Bloomberg hôm 30/3 ước tính Iran đã phóng gần 1.200 tên lửa đạn đạo và 4.000 máy bay không người lái (UAV) tự sát dòng Shahed nhằm vào những nước vùng Vịnh kể từ khi xung đột bùng phát. Số liệu dựa trên thống kê do giới chức các nước này công bố, vốn được đánh giá là chưa đầy đủ.
Thông tin được công bố sau khi vùng Vịnh hứng chịu những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo dữ dội nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Chỉ trong ngày 28-29/3, lực lượng Iran đã tiến hành tới 40 lần phóng tên lửa đạn đạo, nhiều gấp đôi mức trung bình hàng ngày trong giai đoạn trước đó.
Giới chuyên gia đánh giá xung đột hiện tại đang bào mòn đáng kể nguồn lực của Mỹ, Israel và các đồng minh khu vực, trong đó tiêu hao nghiêm trọng nhất là tên lửa phòng không.
Chiến thuật đánh chặn tên lửa đạn đạo thường được Mỹ và đồng minh áp dụng là “bắn – bắn – quan sát”, tức là mỗi khẩu đội sẽ phóng hai đạn liên tiếp nhằm vào một mục tiêu và theo dõi kết quả. Nếu không hạ được mục tiêu, khẩu đội sẽ tiếp tục khai hỏa theo phương thức trên.
Chiến thuật này bảo đảm tỷ lệ hạ mục tiêu rất cao, nhưng tốc độ tiêu hao tên lửa cũng nhanh hơn nhiều so với phương thức “bắn – quan sát – bắn”.
“Điều này đồng nghĩa Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh đã khai hỏa ít nhất 2.400 quả đạn đánh chặn, thậm chí nhiều hơn, để đối phó tên lửa đạn đạo Iran trong hơn một tháng xung đột. Phần lớn trong số này là đạn PAC-3 và PAC-2 GEM-T của tổ hợp Patriot.”, cây bút Gerry Doyle của Bloomber cho hay.
Dữ liệu từ các Thỏa thuận Bán Vũ khí Quân sự Nước ngoài (FMS) được Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt, cũng như ước tính của 3 chuyên gia và một nguồn tin giấu tên am hiểu tình hình, cho thấy các nước vùng Vịnh sở hữu chưa đến 2.800 tên lửa Patriot trước khi xung đột bùng phát.
Tài liệu FMS chỉ cho thấy lượng tên lửa được khách hàng đề xuất mua hoặc Bộ Ngoại giao Mỹ duyệt bán, trong khi số vũ khí bàn giao trên thực tế có thể thấp hơn. Nỗ lực bù đắp tiêu hao tên lửa của các nước vùng Vịnh cũng được đánh giá là rất khó khăn, do nhu cầu cao và hạn chế về tốc độ chế tạo.
Nhà sản xuất Lockheed Martin hiện chế tạo được khoảng 650 tên lửa PAC-3 mỗi năm và đã ký thỏa thuận để tăng sản lượng lên 2.000 vào năm 2030. Tập đoàn này hàng năm cũng xuất xưởng khoảng 96 tên lửa cho Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) và đã ký hợp đồng để mở rộng công suất lên 400 quả mỗi năm.
“Nếu không có sự hỗ trợ tích cực của Mỹ, hầu hết quốc gia vùng Vịnh sẽ không còn gì để tự vệ”, Kelly Grieco, chuyên gia về chính sách quốc phòng tại Trung tâm Stimson có trụ sở tại Mỹ, cảnh báo.
Tuy nhiên, ngay cả quân đội Mỹ dường như cũng gặp khó trong quá trình lấp khoảng trống phòng thủ tại Trung Đông.
Washington Post ngày 25/3 dẫn ba nguồn tin tiết lộ Lầu Năm Góc đang cân nhắc điều chuyển đến Trung Đông một số tên lửa đánh chặn được đặt mua theo chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL) do NATO triển khai từ năm ngoái.
Hai quan chức giấu tên thêm rằng Lầu Năm Góc đã thông báo cho quốc hội Mỹ về ý định dùng khoảng 750 triệu USD từ quỹ PURL để bổ sung kho dự trữ của quân đội Mỹ, thay vì gửi thêm vũ khí cho Ukraine.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định chủ trương “đảm bảo lực lượng Mỹ cùng các đồng minh, đối tác có những gì cần thiết để chiến đấu và chiến thắng”, nhưng từ chối bình luận chi tiết về thông tin.
“Tốc độ tiêu hao vũ khí tiên tiến nhanh chóng cho thấy Mỹ tin rằng sẽ không nổ ra xung đột với đối thủ ngang tầm trong tương lai gần hoặc có thể nhanh chóng đánh bại Iran. Đây là điều rất thú vị về mặt chiến lược, thể hiện chính quyền Tổng thống Trump coi Iran là vấn đề quan trọng nhất và sẵn sàng đánh cược tất cả để giành chiến thắng”, Peter Layton, cựu sĩ quan không quân Australia đang làm việc tại Viện Nghiên cứu châu Á Griffith, cho biết.
“Trong ngắn hạn, chiến dịch nhằm vào Iran là thành công về mặt quân sự và chiến thuật đối với Mỹ. Tuy nhiên, tốc độ tiêu hao tên lửa Patriot cùng các vũ khí đánh chặn khác, kết hợp với sản lượng không đủ bù đắp, sẽ tạo ra điểm yếu về mặt chiến lược trong trung hạn”, Claudia Major, chuyên gia thuộc Quỹ German Marshall tại Mỹ, nêu quan điểm.
Kho dự trữ tên lửa phòng không của Israel cũng bị đặt dấu hỏi khi xung đột đã bước sang tháng thứ hai.
Trang tin Semafor hồi giữa tháng 3 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nhận định kho vũ khí đánh chặn tên lửa đạn đạo của Israel “đang thấp đến mức nguy hiểm”, vào thời điểm chiến sự mới chỉ diễn ra được hai tuần. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó tuyên bố “không thiếu tên lửa phòng không” để đối phó các cuộc tấn công của Iran và nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon.
Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) hôm 24/3 công bố báo cáo ước tính Israel, Mỹ và đồng minh đã dùng 11.294 quả đạn các loại với tổng trị giá 26 tỷ USD trong 16 ngày đầu xung đột. “Đặc biệt, kho tên lửa chính xác và đạn đánh chặn tầm xa đang cạn kiệt”, RUSI nhận định.
Thời gian chế tạo kéo dài và chi phí cao của tên lửa hiện đại như Arrow càng khiến nguy cơ cạn vũ khí đánh chặn trở nên nghiêm trọng. Mỗi tên lửa Arrow-2 có giá khoảng 1,5 triệu USD, con số này với mẫu Arrow-3 là hai triệu USD.
Israel không tiết lộ quy mô kho dự trữ tên lửa và tốc độ sản xuất, nhưng giới chuyên gia cho rằng nước này cần 2-3 năm để bù đắp lượng tên lửa đã tiêu hao trong những xung đột trước đây, chưa kể tới chiến sự hiện tại.
“Nút thắt cổ chai không phải là tiền bạc, mà là giới hạn của ngành công nghiệp. Không thể mở rộng quy mô dây chuyền như nhà máy sản xuất iPhone. Những loại tên lửa này chỉ dành cho mối đe dọa tồi tệ nhất và nguồn cung không bao giờ dồi dào”, trung tá Mỹ Jahara Matisek, đồng tác giả báo cáo của RUSI, cho biết.
Trong một bức thư gửi Đại sứ Ukraine Vasyl Bodnar, ông Kaminski liên kết quyết định của mình với "các hành động và tuyên bố của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, lại được tất cả các cựu tổng thống Ukraine và đại đa số giới chính trị Ukraine ủng hộ".
Ông Kaminski, thành viên của đảng Liên minh Dân chủ châu Âu (UPA) theo khuynh hướng tự do-bảo thủ, cho hay sẽ trả lại 2 huân chương do quan điểm của Ukraine về các vấn đề lịch sử. Ông đã được Kyiv trao tặng các huy chương này để ghi nhận đóng góp của ông trong nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine.
"Tôi đã nhận những huân chương này như một biểu hiện của các giá trị chung nhằm củng cố mối quan hệ giữa Ba Lan và Ukraine. Ngày nay, tôi không thể giữ lại, vì những quan chức cấp cao nhất của Ukraine và một phần đáng kể giới tinh hoa chính trị của nước này vẫn chưa thể lên án những kẻ gây ra vụ thảm sát Volyn và những vụ giết người hàng loạt đối với công dân Ba Lan", ông Kaminski viết trong thư.
Quyết định của ông Kaminski được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau khi Tổng thống Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo tên Quân Kháng chiến Ukraine (UPA), một tổ chức thời Thế chiến 2 mà Ba Lan lên án vì tiến hành vụ thảm sát Volyn, theo trang tin The Kyiv Independent.
Việc ông Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo tên UPA đã gây ra sự phản đối rộng rãi ở Ba Lan. Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki hôm 19.6 tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng đã được trao tặng cho ông Zelensky. Đây là huân chương nhà nước cao nhất của Ba Lan.
Đáp lại, một số quan chức Ukraine đương nhiệm và cựu quan chức, bao gồm cả các cựu tổng thống, đã trả lại các huân chương nhà nước do Ba Lan trao tặng.
Cuộc tranh cãi mới nhất đánh dấu một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất giữa hai nước láng giềng trong nhiều năm, bắt nguồn từ những quan điểm khác nhau về UPA.
Trong khi Ukraine nhấn mạnh di sản của UPA trong việc chống lại sự kiểm soát của Moscow, thì ở Ba Lan, nhóm này được xem là thủ phạm gây ra nhiều vụ thảm sát mà Warsaw cho là diệt chủng ở Volyn năm 1943-1945, khi khu vực này bị Đức Quốc xã chiếm đóng. Volyn hiện nay là miền tây Ukraine.
Kyiv cho rằng hàng ngàn người Ukraine đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công trả đũa. Vụ thảm sát Volyn vẫn là một trong những chương đau thương nhất trong lịch sử quan hệ Ba Lan - Ukraine, theo The Kyiv Independent.
"Tôi đau lòng cho Haaland! Cậu ấy hầu như không có cơ hội chạm bóng trong suốt trận đấu", một người hâm mộ viết trên Sina Weibo, nhắc tới ba đồng đội của tiền đạo người Na Uy ở Manchester City đều có mặt trong đội tuyển Anh và hiểu rõ lối chơi cũng như kỹ thuật của Haaland.
"Những người hiểu bạn nhất lại chính là những người làm bạn tổn thương nhất", người này kết luận.
Một chủ đề hashtag khác là "Haaland bị thay ra" cũng thịnh hành trên Sina Weibo với gần 9,8 triệu lượt xem, khi người hâm mộ Trung Quốc bày tỏ sự ủng hộ sau khi tiền đạo này rõ ràng gặp khó khăn vì kiệt sức và chấn thương đùi trên sân trong trận tứ kết với Anh hôm 11/7.
Haaland đã chơi một trận khó khăn. Một bàn thắng do anh kiến tạo bị trọng tài từ chối công nhận vì cho rằng Haaland đã phạm lỗi khi xô đẩy tiền vệ Anh Elliot Anderson trong vòng cấm.
Ngay trước khi hiệp phụ bắt đầu, Haaland phải ra sân, ngồi trên băng ghế dự bị nhìn bạn thân Jude Bellingham, tiền vệ đội tuyển Anh và là đồng đội cũ của Haaland tại Dortmund, tỏa sáng và ghi hai bàn thắng.
Một hashtag khác là "Haaland nói lời tạm biệt với World Cup" đã thu hút hơn 9,1 triệu lượt xem, với phần bình luận điểm lại 7 bàn thắng của anh tại World Cup năm nay.
"World Cup này thực sự khiến tôi yêu mến Ha Bao - một ngôi sao đẳng cấp, chân thành và có cá tính riêng. Na Uy đã làm nên lịch sử và tương lai của Ha Bao sẽ còn tươi sáng hơn nữa", một người bình luận trên Sina Weibo, nhắc đến biệt danh "Haaland bảo bối" mà người hâm mộ Trung Quốc đặt cho vận động viên cao 1,95 m.
Haaland đã thu hút hơn hai triệu người theo dõi trên Sina Weibo và khoảng 6,7 triệu người trên Douyin. Trên Xiaohongshu, các chủ đề liên quan đến anh đã thu hút gần 1,8 tỷ lượt xem.
Từ bản nhạc chế "Bài hát Haaland" cho đến những meme và ảnh động ghi lại pha bứt tốc đặc trưng của anh, ngôi sao bóng đá này đã trở thành một trong những cầu thủ được người hâm mộ Trung Quốc theo dõi nhiều nhất tại World Cup lần này, nhờ sự tương phản nổi bật giữa tài năng trên sân cỏ và khiếu hài hước ngoài sân cỏ.
Chỉ vài ngày trước khi World Cup khởi tranh, Haaland đã ra mắt tài khoản Douyin chính thức và gửi lời chào đến người hâm mộ Trung Quốc bằng tiếng Trung. Đồng thời, việc hợp tác với một thương hiệu đồ uống thảo dược Trung Quốc đã giúp anh xây dựng "mối quan hệ tâm lý gần gũi hơn" với khán giả địa phương, theo chuyên gia marketing Huang Xinrui.
"Đây không phải là một chiêu trò nhất thời mà là một bước đi chiến lược. Đối với thương hiệu, nó lấp đầy khoảng trống nhận diện thương hiệu ở thị trường nước ngoài thông qua một ngôi sao toàn cầu. Đối với Haaland, nó kiểm chứng giá trị thương mại của anh tại Trung Quốc", Huang nhận xét.
Cùng với sự nổi lên của Haaland tại thị trường Trung Quốc là sự tương tác mật thiết giữa anh và cộng đồng mạng Trung Quốc.
Haaland không chỉ bày tỏ yêu thích với biệt danh tiếng Trung "Ha Bao" mà còn hỏi người hâm mộ Trung Quốc về lời khuyên du lịch và những trải nghiệm không thể bỏ lỡ ở Trung Quốc.
Anh gây sốt với một video do chính mình đăng, trong đó Haaland dường như đang "nuốt chửng" đường ray tàu điện Trùng Khánh khi nó chạy xuyên qua một tòa nhà dân cư. Sau chiến thắng lịch sử của Na Uy trước Brazil, anh đã đăng 5 bài liên tiếp bằng tiếng Trung để ăn mừng và tương tác với người hâm mộ.
"Một ngôi sao bóng đá như thế này khiến tôi cảm thấy anh ấy thực sự đáng để theo dõi. Anh ấy thực sự muốn tương tác với người hâm mộ Trung Quốc", Yao Hongchen, người hâm mộ lâu năm của Haaland, nói.
Đối với Eileen, giáo viên tiểu học ngoài 20 tuổi đến từ Quảng Tây, sức hút của Haaland đến từ nhiều góc cạnh.
"Lần đầu tiên tôi nhìn thấy anh ấy, tôi nghĩ anh ấy hài hước và hơi ngốc nghếch", cô nói, nhớ lại nhiều khoảnh khắc hài hước mà cô đã thấy trên mạng. "Nhưng càng tìm hiểu về anh ấy, tôi càng nhận ra anh ấy còn hơn cả meme; anh ấy là một người thực sự dễ mến".
Dù Haaland và đội tuyển Na Uy dừng chân ở tứ kết, Eileen và nhiều người hâm mộ Trung Quốc khác vẫn dõi theo từng động thái của anh.
"Haaland thật phi thường. Anh ấy đã viết nên một chương mới trong lịch sử đội tuyển quốc gia", cô nói. "Thắng hay thua cũng không thay đổi việc tôi yêu thích và ủng hộ anh ấy".
