Nhà Trắng hôm 25.4 cho biết con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump là ông Jared Kushner và Đặc phái viên Steve Witkoff được cử đến Pakistan để đàm phán với Iran, nhưng chuyến đi sau đó đã bị hủy.
“Điều thú vị là ngay sau khi tôi hủy chuyến đi Pakistan của các đặc phái viên, chỉ trong vòng 10 phút, chúng tôi nắm trong tay đề xuất hay ho hơn từ phía Iran”, ông Trump cho biết nhưng không tiết lộ nội dung là gì. Khi được hỏi liệu quyết định nói trên có đồng nghĩa với việc Mỹ nối lại hành động quân sự với Iran hay không, nhà lãnh đạo cho hay lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì.
Sau đó, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ thông báo Ngoại trưởng nước này Hakan Fidan đã điện đàm với các nhà đàm phán Mỹ về những diễn biến mới nhất trong tiến trình hòa đàm.
Về phía Iran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi được cho là sẽ quay lại Pakistan sau khi kết thúc chuyến công tác tại thủ đô Muscat của Oman, quốc gia trước đó đóng vai trò trung gian đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif hôm qua cũng điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian để khẳng định cam kết tiếp tục vai trò trung gian. Theo truyền thông Iran, ông Araghchi sẽ quay lại Pakistan và dự kiến tiếp tục đến Nga để thảo luận khả năng chấm dứt cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động từ ngày 28.2.
Phái đoàn tháp tùng ông Araghchi một ngày trước đã quay về Tehran để xin chỉ đạo tiếp theo và ngày 26.4 được cho là đã quay lại nhập đoàn với ngoại trưởng tại Islamabad. Theo Al Jazeera, giới chức Iran hiện chưa sẵn sàng đàm phán trực tiếp với Mỹ do giữa hai bên còn tồn tại nhiều khác biệt then chốt.
Trong lúc đàm phán Mỹ – Iran đối mặt nguy cơ đổ vỡ, quân đội Israel vừa thả truyền đơn xuống huyện Tyre thuộc miền nam Li Băng, với nội dung cảnh báo người dân quốc gia láng giềng về các hoạt động quân sự đang được tiến hành.
Theo các đoạn video được đăng lên mạng xã hội, quân đội Israel kêu gọi người dân Li Băng không nên di chuyển về hướng nam của một số ngôi làng và vùng phụ cận thuộc huyện Tyre. Người dân Li Băng cũng được cảnh báo không nên tiếp cận khu vực sông Litani, thung lũng Salhani và Al-Salqouqi trong thời gian này.
Truyền thông Li Băng hôm qua đưa tin Israel vào tối 25.4 tiếp tục không kích tại miền nam nước này, chỉ vài giờ sau khi 6 người thiệt mạng trong các đợt tấn công trước đó.
Cùng ngày 26.4, giới chức y tế Dải Gaza cho biết các cuộc tấn công mới của Israel đã khiến ít nhất 4 người Palestine thiệt mạng. Reuters dẫn thông tin từ phía nhân viên y tế xác nhận một người đã tử vong trong cuộc không kích của Israel gần làng Al-Mughraqa ở miền trung Gaza trong khi đạn pháo Israel đã giết chết 2 người Palestine khác gần thành phố Gaza, trong khi một phụ nữ 40 tuổi cũng bị bắn chết tại Khan Younis ở miền nam.
Theo Đài NDTV ngày 5-5, chiếc Boeing KC-135 Stratotanker - được ví như "trạm xăng di động" của quân đội Mỹ - đã phát tín hiệu khẩn cấp mã 7700 khi đang bay trên vịnh Ba Tư, ngoài khơi Iran rồi mất dấu hoàn toàn.
Dữ liệu từ dịch vụ theo dõi chuyến bay Flightradar24 cho thấy chiếc máy bay tiếp liệu này cất cánh từ căn cứ Al Dhafra ở Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), sau đó mất tín hiệu khi đang bay qua không phận Qatar.
Chiếc phi cơ đang thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ các hoạt động quân sự diễn ra trong khu vực.
Dữ liệu hành trình cho thấy máy bay đã bay theo quỹ đạo vòng tròn trong thời gian ngắn trước khi giảm độ cao để hạ cánh.
Hiện nguyên nhân chính xác của tình trạng khẩn cấp vẫn chưa được làm rõ, đồng thời chưa có xác nhận chính thức nào về việc máy bay bị tấn công hay gặp sự cố kỹ thuật.
Phía Iran cũng không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào liên quan đến việc có can thiệp vào tình huống khẩn cấp của máy bay Mỹ hay không.
Sự việc gây chú ý bởi hồi tháng 3 vừa qua, quân đội Mỹ từng mất một chiếc KC-135 sau một cuộc tấn công của Iran tại miền tây Iraq.
Khi đó Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq - một nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn - đã nhận trách nhiệm và tuyên bố bắn hạ máy bay nhằm "bảo vệ chủ quyền và không phận đất nước".
KC-135 Stratotanker là dòng máy bay quân sự trang bị bốn động cơ phản lực, giữ vai trò quan trọng trong các chiến dịch không quân của Mỹ suốt hơn 60 năm qua.
Nhiệm vụ chính của máy bay là tiếp nhiên liệu trên không, cho phép các tiêm kích và các loại phi cơ quân sự khác kéo dài thời gian hoạt động và vươn tới mục tiêu ở khoảng cách xa hơn.
Ngoài khả năng tiếp dầu, KC-135 còn có thiết kế linh hoạt với khoang hàng phía trên hệ thống nhiên liệu, cho phép vận chuyển đồng thời hành khách và thiết bị quân sự.
Đây cũng là phương tiện hỗ trợ quan trọng cho Hải quân, Thủy quân lục chiến Mỹ cùng các quốc gia đồng minh.
Bên cạnh vai trò hậu cần, KC-135 còn tham gia các nhiệm vụ sơ tán y tế đường không. Trong những chuyến bay này, phi hành đoàn được tăng cường đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên hàng không.
Tùy theo cấu hình, máy bay có thể chở tới 37.600kg hàng hóa hoặc vài chục hành khách trong một chuyến bay.
"Sau khi tham vấn với Bộ trưởng Quốc phòng, chúng tôi sẽ kéo dài thời gian sử dụng máy bay A-10 đến năm 2030. Điều này giúp duy trì sức mạnh tác chiến trong lúc nền công nghiệp quốc phòng tăng cường sản xuất chiến đấu cơ", Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink thông báo hôm 20/4.
Dòng phi cơ này dự kiến bị loại biên vào năm 2029, song thông báo mới nhất của không quân Mỹ cho thấy chúng sẽ tiếp tục được sử dụng thêm ít nhất một năm.
Thông báo được đưa ra sau khi Mỹ triển khai hàng loạt đơn vị cường kích A-10 cho chiến dịch tại Trung Đông. Chúng thường đảm nhận nhiệm vụ tập kích dân quân thân Iran ở Iraq, cũng như tuần tra và đối phó tàu đối phương ở eo biển Hormuz. Một chiếc A-10 đã bị bắn hạ hôm 3/4, khi tham gia yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ phi công F-15E rơi ở Iran cùng ngày.
A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977. Không quân Mỹ từng muốn đẩy nhanh kế hoạch loại biên toàn bộ cường kích A-10 trong năm tài chính 2026, song đã bị quốc hội bác bỏ.
Một số quan chức không quân Mỹ lâu nay chỉ trích dòng A-10 đã quá cũ và tốn tiền bảo dưỡng, cho rằng loại biên mẫu máy bay này sẽ giúp giải phóng ngân sách cho các ưu tiên khác như phát triển vũ khí siêu vượt âm. Trong khi đó, phe ủng hộ dòng A-10 cảnh báo rằng loại bỏ phi cơ khi chưa có phương án thay thế phù hợp sẽ khiến lực lượng mặt đất không nhận được yểm trợ đầy đủ.
Dù vậy, nguyên nhân chủ yếu khiến cường kích A-10 chưa bị khai tử lại bắt nguồn từ yếu tố chính trị. Phần lớn máy bay hiện đóng quân tại căn cứ Davis-Monthan ở bang Arizona và có đóng góp cho nền kinh tế địa phương.
Arizona là bang chiến trường đang ngày càng có nhiều ảnh hưởng trong bầu cử tổng thống Mỹ. Năm 2021, thượng nghị sĩ Mark Kelly đại diện cho bang Arizona ngăn cản thành công đề xuất của chính quyền tổng thống Joe Biden về loại biên hàng chục cường kích A-10.
A-10 được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là "sát thủ diệt tăng". Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.
Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.
Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.
"Theo quan điểm của chúng tôi, bản ghi nhớ này có hai bên tham gia, một bên là Mỹ và Israel, bên còn lại là Iran và Hezbollah. Nội dung quan trọng nhất của bản ghi nhớ là chấm dứt lập tức và vĩnh viễn chiến sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói trong cuộc họp với các nhà ngoại giao nước ngoài hôm nay.
Theo ông, chấm dứt chiến sự tại Lebanon là một phần không thể tách rời của việc kết thúc hoàn toàn cuộc chiến.
Mỹ và Iran hôm 15/6 thông báo đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến bùng phát từ cuối tháng 2. Lebanon bị cuốn vào xung đột từ đầu tháng 3, khi lực lượng Hezbollah phóng rocket vào Israel để trả thù cho lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei, người thiệt mạng trong đòn tập kích mở đầu của Mỹ - Israel. Tel Aviv sau đó tiến hành các đợt không kích và chiến dịch tiến công trên bộ để đáp trả.
Ngoại trưởng Araghchi cho rằng việc chấm dứt chiến sự sẽ chưa thể được coi là hoàn tất "nếu lực lượng Israel chưa rút khỏi các vùng lãnh thổ mà họ đã chiếm giữ trong cuộc chiến này".
"Chúng tôi xác định bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào của Israel nhằm vào Lebanon kể từ thời điểm này, cũng như tiếp tục chiếm đóng lãnh thổ Lebanon, đều sẽ bị coi là hành vi vi phạm bản ghi nhớ", ông nói thêm.
Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố lực lượng nước này sẽ tiếp tục hiện diện tại Lebanon, Syria và Dải Gaza "chừng nào còn cần thiết".
Sau khi thỏa thuận được công bố, Hezbollah cho biết đã tấn công lực lượng Israel đang tìm cách tiến sâu vào miền nam Lebanon.
Văn kiện dự kiến được ký vào 19/6 tại Geneva, Thụy Sĩ. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi cho biết Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf sẽ cùng phái đoàn tham dự lễ ký kết. Phía Mỹ sẽ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu. "Hiện chưa rõ việc ký kết sẽ được tiến hành như thế nào", ông nói.
Theo Ngoại trưởng Araghchi, sau lễ ký kết, Iran sẽ cùng Mỹ bắt đầu đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran. "Trong thỏa thuận cuối cùng, các quyết định sẽ được đưa ra liên quan vấn đề hạt nhân cũng như dỡ bỏ lệnh trừng phạt", nhà ngoại giao Iran nhấn mạnh.
