Tại hội thảo, các chuyên gia đã đưa ra nhiều ý kiến và giải pháp cho “bài toán” làm thế nào biến thách thức già hóa dân số thành động lực tăng trưởng, thông qua việc gắn kết chặt chẽ giữa các lĩnh vực y tế, công nghệ, bảo hiểm và quy hoạch phát triển.
ThS Nguyễn Thị Oanh – Phó trưởng phòng Sức khỏe người cao tuổi, Cục Dân số – cho hay Việt Nam đang trải qua quá trình già hóa dân số với tốc độ rất nhanh. Thời gian chuyển đổi dự kiến chỉ khoảng 20 năm, thậm chí có những giai đoạn tăng tốc mạnh, tạo ra áp lực lớn lên hệ thống y tế và an sinh xã hội.
“Thực tế này đặt ra thách thức khi Việt Nam bước vào giai đoạn “chưa giàu đã già”. Đặc biệt, hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đang đứng trước yêu cầu phải thích ứng nhanh chóng, từ mô hình điều trị sang mô hình chăm sóc chủ động, liên tục và lấy người cao tuổi làm trung tâm”, bà nói.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng – Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM – cho rằng chính sách bảo hiểm y tế hiện nay của Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung vào chi trả cho điều trị, trong khi chi cho y tế dự phòng còn hạn chế.
Cơ chế thanh toán hiện nay được thực hiện theo chi phí dịch vụ thực tế, tức là người bệnh phát sinh chi phí khám chữa bệnh, sử dụng thuốc, kỹ thuật thì quỹ bảo hiểm sẽ chi trả. Điều này dẫn đến thực tế là bệnh càng nặng, chi phí chi trả càng lớn.
Với các bệnh mạn tính, bảo hiểm y tế hiện chi trả khá tốt, từ danh mục thuốc đến thời gian kê đơn, có thể lên đến 90 ngày. Tuy nhiên, tỉ lệ bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam hiện rất cao, chiếm khoảng 70%, kéo theo áp lực lớn lên quỹ bảo hiểm.
Một điểm đáng chú ý là dù chính sách đã có quy định về khám chữa bệnh từ xa và tại nhà, nhưng hiện vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể để triển khai trên thực tế. Đây cũng chính là “khoảng trống” lớn trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi.
Tại TP.HCM, bảo hiểm xã hội đang phối hợp với ngành y tế để đề xuất thí điểm một số mô hình chăm sóc tại nhà, trước mắt tập trung vào các nhóm yếu thế như: người cao tuổi trên 80 tuổi, người mất khả năng đi lại, người cần chăm sóc dài hạn.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là bài toán tài chính và cơ chế thanh toán, bởi nếu mở rộng quyền lợi thì cần đi kèm với nguồn lực phù hợp.
Bà Hằng cho biết trong tương lai, quỹ bảo hiểm y tế có thể sẽ từng bước chuyển dịch từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”. Việc triển khai khám sức khỏe toàn dân có thể làm tăng chi phí trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài sẽ giúp phát hiện sớm bệnh, quản lý tốt hơn và giảm các ca bệnh nặng như ung thư, tim mạch. Khi đó chi phí điều trị sẽ giảm và quỹ bảo hiểm sẽ bền vững hơn.
Đại tá Phan Đình Mừng – Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 – chia sẻ bệnh viện trân trọng sự đồng hành của Ban tổ chức và Báo Tuổi Trẻ trong chương trình “Vì một Việt Nam khỏe mạnh”, được triển khai theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về tăng cường chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Nghị quyết nhấn mạnh ba định hướng lớn gồm chủ động trong chăm sóc sức khỏe, nâng cao năng lực y tế cơ sở và tăng cường truyền thông nhằm thay đổi nhận thức, hành vi chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng.
Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, đặc biệt tại TP.HCM, đây vừa là thách thức lớn vừa là cơ hội để ngành y tế đổi mới mô hình hoạt động và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Bác sĩ Mừng nhận định cần xây dựng môi trường đô thị thân thiện hơn với người cao tuổi, tạo điều kiện để họ tham gia các hoạt động xã hội và lao động phù hợp, hướng tới mục tiêu sống khỏe, sống độc lập và có chất lượng sống tốt.
TS.BS Trần Thị Minh Hạnh – Trưởng Khoa Dinh dưỡng tiết chế, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn – chia sẻ tại Nhật Bản, hệ thống bảo hiểm không chỉ chi trả khi người dân mắc bệnh mà còn có cơ chế khuyến khích duy trì sức khỏe, thậm chí gửi quà và thư cảm ơn cho những người ít sử dụng dịch vụ y tế. Điều này phản ánh rõ định hướng lấy phòng bệnh làm trọng tâm.
Trong khi đó, tại Việt Nam, nhận thức về chăm sóc sức khỏe chủ động vẫn còn hạn chế. Nhiều người, kể cả người trẻ, chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ, chỉ đi khám khi đã có triệu chứng. Có những trường hợp đến bệnh viện mới phát hiện mắc đái tháo đường, nhưng thực tế bệnh đã tiến triển từ lâu, thậm chí đã có biến chứng như suy thận.
Nguyên nhân không chỉ nằm ở chất lượng thực phẩm, mà còn ở cách ăn uống và thiếu cá thể hóa dinh dưỡng. Có một thực trạng là người Việt Nam nghĩ mình ăn uống lành mạnh nhưng vẫn mắc nhiều bệnh. Nguyên nhân có thể do thực phẩm không tươi hoặc quan trọng hơn là người dân chưa biết cách ăn đúng và phù hợp với nhu cầu thực tế của cơ thể.
Ông Trịnh Văn Hưng – Phó Giám Đốc phụ trách trải nghiệm Khách hàng Ecom, hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu – cho rằng công nghệ không chỉ công cụ để hỗ trợ mà còn hệ thống cốt lõi giúp người dân, đặc biệt là người cao tuổi tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách hiệu quả và thuận tiện hơn.
Theo đó, công nghệ sẽ giúp nhắc nhở và hỗ trợ tuân thủ điều trị, theo dõi các chỉ số sức khỏe hằng ngày và cho phép người cao tuổi tiếp cận tư vấn từ xa, kết nối với bác sĩ, dược sĩ thuận lợi, từ đó giảm bớt rào cản về khoảng cách và thời gian.
“Về phía FPT Long Châu, chúng tôi đang tiên phong ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn để phát triển các giải pháp chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng. Chúng tôi tin rằng công nghệ chính là chìa khóa để xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện”, ông Hưng chia sẻ.
Chiều 19-4, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức phiên họp toàn thể thẩm tra dự thảo nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.
Theo chương trình, dự thảo nghị quyết sẽ được trình Quốc hội xem xét vào sáng mai tại đợt 2 kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo nghị quyết.
Trong đó, dự thảo đề xuất thể chế hóa việc lấy ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam và người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương.
Đồng thời đề xuất miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập vào Ngày Văn hóa Việt Nam theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Đáng chú ý là đề xuất bảo đảm nguồn lực tài chính cho lĩnh vực văn hóa ở mức tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước, đồng thời khuyến khích mạnh mẽ việc huy động các nguồn lực xã hội tham gia đầu tư.
Dự thảo đưa ra nhiều cơ chế, chính sách nhằm tạo môi trường thuận lợi cho phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
Các chính sách liên quan đến đất đai, thuế, phí được thiết kế theo hướng hỗ trợ hình thành các cụm công nghiệp sáng tạo văn hóa, khuyến khích giao cộng đồng tham gia quản lý, vận hành các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở, qua đó phát huy vai trò chủ thể của người dân.
Dự thảo đề xuất một số cơ chế đầu tư mang tính đột phá như áp dụng mức thuế giá trị gia tăng ưu đãi 5% đối với một số sản phẩm, dịch vụ văn hóa, miễn thuế nhập khẩu đối với việc đưa các tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao về nước không vì mục đích lợi nhuận...
Đề xuất các chính sách đãi ngộ, đào tạo nhân lực, trong đó chú trọng nâng cao chế độ đối với nghệ nhân, nghệ sĩ và đội ngũ sáng tạo.
Một điểm mới là việc nghiên cứu thí điểm Quỹ văn hóa nghệ thuật theo mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm để hỗ trợ doanh nghiệp sáng tạo.
Trình bày thẩm tra dự thảo nghị quyết, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương nêu rõ thường trực ủy ban tán thành sự cần thiết, mục đích, quan điểm xây dựng dự thảo nghị quyết.
Liên quan chính sách tài chính như miễn, giảm thuế, tiền thuê đất, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ tác động, nhất là đối với các đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực xuất bản, nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng tài sản công.
Chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ làm văn hóa, nghệ thuật được tán thành, song cần rà soát kỹ đối tượng để tránh tình trạng cào bằng, bảo đảm đúng người, đúng lĩnh vực cần ưu tiên.
Nêu ý kiến thảo luận, Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc Trần Thị Hoa Ry nhất trí với việc dành nguồn lực 2% cho văn hóa, song cho rằng cần làm rõ tiêu chí xác định đầu tư cho lĩnh vực văn hóa để bảo đảm tính khả thi.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) thống nhất việc xác định ngày 24-11 là Ngày Văn hóa Việt Nam.
Song lưu ý việc quy định nghỉ lễ cần được xem xét đồng bộ trong Bộ luật Lao động để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho hay dự thảo nghị quyết tập trung vào các cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, giải quyết những vấn đề bức xúc trong thực tiễn.
Đồng thời tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức thực hiện. Một số nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết, đặc biệt đối với các cơ chế thí điểm là cần thiết để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn, có thể rút kinh nghiệm trong triển khai.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt bảo đảm tính cụ thể, khả thi của chính sách.
Với các nội dung mới, có tính chất phức tạp hoặc cần linh hoạt trong thực hiện, dự thảo nghị quyết sẽ giao Chính phủ quy định chi tiết.
Cách tiếp cận này không chỉ tạo dư địa điều hành cho cơ quan hành pháp mà còn góp phần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện trong thực tiễn.
Khoảng 20h, người dân lưu thông trên quốc lộ 1 phát hiện con cá sấu bò giữa đường, đoạn qua phường Hố Nai. Nhiều xe máy, ôtô phải giảm tốc, né sang hai bên để tránh tông trúng.
Một số thanh niên tiếp cận khống chế nhưng bất thành do cá sấu phản ứng mạnh. Sau đó, người dân dùng tấm bạt vây bắt, đưa con vật vào lề đường.
"Tôi chạy đến đã thấy cá sấu ở giữa đường. Dù miệng đã bị dán băng keo, nhiều người vẫn rất sợ, nhất là phụ nữ", chị Huế, người đi đường, nói.
Theo người dân địa phương, nhiều khả năng cá sấu bị rơi hoặc xổng khỏi một xe chở hàng chạy trên quốc lộ.
UBND phường Hố Nai và công an đang xác minh chủ sở hữu con cá sấu để xử lý.
Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết: trước khi triển khai lộ trình chuyển đổi sang xăng E10, Bộ Công Thương đã phối hợp các bên khảo sát, đánh giá tác động kỹ thuật, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, chuẩn bị nguồn cung, năng lực phối trộn, hạ tầng phân phối và công tác truyền thông.
Đến nay, nguồn cung cơ bản đáp ứng, bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng. Qua một ngày triển khai lượng tiêu thụ khoảng 29.000m3 do một số cửa hàng tiêu thụ nốt lượng tồn xăng khoáng còn lại.
Giá mặt hàng này đang được doanh nghiệp tự tính giá, với mức thấp hơn xăng khoáng. Vì vậy Bộ đang trình Chính phủ nghị quyết để đưa mặt hàng xăng sinh học là hàng tiêu dùng phổ biến nhằm thực hiện điều hành giá.
Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết doanh nghiệp đã triển khai toàn hệ thống, phối trộn 7,7 triệu m3/năm. Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) cùng các nhà máy lọc dầu trong nước bảo đảm nguồn cung xăng, khôi phục Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất.
Các doanh nghiệp kiến nghị sớm hoàn thiện các quy chuẩn kỹ thuật, rà soát quy định kiểm định, hợp quy theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đầu tư hạ tầng logistics, cảng tiếp nhận nhiên liệu ethanol và hỗ trợ sản xuất trong nước.
Cho ý kiến, đại diện các bộ Khoa học và Công nghệ, Tài chính, Công an, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Văn hóa, Thể thao và Du lịch thống nhất cao với chủ trương phân phối xăng sinh học. Tuy nhiên cần tiếp tục rà soát hạ tầng, đánh giá khả năng tương thích với phương tiện cũ, tăng kiểm soát chuỗi...
Đẩy mạnh tuyên truyền thông tin chủ động, kịp thời, chính xác và minh bạch nhằm giải đáp các băn khoăn của người dân, tạo sự đồng thuận xã hội và phản bác các thông tin sai lệch. Thiết lập cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh của người tiêu dùng một cách nhanh chóng, kịp thời và giải quyết các phát sinh.
Kết luận, Phó thủ tướng thường trực nhấn mạnh việc triển khai sử dụng xăng E10 là chủ trương đúng đắn, phù hợp với định hướng phát triển năng lượng quốc gia. Thực tiễn nhiều quốc gia sử dụng xăng sinh học E10 cho thấy các phương tiện không phát sinh các vấn đề kỹ thuật khi bảo đảm chất lượng nhiên liệu và tuân thủ đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Tuy vậy, việc triển khai có những hạn chế như công tác thông tin, tuyên truyền về xăng sinh học E10 còn chưa thực sự đầy đủ, rõ ràng, kịp thời và thống nhất. Một số thông tin về khả năng tương thích của phương tiện đối với xăng E10 chưa được giải thích cụ thể, dẫn đến tâm lý băn khoăn của một bộ phận người dân.
Vì vậy, ông Phạm Gia Túc yêu cầu đẩy mạnh truyền thông chính sách để người dân, doanh nghiệp có thông tin đầy đủ, thống nhất và hiểu rõ. Quan tâm đặc biệt đến công tác tiếp nhận và xử lý thông tin giải đáp qua đường dây nóng hoặc hệ thống trả lời tự động.
Cùng đó, cần rà soát toàn diện quá trình triển khai xăng E10 trên cả nước, công khai minh bạch tiêu chuẩn, quy chuẩn, phản bác các thông tin sai lệch, chưa được kiểm chứng. "Quyền lợi của người tiêu dùng là quan trọng nhất nên mọi chính sách phải nhằm bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng", Phó thủ tướng thường trực nhấn mạnh.
Vì vậy, ông giao các bộ ngành xây dựng danh mục hướng dẫn cụ thể đối với nhóm phương tiện có thể sử dụng xăng E10. Xác định rõ các trường hợp đặc thù không phù hợp hoặc cần lưu ý, có nhiên liệu phù hợp với các loại phương tiện này. Công bố khả năng tương thích của từng dòng phương tiện, có khuyến cáo kỹ thuật.
Bộ Công Thương tăng cường kiểm tra giám sát, không để khâu phối trộn làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Các thương nhân kinh doanh xăng dầu đảm bảo đủ nguồn cung. Có chính sách thuế, phí, cơ chế tài chính khuyến khích sản xuất, kinh doanh và sử dụng nhiên liệu sinh học.
Các bộ ngành liên quan rà soát tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đánh giá tác động với động cơ và khả năng nâng cao tỉ lệ phối trộn. Nghiên cứu phát triển vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học. Xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động sản xuất, phối trộn, vận chuyển, kinh doanh xăng dầu, hành vi sản xuất buôn bán nhiên liệu giả, không bảo đảm chất lượng, đầu cơ găm hàng và trục lợi chính sách.
Xử lý theo quy định pháp luật đối với hành vi đưa tin sai sự thật, xuyên tạc, gây hoang mang cho nhân dân. Gắn với tăng cường thông tin, tuyên truyền chính xác, khách quan, khoa học về xăng E10, tạo sự đồng thuận trong xã hội.
