“Ngọn lửa bùng phát ở ngôi làng ven biển tại huyện Sandakan vào khoảng 1h32 hôm nay (0h32 giờ Hà Nội). Đám cháy đã thiêu rụi hoàn toàn hơn 1.000 ngôi nhà tạm trên mặt nước tại khu vực rộng 4 hecta”, Sở cứu hỏa và cứu nạn bang Sabah cho hay.
Cơ quan này đã điều 37 lính cứu hỏa từ hai cơ sở để dập lửa, song các tuyến đường chật hẹp khiến xe chuyên dụng không thể đến gần hiện trường. Thủy triều xuống thấp cũng ngăn lực lượng cứu hỏa tiếp cận nguồn nước, trong khi gió mạnh làm ngọn lửa bùng phát mạnh hơn.
Không có người thương vong trong vụ cháy, Sở cứu hỏa bang Sabah đánh giá tình hình tại khu vực không còn nguy hiểm. George Abd Rakman, cảnh sát trưởng huyện Sandakan, cho biết “sự việc đau lòng với quy mô rất lớn” đã ảnh hưởng đến hơn 9.000 người.
Thủ tướng Anwar Ibrahim cho biết chính phủ Malaysia đang phối hợp với chính quyền địa phương để hỗ trợ, cung cấp nơi ở cho những người bị ảnh hưởng sớm nhất có thể. “Ưu tiên hiện tại là sự an toàn của các nạn nhân và hỗ trợ lập tức tại hiện trường”, ông tuyên bố.
Ngôi làng xảy ra hỏa hoạn là nơi ở của một trong những cộng đồng dân cư nghèo nhất Malaysia, trong đó có dân địa phương và người không quốc tịch. Họ sống trong những ngôi nhà gỗ san sát nhau, nhiều công trình dựng trên cọc gỗ phía trên mặt nước.
Tin Gốc: Vnexpress
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 11/5 tuyên bố Mỹ không có lựa chọn khả thi nào khác ngoài việc chấp nhận đề xuất 14 điểm của Iran để giải quyết cuộc xung đột đang diễn ra.
“Không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận các quyền của người dân Iran như đã nêu trong đề xuất 14 điểm”, ông Ghalibaf nhấn mạnh trong bài viết trên mạng xã hội.
“Bất kỳ cách tiếp cận nào khác đều sẽ không mang lại kết quả; mà chỉ là thất bại nối tiếp thất bại. Họ càng trì hoãn, người đóng thuế Mỹ càng phải trả giá đắt hơn”, quan chức Iran cảnh báo.
Trước đó, Mỹ đã đưa ra một khuôn khổ (được cho là gồm 14 điểm hoặc một bản ghi nhớ liên quan) nhấn mạnh các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của Iran, các hạn chế về năng lực tên lửa của Tehran và các lực lượng ủy nhiệm được Iran hậu thuẫn trong khu vực, cùng các biện pháp an ninh khác.
Iran đã đáp trả bằng đề xuất phản hồi cũng gồm 14 điểm, trong đó ưu tiên: chấm dứt xung đột nhanh chóng (trong vòng 30 ngày), đảm bảo chấm dứt các cuộc tấn công trong tương lai của Mỹ hoặc Israel, rút quân Mỹ khỏi khu vực biên giới của Iran, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran, bồi thường chiến tranh, chấm dứt các hành động giao tranh ở Li Băng và các mặt trận khác, một cơ chế mới khẳng định chủ quyền hoặc quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai bác bỏ một số điều khoản trong đề xuất phản hồi của Iran là "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Ông Trump cho rằng thỏa thuận ngừng bắn đang trong tình trạng "nguy kịch" và duy trì lập trường kiên quyết về các vấn đề cốt lõi như làm giàu uranium.
Tổng thống Trump gần đây hối thúc Iran nhanh chóng đưa ra phản hồi, đồng thời cảnh báo sẽ tấn công “dữ dội hơn nhiều" nếu Iran không sớm ký thỏa thuận.
Các bên đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn hôm 7/4 để mở đường cho đàm phán. Mặc dù vậy, Mỹ tiếp tục gây sức ép kinh tế với Iran bằng cách duy trì lệnh phong tỏa các cảng của nước này.
Tổng thống Trump cho biết, nếu ông quyết định nối lại chiến dịch không kích Iran, sẽ mất khoảng 2-3 tuần để đạt được các mục tiêu đề ra trong cuộc chiến.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh lại lập trường rằng Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông Trump cho biết việc thu giữ kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao của Iran phải là một phần của thỏa thuận.
Washington muốn Tehran từ bỏ kho dự trữ hơn 400kg uranium được làm giàu cao, mà Mỹ cho rằng có thể được sử dụng để chế tạo bom hạt nhân. Trong khi đó, Iran nói rằng chương trình hạt nhân của nước này chỉ mang mục đích hòa bình, mặc dù Tehran sẵn sàng thảo luận về một số hạn chế để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Một quan chức cấp cao của Iran tiết lộ Tehran dự định chấm dứt xung đột và giải quyết vấn đề bế tắc tại eo biển Hormuz trước, còn việc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran sẽ được gác lại cho giai đoạn đàm phán sau.
Tin Gốc: Dân Trí
Thế Giới
Eo biển Hormuz lại bị đóng, ông Trump tuyên bố không để Iran 'tống tiền'
Tại sự kiện ở Nhà Trắng ngày 18.4, Tổng thống Trump tuyên bố Iran sẽ không thể tống tiền Mỹ sau khi nước này tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz và sau đó đảo ngược quyết định trong chưa đầy 24 giờ, theo tờ The Guardian.
"Chúng tôi đang nói chuyện với họ. Họ muốn đóng eo biển một lần nữa như họ đã làm trong nhiều năm nhưng họ không thể tống tiền chúng tôi. Mọi việc đang diễn ra rất tốt và chúng ta sẽ chờ xem. Chúng ta sẽ có một số thông tin vào cuối ngày hôm nay", ông Trump nói.
Trước đó một ngày, Tổng thống Trump có những bình luận lạc quan sau khi Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz. Tuy nhiên, chiều 18.4, quân đội Iran thông báo đóng lại eo biển nhằm đáp trả lệnh phong tỏa của Mỹ đối với cảng biển Iran. Quốc gia vùng Vịnh tuyên bố chỉ mở lại tuyến hàng hải huyết mạch này khi lệnh phong tỏa của Mỹ được dỡ bỏ.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh cùng ngày tuyên bố Iran chưa sẵn sàng bước vào vòng đàm phán trực tiếp kế tiếp với Mỹ do Washington không chịu từ bỏ những đòi hỏi tối đa về các vấn đề then chốt, theo AP.
Trái với tuyên bố của Tổng thống Trump, ông Khatibzadeh nhấn mạnh rằng Iran sẽ không chuyển uranium được làm giàu sang Mỹ, khẳng định đó là vấn đề không thể đàm phán. Ông cũng kêu gọi Mỹ nên dỡ bỏ các lệnh cấm vận đối với Iran.
Ông Khatibzadeh cho biết chưa xác định thời gian vòng đàm phán kế tiếp với Mỹ. Cùng ngày, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran ra tuyên bố cho biết Tehran đang xem xét những đề xuất mới của Washington gửi đến, theo AFP. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán Iran sẽ không nhượng bộ, lùi bước hay khoan dung một chút nào và sẽ bảo vệ lợi ích quốc gia bằng tất cả sức mạnh.
Tin Gốc: Thanh Niên
Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) từ hôm nay, theo thông báo được đưa ra một cách bất ngờ ngày 28/4. Giới chức UAE cho biết quyết định này "phản ánh tầm nhìn chiến lược và kinh tế dài hạn, cùng sự thay đổi trong định hướng phát triển năng lượng của đất nước".
"Giờ là lúc chúng tôi tập trung nguồn lực vào những ưu tiên liên quan lợi ích quốc gia", hãng thông tấn WAM đưa tin.
Động thái cho thấy việc UAE rời OPEC không đơn thuần là vì kinh tế, mà nước này dường như đang chủ động tách khỏi những ràng buộc cũ để xây dựng vị thế riêng ở Trung Đông, theo Kristin Diwan, chuyên gia tại Viện Các nước Arab vùng Vịnh, trụ sở tại Mỹ.
"Đó là tuyên bố độc lập của UAE", Diwan nhận định. "Abu Dhabi không còn cảm thấy cần gắn bó với những thể chế không phù hợp với lợi ích của họ".
OPEC được thành lập năm 1960 bởi 5 quốc gia gồm Iran, Iraq, Kuwait, Arab Saudi và Venezuela với mục tiêu bảo vệ lợi ích của các thành viên thông qua phối hợp điều tiết sản lượng dầu mỏ. OPEC hiện có 12 thành viên, trong đó UAE gia nhập tổ chức năm 1967.
UAE đã ám chỉ khả năng rời OPEC suốt nhiều năm, từ khi xuất hiện bất đồng với Arab Saudi về cách điều hành chính sách dầu mỏ trước thềm hội nghị thượng đỉnh OPEC+ hồi tháng 11/2020. Rạn nứt bộc lộ rõ ràng hơn trong cuộc họp tiếp theo vào tháng 7/2021.
UAE muốn nâng sản lượng dầu, vốn đã bị OPEC cắt giảm mạnh trong giai đoạn đại dịch Covid-19, trong khi Arab Saudi chủ trương duy trì chính sách này để giữ giá dầu cao. Khác biệt này xuất phát từ việc Arab Saudi cần giá dầu cao để đảm bảo nguồn thu, tài trợ cho các dự án hạ tầng tốn kém. UAE lại có nền kinh tế đa dạng hơn, ít phụ thuộc trực tiếp vào dầu mỏ.
Arne Lohmann Rasmussen, trưởng bộ phận nghiên cứu tại tổ chức tư vấn rủi ro GRM, trụ sở Đan Mạch, cho biết lập luận của UAE khá rõ ràng. Lượng dầu nằm dưới lòng đất có thể không còn nguyên giá trị trong 5-10 năm tới, khi thế giới đẩy nhanh chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Vì thế, khai thác dầu sớm, bán nhiều và giành thị phần khi thị trường còn hấp thụ được là lựa chọn hợp lý hơn.
Abu Dhabi những năm gần đây đã đầu tư để tăng công suất khai thác, với mục tiêu nâng sản lượng từ khoảng 3,4 triệu thùng một ngày lên 5 triệu thùng một ngày vào năm 2027, thậm chí có thể cao hơn về sau. Do đó, một khi rời OPEC, UAE sẽ không còn bị ràng buộc bởi hạn ngạch, có nhiều dư địa hơn để tăng sản lượng nếu muốn, khi chiến sự Iran kết thúc và eo biển Hormuz mở cửa trở lại.
Theo bà Diwan, trong nhiều năm, UAE ở lại OPEC phần nhiều là "vì nể nang vai trò dẫn dắt của Arab Saudi". Nhưng thông báo hôm 28/4 cho thấy "họ sẽ không còn mặc nhiên đi theo sự dẫn dắt của Riyadh nữa".
UAE và Arab Saudi từng là cặp đồng minh quyền lực nhất thế giới Arab, phối hợp chặt chẽ trong nhiều vấn đề, từ cuộc xung đột ở Yemen cho đến kiềm chế ảnh hưởng của Iran. Tuy nhiên, khác biệt chiến lược giữa hai bên ngày càng lộ rõ. Arab Saudi muốn trở thành trung tâm chính trị và kinh tế của khu vực Arab, một cực quyền lực lớn với ảnh hưởng trải rộng từ năng lượng, tài chính tới ngoại giao.
Trong khi đó, UAE lại theo đuổi một mô hình linh hoạt, thực dụng và mang tính toàn cầu hóa hơn. Ở nhiều điểm, tầm nhìn của Abu Dhabi không còn trùng khớp với Riyadh. UAE dần có những tính toán riêng ở Yemen, nội chiến tại Sudan, cũng như cách định hình cấu trúc an ninh vùng Vịnh.
"Những gì chúng ta đang chứng kiến là một UAE hoàn toàn mới", Abdulkhaleq Abdulla, nhà khoa học chính trị có tiếng tại UAE, nói. "Trong tương lai, Abu Dhabi sẽ thể hiện vai trò của mình mạnh mẽ hơn, cả ở khu vực lẫn trên thế giới".
Cuộc xung đột hiện tại giữa Mỹ, Israel với Iran càng thúc đẩy sự tách rời đó. Các đợt tập kích tên lửa và UAV đáp trả từ Iran nhằm vào hạ tầng vùng Vịnh cho thấy sự đoàn kết của khối Arab không mạnh như kỳ vọng.
Khi các nước vùng Vịnh còn cân nhắc cách đối phó Iran, Abu Dhabi đã cắt đứt nhiều mối liên hệ văn hóa và kinh tế lâu năm với Tehran. Arab Saudi lên án Iran nhưng vẫn ủng hộ nỗ lực ngoại giao do Pakistan dẫn dắt. UAE chọn giữ khoảng cách với sáng kiến này, cho thấy Abu Dhabi không hoàn toàn đồng tình với hướng tiếp cận mềm mỏng mà một số đồng minh trong khu vực đang theo đuổi.
"Tất cả các nước vùng Vịnh đều có chính sách riêng nhằm kiềm chế Iran, nhưng mọi nỗ lực đó đều thất bại", Anwar Gargash, một quan chức cấp cao của UAE, phát biểu tại một hội nghị ở Dubai hôm 27/4. "Chúng ta đã thất bại hoàn toàn trong các chính sách của mình".
Ông cho rằng sự đoàn kết của các nước vùng Vịnh "không tương xứng với mức độ nghiêm trọng của thách thức" mà cuộc chiến đặt ra. Trong khi đó, chiếc ô an ninh của Mỹ vẫn tồn tại, nhưng không còn mang cảm giác chắc chắn tuyệt đối như trước.
"Các quốc gia trong khu vực đều phải thích nghi với một thực tế mới là Mỹ không còn là chỗ dựa như trước", bà Diwan nhận định. "Điều đó buộc mỗi nước phải tự tìm con đường riêng".
Điều đó lý giải vì sao UAE ưu tiên các quan hệ song phương có giá trị thực tế, từ Mỹ đến Israel, đồng thời lạnh nhạt với những khuôn khổ khu vực mà họ cho là kém hiệu quả.
UAE tháng 9/2020 ký Hiệp định Abraham, do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian, trở thành quốc gia Arab đầu tiên tại Trung Đông bình thường hóa quan hệ với Israel trong hơn 25 năm. Abu Dhabi coi quan hệ với Tel Aviv là đòn bẩy để tăng ảnh hưởng tại khu vực và là kênh đặc biệt để tiếp cận Washington.
"Không loại trừ khả năng việc UAE rời OPEC là một thỏa thuận ngầm nào đó giữa nước này với Mỹ và Israel, trong đó Abu Dhabi giáng đòn vào OPEC để được Washington và Tel Aviv bảo vệ", Ellen Wald, chuyên gia tại Hội đồng Đại Tây Dương, nói với Middle East Eye. "Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu có một thỏa thuận quốc phòng nào đó giữa các bên được công bố trong tương lai gần".
Giới chức cùng các nhà bình luận thân chính phủ UAE gần đây liên tục đề cập những bước đi tiếp theo mà Abu Dhabi có thể thực hiện nếu theo đuổi hướng đi độc lập hơn. Một số ý kiến cho rằng UAE cũng đang cân nhắc rút khỏi Liên đoàn Arab, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh hoặc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, những khuôn khổ đa phương tại khu vực.
Ông Abdulla không loại trừ khả năng UAE sớm có động thái với Liên đoàn Arab, có thể là đóng băng tư cách thành viên, ngừng tài trợ cho tổ chức này, hoặc thậm chí rút lui hoàn toàn.
"UAE cuối cùng đã hành động và nhiều khả năng là vì chiến sự Iran. Đây là thời điểm mở ra cơ hội cho những quyết định mang tính bước ngoặt", Bernard Haykel, giáo sư về vùng Cận Đông tại Đại học Princeton, Mỹ, nhận định.
Tareq al-Otaiba, nhà nghiên cứu người UAE tại Trung tâm Belfer, Đại học Harvard, đã dự đoán được việc nước này rút khỏi OPEC trong một bài luận công bố tuần trước.
"Cuộc xung đột đã cho thấy ai mới là người bạn thực sự", ông al-Otaiba viết. "Điều quan trọng hơn là thế giới Arab sẽ thay đổi ra sao khi UAE quyết định tách khỏi lối đi chung và theo đuổi con đường riêng của mình".
Tin Gốc: Vnexpress