Đây cũng là sự kiện quan trọng hướng tới kỉ niệm 51 năm ngày Giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước.
Tọa lạc tại phường Mũi Né, dự án Cảng hàng không dân dụng Phan Thiết với tổng vốn hơn 3.900 tỉ đồng, diện tích gần 75 ha, được quy hoạch theo tiêu chuẩn cấp 4E – cấp độ cho phép khai thác các dòng máy bay thân rộng hiện đại, có công suất thiết kế khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm ở giai đoạn 1.
Dự án được hoàn tất thủ tục chủ trương đầu tư đến chính thức khởi công chỉ sau 5 tháng và cam kết hoàn thành trong vòng 2 năm là minh chứng sinh động cho sự phối hợp hiệu quả giữa chính quyền và doanh nghiệp tư nhân trong phát triển hạ tầng chiến lược quốc gia, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát huy vai trò kinh tế tư nhân.
Trái tim của công trình là nhà ga hành khách rộng 18.000 m² với thiết kế lấy cảm hứng từ văn hóa bản địa Champa. Chiều sâu văn hóa, câu chuyện lịch sử nghìn năm được kể bằng ngôn ngữ kiến trúc hiện đại, mang tính ứng dụng cao, thấm đẫm triết lý Hồn Lửa – Khát vọng vươn cao.
Theo đó, diện mạo nhà ga mô phỏng hình dáng những tòa tháp Poshanu – một trong những kiến trúc tâm linh đặc sắc nhất của văn hóa Champa, biểu trưng cho quyền năng và sự phồn vinh. Kỹ thuật xây gạch corbel đặc trưng, hình vòm giật cấp vươn lên bầu trời và sắc đỏ gạch trầm mặc theo thời gian… tạo nên nhận diện riêng cho sân bay ngay từ khi hành khách đặt chân tới.
Cấu trúc mái vòm 13 tầng của nhà ga với 12 tầng tượng trưng cho một chu kỳ trọn vẹn, còn tầng thứ 13 là bước chuyển tiếp mở ra hành trình mới, kỷ nguyên mới và khát vọng vươn mình. Hệ cột nâng đỡ tại mặt tiền chính được thiết kế như điểm giao thoa giữa tĩnh và động, nơi dòng chảy năng lượng được đón nhận tỏa ra bốn hướng.
Cổng vòm được cách điệu thành tam giác hướng lên theo biểu trưng của lửa và sinh khí, kết hợp với ánh sáng len qua từng lớp kết cấu giật cấp, tạo nên nhịp chuyển liên tục giữa sáng và tối, đặc và rỗng. Không gian nhà ga trở thành một tạo tác hài hòa không đứng yên mà luôn vận động, như một ngọn đuốc thắp sáng dẫn lối cho hàng triệu hành trình.
Đây là lần đầu tiên một cảng hàng không tại Việt Nam được kiến tạo với triết lý: Kiến trúc không chỉ để chiêm ngưỡng, mà còn để cảm nhận những tầng ý nghĩa của nền văn minh Champa quyến rũ. Từ đây, mỗi chuyến bay cất cánh mang theo cả bản sắc và khát vọng của vùng đất này ra với thế giới.
Sân đỗ máy bay với 6 vị trí đỗ đáp ứng cả dòng máy bay thân rộng Code E lẫn thân hẹp Code C, kết nối thông suốt qua hệ thống đường lăn vào nhà ga. Đài kiểm soát không lưu cao 45m trang bị hệ thống quan trắc thời tiết AWOS và thiết bị dẫn đường hiện đại, đảm bảo năng lực điều hành bay an toàn trong mọi điều kiện.
Toàn bộ hạ tầng kỹ thuật về điện, nước, giao thông nội cảng và an ninh được thiết kế đồng bộ theo tiêu chuẩn quốc tế, tạo nên một cảng hàng không hoàn chỉnh, vận hành khép kín và hiệu quả. Sân bay được thiết kế phục vụ các chuyến bay nội địa thường lệ, đồng thời đủ năng lực khai thác các chuyến bay quốc tế không thường lệ, mở ra triển vọng đón trực tiếp luồng khách quốc tế đến với Mũi Né – Phan Thiết trong tương lai gần.
Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đánh giá đây là thời khắc có ý nghĩa lớn đối với mảnh đất giàu tiềm năng du lịch như Phan Thiết – Mũi Né.
“Tôi đánh giá cao sự nỗ lực của lãnh đạo, các sở ban ngành của tỉnh Lâm Đồng, sự vào cuộc quyết liệt, chuyên nghiệp của Tập đoàn Sun Group – doanh nghiệp đã chứng minh năng lực của mình qua thực tiễn đầu tư xây dựng, vận hành Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn và đầu tư mở rộng, vận hành Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc phục vụ APEC. Đây là minh chứng cho thấy doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đã đủ tầm, đủ lực để tham gia vào những công trình hạ tầng chiến lược của quốc gia – không chỉ tham gia mà còn làm tốt, làm nhanh và làm có trách nhiệm” – Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhìn nhận.
Khi đi vào hoạt động, sân bay Phan Thiết sẽ đưa Lâm Đồng trở thành địa phương tiếp theo trên cả nước sở hữu hai cảng hàng không. Công trình này giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ các trung tâm lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và các điểm đến du lịch nổi tiếng của Việt Nam như Phú Quốc tới Phan Thiết, mở ra cơ hội đón hàng triệu lượt khách nội địa và quốc tế mỗi năm.
Sự hiện diện của Cảng hàng không dân dụng Phan Thiết là tín hiệu mạnh mẽ thu hút làn sóng đầu tư mới vào bất động sản nghỉ dưỡng, thương mại, logistics và dịch vụ hàng không, tạo thêm hàng nghìn việc làm và đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lâm Đồng – tỉnh có diện tích lớn nhất nước. Ở tầm nhìn vĩ mô, Cảng hàng không Phan Thiết – hạng mục dân dụng còn đóng vai trò chiến lược trong mạng lưới giao thông hàng không Nam Trung Bộ, tăng cường kết nối với khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam.
Ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group khẳng định: “Cảng hàng không Phan Thiết không chỉ là một công trình hạ tầng, mà còn là mảnh ghép khởi đầu cho hệ sinh thái du lịch – nghỉ dưỡng – hàng không quy mô lớn mà Sun Group định hướng đầu tư tại Lâm Đồng trong thời gian tới. Qua đó, góp phần hình thành không gian phát triển mới, thúc đẩy các ngành dịch vụ, logistics, và nâng cao năng lực thu hút đầu tư cho toàn khu vực và đồng thời tạo sự thuận tiện đi lại cho người dân địa phương”.
Đây cũng là sân bay thứ 3 do Tập đoàn Sun Group đầu tư xây dựng. Trước đó, các đơn vị thành viên Sun Group đã là nhà đầu tư và vận hành Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn; vận hành Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc và đầu tư mở rộng sân bay Phú Quốc phục vụ APEC 2027. Sun Group cũng đồng thời sở hữu hãng hàng không hạng sang Sun Air và hãng hàng không thương mại Sun PhuQuoc Airways.
Việc bổ sung Cảng hàng không dân dụng Phan Thiết vào bản đồ sân bay do Sun Group phát triển trên toàn quốc tiếp tục khẳng định khát vọng xây dựng “Tập đoàn hàng không tư nhân” đầu tiên tại Việt Nam.
Những ngày đầu mùa hè, vùng biển xã Đông Sơn (Quảng Ngãi) trở nên nhộn nhịp khi người dân địa phương bước vào mùa khai thác rong mơ tạo nguồn thu nhập đáng kể, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên.
Từ sáng sớm, nhiều ngư dân đã có mặt tại các khu vực ven biển để thu gom những mảng rong mơ dạt vào các bãi đá sau những đợt sóng lớn. Không khí lao động khẩn trương kéo dài dọc theo những vùng biển có rong phân bố tự nhiên. Đông Sơn từ lâu được biết đến là địa phương sở hữu nguồn tài nguyên biển phong phú cùng hệ sinh thái ven bờ đa dạng. Bên cạnh nghề khai thác hải sản truyền thống, rong mơ đang trở thành "lộc biển", mang lại giá trị kinh tế đáng kể cho nhiều hộ dân.
Không chỉ có giá trị về mặt kinh tế, những thảm rong mơ còn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái biển. Đây là nơi cư trú, sinh sản và phát triển của nhiều loài thủy sinh có giá trị cao như bào ngư, cá mú, tôm hùm cùng nhiều sinh vật biển khác.
Theo thống kê của địa phương, tổng diện tích rong mơ tại xã Đông Sơn hiện khoảng 189 ha, phân bố chủ yếu tại các khu vực Châu Thuận Biển - Phú Quý - An Hải.
Ngày 22.5, ông Võ Thanh Tuấn, Phó chủ tịch UBND xã Đông Sơn, cho biết địa phương đã thành lập Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, rong mơ và phát triển du lịch cộng đồng nhằm bảo tồn tài nguyên biển, duy trì nguồn lợi thủy sản tự nhiên, đồng thời tạo sinh kế ổn định cho người dân.
"Việc bảo vệ vùng rong mơ ven biển không chỉ nhằm duy trì nơi sinh sản, trú ẩn của các loài thủy sản mà còn góp phần tái tạo nguồn lợi tự nhiên, giữ cân bằng hệ sinh thái, tạo nền tảng phát triển kinh tế biển và du lịch cộng đồng", ông Tuấn chia sẻ.
Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, rong mơ xuất hiện từ tháng 3 đến tháng 7 hằng năm. Tuy nhiên, để bảo đảm nguồn lợi thủy sản phát triển tự nhiên, việc khai thác thường bắt đầu từ tháng 6.
Không chỉ dừng lại ở việc khai thác tài nguyên, Đông Sơn đang hướng tới mô hình phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững, gắn bảo tồn tài nguyên với phát triển du lịch cộng đồng. Ông Trần Châu Dũng, Trưởng ban xây dựng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, rong mơ và du lịch cộng đồng xã Đông Sơn, cho biết việc khai thác rong phải tuân thủ theo chu kỳ sinh trưởng tự nhiên.
"Thu hoạch quá sớm thì rong chưa đạt sản lượng, đồng thời ảnh hưởng đến môi trường sinh sản của các loài thủy sinh. Hiện người dân chủ yếu tận dụng lượng rong bị sóng đánh dạt vào bờ", ông Dũng nói.
Theo ông Dũng, một trong những lợi thế nổi bật của Đông Sơn là hệ thống bãi đá ngầm ven biển độc đáo, được hình thành từ dấu tích phun trào núi lửa cách đây hàng chục triệu năm. Địa hình tự nhiên đặc biệt đã tạo nên cảnh quan khác biệt, trở thành tiềm năng lớn để phát triển du lịch trải nghiệm.
Đến Đông Sơn, du khách có thể khám phá nhiều điểm đến mang dấu ấn địa chất và thiên nhiên như hang núi lửa cổ Ba Làng An, gành Đá Đỏ, hang Yến, gành Lá Ngái, An Hải sa bàn hay trải nghiệm cảm giác thư giãn trên những thềm đá biển bị bào mòn tự nhiên tại khu vực bãi Trà Giang.
Theo lãnh đạo UBND xã Đông Sơn, địa phương đang từng bước định hướng phát triển khu vực rong mơ kết hợp với hệ thống bãi đá núi lửa ven biển thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc trưng, tạo điểm nhấn thu hút du khách.
Đoạn bờ kè dài khoảng 500 m trên sông Vàm Thuật, với nhiều bãi cát rộng, thu hút cả nghìn người đến vui chơi, thư giãn mỗi ngày. Tuy nhiên, sau khi dòng người rời đi, để lại lượng lớn rác thải như túi nilon, ly nhựa, hộp xốp, vỏ đồ ăn... trên cát và dọc bờ kè, nhiều chỗ chất thành đống, bốc mùi. Một số nhóm còn tổ chức đốt lửa trại qua đêm, bỏ lại đồ thừa ngay trên bãi cát.
"Chiều nào cũng đông kín người, họ ăn uống rồi vứt rác tràn lan, sáng hôm sau nhìn rất nhếch nhác", ông Minh, người dân sống gần khu vực, nói.
Bãi cát ven sông nhiều ngày qua được ví như "bãi biển mini" giữa lòng thành phố, thu hút nhiều người đến trải nghiệm sau khi xem các video trên mạng xã hội. Tuy nhiên, không ít người đến đây tỏ ra thất vọng khi chứng kiến cảnh rác thải xuất hiện khắp nơi.
"Không gian rộng, gió mát nhưng rác ngổn ngang, không tìm được chỗ ngồi nên tôi đành ra về", Lê Vy, phường Tân Bình cho biết.
Ông Dương Văn Kim, Phó chủ tịch UBND phường An Nhơn, cho biết tình trạng người dân tụ tập tại khu vực kênh Tham Lương, xả rác diễn ra nhiều ngày, nhất là buổi chiều. "Chúng tôi chủ yếu tuyên truyền, nhắc nhở để người dân giữ gìn vệ sinh, chưa triển khai xử phạt hành chính", ông nói và cho hay hiện lực lượng cán bộ còn mỏng, 1-2 người đảm trách, trong khi địa bàn rộng, nhiều vấn đề nên việc túc trực thường xuyên tại hiện trường để xử lý gặp khó khăn.
Để hạn chế phát sinh rác, công an phường đã kiểm tra, nhắc nhở và xử lý các trường hợp bán hàng rong bằng xe đẩy, xe máy tại khu vực.
"Hoạt động buôn bán tự phát không chỉ gây mất trật tự mà còn làm gia tăng rác thải", ông Kim nói.
Khu bờ kè dọc sông Vàm Thuật hiện mới ở giai đoạn thông xe kỹ thuật, chưa nghiệm thu và chưa đủ điều kiện đưa vào khai thác. Trước đó, UBND phường đã lắp đặt biển cảnh báo nguy hiểm, dựng hàng rào cao khoảng 1,3 m, cách mép kênh khoảng 5 m và kéo dài dọc tuyến. Các biển cảnh báo được bố trí tại nhiều vị trí để người dân dễ nhận biết.
Tuy nhiên, theo ghi nhận, nhiều người vẫn phớt lờ cảnh báo, tự ý vượt rào vào bên trong để vui chơi. Người dân ngồi hóng mát, trẻ em nô đùa trên bãi cát dù xung quanh ngổn ngang rác thải. Ngoài ra, xe máy đậu kín lòng đường, gây cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Theo quy định, công trình đang thi công phải được lắp đặt rào chắn và biển cảnh báo nhằm đảm bảo an toàn. UBND phường đã đề nghị chủ đầu tư - Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP HCM sớm hoàn thiện các hạng mục này. Đại diện chủ đầu tư cho biết đang phối hợp với nhà thầu đẩy nhanh tiến độ lắp đặt lan can, rào chắn và dự kiến hoàn thành trước ngày 15/5.
Đoạn bờ kè nằm trong dự án cải tạo kênh Tham Lương với tổng vốn đầu tư hơn 9.000 tỷ đồng, hiện đạt gần 70% khối lượng. Công trình gồm nhiều hạng mục như xây dựng bờ kè bê tông, tuyến đường dọc hai bên kênh, nạo vét toàn tuyến và xây mới, sửa chữa các cống ngang, góp phần cải thiện thoát nước và chỉnh trang đô thị.
