Người Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã bất đồng về nguồn gốc hàng loạt món ăn, từ cà phê, lá nho nhồi đến cả baklava – di sản để lại từ nhiều thế kỷ cùng tồn tại dưới thời Đế chế Ottoman. Giờ đây, người Thổ Nhĩ Kỳ bức xúc khi cho rằng người Hy Lạp “nhận vơ” công lao với món súp mà họ gọi là iskembe, vốn được xem là một phần văn hóa lâu đời của đất nước. Iskeme là súp lòng bò, nổi tiếng với hương vị đậm đà, hấp dẫn và được gọi là patsa tại Hy Lạp.
Chủ nhà hàng Tsarouhas đã tập hợp một hồ sơ đồ sộ, chi tiết với sự hỗ trợ của một tổ chức văn hóa địa phương và Lena Oflidis, tác giả cuốn sách duy nhất ghi chép về lịch sử món súp này, nhằm đưa patsa vào danh mục di sản văn hóa của Hy Lạp.
Tại nhà hàng Tsarouhas, hàng chục thực khách ghé đến vào mọi thời điểm trong ngày, đặc biệt là lúc rạng sáng, để thưởng thức patsa. Nhiều người tin rằng món súp ăn cùng ớt này giúp làm dịu dạ dày sau một đêm quá chén.
Trong gian bếp, đầu bếp Pantazis Koukoumvris thoăn thoắt với con dao bên cạnh những chiếc nồi lớn đang sôi, nơi phần chân và dạ dày được hầm kỹ.
Koukoumvris cho rằng công thức món ăn này được người Byzantine tiếp nhận từ người Hy Lạp cổ đại, rồi truyền lại cho người Ottoman.
Tsarouhas cũng chỉ ra rằng công thức patsa từng được nhắc đến trong sử thi Odyssey, trong bữa tiệc mà Penelope, vợ của Odysseus, chuẩn bị cho những kẻ cầu hôn vào ngày chồng bà trở về sau hành trình dài.
Theo ông, đoạn này mô tả món dạ dày bò nhồi mỡ động vật và huyết.
“Nếu đó không phải là patsa, thì còn có thể là gì nữa?”, ông đặt câu hỏi.
Dù phía Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định đây là phát minh của họ, Tsarouhas tỏ ra không lo ngại. Ông cho rằng phía bên kia hoàn toàn có thể thử chứng minh nếu có đủ cơ sở.
“Không ai ngăn họ thử cả”, ông nói và tin mình có đầy đủ cơ sở để bảo hộ, công nhận món ăn này. Ông tin hai nước sẽ không vì điều này mà chia rẽ vì hương vị món ăn chính là thứ gắn kết.
Tuy nhiên, “sự gắn kết qua ẩm thực” không phải điều mà Ali Turkmen nghĩ đến. Chủ nhà hàng người Thổ Nhĩ Kỳ 59 tuổi cho rằng món ăn này mang tính đặc trưng lịch sử và văn hóa của người Thổ, dù tại Hy Lạp, nó cũng được xem là món ăn quen thuộc vào đêm khuya hoặc sau những cuộc nhậu.
“Cũng giống như baklava và nhiều thứ khác, họ muốn nhận đó là của riêng mình. Lòng bò là thứ rất riêng của người Thổ”, Turkmen nói về nỗ lực của Hy Lạp. Nhưng sẽ rất khó để họ tuyên bố sở hữu một thứ vốn là đặc trưng của Thổ Nhĩ Kỳ, theo Turkmen vì món ăn này đã là một phần văn hóa của họ hàng trăm năm.
Tại Istanbul, Ali Ohtamis là người phụ trách căn bếp tại nhà hàng Alem Iskembe của Turkmen, một địa chỉ chuyên phục vụ món súp truyền thống tại khu phố Kiziltoprak. Mỗi ngày, từ 4h, Ohtamis bắt đầu đun sôi dạ dày bò (lòng bò) sau khi đã làm sạch kỹ lưỡng. Theo ông, quá trình nấu kéo dài 8-9 tiếng, trước khi thịt được cắt theo khẩu vị của từng thực khách, to hoặc nhỏ.
Dù cả phiên bản Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đều dựa trên nền nước dùng đậm đà, nhiều tỏi, món iskembe của Thổ Nhĩ Kỳ chỉ sử dụng duy nhất phần lòng bò.
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc Hy Lạp “chiếm dụng” một món ăn được xem là niềm tự hào quốc gia. Cổng tin tức Onedio dẫn lại ghi chép của nhà du hành thế kỷ 17 Evliya Celebi, trong đó mô tả những người bán súp lòng và súp móng giò tại Istanbul, như bằng chứng cho thấy món ăn này đã có lịch sử 400 năm tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Khách quen của Alem Iskembe, Murat Pajik, bày tỏ quan điểm dứt khoát rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên chấp nhận động thái từ phía Hy Lạp.
“Cần phải có biện pháp. Súp lòng là một trong những món ăn mà chúng ta nên quảng bá ra thế giới”, Pajik nói.
Trong khi đó, tại Hy Lạp, Christos Mousoulis lại có góc nhìn khác. Là khách quen của nhà hàng Tsarouhas, ông cho biết món patsa đã được chế biến theo cách truyền thống trong các gia đình Hy Lạp qua nhiều thế hệ.
“Món ăn có thể tương đồng. Nhưng chúng tôi lớn lên cùng với patsa của Hy Lạp”, ông nói.
Đối với nhiều du khách, ẩm thực là phần không thể thiếu để đánh giá điểm đến là "tuyệt vời nhất". Đó là lý do tại sao National Geographic gợi ý các cây bút và biên tập viên toàn cầu của mình tìm đến những địa điểm ẩm thực ngon nhất và hấp dẫn nhất. Kết quả? 15 trải nghiệm ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới để du khách lên kế hoạch cho chuyến đi tiếp theo. Không chỉ đơn thuần là một điểm đánh dấu trên bản đồ, những địa điểm hàng đầu này hé lộ những câu chuyện lịch sử ẩn giấu, những ngôi sao ẩm thực đang lên và những hương vị bất ngờ sẽ khiến du khách muốn khám phá thêm nữa.
Với mục đích đó, thật bất ngờ khi Buôn Ma Thuột, Việt Nam là cái tên được vinh danh cùng với 14 điểm đến trên toàn cầu.
National Geographic đưa ra lý do vì sao du khách nên đến ngay Buôn Ma Thuột: Khi áp lực khí hậu ảnh hưởng đến sản lượng cà phê arabica toàn cầu, vùng Tây nguyên thân thiện với giống cà phê robusta của Việt Nam và nền văn hóa cà phê phát triển mạnh mẽ đang nâng cao vị thế của khu vực này đối với du khách tìm kiếm những lựa chọn ít đông đúc hơn so với Hà Nội và TP.HCM.
Tại Việt Nam, cà phê đã phát triển từ nguồn gốc thuộc địa Pháp thành một thức uống đặc trưng của đất nước. Trên khắp Việt Nam, người già lẫn trẻ đều ngồi xuống và kiên nhẫn chờ đợi dòng chảy chậm rãi của bộ lọc phin lưới mịn, cô đọng bột cà phê thành một thức uống đậm đà, đôi khi được làm ngọt bằng sữa đặc. Cà phê cũng có thể được thêm muối hoặc đánh bông với trứng để tạo nên món tráng miệng giống như tiramisu.
Là nhà sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới sau Brazil, ngành công nghiệp cà phê của Việt Nam đang bùng nổ, và trái tim của nó là Buôn Ma Thuột, thủ phủ của tỉnh Đắk Lắk, nơi người dân địa phương thường nói đùa rằng cứ 100 mét lại có một quán cà phê. Nhiều quán cà phê như vậy không có gì đáng ngạc nhiên. Buôn Ma Thuột nằm ở Tây nguyên, nơi những đồn điền xanh mướt sản xuất hơn 40% lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam, đến hơn 70 quốc gia. Đây là vùng sản xuất cà phê robusta lớn nhất thế giới, loại hạt cà phê chính khác bên cạnh cà phê arabica.
"Nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cà phê đánh giá cà phê robusta Buôn Ma Thuột vào hàng ngon nhất thế giới", Helen Le, tác giả sách "Ẩm thực Việt Nam thuần chay" và các sách dạy nấu ăn khác về ẩm thực Việt Nam, cho biết và khẳng định: "Hạt cà phê này nổi tiếng với hương vị đậm đà, màu hổ phách, hàm lượng caffeine cao, độ chua thấp, hương thơm nồng nàn và hậu vị ngọt ngào kéo dài".
Tại vùng đất cuồng cà phê này của tỉnh, có rất nhiều nơi để du khách thỏa sức thưởng thức. Làng Cà phê Trung Nguyên, với kiến trúc như một công viên, bao gồm các quán cà phê, nhà hàng và những bản sao của nhà sàn truyền thống trên diện tích 20.000 mét vuông. Bên trong ba ngôi nhà gỗ (được đặt tên là Cherry, Arabica và Robusta), du khách có thể nếm thử các loại cà phê rang cao cấp, chẳng hạn như Legend, một hỗn hợp đậm đà của hạt arabica và robusta. Cách trung tâm thành phố một đoạn lái xe ngắn, trang trại cà phê đặc sản Aerococo bên bờ hồ mang đến trải nghiệm thực tế về quy trình sản xuất cà phê robusta từ cành đến thành phẩm.
Trong khi đó, Bảo tàng Cà phê Thế giới thể hiện vai trò của Việt Nam trong thế giới cà phê rộng lớn hơn. Những tòa nhà kiến trúc tuyệt đẹp, mô phỏng những ngôi nhà dài của người Êđê ở Tây Nguyên, đưa du khách đến gần hàng ngàn hiện vật (máy xay cổ, dụng cụ pha chế) và các màn hình tương tác, như các trạm pha trộn hương thơm và bản đồ 3D về các nền văn minh cà phê trong lịch sử.
Danh sách 15 điểm đến ẩm thực của National Geographic cùng với Buôn Ma Thuột có các tên tuổi danh tiếng trên thế giới gồm: Crete, Hy Lạp; Kelowna, British Columbia, Canada; Oʻahu, Kauaʻi và Maui ở Hawaiʻi, Mỹ; Cộng hòa Séc; Lucknow, Ấn Độ; Bắc Colombia; Những chuyến tàu xuyên qua phong cảnh tuyệt đẹp, Rome; Nam Tasmania, Úc; Singapore; Somerset, Anh, Vương quốc Anh; Sonora, Mexico; Bozcaada, Thổ Nhĩ Kỳ; Minneapolis, Minnesota, Mỹ; Cape Town, Nam Phi; London, Vương quốc Anh.
Tối 27-4, Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng cho biết lực lượng cứu hộ đã kịp thời trợ giúp hai du khách Ấn Độ suýt đuối nước tại khu vực bãi tắm Tân Trà (thuộc phường Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng).
Theo đó vào lúc 6h15 sáng cùng ngày, tại lối xuống biển đường Nguyễn Thần Hiến khu bãi tắm Tân Trà, anh Trần Văn Cư, nhân viên đội cứu hộ thuộc Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng đã phát hiện từ xa một nhóm năm du khách Ấn Độ (ba nữ, hai nam) đi dạo dọc bãi biển.
Một lúc sau hai du khách nam xuống tắm biển nhưng ở ngoài khu vực đã giăng phao an toàn. Do sóng lớn, cả hai bị cuốn trôi ra xa, rơi vào tình huống nguy hiểm.
Phát hiện sự việc, anh Cư nhanh chóng mang theo phao cứu sinh lao ra biển tiếp cận, kịp thời đưa cả hai nạn nhân vào bờ an toàn. Khi được cứu, hai du khách trong tình trạng mệt và hoảng sợ.
Lực lượng cứu hộ đã trấn an, cho các du khách nằm nghỉ ngơi tại chỗ. Sau đó nhóm khách gửi lời cảm ơn và trở về khách sạn.
Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng cho biết trong mùa cao điểm, tình trạng du khách tắm ngoài khu vực an toàn vẫn còn xảy ra, tiềm ẩn nhiều rủi ro - đặc biệt vào những thời điểm bãi biển đón lượng lớn người dân và khách du lịch.
Ban quản lý khuyến cáo người dân và du khách cần tuân thủ hướng dẫn của lực lượng cứu hộ, chú ý hiệu lệnh cờ và còi, chỉ tắm trong khu vực đã được giăng phao và có nhân viên trực.
Công tác cứu hộ, cứu nạn tại các bãi tắm là nhiệm vụ thường xuyên của đội cứu hộ, nhằm kịp thời xử lý các tình huống đuối nước.
Hiện đang vào mùa cao điểm khách Nga sang Nha Trang du lịch, nghỉ dưỡng. Những ngày này, trên nhiều tuyến đường ven biển Nha Trang, các khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan, khu nghỉ dưỡng đều có sự hiện diện của du khách Nga.
Trong khi đó hiện các đơn vị du lịch chuyên đưa khách Nga đến Khánh Hòa cho hay đang khan hiếm hướng dẫn viên du lịch tiếng Nga.
Bà Nguyễn Hương Thủy - quản lý nhân sự Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Anex Việt Nam (doanh nghiệp chuyên đưa khách Nga đến Khánh Hòa) - cho biết từ tháng 4 đến tháng 10 hằng năm là mùa cao điểm khách Nga đến Nha Trang.
Tuy nhiên hiện số lượng hướng dẫn viên du lịch tiếng Nga có thẻ hướng dẫn viên quốc tế cực kỳ khan hiếm. Công ty nơi bà Thủy làm việc đã rà soát toàn bộ các nguồn liên quan, nhưng vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu các đoàn khách Nga.
Để giải quyết trước mắt tình trạng này, bà Thủy cho biết phía doanh nghiệp đã tận dụng các hướng dẫn viên du lịch tiếng Anh có thẻ hướng dẫn viên quốc tế. Dù vậy cách làm này không hiệu quả, và chỉ mang tính chất "chữa cháy" trước mắt.
"Chúng tôi mong chính quyền và ngành du lịch tỉnh Khánh Hòa có giải pháp kịp thời để tháo gỡ khó khăn này trên tinh thần tuân thủ quy định pháp luật" - bà Thủy kiến nghị.
Trong khi đó bà Hoàng Thị Phong Thu - Chủ tịch hội đồng thành viên Công ty Pegas Misr Vietnam Travel, chuyên đưa khách Nga đến Khánh Hòa - cũng cho biết năm nay khách Nga đến Việt Nam ngày càng nhiều, vì vậy các doanh nghiệp gặp nhiều lúng túng, khó khăn khi tìm kiếm hướng dẫn viên du lịch chuyên nghiệp theo quy định.
Bà Thu cũng đề xuất một số cơ sở đào tạo trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa nên có các lớp đào tạo về tiếng Nga, để từ đó chủ động được nguồn nhân lực hướng dẫn viên du lịch tiếng Nga.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Long Biên - Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa - cho biết đã nắm được các kiến nghị, khó khăn của các doanh nghiệp du lịch đưa khách Nga đến Khánh Hòa. UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh có hướng giải quyết các kiến nghị trên.
Về việc này, ông Cung Quỳnh Anh - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa - cho biết đơn vị này sẽ phối hợp làm việc cùng Sở Nội vụ để có phương án liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ, trong đó có tiếng Nga nhằm đáp ứng nhu cầu kịp thời của các doanh nghiệp hiện nay.
Theo ông Anh, trước mắt các doanh nghiệp nên tính toán gom số lượng khách lại để phân chia đủ với số lượng hướng dẫn viên tiếng Nga đang làm việc, đồng thời sở cũng sẽ nhắc nhở các doanh nghiệp phải thực hiện việc sử dụng hướng dẫn viên du lịch đúng quy định pháp luật.
Còn ông Nguyễn Quang Thắng - Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa - nói các doanh nghiệp rất cần cơ quan quản lý nhà nước tạo điều kiện hỗ trợ giải quyết việc thiếu hướng dẫn viên du lịch tiếng Nga. Chẳng hạn cho phép doanh nghiệp linh động sử dụng lực lượng lao động hỗ trợ ngôn ngữ, với mục đích phục vụ khách tốt nhất nhưng vẫn đảm bảo quy định.
Về lâu dài, ông Thắng đề xuất tỉnh Khánh Hòa và ngành du lịch nên tiếp tục có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lượng hướng dẫn viên du lịch tiếng Nga để bù đắp khoảng trống này.
