Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay đăng video dài 31 giây ghi lại hàng loạt vụ nổ lớn làm rực sáng bầu trời đêm tại một thành phố, kèm theo những đám cháy lớn và cột khói bốc cao. Lãnh đạo Mỹ không đăng bình luận, cũng không công bố thời gian và địa điểm ghi hình.
Số lượng vụ nổ nối tiếp nhau và nhiều mảnh vụn bắn lên cao cho thấy có thể đã xảy ra hiện tượng nổ dây chuyền.
Dựa trên các dấu hiệu nhận diện địa lý, đài CNN cho rằng sự việc xảy ra tại thành phố Isfahan, thủ phủ của tỉnh cùng tên ở miền trung Iran. Wall Street Journal dẫn lời một quan chức chính phủ Mỹ cho biết quân đội nước này đã sử dụng nhiều quả bom xuyên hầm, mỗi quả nặng gần một tấn, để tấn công một kho đạn ở Isfahan.
Lầu Năm Góc chưa lên tiếng về thông tin.
Hãng thông tấn Fars News của Iran sau đó dẫn lời Akbar Salehi, quan chức an ninh thuộc Văn phòng Tỉnh trưởng Isfahan, xác nhận một số cơ sở quân sự tại thành phố đã bị nhắm mục tiêu, nhưng không tiết lộ địa điểm cụ thể. Giới chức địa phương đang làm rõ quy mô thiệt hại và thương vong trong sự việc.
Thành phố Isfahan là trung tâm quân sự quan trọng và có liên hệ với hạ tầng hạt nhân của Iran.
Tổng thống Trump hôm 29/3 khẳng định lực lượng Mỹ đã tấn công hơn 13.000 mục tiêu trên lãnh thổ Iran, chủ yếu nhằm làm suy giảm năng lực tấn công của đối phương. Ông nói danh sách tập kích của Mỹ trong chiến dịch còn khoảng 3.000 mục tiêu.
Cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump đe dọa “cho nổ tung và xóa sổ toàn bộ” nhà máy điện, giếng dầu, nhà máy khử mặn và đảo Khrag của Iran nếu nước này không đạt thỏa thuận với Mỹ và lập tức mở lại eo biển Hormuz.
Farzin Nadimi, nhà phân tích an ninh tại Viện Washington chuyên về Iran và vùng Vịnh, nhận xét chiến dịch hiệp đồng của Mỹ và Israel rất hiệu quả trong việc gây tổn thất cho giới lãnh đạo Iran, cũng như làm suy giảm nghiêm trọng năng lực của không quân và hải quân nước này.
Dù vậy, Iran vẫn tiến hành những đòn trả đũa liên tiếp nhằm vào căn cứ đồn trú của Mỹ, cũng như mục tiêu trên lãnh thổ Israel và các nước vùng Vịnh, gây thiệt hại nghiêm trọng. Điều này cho thấy Tehran vẫn có đủ năng lực gây tổn thất, hỗn loạn và khiến đối phương trả giá đắt, đồng thời phát đi tín hiệu rằng họ vẫn có khả năng chiến đấu mạnh mẽ sau hơn một tháng giao tranh.
“Tất cả chúng ta đều hiểu rằng thước đo thành công chính của Iran là khả năng tiếp tục phóng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào Israel, căn cứ Mỹ và các nước vùng Vịnh. Chúng ta biết rằng họ vẫn có thể làm được điều đó”, Nadimi nói.
Tổng thống Donald Trump hôm 23/4 tiếp Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter và Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Moawad tại Nhà Trắng để tiến hành vòng đàm phán thứ hai do Washington làm trung gian. Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee và Đại sứ Mỹ tại Lebanon Michel Issa cũng dự cuộc họp.
"Cuộc gặp diễn ra rất tốt! Mỹ sẽ hợp tác với Lebanon để giúp nước này tự bảo vệ mình khỏi Hezbollah. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ được gia hạn thêm 3 tuần", ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social trong lúc cuộc đàm phán diễn ra.
Tổng thống Mỹ thêm rằng ông mong muốn được tiếp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun trong thời gian tới, đồng thời bày tỏ hy vọng có thể đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài trong năm nay. "Tôi cho rằng cơ hội đạt được hòa bình là rất lớn. Đây sẽ là trường hợp tương đối dễ dàng", ông Trump nói với phóng viên.
Chính phủ Israel và Lebanon chưa lên tiếng về quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn.
Thỏa thuận ngừng bắn, đạt được hồi tuần trước sau các cuộc đàm phán giữa đại sứ hai nước tại Mỹ và dự kiến hết hạn ngày 26/4, đã giúp giảm đáng kể tình trạng bạo lực. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn ở miền nam Lebanon, nơi quân đội Israel đang kiểm soát vùng đệm do họ tự thiết lập.
Nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tuyên bố "có quyền kháng cự trước lực lượng chiếm đóng".
Lebanon hôm 22/4 ghi nhận ngày chết chóc nhất kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực hôm 16/4. Nhà báo Lebanon Amal Khalil là một trong 5 người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel. Hezbollah cho biết đã thực hiện 4 cuộc tấn công từ miền nam Lebanon để đáp trả Israel.
Nghị sĩ Hezbollah Hassan Fadlallah cho biết nhóm này muốn gia hạn thỏa thuận ngừng bắn, nhưng "trên cơ sở Israel tuân thủ đầy đủ". Tại cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, ông nhắc lại sự phản đối của Hezbollah đối với các cuộc đàm phán trực tiếp và kêu gọi chính phủ Lebanon hủy mọi hình thức tiếp xúc trực tiếp với Israel.
Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Xung đột đã khiến gần 2.500 người thiệt mạng ở Lebanon. Israel đang kiểm soát dải lãnh thổ kéo dài 5-10 km bên trong lãnh thổ Lebanon và tuyên bố mục tiêu nhằm bảo vệ miền bắc Israel khỏi các cuộc tấn công của Hezbollah. Quân đội Israel cũng cảnh báo người dân miền nam Lebanon không được tiến vào khu vực này.
Mỹ trước đó đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi nước này gửi đề xuất đàm phán nhằm kết thúc chiến sự. Ông Trump hôm 23/4 cho biết Mỹ không vội chấm dứt xung đột với Iran, nhưng cảnh báo "thời gian đang cạn dần" đối với Tehran.
"Tôi còn rất nhiều thời gian, nhưng Iran thì không. Quân đội Iran đã bị hủy diệt, các lãnh đạo của họ không còn nữa, lệnh phong tỏa kín kẽ và vững chắc, từ đây mọi thứ chỉ có thể tồi tệ hơn", ông Trump viết trên mạng xã hội, đồng thời loại trừ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran.
Dữ liệu trên trang theo dõi hàng không dân sự FlightRadar24 cho thấy phi cơ tiếp dầu KC-135R có số đuôi 62-3578 cất cánh từ căn cứ Al Dhafra tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 5/5, sau đó bay nhiều vòng khép kín ở độ cao 7.000-8.200 m trên không phận quốc tế ở vịnh Ba Tư.
Máy bay sau đó chuyển hướng về phía không phận Qatar, bật mã phát đáp "7700" và bắt đầu giảm độ cao. Tín hiệu định vị của chiếc KC-135R bị ngắt ở độ cao khoảng 4.200 m. Hai trực thăng hạng nhẹ đa năng H125 sau đó cất cánh từ căn cứ Al Udeid ở Qatar và hướng tới khu vực chiếc KC-135R mất tín hiệu, nhưng chưa rõ có liên quan tới sự việc hay không.
Một máy bay tiếp dầu KC-46A Mỹ hôm 4/5 cất cánh từ Israel, bay qua Arab Saudi và UAE rồi tới eo biển Hormuz, sau đó bật mã phát đáp "7700" và mất tín hiệu ở phía đông thủ đô Riyadh của Arab Saudi. Theo hãng thông tấn Fars News của Iran, máy bay KC-46A đã "hạ cánh khẩn cấp".
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin.
Mã "7700" được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không, như sự cố động cơ, mất áp suất hay có người cần trợ giúp y tế. Sau khi bật mã 7700, phi công phải thông báo với đài kiểm soát không lưu trong khu vực rằng họ đang gặp vấn đề gì.
Ian Petchenik, cơ trưởng điều khiển máy bay Boeing 757/767, khẳng định 99% trường hợp bật mã phát đáp 7700 được ghi nhận trên các trang theo dõi dân sự là "sự kiện bình thường". Ông lưu ý rằng tín hiệu 7700 không đồng nghĩa với phi cơ đang đối mặt nguy hiểm cận kề, mà có thể là phi công tỏ ra thận trọng và muốn thông báo đang gặp tình huống bất thường.
"Trong môi trường quốc tế, khi giao tiếp trở nên khó khăn vì bất đồng ngôn ngữ, phát tín hiệu 7700 sẽ giúp đài kiểm soát không lưu hiểu rõ máy bay đang cần được ưu tiên và hỗ trợ", Petchenik nói.
Máy bay KC-135R Mỹ hoạt động trong khu vực diễn ra xung đột, với hoạt động tác chiến điện tử và gây nhiễu phức tạp. Điều này gây ảnh hưởng đến liên lạc và định vị, khiến phi công bật mã 7700 dù bản thân máy bay không gặp nguy hiểm.
Dòng KC-135 được sử dụng từ năm 1957, sử dụng chung thiết kế nguyên mẫu với máy bay chở khách Boeing 707. Mỗi chiếc có tổ lái 3-4 người, đạt tốc độ tối đa 933 km/h, tầm hoạt động 2.100 km khi mang theo 68 tấn nhiên liệu để chuyển cho các máy bay khác.
Tổng cộng 803 chiếc KC-135 đã được chế tạo trong giai đoạn 1955-1965. Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Mỗi chiếc KC-135 có giá ước tính gần 40 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương với 77 triệu USD hiện nay.
Trong 6 tuần xung đột Trung Đông, không quân Mỹ đã mất hàng loạt máy bay KC-135, trong đó một chiếc bị rơi do va chạm trên không và nhiều máy bay trúng hỏa lực Iran khi đang nằm tại bãi đỗ.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 26-5, một bồn chứa hóa chất dùng trong sản xuất bột giấy đã phát nổ bên trong rồi vỡ tung tại cơ sở của công ty Nippon Dynawave Packaging ở thành phố Longview (hạt Cowlitz, bang Washington của Mỹ), gây ra nhiều thương vong.
Nhiều nạn nhân bị bỏng hóa chất và các chấn thương khác đã được chuyển tới các bệnh viện gần đó. Giới chức cho biết vụ nổ "không gây nguy hiểm tức thời cho cộng đồng xung quanh" song người dân được khuyến cáo tránh xa khu vực này. Ít nhất 9 công nhân và một lính cứu hỏa đã được đưa đến cơ sở y tế.
Theo NBC News, dù giới chức địa phương chưa công bố danh tính nạn nhân, ông Eli Bernal - một công nhân tại nhà máy - cho biết cha ông là Gilbert Bernal, 52 tuổi, đã thiệt mạng. Hai cha con cùng làm việc tại nhà máy này.
Trong cuộc cuộc họp báo, các quan chức cho biết một số người hiện vẫn mất tích.
Theo thông cáo chung, bồn chứa bị vỡ chứa "dung dịch trắng" gồm sodium hydroxide và sodium sulfide dùng trong sản xuất bột giấy. Sự cố xảy ra vào lúc 7h15 sáng giờ địa phương.
Ông Scott Goldstein, chỉ huy lực lượng cứu hỏa, cho biết bồn chứa có dung tích 300.000 lít và đang chứa khoảng 60% dung tích khi sự việc xảy ra.
Thống đốc bang Washington Bob Ferguson bày tỏ chia buồn với các nạn nhân trên mạng xã hội và cho biết các nhân viên ứng phó của Sở Sinh thái bang đã được điều tới hiện trường.
Đại diện từ Hiệp hội công nhân bột giấy và giấy Washington cho biết ông đang ở cùng gia đình các công nhân nhưng không cho biết thêm thông tin. Ưu tiên trước mắt là "tập trung hỗ trợ các công nhân bị ảnh hưởng, gia đình họ, lực lượng ứng cứu và tất cả những người chịu tác động từ thảm kịch này".
Tuần trước, một sự cố rò rỉ hóa chất đã xảy ra tại cơ sở GKN Aerospace ở thành phố Garden Grove, quận Cam, bang California, khiến 50.000 người phải sơ tán. Cơ quan chức năng đã loại trừ khả năng phát nổ sau khi một vết nứt giúp giải phóng bớt áp suất bên trong.
