TP.HCM đã có 3 ca tử vong do bệnh dại, nắng nóng có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh dại

Chiều 26.4, thông tin từ Bệnh viện Đà Nẵng cho biết, một bác sĩ của bệnh viện vừa kịp thời cứu sống người đàn ông bị ngưng tim khi đang chơi pickleball trên địa bàn thành phố.

Trước đó, vào ngày 25.4, tại một sân thể thao trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, một người đàn ông bất ngờ ngã quỵ khi đang chơi pickleball. Thời điểm xảy ra sự việc, bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Quang Huy (Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đà Nẵng) đang chuẩn bị đến bệnh viện làm việc thì nghe tiếng kêu cứu từ khu vực đối diện nhà.

Ngay lập tức có mặt tại hiện trường, bác sĩ Huy xác định bệnh nhân đã mất ý thức, tím tái, thở yếu, sùi bọt mép, mạch khó bắt - những dấu hiệu điển hình của tình trạng ngưng tuần hoàn.

Không chần chừ, bác sĩ tiến hành khai thông đường thở, làm sạch đờm dãi và thực hiện hồi sinh tim phổi (CPR) bằng ép tim ngoài lồng ngực.

Trong điều kiện không có hỗ trợ, một mình bác sĩ Huy liên tục ép tim trong hơn 5 phút. Nhờ can thiệp kịp thời và đúng kỹ thuật, bệnh nhân dần có nhịp tim trở lại, mạch rõ hơn và bắt đầu hồi phục ý thức.

Ngay sau đó, lực lượng cấp cứu 115 thành phố Đà Nẵng có mặt, tiếp nhận và chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế để tiếp tục điều trị. Theo thông tin từ bệnh viện, sức khỏe bệnh nhân hiện đã ổn định và được xuất viện về nhà theo dõi.

Tiến sĩ - bác sĩ Lê Đức Nhân, Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng, cho biết trên là trường hợp điển hình cho thấy vai trò quyết định của sơ cứu ban đầu trong các tình huống ngưng tim đột ngột.

Theo bác sĩ Nhân, thời gian là yếu tố sống còn, nếu người bệnh được phát hiện sớm và được thực hiện hồi sinh tim phổi đúng cách ngay tại chỗ, cơ hội cứu sống sẽ tăng lên đáng kể.

Cũng theo bác sĩ Nhân, đơn vị thời gian qua thường xuyên tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ năng cấp cứu ngừng tuần hoàn - hô hấp cơ bản cho nhân viên y tế, đồng thời hướng tới phổ cập kỹ năng sơ cấp cứu thiết yếu trong cộng đồng nhằm nâng cao khả năng ứng phó các tình huống khẩn cấp.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bác sĩ Yoko Okayama tốt nghiệp Đại học Y khoa tỉnh Kyoto năm 1996, từng làm bác sĩ gây mê tại bệnh viện này và Bệnh viện Nishijin trước khi chuyển sang lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tại nhà. Năm 2015, bà mở Phòng khám Chăm sóc tại nhà Okayama ở thành phố Kyoto, chuyên hỗ trợ thăm khám tận nơi, chăm sóc giảm nhẹ và điều trị sa sút trí tuệ. Là một bác sĩ chuyên về chăm sóc cuối đời, bà Okayama không chỉ thực hành y khoa tại cộng đồng mà còn chủ trì các nhóm nghiên cứu về vấn đề này.

Theo bác sĩ, có 11 dấu hiệu báo hiệu một người đang bước vào "những giây phút cuối đời". Vậy những cơ quan nào vẫn tiếp tục duy trì hoạt động cho đến tận giây phút cuối cùng, ngay cả khi mọi chức năng cơ thể dần đình trệ? Bà Okayama đã chia sẻ điều này trong bài viết đăng trên tờ President Online trích từ cuốn sách của bà, do Nhà xuất bản Discover Twenty-One phát hành.

Chuyên gia cho biết cơ thể con người sẽ trải qua những trạng thái biến đổi sinh lý đặc trưng trước khi nhắm mắt xuôi tay. Là bác sĩ đồng hành cùng bệnh nhân ở giai đoạn cuối, bà thường sử dụng những ghi chép chuyên môn để giải thích tình trạng của người bệnh cho gia quyến, giúp họ chuẩn bị tâm lý và tránh rơi vào trạng thái hoảng loạn, sợ hãi hay lo âu quá mức. Những thay đổi này không nhất thiết xảy ra ở mọi người và trình tự có thể khác nhau nhưng là những dấu hiệu phổ biến nhất.

Bà Okayama cho hay một trong những dấu hiệu đầu tiên thường xuất hiện trước khi một người qua đời là chán ăn hoặc ăn uống kém đi đáng kể. Khi một người gần như không còn ăn uống được gì, đó thường là tín hiệu cho thấy sự sống chỉ còn tính bằng ngày.

Tiếp đó, giọng nói của họ sẽ dần mất đi năng lượng và độ vang, đôi khi chỉ còn là những tiếng thào thào, báo hiệu thời gian còn lại thậm chí chỉ có thể tính bằng giờ. Trong giai đoạn này, người bệnh thường rơi vào trạng thái ngủ thiếp đi và thường thức giấc giữa chừng.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là thính giác của họ còn rất nhạy bén, vẫn có thể nghe thấy mọi chuyện ngay cả khi trông như đang ngủ sâu, vì vậy gia đình nên tránh nói những điều có thể gây đau lòng.

Về mặt nhận thức, người bệnh dễ bị nhầm lẫn về không gian, thời gian, thậm chí không nhận ra người thân. Đôi khi họ có thể la hét hoặc có những hành động bất thường như cởi đồ do rơi vào trạng thái mê sảng, lúc này cần có sự can thiệp y tế để hỗ trợ.

Về mặt thể chất, phần thân dưới và mu bàn tay của người bệnh có thể xuất hiện tình trạng phù nề, đôi khi có thể được xoa dịu bằng cách massage nhẹ nhàng, chậm rãi. Hiện tượng phù nề thường có xu hướng trầm trọng hơn sau khi bệnh nhân được truyền dịch.

Bên cạnh đó, hơi thở cũng trở nên nặng nề hơn với những tiếng lọc xọc do nước bọt hoặc nước dãi tích tụ trong cổ họng. Nếu bệnh nhân đang được truyền dịch tĩnh mạch, lượng dịch tiết này có thể tăng lên, làm cho tình trạng khó chịu trở nên trầm trọng hơn.

Đồng thời, bàn tay và bàn chân sẽ dần trở nên lạnh và nhợt nhạt do cơ thể ưu tiên đưa máu về các cơ quan nội tạng quan trọng để duy trì sự sống cuối cùng, dẫn đến tình trạng mất nước và giảm thiểu (hoặc mất hẳn) lượng nước tiểu. Cơn sốt cũng có thể xuất hiện trong giai đoạn này và thường không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường.

Càng gần thời khắc cuối cùng, nhịp thở của người bệnh càng trở nên bất ổn. Có thể xuất hiện kiểu thở Cheyne-Stokes, trong đó nhịp thở chậm dần rồi ngưng hẳn khoảng 30 giây trước khi bắt đầu lại dồn dập. Sau đó là kiểu "thở cơ hàm" (mandibular breathing), dấu hiệu cận tử rõ rệt nhất, khi người bệnh há miệng thở dốc, hàm dưới chuyển động lên xuống. Đây là phản ứng sinh lý tự nhiên diễn ra vài giờ trước khi ra đi.

Khi cái chết thực sự đến, việc xác định "hơi thở cuối cùng" đôi khi khó khăn ngay cả với các chuyên gia y tế nếu không có máy điện tâm đồ (EGC) hỗ trợ. Sau khi tim ngừng đập, máy móc có thể vẫn hiển thị những dạng sóng điện học nhưng đó không phải là dấu hiệu của sự hồi sinh. Một số hiện tượng tự nhiên khác như bài tiết không tự chủ hoặc những âm thanh phát ra khi dịch chuyển thi thể do không khí thoát ra từ phổi cũng có thể xảy ra.

Dù cơ thể có trải qua bao nhiêu biến đổi về mặt sinh lý (như tim ngừng đập, hơi thở lọc xọc hay mất ý thức), thì vẫn có một thứ không hề thay đổi, đó chính là khả năng nghe của người bệnh. Điều này ngụ ý người bệnh vẫn có thể nghe thấy lời nói của người thân ngay cả khi họ có vẻ như đã hôn mê hoặc sắp ra đi.

Nhận định này đồng nhất với nghiên cứu của Đại học British Columbia (Canada) công bố trên tạp chí khoa học Scientific Reports năm 2020. Nghiên cứu sử dụng điện não đồ chứng minh não bộ của bệnh nhân vô thức vẫn ghi nhận phản ứng với âm thanh trong những giờ cuối đời, tương đương với não của người khỏe mạnh.

Vì vậy, thay vì hoảng loạn gọi bác sĩ ngay lập tức khi thấy người thân ngừng thở, gia đình nên dành những khoảnh khắc tĩnh lặng đó để trò chuyện và gửi gắm những lời yêu thương cuối cùng, bởi tiếng nói của những người quen thuộc chính là sự an ủi lớn nhất đối với họ trong hành trình đi về cõi vĩnh hằng.

Tin Gốc: Vnexpress

Một người đàn ông 53 tuổi được chẩn đoán chết não vừa trở thành bệnh nhân đầu tiên trên thế giới được cấy ghép đồng thời hai quả thận và một lá gan từ lợn biến đổi gene, theo Nature ngày 29/5. Nghiên cứu công bố trên tạp chí y học Med cho hay được sự đồng thuận từ phía gia đình bệnh nhân, đội ngũ y tế đã duy trì thành công hoạt động của các nội tạng ghép trong gần 5 ngày. Đặc biệt, suốt 24 giờ đầu tiên sau đại phẫu, cơ thể người bệnh không xuất hiện dấu hiệu đào thải.

Do lợn có kích thước và hình dáng nội tạng tương đồng với con người, chúng thu hút sự chú ý của giới khoa học suốt nhiều thập kỷ qua như một giải pháp thay thế nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu hụt tạng ghép. Quy trình này được gọi là cấy ghép dị chủng (xenotransplantation), giúp chuyển các cơ quan như tim và thận từ lợn sang người. Tuy nhiên đến nay, các quy trình cấy ghép dị chủng đều chỉ giới hạn ở một cơ quan duy nhất.

Bác sĩ, nhà khoa học Tôn Húc Dũng (Xuyong Sun), người dẫn đầu ca phẫu thuật tại Bệnh viện số 2 trực thuộc Đại học Y khoa Quảng Tây ở Nam Ninh, cho biết trước ca này, giới y khoa chỉ cấy ghép các phần mô gan heo vào cơ thể người.

Bác sĩ, nhà khoa học Leonardo Riella tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts (Boston, Mỹ), người từng dẫn đầu êkíp đầu tiên cấy ghép thận lợn cho một bệnh nhân sống vào năm 2024, đánh giá việc cấy ghép đồng thời cả thận và gan lợn trong cùng một ca phẫu thuật là chưa từng có trước đây. Ông phân tích việc chuyển giao cùng lúc nhiều cơ quan phức tạp hơn rất nhiều so với một cơ quan đơn lẻ; thời gian phẫu thuật kéo dài hơn sẽ làm tăng nguy cơ biến chứng, chưa kể những bệnh nhân cần ghép đa tạng thường là những người có tình trạng bệnh lý nghiêm trọng.

Tiến sĩ Wayne Hawthorne, bác sĩ phẫu thuật kiêm nhà nghiên cứu cấy ghép tại Đại học Sydney (Australia), đánh giá nghiên cứu đã chứng minh tính khả thi của kỹ thuật cấy ghép dị chủng đa tạng. Phương pháp ghép đa tạng vốn được thực hiện bằng nguồn tạng hiến từ người, song do tình trạng khan hiếm nguồn tạng hiến tặng trầm trọng nên các nhóm nghiên cứu đang tích cực tìm kiếm giải pháp thay thế từ nội tạng lợn.

Theo bác sĩ Tôn, người đàn ông nhận nội tạng lợn vốn mắc bệnh thận mạn tính nghiêm trọng và bị xuất huyết não trước khi được xác nhận chết não. Lá gan của ông vẫn hoàn toàn khỏe mạnh, các bác sĩ đã tiếp nhận và cấy ghép nó cho một bệnh nhân sống khác. Còn ông được ghép các tạng từ một heo đã qua chỉnh sửa 6 gene trong bộ mã di truyền. Trong đó, 3 gene người được chèn thêm vào nhằm giảm nguy cơ xảy ra hiện tượng đông máu và 3 gene heo bị loại bỏ nhằm ngăn chặn hệ miễn dịch của người đào thải các cơ quan này.

Trong vòng 19 giờ sau khi cấy ghép, lá gan lợn bắt đầu tiết mật và cho thấy các dấu hiệu hoạt động bình thường. Chỉ số của các chất thải bao gồm creatinine và urea trong máu bệnh nhân, vốn tăng cao trước đó do bệnh thận, đã trở lại mức bình thường sau khi tiếp nhận hai quả thận lợn, chứng minh các cơ quan này bước đầu vận hành hiệu quả.

Tuy nhiên, khoảng 36 giờ sau cuộc phẫu thuật, êkíp ghi nhận những dấu hiệu sớm của hiện tượng đào thải nội tạng. Cụ thể, các tế bào lợn trong gan và thận bắt đầu bị thay thế dần bởi tế bào người, cho thấy hệ miễn dịch của bệnh nhân đã nhận diện được các cơ quan ngoại lai. Ngoài ra, tại một số vùng nhỏ trên lá gan heo cũng xuất hiện tình trạng hoại tử mô và đông máu cục bộ.

Các tác giả nghiên cứu quan sát thấy trong các cơ quan được cấy ghép có sự gia tăng nồng độ của một loại tế bào miễn dịch mang tên S100A12+, vốn liên quan trực tiếp đến phản ứng viêm. Họ cho rằng loại tế bào này có thể trở thành mục tiêu để nghiên cứu các loại thuốc ức chế, giúp giảm thiểu nguy cơ đào thải nội tạng về lâu dài.

Theo các chuyên gia, cấy ghép dị chủng đa tạng khó có thể trở nên phổ biến trong tương lai gần, bởi ngay cả việc cấy ghép đa tạng từ người sang người hiện nay vốn đã rất phức tạp và tiềm ẩn rủi ro cao. Tuy nhiên, quy trình này có thể mang lại lợi ích cho những bệnh nhân bị suy gan nặng, hội chứng vốn có thể khiến thận ngừng hoạt động theo.

Bác sĩ Tôn Húc Dũng cho biết ông và các cộng sự sẽ tiếp tục thực hiện thêm nhiều thử nghiệm trên người chết lâm sàng và trên loài khỉ sống trước khi có thể tiến hành phẫu thuật trên cơ thể người sống. Ông nói thêm nhóm nghiên cứu cũng cần phải xác minh chắc chắn để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ lây nhiễm các loại virus hoặc vi khuẩn từ nội tạng lợn sang cơ thể người.

Tin Gốc: Vnexpress