Điều đáng lo ngại là biến cố này thường khởi phát rất nhanh, không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.
Mới đây, một nam thanh niên 18 tuổi tại TP.HCM đã ngưng tim ngoài bệnh viện khoảng 20 phút khi đang chơi thể thao vừa được các y bác sĩ Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) cứu sống ngoạn mục sau gần 3 tháng chiến đấu với “tử thần”.
Bệnh nhân nam N.T. (18 tuổi, TP.HCM) được đưa vào Bệnh viện Nhân dân 115 trong tình trạng ngưng tim hoàn toàn, tím tái. Trước đó, người bệnh đang chơi cầu lông cùng bố thì bất ngờ than mệt rồi đột ngột ngã quỵ, được người nhà nhanh chóng đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Tại khoa cấp cứu, người bệnh vẫn tiếp tục trong tình trạng ngưng tim, tím tái, được các bác sĩ hồi sinh tim phổi và chuyển đến khoa hồi sức tích cực.
Tại đây ê kíp điều trị đã triển khai ngay kỹ thuật hồi sức nâng cao V-A ECMO (tim phổi nhân tạo – tuần hoàn ngoài cơ thể) để duy trì sự sống tạm thời.
Sau khoảng 3 – 5 ngày, chức năng tim bắt đầu hồi phục, người bệnh được cai V-A ECMO. Tuy nhiên, do thời gian ngưng tim ngoài bệnh viện kéo dài khoảng 20 phút, người bệnh đối mặt nhiều biến chứng nặng như tổn thương não, viêm phổi nặng, nhiễm trùng, suy thận phải lọc máu kéo dài và tổn thương mô mềm vùng đùi.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Nguyễn Hữu Tín – Phó trưởng khoa phụ trách khoa hồi sức tích cực và chống độc Bệnh viện Nhân dân 115 – cho hay: “Chẩn đoán ban đầu nghi ngờ người bệnh ngưng tim do rối loạn nhịp nhanh kịch phát ở người trẻ, có thể do di truyền bẩm sinh hoặc bệnh lý cơ tim tiềm ẩn”.
“Đã có không ít thời điểm tình trạng người bệnh diễn tiến rất nặng, tiên lượng sống dè dặt khiến cả gia đình và đội ngũ điều trị trải qua những giờ phút vô cùng căng thẳng. Khi ấy, niềm tin dường như chỉ còn được giữ lại bằng quyết tâm không bỏ cuộc của gia đình và đội ngũ y bác sĩ.
Sau 86 ngày điều trị liên tục, người bệnh có sự hồi phục khiến chính chúng tôi cũng vô cùng bất ngờ. Từ trạng thái không đáp ứng, em dần nhận biết người thân, có thể giao tiếp cơ bản. Chức năng thận gần như hồi phục hoàn toàn, không còn phụ thuộc lọc máu”, bác sĩ Tín cho hay.
Hiện người bệnh vẫn còn yếu cơ, cần tiếp tục tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng dài hạn. Người bệnh sau đó được điều trị theo hướng kiểm soát rối loạn nhịp bằng thuốc và tiếp tục khảo sát chuyên sâu (như MRI tim và thăm dò điện sinh lý) trong giai đoạn sau.
Trước đó, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cũng đã cứu sống một nam bệnh nhân 39 tuổi đang chơi đá banh cùng bạn, khi vừa đỡ trái banh bằng ngực thì anh đột ngột ngã gục, ngưng tim, được người dân đưa đến khoa cấp cứu của bệnh viện.
Đó là trường hợp anh V.H.H. (TP.HCM) – có tiền căn bản thân chưa từng ghi nhận bệnh lý tim mạch, nhưng theo thông tin khai thác trong gia đình đã có 4 người đột tử không rõ nguyên nhân.
Sau 48 giờ can thiệp V-AV ECMO phối hợp hạ thân nhiệt và lọc máu liên tục, người bệnh phục hồi tri giác hoàn toàn và được kết thúc ECMO sau 72 giờ, ngừng hỗ trợ thở máy xâm lấn sau 4 ngày, ra khỏi phòng hồi sức tích cực sau 6 ngày.
Người bệnh sau đó tiếp tục được theo dõi tim mạch chuyên sâu để phát hiện, tầm soát bệnh lý tim mạch.
Bác sĩ Hữu Tín chia sẻ thêm: Ngưng tim đột ngột ở người trẻ khi chơi thể thao hoặc vận động mạnh tuy ít phổ biến nhưng không hiếm gặp, thường liên quan đến các bệnh lý tim mạch tiềm ẩn, đặc biệt là rối loạn nhịp tim hoặc bệnh mạch vành (bệnh lý gây hẹp hoặc tắc các mạch máu nuôi tim).
Đáng lưu ý, bệnh mạch vành hiện đang có xu hướng trẻ hóa do nhiều yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá hoặc sử dụng chất kích thích, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì, lối sống ít vận động, thậm chí căng thẳng kéo dài cũng có thể góp phần thúc đẩy bệnh phát triển sớm hơn.
Bác sĩ Hữu Tín khuyến cáo khi tham gia hoạt động thể thao, đặc biệt là các môn có cường độ cao, cần khởi động kỹ trước khi tập luyện và tránh gắng sức đột ngột.
Những người có tiền sử bệnh tim mạch hoặc từng có triệu chứng như đau ngực, hồi hộp, chóng mặt, thậm chí là ngất khi vận động, nên được thăm khám và tầm soát tim mạch trước khi chơi thể thao.
Bên cạnh đó, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, bao gồm điện tim và siêu âm tim, giúp phát hiện sớm các bất thường tiềm ẩn.
Ngoài ra khi xảy ra tình huống nghi ngưng tim ngoài cộng đồng, cần nhanh chóng gọi cấp cứu và người xung quanh cần tiến hành ép tim ngay nếu nạn nhân không đáp ứng để tăng cơ hội sống cho người bệnh vì não có thể tổn thương nặng chỉ sau 4 – 10 phút thiếu máu.
Bác sĩ Huỳnh Trung Tín, đơn vị hồi sức tim mạch Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM), cũng cho hay để phòng ngừa đột tử, người tham gia các môn thể thao cần hiểu về sức khỏe tim mạch của bản thân, biết được các bệnh lý tim mạch mình đang có, đặc biệt quan trọng khi trong gia đình có thành viên đột tử do tim hay không rõ nguyên nhân.
Bên cạnh đó, khi các triệu chứng đau tức ngực, chóng mặt, khó thở… xuất hiện khi đang vận động thể lực, dù ở cường độ nào, cũng nên đến bệnh viện để tầm soát các bất thường tim mạch và xin lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa về việc lựa chọn môn thể thao phù hợp tình trạng sức khỏe và tình trạng bệnh lý.
Thực tế, đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường. Việc giữ lại phần nước này giúp bạn nhận đủ các dưỡng chất có trong sữa chua, theo tờ Hindustan Times.
Ông Joseph Salhab, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại bang Florida (Mỹ), cho biết lớp nước tách ra trên bề mặt sữa chua không phải dấu hiệu sữa chua bị hỏng. Đó là whey, hay còn gọi là huyết thanh sữa, được hình thành tự nhiên trong quá trình lên men.
Trong quá trình bảo quản, nhất là khi để trong tủ lạnh, whey có thể tách khỏi phần sữa chua đặc. Đây là hiện tượng bình thường và không ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm.
Ông Salhab cho biết lớp nước này là một phần tự nhiên của quá trình làm sữa chua, vì vậy không cần đổ bỏ khi mở hộp.
Theo ông Salhab, whey là phần giàu dinh dưỡng của sữa chua. Thành phần này chứa protein cùng vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Vì vậy, khi đổ bỏ lớp nước trên bề mặt, người dùng cũng vô tình làm mất đi một phần dưỡng chất vốn có của sữa chua. Điều này khiến giá trị dinh dưỡng của khẩu phần ăn giảm đi so với khi sử dụng toàn bộ sản phẩm.
Ông Salhab cho biết whey là một trong những phần bổ dưỡng nhất của sữa chua. Đổ bỏ phần nước này đồng nghĩa với việc bỏ đi lượng protein cùng các vitamin và khoáng chất đi kèm.
Ông Salhab khuyến nghị chỉ cần dùng thìa khuấy đều lớp nước trở lại với phần sữa chua trước khi ăn. Cách làm này giúp giữ nguyên giá trị dinh dưỡng và tạo kết cấu sánh mịn hơn.
Khuyến nghị này áp dụng với nhiều loại sữa chua, gồm sữa chua Hy Lạp, sữa chua chứa men vi sinh và các loại sữa chua có hương vị.
Ông Salhab nhấn mạnh hiện tượng tách nước xảy ra tự nhiên trong quá trình bảo quản, đặc biệt sau khi để trong tủ lạnh. Vì vậy, khi mở hộp sữa chua và thấy lớp nước trên bề mặt, bạn chỉ cần khuấy đều rồi sử dụng để nhận trọn lượng protein và các dưỡng chất có trong sản phẩm.
Ngày 28/5, các bác sĩ khoa Phẫu thuật tiết niệu và nam học, Bệnh viện E chia sẻ về một ca tán sỏi qua da đặc biệt khó.
TS.BS Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Phẫu thuật Tiết niệu và Nam học, cho biết, nam bệnh nhân 65 tuổi nhập viện trong tình trạng đau thắt lưng dữ dội hai bên, cơ thể mệt mỏi kéo dài.
Bệnh nhân được xác định bị thận ứ nước do sỏi thận và sỏi niệu quản gây bít tắc. Tuy nhiên, điều khiến ca bệnh trở nên đặc biệt phức tạp chính là tình trạng gù vẹo cột sống nặng tồn tại suốt nhiều năm.
Khai thác bệnh sử, nam bệnh nhân cho biết từng bị tai nạn giao thông 18 năm trước. Sau tai nạn, cột sống bệnh nhân dần biến dạng nghiêm trọng, cơ thể ngày càng gập xuống và mất khả năng vận động bình thường.
Gần một năm trước, người bệnh tiếp tục được phát hiện mắc sỏi thận, được đưa đi khám nhiều nơi nhưng với thể trạng yếu, cột sống biến dạng phức tạp cùng nhiều bệnh lý nền đi kèm nên việc can thiệp điều trị gặp rất nhiều khó khăn.
Các bác sĩ quyết định tán sỏi tiết niệu cho người bệnh. Tuy nhiên, bệnh nhân có thận ở vị trí bất thường, “chui” sát lên vòm ngực, trong khi các xương sườn chụm hẹp khiến đường tiếp cận viên sỏi gần như bị “khóa kín”; cơ thể gần như gập cứng, không thể nằm thẳng. Đây là yếu tố khiến cả gây mê lẫn phẫu thuật đều tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
TS Liên cho biết, tình trạng viêm cột sống dính khớp khiến cột sống cổ và lưng bệnh nhân gần như mất hoàn toàn khả năng vận động. Người bệnh không thể nằm thẳng mà chỉ có thể duy trì ở một tư thế gập cố định. Điều này khiến việc kiểm soát đường thở trở nên đặc biệt khó khăn.
Do người bệnh ở tư thế “gập con tôm”, các bác sĩ gây mê phải sử dụng ống soi mềm để đặt nội khí quản, kỹ thuật thường chỉ áp dụng trong những ca đường thở khó, đòi hỏi nhiều kinh nghiệm.
Ê-kíp cũng phải chuyển phương pháp từ nội soi ngược dòng sang tán sỏi qua da, vì đường niệu quản của người bệnh bị biến dạng nghiêm trọng do cột sống gù vẹo kéo dài, đường niệu quản gấp góc bất thường khiến việc đưa dụng cụ tiếp cận viên sỏi trở nên cực kỳ khó khăn.
Tuy nhiên, ê-kíp lại đối mặt thêm thách thức, do biến dạng giải phẫu kéo dài nhiều năm, thận của người bệnh nằm ở vị trí rất cao, gần sát vòm ngực, các xương sườn chụm hẹp khiến khoảng tiếp cận vào bể thận trở nên vô cùng hạn chế.
“Đây là một trong những ca bệnh rất hiếm gặp bởi giải phẫu của người bệnh thay đổi gần như hoàn toàn", TS.BS Nguyễn Đình Liên cho biết.
Sau nhiều nỗ lực, ê-kíp cuối cùng cũng tạo được đường vào bể thận an toàn. Sau khoảng 10 phút thực hiện tán sỏi, viên sỏi niệu quản 1/3 trên với bề mặt nhám, bám chắc gây tắc nghẽn kéo dài đã được loại bỏ thành công ra ngoài, giải phóng đường tiết niệu.
Bác sĩ cho biết, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng tắc nghẽn kéo dài có thể khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.
Bác sĩ cũng khuyến cáo, người dân không nên chủ quan với các triệu chứng đau vùng thắt lưng, tiểu buốt, tiểu khó hoặc đau kéo dài vùng hông lưng… vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý sỏi tiết niệu.
Cử nhân dinh dưỡng Mai Thị Thùy, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết nhiều người tin rằng nhịn ăn sáng là cách để cắt giảm calo, song thực tế, thói quen bỏ bữa hoặc ăn uống không điều độ lại chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng kháng insulin và khiến đường huyết tăng vọt khó kiểm soát vào các bữa ăn sau.
Dưới đây là những sai lầm khi ăn sáng có thể khiến đường huyết tăng vọt.
Bữa sáng thường được coi là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày và điều đó hoàn toàn có lý. Bạn đã nhịn ăn suốt đêm khi ngủ, vì vậy buổi sáng là lúc bổ sung năng lượng cho cơ thể để khởi đầu ngày mới tràn đầy năng lượng.
Bỏ bữa sáng, ăn sáng không thường xuyên có liên quan đến tăng cân và các kết quả bất lợi khác bao gồm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 và hội chứng chuyển hóa. Ngược lại, việc ăn sáng thường xuyên có thể giảm những nguy cơ này và cải thiện phản ứng glucose, insulin suốt cả ngày.
Thành phần bữa sáng cũng là một yếu tố quan trọng. Chế độ ăn nhiều carbohydrate hấp thụ nhanh có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn.
Hiện nhiều người có thói quen ăn sáng nhanh, tiện với thực phẩm chế biến sẵn có chỉ số đường huyết (GI) cao như: Các loại bánh ngọt, xôi, cà phê sữa, trái cây ngọt, các loại ngũ cốc ngọt không nguyên cám chế biến sẵn… khiến đường huyết tăng vọt hoặc trồi sụt sau khi ăn, gây ra những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe đã đề cập trước đó.
"Việc ăn những thực phẩm vừa nêu có thể khiến lượng đường trong máu tăng nhanh. Nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Sự tăng đột biến lượng đường trong máu sẽ kích hoạt tuyến tụy tiết ra một lượng lớn insulin, dẫn đến lượng đường trong máu giảm nhanh chóng. Lượng đường trong máu sau đó có thể giảm xuống quá thấp, điều này có thể khiến bạn cảm thấy run rẩy, cáu kỉnh hoặc đói cồn cào chỉ sau 1 hoặc 2 giờ. Đây là tình trạng được gọi là hạ đường huyết phản ứng", cử nhân Mai Thị Thùy chia sẻ.
Điều quan trọng cần nhớ là thỉnh thoảng ăn đồ ngọt sẽ không gây ra tác động lâu dài. Tất cả phụ thuộc vào chất lượng chế độ ăn uống tổng thể của chúng ta.
Một bữa sáng giàu protein hoặc axit béo không bão hòa (UFA) có thể làm giảm phản ứng glucose và insulin bằng cách thay thế carbohydrate tạo glucose trong bữa ăn.
Ngoài ra, bữa sáng còn góp phần quan trọng vào lượng chất xơ hằng ngày. Chất xơ không chỉ hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột thông qua quá trình lên men ở đại tràng, mà còn giúp làm chậm hấp thu carbohydrate, từ đó ổn định đường huyết và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Hãy bắt đầu ngày mới với một bữa ăn cân bằng bao gồm protein, chất xơ và chất béo lành mạnh. Protein và chất xơ làm chậm quá trình tiêu hóa và giữ cho lượng đường trong máu ổn định, không lên xuống thất thường như carbohydrate tinh chế nhiều đường.
"Thay vì chọn những bữa ăn tiện lợi nhưng kém lành mạnh, bạn có thể ưu tiên các thực phẩm vừa nhanh gọn vừa tốt cho sức khỏe như trứng, sữa chua Hy Lạp, các loại đậu hạt, ngũ cốc, yến mạch hay bánh mì nguyên cám...", chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo.
