Điều đáng lo ngại là biến cố này thường khởi phát rất nhanh, không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.
Mới đây, một nam thanh niên 18 tuổi tại TP.HCM đã ngưng tim ngoài bệnh viện khoảng 20 phút khi đang chơi thể thao vừa được các y bác sĩ Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) cứu sống ngoạn mục sau gần 3 tháng chiến đấu với “tử thần”.
Bệnh nhân nam N.T. (18 tuổi, TP.HCM) được đưa vào Bệnh viện Nhân dân 115 trong tình trạng ngưng tim hoàn toàn, tím tái. Trước đó, người bệnh đang chơi cầu lông cùng bố thì bất ngờ than mệt rồi đột ngột ngã quỵ, được người nhà nhanh chóng đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Tại khoa cấp cứu, người bệnh vẫn tiếp tục trong tình trạng ngưng tim, tím tái, được các bác sĩ hồi sinh tim phổi và chuyển đến khoa hồi sức tích cực.
Tại đây ê kíp điều trị đã triển khai ngay kỹ thuật hồi sức nâng cao V-A ECMO (tim phổi nhân tạo – tuần hoàn ngoài cơ thể) để duy trì sự sống tạm thời.
Sau khoảng 3 – 5 ngày, chức năng tim bắt đầu hồi phục, người bệnh được cai V-A ECMO. Tuy nhiên, do thời gian ngưng tim ngoài bệnh viện kéo dài khoảng 20 phút, người bệnh đối mặt nhiều biến chứng nặng như tổn thương não, viêm phổi nặng, nhiễm trùng, suy thận phải lọc máu kéo dài và tổn thương mô mềm vùng đùi.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Nguyễn Hữu Tín – Phó trưởng khoa phụ trách khoa hồi sức tích cực và chống độc Bệnh viện Nhân dân 115 – cho hay: “Chẩn đoán ban đầu nghi ngờ người bệnh ngưng tim do rối loạn nhịp nhanh kịch phát ở người trẻ, có thể do di truyền bẩm sinh hoặc bệnh lý cơ tim tiềm ẩn”.
“Đã có không ít thời điểm tình trạng người bệnh diễn tiến rất nặng, tiên lượng sống dè dặt khiến cả gia đình và đội ngũ điều trị trải qua những giờ phút vô cùng căng thẳng. Khi ấy, niềm tin dường như chỉ còn được giữ lại bằng quyết tâm không bỏ cuộc của gia đình và đội ngũ y bác sĩ.
Sau 86 ngày điều trị liên tục, người bệnh có sự hồi phục khiến chính chúng tôi cũng vô cùng bất ngờ. Từ trạng thái không đáp ứng, em dần nhận biết người thân, có thể giao tiếp cơ bản. Chức năng thận gần như hồi phục hoàn toàn, không còn phụ thuộc lọc máu”, bác sĩ Tín cho hay.
Hiện người bệnh vẫn còn yếu cơ, cần tiếp tục tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng dài hạn. Người bệnh sau đó được điều trị theo hướng kiểm soát rối loạn nhịp bằng thuốc và tiếp tục khảo sát chuyên sâu (như MRI tim và thăm dò điện sinh lý) trong giai đoạn sau.
Trước đó, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cũng đã cứu sống một nam bệnh nhân 39 tuổi đang chơi đá banh cùng bạn, khi vừa đỡ trái banh bằng ngực thì anh đột ngột ngã gục, ngưng tim, được người dân đưa đến khoa cấp cứu của bệnh viện.
Đó là trường hợp anh V.H.H. (TP.HCM) – có tiền căn bản thân chưa từng ghi nhận bệnh lý tim mạch, nhưng theo thông tin khai thác trong gia đình đã có 4 người đột tử không rõ nguyên nhân.
Sau 48 giờ can thiệp V-AV ECMO phối hợp hạ thân nhiệt và lọc máu liên tục, người bệnh phục hồi tri giác hoàn toàn và được kết thúc ECMO sau 72 giờ, ngừng hỗ trợ thở máy xâm lấn sau 4 ngày, ra khỏi phòng hồi sức tích cực sau 6 ngày.
Người bệnh sau đó tiếp tục được theo dõi tim mạch chuyên sâu để phát hiện, tầm soát bệnh lý tim mạch.
Bác sĩ Hữu Tín chia sẻ thêm: Ngưng tim đột ngột ở người trẻ khi chơi thể thao hoặc vận động mạnh tuy ít phổ biến nhưng không hiếm gặp, thường liên quan đến các bệnh lý tim mạch tiềm ẩn, đặc biệt là rối loạn nhịp tim hoặc bệnh mạch vành (bệnh lý gây hẹp hoặc tắc các mạch máu nuôi tim).
Đáng lưu ý, bệnh mạch vành hiện đang có xu hướng trẻ hóa do nhiều yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá hoặc sử dụng chất kích thích, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì, lối sống ít vận động, thậm chí căng thẳng kéo dài cũng có thể góp phần thúc đẩy bệnh phát triển sớm hơn.
Bác sĩ Hữu Tín khuyến cáo khi tham gia hoạt động thể thao, đặc biệt là các môn có cường độ cao, cần khởi động kỹ trước khi tập luyện và tránh gắng sức đột ngột.
Những người có tiền sử bệnh tim mạch hoặc từng có triệu chứng như đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, thậm chí là ngất khi vận động, nên được thăm khám và tầm soát tim mạch trước khi chơi thể thao.
Bên cạnh đó, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm điện tim và siêu âm tim, giúp phát hiện sớm các bất thường tiềm ẩn.
Ngoài ra khi xảy ra tình huống nghi ngưng tim ngoài cộng đồng, cần nhanh chóng gọi cấp cứu và người xung quanh cần tiến hành ép tim ngay nếu nạn nhân không đáp ứng để tăng cơ hội sống cho người bệnh vì não có thể tổn thương nặng chỉ sau 4 – 10 phút thiếu máu.
Bác sĩ Huỳnh Trung Tín, đơn vị hồi sức tim mạch Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM), cũng cho hay để phòng ngừa đột tử, người tham gia các môn thể thao cần hiểu về sức khỏe tim mạch của bản thân, biết được các bệnh lý tim mạch mình đang có, đặc biệt quan trọng khi trong gia đình có thành viên đột tử do tim hay không rõ nguyên nhân.
Bên cạnh đó, khi các triệu chứng đau tức ngực, chóng mặt, khó thở… xuất hiện khi đang vận động thể lực, dù ở cường độ nào, cũng nên đến bệnh viện để tầm soát các bất thường tim mạch và xin lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa về việc lựa chọn môn thể thao phù hợp tình trạng sức khỏe và tình trạng bệnh lý.
Ngày 29.4, Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, cho biết đội ngũ ghép tạng của bệnh viện vừa thực hiện thành công 6 ca ghép tạng từ một người hiến chết não (gồm tim, gan, thận và giác mạc) cho 6 bệnh nhân đang trong tình trạng bệnh lý nặng. Trước đó, khi bắt tay thực hiện các ca ghép đội ngũ y bác sĩ của Bệnh viện Trung ương Huế đã cúi đầu tưởng niệm, tri ân nghĩa cử nhân văn sâu sắc của bệnh nhân đã hiến mô, tạng cứu người.
Theo đó, bệnh nhân nam tên M.Đ.T (44 tuổi, trú tại Huế) bị tai nạn, nhập viện trong tình trạng chấn thương sọ não nặng, hôn mê sâu. Dù đã được điều trị tích cực, diễn tiến lâm sàng của bệnh nhân không cải thiện, tiên lượng tử vong.
Ngày 15.4, gia đình bệnh nhân đã làm thủ tục đăng ký hiến tạng tại Trung tâm Ghép tạng Bệnh viện Trung ương Huế.
Đến ngày 16.4, sau khi hội đồng đánh giá xác nhận bệnh nhân đã chết não, Hội đồng ghép tạng của bệnh viện đã lập tức báo cáo Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia để lựa chọn những người nhận phù hợp nhất từ danh sách chờ.
Sau khi xác định có 6 bệnh nhân từ danh sách chờ ghép tạng, có các chỉ số phù hợp, các y bác sĩ đã thực hiện các ca ghép liên tục từ ngày 16 - 18.4.
"Đúng 20 giờ 45 phút ngày 16.4, sau phút mặc niệm tri ân người hiến tạng đầy xúc động, chiến dịch phẫu thuật được triển khai đồng thời tại 5 phòng mổ. Gần 200 cán bộ y tế từ nhiều chuyên khoa lâm sàng và cận lâm sàng đã làm việc xuyên đêm với tinh thần khẩn trương và độ chính xác tuyệt đối. Ở thời điểm một sự sống buộc phải dừng lại, chúng tôi đã nỗ lực để những sự sống khác được mở ra một cách trọn vẹn nhất", Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế chia sẻ.
Theo Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp, đây là một trong những ca ghép đa tạng có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ thể hiện năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ tại bệnh viện, mà còn lan tỏa sâu sắc giá trị nhân văn của nghĩa cử hiến mô, tạng.
Sau hơn 11 ngày được ghép tạng (tính đến ngày 27.4), 6 bệnh nhân được ghép tạng đều đáp ứng và hồi phục tốt.
Cụ thể, bệnh nhân D. (41 tuổi, được ghép tim) đã tỉnh táo, ăn uống được, ổn định, phân suất tống máu EF đạt trên 60%.
Bệnh nhân S. (64 tuổi, được ghép gan) đã tỉnh táo, ăn uống được và chức năng gan phục hồi tốt, billirubin máu trở về bình thường.
Hai bệnh nhân P. (34 tuổi) và C. (30 tuổi) được ghép thận đều đã tỉnh táo, ăn uống được, chỉ số creatinin đang cải thiện, đi tiểu ổn định.
Hai bệnh nhân bị loét giác mạc nặng (trước đó mất thị lực hoàn toàn) đã phục hồi một phần thị giác và được xuất viện vào ngày 18.4.
Cũng theo Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp, với kết quả thành công của 6 ca ghép tạng nêu trên, đã nâng tổng số các ca ghép tạng thành công tại bệnh viện lên 14 ca trong vòng một tuần. Đây là minh chứng rõ nét cho năng lực chuyên môn và khả năng phối hợp đồng bộ của đội ngũ y bác sĩ tại đây.
Tại buổi chia sẻ với phóng viên, Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp cũng không quên thay mặt cho các bệnh nhân và toàn thể đội ngũ nhân viên y tế, gửi lời tri ân sâu sắc nhất tới người hiến tạng và gia đình.
"Khi một trái tim ngừng đập để nhiều bệnh nhân khác được tiếp tục sống, đó không chỉ là sự chuyển giao về mặt y học, mà còn là sự nối dài của lòng nhân ái. Gia đình của những bệnh nhân hiến tạng đã biến nỗi đau mất mát thành hy vọng, biến sự kết thúc thành những khởi đầu mới kỳ diệu. Chúng tôi tin rằng, tinh thần quả cảm và tấm lòng thiện nguyện của anh và gia đình sẽ luôn sống mãi trong sự hồi sinh của những cuộc đời vừa được viết tiếp ngày hôm nay", Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp bày tỏ.
Thực phẩm bổ sung không phải là thuốc và không thể thay thế cho chế độ ăn uống cân bằng. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, vai trò chính của chúng là bù đắp những thiếu hụt cụ thể, thay vì trở thành "lối tắt" để cải thiện sức khỏe.
Bổ sung vitamin có thể mang lại một số lợi ích, nhưng cũng có khả năng gây tác dụng không mong muốn nếu dùng quá mức hoặc kết hợp chưa phù hợp. Các biểu hiện khi dư thừa vitamin không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nhiều trường hợp chỉ là những triệu chứng mơ hồ, dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với vấn đề sức khỏe thông thường. Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo có thể giúp bạn kịp thời điều chỉnh và hạn chế rủi ro.
Tim đập nhanh, đau ngực
Một số sản phẩm bổ sung, đặc biệt loại tăng năng lượng hoặc hỗ trợ giảm cân, có thể chứa caffeine hoặc chất kích thích. Khi dùng quá liều, các chất này có thể làm tăng nhịp tim, gây hồi hộp, đánh trống ngực hoặc đau tức ngực.
Triệu chứng có thể xuất hiện thoáng qua nhưng cũng có thể kéo dài nếu tiếp tục sử dụng. Với người có bệnh tim mạch tiềm ẩn, đây là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm để tránh biến chứng.
Kích ứng da, phát ban
Phản ứng trên da là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết khi cơ thể không dung nạp tốt thực phẩm bổ sung. Người sử dụng có thể xuất hiện phát ban, ngứa, đỏ da hoặc các biểu hiện giống dị ứng.
Trong một số trường hợp viêm da tiếp xúc có thể liên quan đến việc sử dụng vitamin hoặc thảo dược liều cao. Nếu tình trạng tái diễn sau khi dùng sản phẩm, nên ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Nước tiểu hoặc da đổi màu
Nước tiểu có màu vàng đậm hoặc bất thường có thể là dấu hiệu cơ thể đang đào thải lượng vitamin dư thừa, đặc biệt là vitamin nhóm B. Đây thường là phản ứng lành tính. Tuy nhiên, nếu nước tiểu sẫm màu kèm theo vàng da, mệt mỏi hoặc chán ăn, cần cảnh giác nguy cơ tổn thương gan - một tác dụng phụ ít gặp nhưng nghiêm trọng của việc nạp quá nhiều thực phẩm bổ sung.
Chóng mặt, rối loạn thần kinh
Dư thừa một số khoáng chất như sắt có thể gây chóng mặt, buồn nôn, tụt huyết áp hoặc cảm giác vị kim loại trong miệng. Trong trường hợp nặng, có thể xuất hiện co giật hoặc rối loạn ý thức.
Các triệu chứng thần kinh như đau đầu, tê bì tay chân, khó ngủ cũng có thể liên quan đến dùng quá nhiều vitamin. Những dấu hiệu này thường bị xem nhẹ nhưng có thể phản ánh sự mất cân bằng trong cơ thể.
Hệ tiêu hóa thường phản ứng khá nhanh với việc dư thừa vitamin và chất bổ sung. Người mắc có thể gặp tình trạng đầy hơi, chướng bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy.
Ví dụ, dùng quá nhiều vitamin C có thể gây tiêu chảy và kích ứng dạ dày, trong khi một số chất bổ sung chất xơ dễ gây đầy hơi, chướng bụng. Nếu triệu chứng kéo dài, cần xem lại liều lượng và loại sản phẩm đang sử dụng.
Theo các chuyên gia, thực phẩm bổ sung không nên tạo ra những thay đổi rõ rệt về cảm nhận trong cơ thể. Nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường, người dùng nên xem lại cách sử dụng để điều chỉnh kịp thời. Một số vitamin và khoáng chất có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ của nhau khi dùng cùng lúc. Chẳng hạn, canxi và sắt cạnh tranh hấp thu nên không uống đồng thời. Cả hai cũng có thể làm giảm hiệu quả của thuốc tuyến giáp. Vitamin K có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống đông như Warfarin nếu dùng liều cao.
Thực phẩm bổ sung chỉ nên dùng khi cần thiết và có hướng dẫn. Không nên tự ý kết hợp nhiều loại hoặc sử dụng liều cao trong thời gian dài.
Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM) đã cứu sống bé gái T.B.C.A. (11 tuổi, ngụ An Giang) mắc viêm cơ tim tối cấp, sốc nhiễm trùng và nhiễm trùng huyết do phế cầu khuẩn.
Bé khởi bệnh với các triệu chứng sốt, ho đàm, đau họng, nôn ói, đau bụng trong 4 ngày. Sau khi gia đình tự mua thuốc điều trị nhưng không cải thiện nên nhập viện ở địa phương rồi chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.
Lúc này trẻ bị sốc nhiễm trùng nặng, viêm phổi, nhiễm trùng huyết, tổn thương tim, suy tuần hoàn. Kết quả xét nghiệm xác định tác nhân là vi khuẩn phế cầu khuẩn (Pneumococcus).
Gần hai tuần chạy ECMO, chức năng tim dần hồi phục, huyết áp ổn định và bé được cai ECMO.
Tuy nhiên bệnh nhi tiếp tục xuất hiện huyết khối động mạch não và chi dưới trái. Các bác sĩ đã can thiệp lấy huyết khối, kết hợp điều trị chống đông, giúp tái thông mạch máu, cải thiện tưới máu não và chi.
Sau gần một tháng điều trị tích cực, bé A. được cai máy thở, tỉnh táo, nhịp tim trở về bình thường, chức năng gan thận hồi phục hoàn toàn và xuất viện trong tình trạng ổn định.
Tại Bệnh viện Nhi đồng 1 cũng từng tiếp nhận điều trị các trẻ gặp biến chứng viêm màng não, viêm phổi nguy kịch vì phế cầu khuẩn.
Điển hình trường hợp bé 3 tháng tuổi nhập viện vì viêm màng não do phế cầu khuẩn. Dù được điều trị tích cực, tình trạng bệnh diễn tiến rất nặng do vi khuẩn kháng thuốc, để lại di chứng thần kinh nghiêm trọng, trẻ phải sống đời sống thực vật.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, BS.CKII Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết việc lạm dụng kháng sinh làm gia tăng tình trạng vi khuẩn kháng thuốc trong cộng đồng, trong đó có phế cầu khuẩn.
Khi trẻ nhiễm các chủng vi khuẩn kháng thuốc, việc điều trị sẽ khó khăn hơn, thời gian điều trị có thể kéo dài và phải sử dụng các loại kháng sinh thế hệ cao hoặc phổ rộng hơn, dẫn đến chi phí điều trị tăng lên.
Bác sĩ Trương Hữu Khanh - Phó chủ tịch Liên chi Hội Truyền nhiễm TP.HCM - cũng cho biết một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là tình trạng phế cầu khuẩn kháng thuốc ngày càng nghiêm trọng do việc sử dụng kháng sinh thiếu kiểm soát.
Thực tế, nhiều chủng phế cầu khuẩn có khả năng kháng thuốc, khiến bác sĩ không thể sử dụng các kháng sinh thông thường mà phải phối hợp ít nhất hai loại kháng sinh mạnh. Chi phí điều trị các ca nặng do biến chứng viêm phổi, viêm màng não có thể lên tới hàng chục đến hàng trăm triệu đồng.
“Hiện nay một số loại kháng sinh phổ biến đã không còn phản ứng với bệnh do phế cầu khuẩn, đặc biệt là khi vi khuẩn đã xâm lấn vào màng não hoặc phổi. Khi nghi ngờ nhiễm phế cầu khuẩn, bác sĩ thường phải dùng những loại kháng sinh mạnh", BS Khanh nói thêm.
