Nhiều năm qua, cuộc sống của hàng chục hộ dân tại khu phố Hữu Chiến, phường Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long (trước đây là huyện Phú Tân, tỉnh Bến Tre) bị đảo lộn bởi sự xuất hiện của xưởng sản xuất than gáo dừa nằm trên nhiều thửa đất nông nghiệp liền kề của bà N.T.T (ngụ TP.HCM). Các thửa đất này do 2 người nước ngoài đứng tên hợp đồng thuê đất với bà T., thời gian thuê 15 năm.
Theo phản ánh của người dân địa phương, xưởng sản xuất than gáo dừa này hoạt động bất kể ngày đêm. Khi xưởng hoạt động, những cột khói đen kịt, mùi nồng nặc và tiếng ồn chát chúa từ máy móc vang vọng ra hàng trăm mét, trở thành nỗi ám ảnh của bà con.
Bà N.T.T.N (58 tuổi) bức xúc: “Tiếng ồn từ máy móc là dữ lắm, ồn như máy chà lúa vậy. Mùa mưa thì khói nghẹt ống xả, tro xỉ bay tứ tung, rơi vãi khắp nhà cửa, vườn dừa. Chỉ cần lấy tay quẹt một cái trên sàn nhà hoặc chân không mang dép là bụi than bám đen thui luôn. Bởi vậy, nhà tôi phải đóng cửa quanh năm, phơi quần áo còn không được, đứa cháu nội ho sốt suốt, bỏ học hoài và phải định kỳ đi khám và điều trị bệnh phổi tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch ở TP.HCM. Báo chính quyền xuống nhưng rồi đâu lại vào đó”.
Nhà gần xưởng sản xuất than gáo dừa, bà N.T.L.D (53 tuổi) cho biết ở đây ai cũng chung cảnh ngộ khổ sở vì ô nhiễm bụi than, thậm chí đứng trong nhà còn phải đeo khẩu trang. “Bà con nhiều lần kiến nghị, phản ánh và chính quyền nói công ty này hoạt động sai. Thế nhưng, càng ngày càng thấy nhà xưởng phát triển, tuyển thêm công nhân” – bà D. thở dài.
Và như thế, hơn 3 năm qua, hàng chục hộ dân ở cạnh xưởng sản xuất này phải sống trong cảnh “cửa đóng then cài” bởi bụi than bay tứ tung và tiếng động cơ ù tai.
Theo tài liệu PV Thanh Niên có được, Công ty TNHH SX-XNK Bách Gia (khu phố Hữu Chiến, phường Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long) có tiền thân là Công ty TNHH Runtoo do bà N.T.D (ngụ tại địa phương) làm đại diện pháp luật. Sau khi người dân phản ánh, chính quyền địa phương kiểm tra xử phạt hành chính do sai phạm trong lĩnh vực đất đai và buộc tháo dỡ công trình trái phép, nhưng công ty chỉ đóng phạt chứ không tháo dỡ và tiếp tục sản xuất.
Năm 2024, Công ty Runtoo bị tuyên án phải trả nợ cho 2 khách hàng với tổng giá tiền hơn 1 tỉ đồng. Ngày 26.10.2024 (trước ngày thi hành án), Công ty Runtoo đã làm hợp đồng bán thanh lý toàn bộ tài sản cho bà N.T.N.A (ấp Kinh Cũ, xã Phong Nẫm, tỉnh Vĩnh Long). Ngày 29.10.2024, Công ty Runtoo đã liên hệ và được Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bến Tre (nay là Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long) chấp nhận thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Đến nay, vụ án này vẫn chưa thi hành án được.
Sau đó, bà N.T.N.A được Sở Kế hoạch – Đầu tư tỉnh Bến Tre (cũ) cấp đăng ký kinh doanh cho Công ty TNHH dừa Phượng Hoàng Bến Tre có địa chỉ tại nhà của bà ở ấp Kinh Cũ, xã Phong Nẫm. Thực tế, công ty không có bất cứ nhân sự, biển hiệu hay tài sản gì đặt tại nhà bà N.T.N.A mà hoàn toàn đặt tại địa điểm sản xuất – trên 5 thửa đất nông nghiệp liền kề ở khu phố Hữu Chiến.
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà N.T.N.A khẳng định từ đầu tới cuối bà chỉ là công nhân bình thường làm việc tại xưởng sản xuất này. Toàn bộ hoạt động sản xuất và cả việc ký tên mua tài sản Công ty Runtoo và đứng tên người đại diện pháp luật của Công ty TNHH dừa Phượng Hoàng Bến Tre đều do 2 người nước ngoài – chủ thật sự của doanh nghiệp này chỉ đạo toàn diện.
“Sau khi thấy người dân phản ứng quá, chính quyền thì mời lên liên tục nên tôi sợ lắm. Và không cần sự đồng ý của 2 người nước ngoài là chủ công ty, tôi đã lên phường Phú Tân và được hướng dẫn các thủ tục làm việc với Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long để thôi vai trò người đại diện pháp luật, cho dừng trên giấy tờ về các hoạt động liên quan xưởng than và tôi cũng nghỉ làm công nhân cho 2 người nước ngoài này”, bà N.T.N.A cho biết.
Thế nhưng, sau khi bà N.T.N.A rút, người dân tiếp tục phản ánh lên UBND phường Phú Tân rằng xưởng sản xuất than gáo dừa vẫn tiếp tục hoạt động. Kết quả kiểm tra hồi đầu tháng 4.2026 của UBND phường Phú Tân cho thấy, địa điểm kinh doanh này lại có giấy phép mới do Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long cấp với tên gọi Công ty TNHH SX-XNK Bách Gia, do một người Việt đứng tên. Công ty vẫn sản xuất như cũ và xả bụi than, gây tiếng ồn suốt ngày đêm khắp khu phố Hữu Chiến.
Theo UBND phường Phú Tân, suốt hơn 3 năm sản xuất tại các thửa đất nông nghiệp, dù pháp nhân và người đại diện pháp luật khác nhau nhưng điểm chung của xưởng sản xuất than gáo dừa này là sai phạm toàn diện: sử dụng đất sai mục đích, sản xuất không có giấy phép về môi trường, không phòng cháy chữa cháy, xây nhà xưởng sản xuất trên đất nông nghiệp, bị phạt và buộc tháo dỡ trả lại hiện trạng nhiều lần nhưng chẳng những không thực hiện mà còn mở rộng quy mô.
Một lãnh đạo UBND phường Phú Tân cho hay cơ quan này đã có văn bản gửi Điện lực Phú Túc không thống nhất ký kết hợp đồng mua bán điện với các pháp nhân mới và đề nghị ngưng cung cấp điện đối với các pháp nhân sản xuất than gáo dừa tồn tại trên các thửa đất của bà N.T.T.
UBND phường Phú Tân cũng có văn bản đề nghị Sở Tài chính tạm dừng cấp phép và phối hợp chặt chẽ với UBND phường để hậu kiểm cẩn trọng đối với các hồ sơ liên quan đến các thửa đất của bà T., nơi xưởng sản xuất than gáo dừa đang hoạt động.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chánh văn phòng, người phát ngôn của UBND tỉnh Vĩnh Long, khẳng định với PV Thanh Niên rằng ông sẽ tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh để xem xét, chỉ đạo các cơ quan có liên quan báo cáo rõ quá trình hoạt động của pháp nhân này; đồng thời sẽ xử lý triệt để các sai phạm để đảm bảo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch và trả lại không khí trong lành cho người dân khu phố Hữu Chiến.
Ngày 24/6, UBND thành phố Đồng Nai cho biết cầu Mã Đà và đoạn đường dài 13 km qua Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai dự kiến khởi công ngày 30/6. Đây là đoạn từ cầu Mã Đà đến ngã ba Bà Hào, thuộc dự án đường kết nối cầu Mã Đà với Vành đai 4 TP HCM.
Trước đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai đã phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án.
Đoạn đường qua rừng được thiết kế 8 làn xe, tốc độ 80 km/h, xây trên cao 9-12 m tùy địa hình. Phương án cầu cạn được chọn do tuyến đi qua rừng đặc dụng, nơi có nhiều loài động vật hoang dã, nhằm duy trì sinh cảnh liên tục và tạo khoảng trống cho thú rừng di chuyển bên dưới.
Dọc tuyến, chủ đầu tư sẽ lắp tường chống ồn, chắn sáng cao 4,1 m. Hạng mục này được kỳ vọng giảm tiếng ồn từ xe cộ, đồng thời hạn chế ánh sáng phát tán ngang vào rừng, nhất là với các loài hoạt động về đêm.
Trong quá trình thi công, chủ đầu tư sẽ cùng Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai theo dõi sự xuất hiện của động vật hoang dã tại khu vực thi công ban đêm. Nếu ghi nhận dấu hiệu thay đổi hành vi hoặc né tránh sinh cảnh bất thường, đơn vị thi công sẽ điều chỉnh phương án chiếu sáng và thời gian làm việc.
Khi vận hành, tuyến đường sử dụng đèn năng lượng mặt trời công suất 27 W, đặt trên dải phân cách giữa với khoảng cách trung bình 20 m. Đèn tích hợp cảm biến, tự động sáng 100% công suất khi có phương tiện, giảm còn khoảng 30% khi vắng xe.
Tuyến cũng được lắp biển cảnh báo động vật hoang dã, biển hạn chế tốc độ, gờ giảm tốc và camera giám sát tại các vị trí nhạy cảm nhằm giảm nguy cơ va chạm giữa xe cộ và động vật.
Dự án đường kết nối cầu Mã Đà với Vành đai 4 TP HCM dài 44,5 km, tổng vốn gần 30.000 tỷ đồng theo hình thức PPP, do Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh làm chủ đầu tư. Tổng diện tích sử dụng đất khoảng 54,49 ha, toàn bộ thuộc đất rừng đặc dụng, gồm 10,4 ha rừng tự nhiên, 18,1 ha rừng trồng và gần 26 ha đất chưa có rừng.
Bộ Xây dựng mới đây kiến nghị Chính phủ xem xét, trình Quốc hội điều chỉnh chủ trương đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Trong quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, cơ quan chủ quản đã cập nhật nhiều điều kiện phát triển mới, thay đổi cơ sở tính toán ban đầu. Những điều chỉnh này không làm thay đổi mục tiêu xây dựng tuyến đường sắt mới, song tác động đến quy mô đầu tư, hướng tuyến, phương án kết nối, nhu cầu sử dụng đất và tổng mức đầu tư.
Một trong những thay đổi là phạm vi tuyến chính. Theo Bộ Xây dựng, đơn vị tư vấn là Viện 4 - Đường sắt Trung Quốc đã cập nhật dự báo nhu cầu vận tải và xây dựng phương án tổ chức khai thác mới. Theo đó, hàng hóa từ các ga tiền cảng Đình Vũ, Lạch Huyện và Nam Đồ Sơn sẽ được gom về ga Nam Hải Phòng để thành lập đoàn tàu trước khi chạy theo tuyến chính đi Hà Nội và Lào Cai.
Trên cơ sở đó, ga Nam Hải Phòng được xác định là điểm cuối của tuyến chính thay cho ga Lạch Huyện như phương án trước. Sau điều chỉnh, chiều dài tuyến chính còn khoảng 362 km, giảm khoảng 27 km so với phương án đã được Quốc hội thông qua, trong khi tổng chiều dài các tuyến nhánh tăng để bảo đảm kết nối.
Bộ Xây dựng cũng đề xuất bổ sung xây dựng đoạn đường sắt Yên Viên - Gia Lâm dài khoảng 8,4 km và cải tạo ga Gia Lâm nhằm kết nối trực tiếp với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Trước đây Quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia xác định Yên Viên là ga đầu mối hành khách khu vực phía Bắc. Tuy nhiên, sau khi UBND TP Hà Nội đề xuất điều chỉnh, Thủ tướng đã chấp thuận chuyển chức năng ga đầu mối hành khách về Gia Lâm, còn Yên Viên giữ vai trò ga kỹ thuật.
Đơn vị tư vấn tính toán việc đầu tư ngay đoạn Yên Viên - Gia Lâm sẽ giúp hành khách từ trung tâm Hà Nội rút ngắn di chuyển, mang lại lợi ích kinh tế khoảng 10,5 tỷ đồng mỗi năm. Đoạn tuyến này cũng tạo điều kiện kết nối với tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng hiện hữu và các tuyến metro, qua đó giảm áp lực giao thông đường bộ, nâng cao hiệu quả khai thác mạng lưới đường sắt.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng kiến nghị bổ sung một số đoạn tuyến nhánh kết nối với mạng lưới đường sắt quốc gia hiện hữu, gồm đoạn nối với ga Lào Cai dài khoảng 0,5 km, đoạn kết nối với tuyến Hà Nội - Thái Nguyên dài khoảng 2,7 km và đoạn kết nối với tuyến Yên Viên - Lào Cai khổ 1.000 mm dài khoảng 4,1 km. Các đoạn kết nối này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác toàn mạng lưới, giảm chi phí trung chuyển và xếp dỡ hàng hóa.
Một nội dung khác là Bộ Xây dựng đề xuất đầu tư ngay đường đôi trên đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng, thay vì xây dựng đường đơn và dự trữ quỹ đất để mở rộng trong tương lai như phương án trước đó. Nếu chỉ đầu tư đường đơn, đoạn tuyến này sẽ phải nâng cấp lên đường đôi từ khoảng năm 2041.
Đơn vị tư vấn đánh giá đầu tư ngay đường đôi không chỉ đáp ứng nhu cầu vận tải dài hạn mà còn mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Phương án này dự kiến tiết kiệm hơn 12.580 tỷ đồng nhờ xây dựng cầu đôi thay vì hai cầu đơn, đồng thời không phải đầu tư hai ga kỹ thuật Kim Sơn và Quốc Tuấn, qua đó giảm khoảng 115 ha diện tích sử dụng đất.
Nếu được cấp có thẩm quyền chấp thuận, dự án sẽ đầu tư mới toàn tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, vận chuyển hỗn hợp hành khách và hàng hóa. Tuyến chính được thiết kế đường đơn, riêng đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn Yên Viên - Gia Lâm đầu tư đường đôi. Tốc độ thiết kế đạt 160 km/h trên tuyến chính từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng, 120 km/h đối với đoạn qua Hà Nội và 80 km/h trên các đoạn tuyến còn lại.
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được Quốc hội phê duyệt năm 2025, dài khoảng 417 km, trong đó tuyến chính dài 389 km, tuyến nhánh dài 27,9 km. Dự án có tổng vốn 203.231 tỷ đồng, tương đương 8,37 tỷ USD, khởi công trong năm 2025 và phấn đấu hoàn thành năm 2030.
Điểm đầu dự án tại vị trí nối ray qua biên giới (tỉnh Lào Cai), điểm cuối tại ga Lạch Huyện (Hải Phòng). Tuyến được thiết kế khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa. Tốc độ thiết kế đạt 160 km/h đối với tàu khách và 120 km/h đối với tàu hàng. Giai đoạn đầu, dự án được xây dựng đường đơn và dự phòng phát triển lên đường đôi.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, tại đầu hẻm 561 đường Điện Biên Phủ, khu phố 4, phường Bàn Cờ có một xe ô tô màu trắng đậu lâu ngày, phủ bụi dày và xuất hiện nhiều dấu hiệu xuống cấp, rỉ sét.
Người dân khu vực cho biết chiếc xe xuất hiện tại đây từ sau Tết và không thấy ai đến chạy đi.
Ông Trung, người thường xuyên đi qua khu vực, cho biết nhiều người bắt đầu vứt rác lên nắp ca pô, dưới gầm xe và sát bờ tường gần đó. Mùi hôi từ rác thải và nước đọng khiến người dân rất khó chịu.
"Gió mạnh thổi qua là mùi hôi bay khắp nơi, đi ngang rất khó chịu", ông Trung nói.
Ngoài gây mất mỹ quan đô thị, chiếc xe còn chiếm dụng một phần mặt đường, khiến việc lưu thông vào hẻm và khu chợ bên trong gặp khó khăn.
Theo tìm hiểu, ô tô do ông L.T. đứng tên đăng ký, địa chỉ trên đường Cách Mạng Tháng 8, phường 12, quận Tân Bình cũ.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, lãnh đạo UBND phường Bàn Cờ cho biết địa phương đã chỉ đạo công an và các đơn vị liên quan rà soát, xác minh chủ phương tiện để liên hệ xử lý.
Tuy nhiên sau khi tra cứu thông tin đăng ký, lực lượng chức năng vẫn chưa liên lạc được với chủ xe.
Đến trưa 16-5, Công an phường Bàn Cờ phối hợp cùng các đơn vị liên quan lập biên bản, niêm phong và cẩu phương tiện về trụ sở để tiếp tục xử lý theo quy định.
Sau khi di dời xe, lực lượng chức năng cũng thu gom rác thải, vệ sinh khu vực và xử lý mùi hôi nhằm trả lại mỹ quan, bảo đảm lưu thông cho người dân.
Rác được vứt ở những chỗ kín như gầm ô tô hay bên cạnh bờ tường. Ảnh chụp ngày 14-5 - Ảnh: PHẠM HOÀNG
