Chiều 31-3, Đoàn kiểm tra, giám sát số 10 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư do Tổng Bí thư Tô Lâm làm trưởng đoàn đã tổ chức Hội nghị thông qua dự thảo báo cáo kiểm tra, giám sát đợt 1 và triển khai quyết định kiểm tra, giám sát đợt 2 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội.
Phát biểu tại đây, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định Đảng ủy Quốc hội thể hiện rõ tinh thần tích cực, quyết liệt trong cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng thành chương trình, kế hoạch hành động cụ thể.
Các hoạt động lập pháp tiếp tục được đổi mới theo hướng ngày càng thực chất hơn. Tư duy xây dựng pháp luật cũng có bước chuyển rõ nét, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của Quốc hội trong tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực cho phát triển, đồng thời đảm bảo vững chắc sự lãnh đạo toàn diện của Đảng.
Đảng ủy Quốc hội đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức rất thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Thời gian tới, Tổng Bí thư nêu rõ Đảng ủy Quốc hội cần tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt và triển khai thực hiện có hiệu quả nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Đồng thời xác định rõ đây là công việc xuyên suốt của cả nhiệm kỳ, không phải xây dựng các văn bản triển khai là xong.
Tinh thần của Đại hội XIV của Đảng phải thấm đến từng chi bộ, từng cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Quốc hội. Việc triển khai phải gắn chặt với từng chương trình, kế hoạch công tác, từng quyết sách cụ thể, từng kết quả thực hiện, đảm bảo nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống.
Tổng Bí thư đề nghị phải biến thành công của cuộc bầu cử thành trách nhiệm, hành động cụ thể của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội trong nhiệm kỳ khóa XVI.
Niềm tin, sự kỳ vọng của cử tri và nhân dân cả nước gửi gắm không chỉ dừng lại ở lá phiếu mà phải được chuyển hóa thành những quyết sách đúng đắn, những đạo luật chất lượng, những hoạt động giám sát thực chất và hiệu quả.
Các chủ trương, chính sách lớn của Đảng phải được chuyển thành các chương trình xây dựng pháp luật, các nghị quyết cụ thể, khả thi, không để tình trạng chậm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, không để nợ thể chế trở thành điểm nghẽn của phát triển.
Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu tập trung lãnh đạo và chuẩn bị tổ chức thật tốt kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là kỳ họp khởi đầu, định hình toàn bộ hoạt động của Quốc hội trong cả nhiệm kỳ.
Đồng thời là kỳ họp thể chế hóa ngay một số quyết sách quan trọng đã được Hội nghị Trung ương 2 thông qua. Vì vậy, công tác chuẩn bị phải được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao nhất.
Tổng Bí thư nhấn mạnh tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế theo tinh thần nghị quyết 66 của Bộ Chính trị. Lãnh đạo triển khai thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ lớn về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Tổng Bí thư lưu ý phải luôn quan tâm thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng, Đảng bộ Quốc hội trong sạch, vững mạnh, quán triệt và triển khai có hiệu quả các nghị quyết quy định mang tính nền tảng về xây dựng Đảng vừa được Hội nghị Trung ương 2 thông qua.
Tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ, phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến, tự chuyển hóa”, không để các đối tượng lợi dụng chính sách, phục vụ cho lợi ích nhóm…
Về kế hoạch kiểm tra, giám sát đợt 2, Tổng Bí thư chỉ rõ chất lượng lập pháp, giám sát của Quốc hội sẽ quyết định trực tiếp đến hiệu lực triển khai các mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Cùng với đó, lưu ý hai việc cấp bách gồm triển khai tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam theo lộ trình; hoàn thành việc luật hóa các nội dung trong các nghị quyết của Chính phủ đã được ban hành theo thủ tục ủy quyền lập pháp theo lộ trình.
Tổng Bí thư yêu cầu Đảng ủy Quốc hội phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo công tác phối hợp chặt chẽ để các công việc đảm bảo theo tiến độ và chất lượng tốt.
Đoàn kiểm tra, giám sát triển khai cũng phải tổ chức khoa học, chặt chẽ, đúng trọng tâm, trọng điểm, không được làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, tổ chức của Quốc hội.
Không làm gián đoạn các công việc, không tạo thêm thủ tục, gánh nặng và các công việc không cần thiết…
Chiều 20-4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới.
Đại biểu Phạm Trọng Nhân (TP.HCM) cho hay theo báo cáo của Chính phủ, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2025 đạt 8,02%.
Đóng góp vào kết quả này không chỉ từ kinh tế nhà nước và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), mà còn đến từ sự bền bỉ của kinh tế tư nhân.
Tuy nhiên phía sau những con số tăng trưởng đó, số lượng doanh nghiệp rời khỏi thị trường vẫn ở mức cao.
Và dù đóng góp hơn một nửa GDP, khu vực này chỉ chiếm khoảng 30% xuất khẩu, số còn lại thuộc về FDI.
"Chênh lệch đó phản ánh thực tế kinh tế tư nhân vẫn chủ yếu hoạt động ở thị trường nội địa, gia công hoặc các phân khúc giá trị thấp. Trong khi những lĩnh vực chiến lược, công nghệ cao và hạ tầng lại thiếu vắng vai trò dẫn dắt của kinh tế tư nhân", ông Nhân nói.
Theo đại biểu, Nghị quyết 198 của Quốc hội là một nỗ lực quan trọng nhằm lấp các khoảng trống của các quy định hiện hành. Tuy nhiên các ưu đãi lãi suất chủ yếu gắn với điều kiện dự án xanh, tiêu chuẩn ESG, tức là hỗ trợ có điều kiện, chứ chưa phải là quyền được bảo vệ một cách thực chất.
Dù đã có nhiều nỗ lực hoàn thiện chính sách, nhưng cách tiếp cận vẫn thiên về hỗ trợ, trong khi điều doanh nghiệp cần không phải là hỗ trợ, bởi còn tư duy hỗ trợ thì khó xóa rào cản xin - cho.
"Điều họ cần là một khung pháp lý vững chắc, ổn định, bình đẳng và có thể thi hành để họ có thể yên tâm đầu tư dài hạn, đặc biệt trong những lĩnh vực mà nền kinh tế đang rất cần như hạ tầng, năng lượng và công nghệ cao", ông Nhân nói.
Đại biểu đoàn TP.HCM nhìn nhận Việt Nam đã hệ thống các nghị quyết, Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nhưng các luật này chủ yếu điều chỉnh từng lĩnh vực cụ thể.
Điều còn thiếu là một nguyên tắc xuyên suốt, có tính nền tảng, bảo đảm quyền và tạo lập niềm tin cho khu vực kinh tế tư nhân trong toàn bộ hệ thống pháp luật.
"Từ việc xác định động lực quan trọng đến động lực quan trọng nhất của nền kinh tế là một bước nhảy lớn trong quan điểm, tư duy, nhưng rất tiếc từ trước đến nay, trên bàn nghị sự của Quốc hội chưa có một báo cáo thường niên chuyên đề về tình hình thực thi các quyền của kinh tế tư nhân", ông Nhân nói.
Theo đại biểu, tại Hội nghị Trung ương ban hành Nghị quyết 68, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ đạo phải kiến tạo hệ sinh thái công bằng.
Cùng với đó, tạo điều kiện để kinh tế tư nhân bứt phá, hình thành các tập đoàn tư nhân đủ năng lực tham gia hạ tầng trọng điểm, công nghệ cao và các lĩnh vực chiến lược, đặt mục tiêu kinh tế tư nhân đóng góp 70% GDP vào năm 2030.
Thủ tướng cũng cam kết tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp tư nhân phát triển. Tuy nhiên từ Nghị quyết 68 đến nay, Quốc hội mới chỉ ban hành thêm Nghị quyết 198.
Theo tinh thần Kết luận 17 của Bộ Chính trị, yêu cầu hoàn thành việc thể chế hóa ngay trong năm 2026 các nghị quyết chiến lược, trụ cột của Trung ương và Bộ Chính trị, mà Nghị quyết 68 là một trong số đó.
Từ đó, ông Nhân kiến nghị Quốc hội đưa vào chương trình lập pháp một đạo luật khung có tính nền tảng, Luật Bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân, và không thể chậm trễ hơn nữa.
"Đây không phải là một đạo luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh cụ thể, cũng không tạo thêm cơ chế ưu đãi riêng lẻ, mà là xác lập các nguyên tắc nền tảng về bảo vệ quyền, bảo đảm sự ổn định và tính dự báo của môi trường pháp lý, làm cơ sở để các luật chuyên ngành tham chiếu và thực thi thống nhất", ông Nhân nói.
Thông tin nêu trên được Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ Nguyễn Thị Tuyến nêu ra tại buổi tiếp xúc cử tri các phường: Chương Mỹ, Phú Nghĩa, Xuân Mai, Trần Phú, Hòa Phú, Quảng Bị, Thạch Thất, Hạ Bằng, Tây Phương, Hòa Lạc, Yên Xuân, Quốc Oai, Hưng Đạo, Kiều Phú, Phú Cát mới đây.
Tại buổi tiếp xúc, cử tri xã Quốc Oai đã kiến nghị về việc điều chỉnh chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ không chuyên trách ở thôn, nhất là sau sáp nhập.
Trả lời kiến nghị cử tri, bà Nguyễn Thị Tuyến cho biết Chính phủ sẽ sớm ban hành hướng dẫn sắp xếp thôn, tổ dân phố. Trong đó, với địa bàn Hà Nội, tại khu vực nông thôn từ 500 hộ trở lên sẽ thành lập thôn; tại khu vực đô thị từ 700 hộ trở lên sẽ thành lập tổ dân phố.
"Đối với cán bộ không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố, chủ trương của Chính phủ là giao cho địa phương cân đối để bảo đảm chế độ, chính sách", bà Tuyến cho biết thêm.
Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố đã được Chính phủ đặt ra hồi tháng 4.2025, trong đề án tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4 vừa qua, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan tổ chức sơ kết, đánh giá 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; khẩn trương hoàn thành việc sắp xếp tổ dân phố, thôn, bản và các đơn vị sự nghiệp công lập…
Theo quy định hiện hành, thôn được tổ chức ở xã, gồm các tên gọi như thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc; tổ dân phố được tổ chức ở phường với các tên gọi như tổ dân phố, khu phố, khối phố, khóm, tiểu khu.
Theo số liệu đến hết năm 2021, cả nước có 90.508 thôn, tổ dân phố, trong đó gồm 69.580 thôn và 20.928 tổ dân phố. Tại Hà Nội, tính đến hết năm 2024, thành phố có 5.438 thôn, tổ dân phố, trong đó 2.407 thôn và 3.031 tổ dân phố.
Hiện nay, quy mô số hộ gia đình đối với thôn ở xã được quy định tại Thông tư 04/2012/TT-BNV (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 14/2018/TT-BNV). Cụ thể, thôn ở khu vực đồng bằng sông Hồng có từ 300 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố ở phường thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng có từ 350 hộ gia đình trở lên, riêng Hà Nội có từ 450 hộ gia đình trở lên.
Theo đánh giá, Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa cùng các đơn vị đã chủ động triển khai các công việc ngay sau sáp nhập, tuy nhiên tiến độ khắc phục một số nội dung còn chậm, nhất là các vấn đề về tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, thủ tục thuê đất và xử lý trách nhiệm. UBND tỉnh nhấn mạnh việc thực hiện kết luận thanh tra phải gắn với mục tiêu tháo gỡ khó khăn, tránh lãng phí tài nguyên và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đối với các nội dung chưa hoàn thành, tỉnh yêu cầu Thanh tra tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, thống nhất số liệu, xác định rõ trách nhiệm, lộ trình và giải pháp xử lý. Riêng các trường hợp khai thác vượt công suất phục vụ dự án cao tốc, việc xử lý cần xem xét trong tổng thể yêu cầu tiến độ, song phải kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm toàn bộ khối lượng vượt chỉ sử dụng cho công trình, không đưa ra thị trường; nếu vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm.
Trong công tác quy hoạch và đất đai, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát khoảng 33 trường hợp đã được cấp phép nhưng chưa hoàn tất thủ tục thuê đất để cập nhật vào quy hoạch tỉnh điều chỉnh, làm cơ sở hoàn thiện thủ tục và quản lý. Đồng thời, các trường hợp đã khai thác trước khi có hợp đồng thuê đất phải được cung cấp thông tin đầy đủ để cơ quan thuế truy thu các nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Về tài chính, tỉnh yêu cầu đẩy nhanh quyết toán tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, phấn đấu hoàn thành trong tháng 4.2026; rà soát, xử lý dứt điểm các khoản nợ ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường, với tổng số còn tồn đọng hơn 9 tỉ đồng. Trường hợp doanh nghiệp không chấp hành sẽ bị áp dụng các biện pháp như dừng khai thác hoặc thu hồi giấy phép.
Ngoài ra, UBND tỉnh Khánh Hòa cũng chỉ đạo rà soát toàn bộ các mỏ được cấp không qua đấu giá, lập danh mục chi tiết và xây dựng cơ chế giám sát chặt chẽ hoạt động khai thác, tiêu thụ. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện các quy định quản lý, cập nhật quy hoạch, nghiên cứu mở rộng đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhằm bảo đảm công khai, minh bạch.
UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung nguồn lực, phối hợp chặt chẽ để hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026, đảm bảo quản lý hiệu quả tài nguyên khoáng sản và tăng cường kỷ cương trong thực thi pháp luật.
Trước đó, vào tháng 5.2025, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa cũng đã có kết luận thanh tra chuyên đề về khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Sau thanh tra, một số thiếu sót trong việc cấp quyền khai thác cũng đã được chỉ ra. Đáng chú ý, thanh tra đề nghị các cấp có thẩm quyền tiến hành thu hồi tiền cấp quyền khai thác của 3 doanh nghiệp là gần 24 tỉ đồng.
