Học sinh lớp 9 đâm bạn tử vong ở Mũi Né

Nhiều người suy nghĩ rằng "có áp lực mới có kim cương" nhưng không phải mọi áp lực đều tạo nên kim cương mà đôi khi, nó chỉ khiến một tâm hồn non trẻ rạn vỡ...

Trong suy nghĩ của không ít phụ huynh, con cái là "dự án tương lai" cần được đầu tư và tối ưu hóa. Mùa thi vì thế không chỉ là thử thách của học sinh mà còn là "cuộc đua" âm thầm của cha mẹ. Những câu nói tưởng như vô hại: "Con phải vào trường top", "không được thua bạn bè", "ba mẹ đã hy sinh rất nhiều cho con"… lại vô tình trở thành những gánh nặng đè lên vai trẻ.

Áp lực ấy không chỉ đến từ lời nói mà còn từ cách so sánh, kỳ vọng và cả những khoản đầu tư lớn cho việc học thêm, luyện thi. Có những gia đình chi hàng chục triệu đồng cho các lớp ôn luyện, vô hình trung biến việc học thành một "cuộc đặt cược" mà đứa trẻ buộc phải thắng. Khi kết quả không như mong muốn, cảm giác thất bại không chỉ là của riêng học sinh, mà còn là nỗi ám ảnh "phụ lòng cha mẹ".

Điều đáng lo ngại là nhiều phụ huynh nhầm lẫn giữa động lực và áp lực. Động lực giúp con tiến lên, còn áp lực quá mức lại khiến con sợ hãi, thu mình và mất phương hướng. Trong trạng thái căng thẳng kéo dài, trẻ dễ rơi vào lo âu, trầm cảm, thậm chí có những suy nghĩ tiêu cực. Những vụ việc đau lòng xảy ra thời gian qua không phải là cá biệt, mà là hồi chuông cảnh báo về một cách giáo dục đang đi chệch hướng ngay từ phía cha mẹ các em.

Một giáo viên dạy toán tại phường Tây Thạnh, TP.HCM kể với người viết: "Có phụ huynh (con học lớp 10) bao giờ cũng cằn nhằn điểm môn toán của con. Mỗi lần trả bài kiểm tra mà điểm không cao là học sinh về nhà bị la mắng thậm tệ. Nhưng phụ huynh lại không thấy được sự tiến bộ về điểm số trong việc học toán của con mình".

Thực tế, không phải đứa trẻ nào cũng có cùng năng lực, cùng đam mê hay cùng tốc độ phát triển. Khi cha mẹ áp đặt một "khuôn mẫu thành công" duy nhất, vô tình họ đã phủ nhận sự khác biệt tự nhiên của con mình.

Hình ảnh kim cương thường được dùng để nói về sự rèn giũa qua áp lực. Nhưng không phải viên đá nào cũng cần trở thành kim cương mới có giá trị. Có những viên đá mang vẻ đẹp riêng từ sự bình dị, bền bỉ và phù hợp với vị trí của nó trong cuộc sống.

Mỗi đứa trẻ là một cá thể độc lập với những thế mạnh khác nhau. Có em học giỏi, có em giàu cảm xúc, có em khéo léo, có em sáng tạo. Giá trị của một con người không thể chỉ đo bằng điểm số hay một kỳ thi. Khi bị đặt trong áp lực phải "trở thành ai đó", trẻ dễ đánh mất chính mình và quên đi việc khám phá năng lực thật sự.

Điều trẻ cần không phải là những kỳ vọng khổng lồ, mà là sự đồng hành và thấu hiểu. Một lời động viên đúng lúc, một cái ôm khi con thất bại, hay đơn giản là sự công nhận nỗ lực của con... đôi khi có giá trị hơn bất kỳ lớp học thêm nào.

Khi được sống trong môi trường an toàn về tâm lý, trẻ sẽ có đủ tự tin để phát triển theo cách riêng của mình. Không phải ai vào trường THPT mong muốn, trường đại học danh tiếng, hay đạt điểm số tuyệt đối mới là thành công. Một người sống tử tế, có kỹ năng, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng thì đó cũng là một giá trị đáng trân trọng.

Mùa thi sẽ còn lặp lại mỗi năm, nhưng những bi kịch không đáng có thì hoàn toàn có thể tránh được. Khi cha mẹ biết tiết chế kỳ vọng, nhà trường chú trọng hơn đến sức khỏe tinh thần, và xã hội nhìn nhận thành công một cách đa chiều hơn thì áp lực sẽ không còn đè nặng lên vai thí sinh. Bởi suy cho cùng, điều quan trọng nhất không phải là con trở thành "kim cương", mà là con được lớn lên một cách lành mạnh và hạnh phúc.

Tin Gốc: Thanh Niên

Vấn đề căn bản hơn là phải xác lập lại vị thế, sứ mệnh và cơ chế vận hành của đại học quốc gia (ĐHQG) trong cấu trúc phát triển mới của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra một yêu cầu rất đúng lúc: ĐHQG phải dám đi trước, dám thử nghiệm, dám mở đường cho những mô hình mới về giáo dục, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây chính là điểm mấu chốt. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu hiện nay, nếu đại học chỉ vận hành như một đơn vị hành chính sự nghiệp thông thường, bị bó hẹp bởi những quy trình cứng nhắc, thì rất khó có thể tạo ra đột phá. Một đại học muốn sáng tạo thì trước hết phải được trao không gian để sáng tạo.

Muốn hai ĐHQG phát triển đúng tầm, trước hết phải tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế. Tự chủ đại học phải đi vào thực chất, không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu. Tự chủ không có nghĩa là nhà nước buông lỏng quản lý, mà là chuyển từ quản lý theo tiền kiểm, thủ tục và hành chính sang quản trị bằng chiến lược, chuẩn mực, chất lượng và trách nhiệm giải trình. ĐHQG cần được trao quyền chủ động cao hơn trong tổ chức bộ máy, mở ngành, tuyển dụng, đãi ngộ nhân tài, hợp tác quốc tế, sử dụng tài sản công, khai thác nguồn lực xã hội và triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ trọng điểm.

Không thể yêu cầu ĐHQG vươn lên nhóm hàng đầu khu vực và thế giới nếu nguồn lực đầu tư vẫn phân tán, manh mún và ngắn hạn. Các đại học nghiên cứu hàng đầu trên thế giới đều được xây dựng trên nền tảng đầu tư lớn, bền vững và có trọng tâm. Với hai ĐHQG, nhà nước cần đặt hàng các chương trình chiến lược trong những lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, vật liệu mới, công nghệ sinh học, năng lượng mới, khoa học sức khỏe, khoa học dữ liệu, an ninh mạng, công nghệ môi trường, khoa học giáo dục và chính sách công.

Đặc biệt, phải chuyển từ tư duy cấp kinh phí theo năm sang đầu tư theo nhiệm vụ chiến lược dài hạn. Nghiên cứu đỉnh cao không thể hình thành trong cơ chế nhiệm vụ ngắn hạn, thủ tục nặng nề và nguồn lực không ổn định. Muốn có sản phẩm khoa học lớn, phòng thí nghiệm mạnh, nhóm nghiên cứu xuất sắc, công nghệ có khả năng chuyển giao và doanh nghiệp spin-off từ đại học, thì phải có cơ chế tài chính đủ mạnh và đủ linh hoạt.

Nhân tài phải được đặt ở vị trí trung tâm nên ĐHQG phải là nơi hội tụ người giỏi, những nhà khoa học lỗi lạc. Nếu không có cơ chế đãi ngộ đặc biệt cho các nhà khoa học xuất sắc, các giảng viên trẻ tài năng, các chuyên gia VN ở nước ngoài và các nhà khoa học quốc tế, thì rất khó xây dựng đại học tinh hoa.

Cần có chính sách đủ mạnh để hình thành các nhóm nghiên cứu thực sự mạnh có tính dẫn dắt, các giáo sư đầu ngành, các phòng thí nghiệm trọng điểm và các trung tâm xuất sắc trong hai ĐHQG. Đối với những nhà khoa học có năng lực công bố quốc tế, năng lực dẫn dắt nhóm nghiên cứu, năng lực tạo ra công nghệ và đóng góp cho chính sách quốc gia, cần có cơ chế thu nhập, môi trường học thuật và quyền tự chủ tương xứng. Không thể đòi hỏi sản phẩm đẳng cấp quốc tế bằng một cơ chế nhân sự bình quân và hành chính hóa.

Hai ĐHQG phải chuyển mạnh sang mô hình đại học đổi mới sáng tạo. Đại học hiện đại không chỉ đào tạo và nghiên cứu, mà còn phải tạo ra giá trị mới cho xã hội. Tri thức trong đại học phải được chuyển hóa thành công nghệ, chính sách, doanh nghiệp, sản phẩm, dịch vụ và năng lực cạnh tranh quốc gia. Vì vậy, cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lòng đại học, nơi sinh viên, giảng viên, nhà khoa học, doanh nghiệp, địa phương và nhà nước cùng tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn. Đồng thời, ĐHQG phải là hai cơ sở giáo dục đại học mạnh nhất, đỉnh cao về khoa học cơ bản, bởi vì nếu khoa học cơ bản không đủ mạnh không thể làm chủ được các công nghệ cao, công nghệ chiến lược.

Hai ĐHQG cần có các khu đổi mới sáng tạo, vườn ươm công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm đại học, khu thử nghiệm các sản phẩm công nghệ cao với cơ chế đặc biệt, cũng như cơ chế sở hữu trí tuệ thông thoáng, mô hình doanh nghiệp spin-off và các chương trình hợp tác sâu với doanh nghiệp lớn.

Cần gắn chặt phát triển ĐHQG với chiến lược phát triển vùng và phát triển quốc gia. ĐHQG Hà Nội có vai trò đặc biệt trong không gian phát triển thủ đô, vùng đồng bằng sông Hồng và trung tâm chính trị - văn hóa - khoa học của cả nước. ĐHQG TP.HCM có vai trò chiến lược trong vùng Đông Nam bộ.

Các ĐHQG thúc đẩy mạnh mẽ quốc tế hóa nhưng phải trên nền tảng bản sắc và lợi ích quốc gia. ĐHQG phải hội nhập sâu với thế giới, thu hút sinh viên và giảng viên quốc tế, tham gia các mạng lưới nghiên cứu toàn cầu, nâng cao thứ hạng, mở rộng và khai thác hiệu quả kênh đối ngoại nhà nước và đối ngoại nhân dân, hợp tác với các đại học hàng đầu, với các nhà khoa học hàng đầu. Tuy nhiên, hội nhập không có nghĩa là sao chép mô hình bên ngoài một cách cơ học. Đại học VN phải tiếp thu tinh hoa thế giới để giải quyết vấn đề của VN, xây dựng tiềm lực khoa học công nghệ cho VN, phục vụ sự phát triển của đất nước và đóng góp tiếng nói học thuật của VN vào tri thức nhân loại.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 9.5, Sở GD-ĐT thành phố Huế đã tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong quản lý nhà nước về giáo dục và triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình hành động số 14-CTr/TU của Thành ủy Huế về đột phá phát triển GD-ĐT.

Theo báo cáo tại hội nghị, sau 1 năm vận hành theo mô hình mới, công tác quản lý nhà nước về giáo dục trên địa bàn bước đầu đạt được các kết quả tích cực. Cơ chế phân cấp, phân quyền giữa Sở GD-ĐT và UBND các xã, phường đã trở nên rõ ràng và phù hợp với quy định hiện hành.

Mô hình này giúp phát huy vai trò quản lý thống nhất của ngành giáo dục, đồng thời nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc giám sát, quản lý trường học tại địa phương.

Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Huế, nhấn mạnh rằng việc xác lập rõ ràng chức năng, nhiệm vụ giữa các bên là một trong những kết quả nổi bật nhất.

Theo đó, Sở GD-ĐT sẽ thực hiện quản lý nhà nước thống nhất về chuyên môn, chương trình, chất lượng đào tạo, đội ngũ nhân sự và quy hoạch mạng lưới trường lớp. Trong khi đó, UBND các xã, phường sẽ quản lý trực tiếp các cơ sở giáo dục, đảm bảo điều kiện hoạt động, cơ sở vật chất, an toàn trường học và thực hiện các chính sách giáo dục tại địa bàn. Đồng thời, cấp xã cũng thực hiện luân chuyển giáo viên để phù hợp với tình hình thực tế tại địa bàn.

Trong quá trình triển khai mô hình mới, ngành GD-ĐT thành phố Huế đã tập trung thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo hướng hiệu lực, hiệu quả. Lãnh đạo Sở GD-ĐT khẳng định, việc sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc ổn định hệ thống trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh.

Hiện nay, toàn thành phố Huế có 566 trường mầm non và phổ thông, 1 trung tâm giáo dục thường xuyên, 4 trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt gần 78,5%. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên toàn ngành có hơn 18.500 người.

Cùng với đó, công tác điều tiết, bổ sung đội ngũ giáo viên tiếp tục được quan tâm thực hiện nhằm khắc phục tình trạng thừa thiếu cục bộ, Sở GD – ĐT cũng đã phối hợp với UBND cấp xã, Sở Nội vụ thuyên chuyển từ thừa sang thiếu 56 giáo viên, nhân viên; thuyên chuyển hoán đổi theo nguyện vọng 25 giáo viên, tiếp nhận 13 công chức, viên chức vào công tác tại các đơn vị trường mầm non, phổ thông trên địa bàn thành phố. Đồng thời, phân bổ 507 giáo viên hợp đồng 111 cho các địa phương, góp phần đáp ứng nhu cầu dạy học trong điều kiện thực hiện mô hình quản lý mới.

Bên cạnh những kết quả đạt được, theo ông Tân quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, nhất là việc phân cấp trong lĩnh vực tài chính, biên chế, đầu tư cơ sở vật chất chưa thực sự đồng bộ.

Đáng chú ý, đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã còn thiếu, kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực; tình trạng thiếu giáo viên vẫn chưa được giải quyết bền vững.

Thông tin tại hội nghị, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Huế cho biết toàn ngành hiện vẫn đang thiếu hụt 1.100 giáo viên. Tình trạng thiếu nhân sự diễn ra tại nhiều cơ sở. Điển hình như Trường THCS Chu Văn An đang thiếu 22 giáo viên; 1 trường mầm non tại xã Chân Mây – Lăng Cô cũng ghi nhận tình trạng thiếu 9 giáo viên.

Theo ông Nguyễn Tân, trong giai đoạn tới, ngành giáo dục sẽ tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm, như: hoàn thiện quy hoạch mạng lưới trường lớp; đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính; nâng cao hiệu quả quản trị trường học thông qua việc tăng cường phân cấp. Song song đó, công tác đầu tư cơ sở vật chất theo hướng hiện đại, đồng bộ và phát triển đội ngũ nhà giáo vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Ngành cũng sẽ tổ chức vận hành hệ thống trường học liên cấp nội trú tại các xã biên giới, dự kiến chính thức đi vào hoạt động đầu năm học 2026 - 2027 nhằm đảm bảo quyền tiếp cận giáo dục tốt nhất cho học sinh tại các vùng khó khăn. Việc tinh gọn bộ máy theo hướng hiện đại, đạt chuẩn theo Nghị quyết số 105/NQ-CP của Chính phủ cũng sẽ tiếp tục được triển khai quyết liệt trong thời gian tới.

Tin Gốc: Thanh Niên