Nơi họ sống và chiến đấu được ví như những “pháo đài thép” giữa đại dương. Ở đó những người lính Vùng 2 hải quân kiên cường bám trụ giữa thiên nhiên khắc nghiệt, căng mắt canh giữ vùng chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Sau hơn hai ngày lênh đênh trên biển, tàu HQ-561 của Vùng 4 hải quân đến nhà giàn DK1/19, cũng là một trong những “pháo đài thép” xa nhất trong hệ thống nhà giàn DK1 trên thềm lục địa phía Nam. Trên sân thượng, cờ Tổ quốc bay phần phật trong gió. Thấp thoáng xa xa đã thấy những cánh tay vẫy, có anh lính còn cởi áo phất ngang đầu la lớn “Chào đất liền! Chào đất liền nhé!” đón khách.
Đấy là nhà giàn Ba Kè A nằm trên bãi san hô ngầm giữa vòng xoáy thủy triều dữ dội, nơi sóng gió gần như không có ngày ngơi nghỉ. Chiều xuống, bầu trời bất ngờ đổi sắc từ xanh trong thành đen kịt, gió rít từng hồi, sóng dựng cao quất mạnh vào thân nhà giàn. “Toàn tàu hạ xuồng!”, giọng thuyền trưởng vang lên giữa tiếng gió rít từng hồi. Mọi người lần lượt xuống xuồng giữa con sóng chao đảo làm chiếc xuồng lúc nhô cao, lúc trũng sâu.
Xuồng cập sát chân đế nhà giàn, những con sóng cứ bất ngờ nâng xuồng lên rồi hạ xuống tạo khoảng cách chênh vênh giữa xuồng và cầu thang sắt. Để bước lên, mỗi người phải chờ đúng nhịp sóng dâng, bước dứt khoát, tay bám chặt thành thang len từng bậc một.
Những chiến sĩ đã đợi sẵn ở đấy, đón khách bằng những cái siết tay thật chặt như muốn truyền cho nhau sức mạnh giữa trùng khơi.
Dẫn chúng tôi lên mái nhà của nhà giàn, thượng úy Lý Thanh Dinh – Phó chỉ huy trưởng DK1/19, chàng trai dân tộc thiểu số quê An Giang có khuôn mặt rám nắng, đôi mắt to đen cùng nụ cười hiền – giới thiệu: “Đây là vị trí cao nhất, từ đây có thể quan sát được bốn phương, tám hướng. Mọi mục tiêu lạ đều được phát hiện, theo dõi và báo cáo kịp thời về đất liền”.
Câu hỏi bất chợt vang lên: “Các anh bảo vệ bầu trời thế nào giữa biển khơi?”. Không chút do dự, thượng úy Dinh trả lời chắc nịch: “Chúng tôi trực 24/24”. Anh nói nếu bộ đội phòng không – không quân canh giữ bầu trời trên đất liền thì lính nhà giàn canh giữ bầu trời trên biển.
“Càng vào dịp lễ, Tết, việc trực sẵn sàng chiến đấu càng siết chặt. Bất luận điều kiện thời tiết khắc nghiệt ra sao chúng tôi vẫn bám chặt canh giữ mặt biển, bầu trời, phát hiện mục tiêu lạ sẽ báo cáo kịp thời, sẵn sàng xử lý khi có tình huống bất ngờ”, anh Dinh nói.
Tàu tiếp tục hành trình đến nhà giàn khác song do mưa gió, kế hoạch lên nhà giàn buộc phải thay đổi. Không thể hạ xuồng, những phần quà từ đất liền được buộc chặt trong bao ni lông, thả xuống biển rồi kéo lên nhà giàn bằng dây. Các chiến sĩ thay quân ngồi vào “quang” được kéo lên giữa không trung chao đảo theo từng nhịp sóng. Hình ảnh quá quen với lính nhà giàn mà khiến người chứng kiến thắt lòng.
Tàu và nhà giàn chỉ cách nhau chừng 30m, rất gần mà vẫn không thể chạm tay, mọi tình cảm chỉ có thể gửi theo sóng gió. Qua máy I-Com, giọng chính trị viên tàu HQ-561 ấm mà chắc: “Chúc các đồng chí luôn vững vàng tay súng, canh giữ biển trời bình yên, nhân dân cả nước luôn bên cạnh các đồng chí”.
Từ phía nhà giàn, câu trả lời vọng lại, dứt khoát: “Chúng tôi quyết tâm bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển được giao”. Rồi một giọng trẻ hơn chen vào rất đời: “Nhờ các anh gửi thư về đất liền giúp nhé, vợ con đang mong lắm!” làm những ai nghe được như lặng đi.
Trên “mái nhà” DK1/15, một tổ chiến sĩ vẫn đứng gác không rời vị trí. Khi tàu rời đi vòng quanh nhà giàn như một lời chào tạm biệt, có người trong đoàn đã lặng lẽ quay mặt đi, có những giọt nước mắt không kịp nén lại. Giữa tiếng sóng, tiếng gió, giọng hát của những người lính vang lên qua bộ đàm “sóng gió mặc sóng gió, lính nhà giàn bọn tôi ở đó…”.
Khoảng ba tháng trước, Bàn Thị Tâm, 20 tuổi, quê Tuyên Quang cùng bạn trai Nguyễn Minh Hiệp, 22 tuổi, quê Ninh Bình chuyển đến sống tại một khu trọ ở phường Phú Diễn, Hà Nội cùng con gái 4 tuổi của Tâm.
Theo cơ quan công an, Hiệp và Tâm khai đã nhiều lần đánh đập đứa trẻ. Cứ vài ngày, hai người lại dùng dép, chổi, cán hót rác, móc quần áo đánh đập đứa trẻ. Đầu tháng 5, bé bị bỏ đói, bắt đeo chai nước nặng vào cổ. Sáng 3/5, sau trận đòn, bé có dấu hiệu ngừng thở, được đưa đi cấp cứu và tử vong chiều 6/5 tại bệnh viện.
Vân Anh (đã đổi tên), sinh viên năm nhất, thuê trọ ở tầng trên ngay phía trên phòng của Tâm và Hiệp. Cô nói chưa lần nào gặp bé gái 4 tuổi con của Tâm, nhưng tối nào cũng nghe tiếng khóc.
"Từ tháng 4, tôi nghe tiếng chửi mắng xưng mày tao và ép bé đọc chữ cái đến khuya", Vân Anh kể. Cuối tháng 4, tiếng khóc xuất hiện liên tục hơn. Cô sinh viên nghĩ đó là đứa trẻ lười học bị cha mẹ phạt. Sự thiếu gắn kết ở khu trọ cũng khiến cô không gõ cửa hỏi thăm.
Vân Anh nói khi bi kịch xảy ra với cháu bé, cô đã rất sốc và "tràn ngập cảm giác áy náy". "Nếu thời gian quay trở lại, khi nghe tiếng khóc bất thường tôi sẽ báo công an chứ không im lặng như lần này", cô nói.
Anh Đinh Hữu Thành, 25 tuổi, buôn bán ở tầng một khu trọ, cho biết các phòng tại đây luôn đóng kín. Anh từng gặp bé gái vài lần, thấy bé bình thường. "Các phòng ở đây đều đóng kín cửa nên khó nghe rõ bên trong. Tôi ở tầng một buôn bán nên cũng ồn", anh nói.
Anh cho biết nếu nhận diện được dấu hiệu, chắc chắn sẽ can thiệp để bi kịch không xảy ra. Tuy nhiên, Thành thừa nhận chưa từng tìm hiểu dấu hiệu trẻ bị bạo hành.
Theo ông Đặng Hoa Nam, nguyên Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cũ), sự thiếu hiểu biết và lối sống khép kín là rào cản trong việc giải cứu trẻ em. Trung bình mỗi năm, Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 nhận hơn 300.000 cuộc gọi. Đến nay, Tổng đài đã can thiệp hơn 11.000 trường hợp trẻ bị xâm hại. Riêng năm 2024, gần 2.000 vụ việc bị điều tra hình sự với khoảng 1.500 bị can. Nhiều vụ trong số đó, thủ phạm là người thân sống cùng nhà.
Ông Nam cho biết trẻ sống trong gia đình có cha mẹ ly hôn, sống cùng cha dượng, mẹ kế thường đối mặt nguy cơ bạo lực cao hơn. "Pháp luật đã quy định đầy đủ, nhưng việc phòng ngừa ở cơ sở còn yếu. Nhiều cán bộ phụ trách trẻ em cấp xã làm kiêm nhiệm nên khó phát hiện sớm", ông nói.
Theo chuyên gia tâm lý trẻ em Hồng Hương (Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam) trẻ bị bạo hành thường có một số dấu hiệu nhận biết như: e dè, sợ sệt, né tránh tiếp xúc hoặc sống thu mình, lầm lũi. Ngoài ra, tiếng quát mắng kéo dài của cha mẹ, tiếng khóc thường xuyên, cùng các vết bầm tím, trầy xước ở vùng mô mềm cũng là dấu hiệu cảnh báo.
"Người lớn xung quanh có thể quan sát dấu hiệu báo động đỏ thông qua phản ứng của trẻ. Nhiều em chỉ cần thấy người khác giơ tay lên đã hoảng loạn, cúi gằm mặt hoặc né tránh theo phản xạ", bà Hương nói.
Các chuyên gia cho rằng khi phát hiện trẻ có nguy cơ bị bạo hành, người dân cần chủ động báo công an, tổ dân phố hoặc gọi Tổng đài bảo vệ trẻ em 111 để được hướng dẫn can thiệp. Trong tình huống khẩn cấp, nên hô hào người xung quanh can thiệp sớm, giúp cứu một đứa trẻ khỏi bi kịch.
Bà Hương phân tích thêm, ở đô thị, lối sống khép kín khiến hàng xóm khó nhận ra bất thường sau cánh cửa. Vì vậy, công tác bảo vệ trẻ em không thể chỉ trông chờ vào gia đình.
"Cần có những chương trình gõ cửa từng hộ dân tại các khu trọ để tuyên truyền kỹ năng nhận diện bạo hành, đặc biệt ở nhóm lao động nhập cư", bà nói.
Một số nghiên cứu theo dõi các vận động viên Olympic, người được thăng chức hay trúng số cho thấy sau khi đạt thành tựu lớn, cảm giác hưng phấn nhanh chóng suy giảm. Thay vào đó sẽ là trạng thái trống rỗng hoặc hụt hẫng mà cột mốc đạt được không đem lại sự viên mãn như kỳ vọng cùng câu hỏi: "Vậy là hết rồi sao?".
Hiện tượng này tạo thành một vòng lặp quen thuộc: đạt mục tiêu - hụt hẫng, trống rỗng - đặt mục tiêu mới. Nhiều người sống cả đời trong vòng xoáy đó mà không bao giờ cảm thấy mình thực sự về đích. Các phân tích từ Harvard Business Review cũng cho thấy con người thường theo đuổi những mục tiêu có vẻ quan trọng nhưng lại chỉ thật sự tìm thấy niềm vui chân thực trong chính quá trình theo đuổi chứ không phải là kết quả cuối cùng.
Về mặt sinh học, hệ thống khen thưởng của não bộ được thiết kế để phản ứng mạnh với quá trình hướng tới mục tiêu chứ không phải trạng thái sở hữu. Dopamine tăng cao khi ta tiến gần mục tiêu và giảm nhanh khi đạt được nó. Điều này lý giải vì sao ngay cả những thay đổi tưởng như sẽ đổi đời cũng nhanh chóng trở nên bình thường.
Một nghiên cứu về giảng viên đại học cho thấy việc có được biên chế hay chức vụ vốn được xem là cột mốc quan trọng cũng không tạo ra khác biệt đáng kể về hạnh phúc lâu dài so với những người không đạt được. Tương tự, người trúng số thậm chí còn giảm khả năng tận hưởng những niềm vui nhỏ trong cuộc sống thường ngày.
Tuy vậy vòng lặp này không phải không thể giải quyết. Hãy nhận diện hiện tượng trước khi bị chi phối. Con người thường đánh giá quá cao các cảm xúc tích cực. Những sự kiện như thăng chức, kết hôn hay một lần mua sắm lớn thường mang lại "lợi nhuận" về cảm xúc thấp hơn kỳ vọng. Khi hiểu điều này ta sẽ điều chỉnh kỳ vọng cho phù hợp hơn.
Hãy hiểu mục tiêu không phải chỉ để đạt rồi là xong mà cần biến thành một trải nghiệm sống. Khi đó giá trị nằm ở việc tham gia và trải nghiệm xuyên suốt quá trình chứ không phải chờ đợi một khoảnh khắc rực rỡ duy nhất.
Lời khuyên là đừng dùng thành tựu để định nghĩa giá trị bản thân vì nếu không đạt được ta dễ sụp đổ. Thậm chí nếu đạt được nhưng không như kỳ vọng, ta vẫn thất vọng dù đã bỏ ra rất nhiều công sức hoặc có rất nhiều trải nghiệm quý giá. Ngược lại, những người đặt trọng tâm vào mối quan hệ, giá trị cá nhân, sở thích... thay vì "đặt cược" mọi thứ cho một cột mốc duy nhất thường sẽ có hành trình bền vững hơn.
Cần nuôi dưỡng lòng biết ơn với những điều nhỏ bé, không xem những điều tốt đẹp là hiển nhiên có được. Khi thường xuyên nhận ra giá trị của những gì đang có, chúng ta sẽ tăng khả năng cảm nhận ý nghĩa trong đời sống hằng ngày.
Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngày 24-11-2026 tới đây được xác định là Ngày Văn hóa Việt Nam với chủ trương là ngày nghỉ hưởng nguyên lương.
Qua ghi nhận ý kiến, nhiều người lao động có đề xuất hoán đổi ngày làm việc để tạo kỳ nghỉ 4 ngày liên tiếp dịp Ngày Văn hóa Việt Nam.
Cụ thể, do ngày 24-11 rơi vào ngày thứ Ba nên nhiều đoàn viên, người lao động có ý kiến đề xuất Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền hoán đổi ngày làm việc thứ Hai (23-11) sang làm bù vào thứ Bảy tuần sau, tức 5-12.
Qua đó, kỳ nghỉ dịp Ngày Văn hóa Việt Nam kéo dài 4 ngày liên tục từ 21-11 đến ngày 24-11-2026.
Về lâu dài, Tổng liên đoàn sẽ tiếp tục tổng hợp ý kiến từ cơ sở, phối hợp với các cơ quan liên quan để kiến nghị hoàn thiện chính sách theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn đời sống lao động, góp phần nâng cao phúc lợi cho người lao động và ổn định quan hệ lao động trong tình hình mới.
Theo ông Ngọ Duy Hiểu - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, Ngày Văn hóa Việt Nam là cơ hội để tổ chức các hoạt động nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho đoàn viên, người lao động - những người vốn đang thiếu nhiều điều kiện để thụ hưởng các giá trị văn hóa tinh thần, trong đó có lý do thời gian.
"Đây là dịp rất tốt để tổ chức các sân chơi văn hóa - thể thao, đưa người lao động đến với các di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn hoặc dành thời gian để cùng các thành viên trong gia đình chia sẻ, tôn vinh các giá trị văn hóa gia đình Việt Nam", ông Hiểu cho hay.
Trước đó, trong Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã thống nhất chọn ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam.
Đây là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương. Qua đó nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh.
Bộ Tư pháp cũng đã công bố hồ sơ thẩm định dự án nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng.
Đáng chú ý, dự thảo nghị quyết đã dành một điều quy định về Ngày Văn hóa Việt Nam. Theo đó, ngày 24-11 hằng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam", người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.
Dự thảo cũng quy định trong Ngày Văn hóa Việt Nam, các thiết chế văn hóa, thể thao công lập miễn phí vé vào cửa phục vụ nhân dân.
