phí đầu tư vẫn rất cao so với thu nhập bình quân hàng năm của một hộ gia đình, đang vào khoảng 353.200 peso (khoảng 5.800 USD). "Cơ hội là có nhưng chi phí ban đầu vẫn quá lớn với nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp, bất chấp thời gian hoàn vốn ngày càng ngắn", chuyên gia Demoral của Ember, nói.
Trong văn bản gửi Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM ngày 2/6, Tập đoàn Đầu tư và Phát triển công nghiệp Becamex (gọi tắt là Becamex) cho biết đến cuối tháng 5 có 9.221 cổ đông. UBND TP HCM là cổ đông lớn duy nhất và đại diện Nhà nước sở hữu 95,44% vốn.
Becamex hiện không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng theo Luật Chứng khoán, bởi quy định tối thiểu 10% cổ phần phải được nắm giữ bởi ít nhất 100 nhà đầu tư thiểu số. Dù vậy, công ty được duy trì tư cách đại chúng theo quy định chuyển tiếp tại Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
"Becamex đã chủ động xây dựng phương án và kiến nghị UBND TP HCM phê duyệt tỷ lệ vốn nhà nước giảm từ 95,44% xuống mức nắm giữ trên 65% giai đoạn 2026-2030, bằng hình thức phát hành cổ phiếu ra công chúng để đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông của công ty đại chúng", văn bản viết.
Becamex tiền thân là Công ty Thương nghiệp tổng hợp Bến Cát, được thành lập năm 1976 với chức năng chủ yếu là thu mua, chế biến các mặt hàng nông sản và phân phối hàng tiêu dùng. Sau thời gian dài phát triển, công ty trở thành đơn vị phát triển bất động sản công nghiệp, bất động sản dân cư và hạ tầng hàng đầu phía Nam.
Năm ngoái, Becamex có doanh thu 9.819 tỷ đồng và lãi sau thuế 3.525 tỷ đồng, trong đó mảng bất động sản chiếm phần lớn. Công ty đặt mục tiêu năm nay doanh thu tăng 4% lên 10.230 tỷ đồng, còn lãi sau thuế tăng 10% lên 3.883 tỷ đồng.
UBND tỉnh Bình Dương trước đây là cổ đông lớn nhất của Becamex. Sau sáp nhập địa giới hành chính, UBND TP HCM trở thành đơn vị đại diện vốn nhà nước tại đây. Công ty đang niêm yết hơn một tỷ cổ phiếu trên sàn TP HCM với giá trị vốn hóa thị trường hơn 55.500 tỷ đồng.
Becamex đầu năm ngoái có kế hoạch chào bán 300 triệu cổ phiếu thông qua đấu giá với mức khởi điểm 69.600 đồng mỗi đơn vị. Trong trường hợp chào bán thành công toàn bộ, vốn nhà nước giảm xuống xấp xỉ 74%. Tuy nhiên, công ty sau đó tạm hoãn đợt chào bán do điều kiện thị trường chứng khoán không thuận lợi.
Theo thống kê tài sản thời gian thực của tạp chí Forbes, người giàu nhất hành tinh Elon Musk hiện sở hữu 1.100 tỷ USD. Tài sản của ông giảm 152 tỷ USD, tương đương hơn 12%, chỉ trong một ngày, do giá cổ phiếu SpaceX giảm mạnh phiên đầu tuần.
Chốt phiên giao dịch 22/6, cổ phiếu công ty hàng không vũ trụ này mất tới 16,4%. Cơn sốt SpaceX dường như đã hạ nhiệt sau sự hưng phấn ban đầu từ IPO. Mã này đã đi xuống 3 phiên liên tiếp, với tổng cộng gần 24%, kéo vốn hóa công ty về 2.030 tỷ USD. Tuần trước, giá trị SpaceX có thời điểm vượt Amazon và Microsoft.
SpaceX vận hành dịch vụ Internet vệ tinh Starlink và các tên lửa có thể tái sử dụng. Hồi tháng 2, Musk sáp nhập công ty này với startup trí tuệ nhân tạo xAI của mình.
Cổ phiếu công ty này là nguồn tài sản chủ chốt của Musk. Ông hiện là Chủ tịch kiêm CEO và Giám đốc Công nghệ của SpaceX, nắm 4,8 tỷ cổ phiếu công ty, kèm quyền chọn mua 350 triệu cổ phiếu nữa. Tổng cộng, tỷ phú hiện sở hữu 38% cổ phần SpaceX.
Ông còn nắm khoảng 10% hãng xe điện Tesla. Tỷ phú gia nhập công ty năm 2004 và hiện là CEO. Ông cũng sở hữu số quyền chọn cho phép mua thêm 8% cổ phần nữa. Hãng xe điện này hiện có vốn hóa 1.270 tỷ USD.
Ngoài các doanh nghiệp trên, Musk còn nắm cổ phần trong hãng đào hầm The Boring Company và công ty phát triển thiết bị cấy ghép giao diện não - máy tính Neuralink.
SpaceX cũng thông báo về kế hoạch phát hành trái phiếu không có tài sản bảo đảm, đồng thời cho biết nắm giữ gần 101 tỷ USD tiền mặt và các khoản tương đương tiền tính đến ngày 19/6.
Các nhà đầu tư lạc quan đặt cược lớn vào khả năng Musk sẽ tạo ra lợi nhuận dài hạn cho SpaceX. Năm ngoái, công ty này thu về 18,7 tỷ USD, lỗ ròng 4,9 tỷ USD. Họ tiếp tục lỗ gần 4,3 tỷ USD trong quý I.
Với việc cổ phiếu SpaceX đi xuống 3 phiên liên tiếp, các nhà đầu tư mua mã này trong phiên chào sàn gần như mất hết lợi nhuận. Dù vậy, IPO kỷ lục của công ty này vẫn giúp Musk trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới, giúp cổ phần của nhiều cổ đông vượt ngưỡng tỷ USD và tạo ra thêm hàng nghìn triệu phú đôla mới.
