Theo Hãng tin AP, ngày 31-3, Ngân hàng Trung ương Cuba thông báo sẽ phát hành hai mệnh giá tiền giấy mới là 2.000 và 5.000 peso Cuba (CUP), tương đương khoảng 4 USD và 10 USD, bắt đầu lưu hành từ ngày 1-4.
Ngân hàng cho biết việc ra mắt các tờ tiền này nhằm hỗ trợ giao dịch tiền mặt, đáp ứng nhu cầu thực tế của nền kinh tế đòi hỏi lượng tiền mặt lớn, đồng thời giảm chi phí vận hành và logistics, nâng cao hiệu quả trong bối cảnh lạm phát hiện nay.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên tiền giấy Cuba in hình phụ nữ. Tờ 2.000 peso mang tông tím và hồng, in chân dung Mariana Grajales – một người phụ nữ yêu nước, đồng thời là Mẹ anh hùng dân tộc.
Trong khi đó, tờ 5.000 peso có tông xanh, khắc họa Celia Sánchez – một nữ chiến binh du kích kiên cường và là cộng sự thân cận của cố Tổng thống Fidel Castro.
Theo AP, lạm phát hằng năm của Cuba kết thúc năm ngoái ở mức 14%, thấp hơn nhiều so với đỉnh 77% từng ghi nhận năm 2021.
Hiện Cuba vẫn đang đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng, hậu quả từ đại dịch COVID-19, các cải cách tài chính năm 2021 làm lạm phát tăng vọt, cùng với các biện pháp trừng phạt gia tăng từ Mỹ.
Nguồn: https://tuoitre.vn/cuba-phat-hanh-tien-giay-menh-gia-moi-20260401111426693.htm
Thế Giới
Tin tức thế giới 29-5: Mỹ phong tỏa dầu Iran cứng rắn hơn; Canada dịu giọng với Mỹ
Ngày 28-5 (giờ Mỹ), Bộ Tài chính Mỹ thông báo Washington đã áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm vào hoạt động buôn bán dầu mỏ của quân đội Iran, ngay cả khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận sơ bộ về việc gia hạn lệnh ngừng bắn.
“Chúng tôi sẽ không cho phép Chính phủ Iran tăng doanh thu dầu mỏ nhằm mục đích tái thiết lực lượng vũ trang và năng lực quân sự của nước này”, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nêu trong thông cáo.
Theo đó, danh sách trừng phạt của Washington bao gồm 8 tàu có liên quan đến việc vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran ra thị trường toàn cầu đã bị đưa vào danh sách trừng phạt.
Trong đó có tàu chở dầu Flora mang cờ đảo Marshall, tàu chở dầu thô Hauncayo mang cờ Comoros và tàu chở dầu Ill Gap mang cờ Panama.
Ông Bessent cho hay việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran “không nằm trong chương trình nghị sự cho đến khi Mỹ nhận thấy eo biển Hormuz được mở trở lại và phía Iran đồng ý bàn giao uranium làm giàu cao”.
Ngày 28-5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo đã ra lệnh cho quân đội nước này kiểm soát 70% Dải Gaza, bất chấp các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn mong manh có hiệu lực vào tháng 10 năm ngoái.
“Chúng tôi đang gây sức ép lên Hamas. Hiện chúng tôi kiểm soát 60% lãnh thổ ở dải đất này. Chỉ đạo của tôi là tiến tới 70%. Hãy bắt đầu từ con số đó”, nhà lãnh đạo Israel phát biểu.
Ông Netanyahu mô tả các vùng lãnh thổ mà Israel đã kiểm soát ở Gaza, Syria và Lebanon là "vùng đệm" có thể ngăn chặn những đợt tấn công tiềm tàng của các nhóm vũ trang, kể từ sau vụ tấn công vào tháng 10-2023, theo Hãng tin Reuters.
Chỉ thị của Thủ tướng Netanyahu được đưa ra trong bối cảnh Israel đang leo thang các cuộc tấn công ở Gaza và tuyên bố nhằm vào các thủ lĩnh cấp cao của Hamas có liên quan đến cuộc tấn công năm 2023.
Ngày 28-5, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã cảnh báo về sự leo thang nguy hiểm trong cuộc chiến Ukraine, đồng thời kêu gọi Nga và Ukraine quay trở lại bàn đàm phán.
“Chiều hướng của cuộc chiến, cùng với sự leo thang và cường độ ngày càng tăng mà chúng ta đang chứng kiến, đang có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát.
Vòng xoáy chết chóc phải dừng lại. Điều cần thiết lúc này là giảm leo thang, ngay lập tức và bền vững”, ông Antonio Guterres phát biểu tại Hội đồng Bảo an.
Cũng tại phiên họp của Liên hợp quốc, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Turk đã kêu gọi các bên tham chiến kiềm chế và nối lại các cuộc đàm phán để chấm dứt chiến tranh, theo Hãng tin AFP.
“Luật nhân đạo quốc tế yêu cầu các bên tham chiến thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa khả thi để tránh gây hại cho dân thường. Đây không chỉ là những gợi ý hay khuyến nghị, mà là nghĩa vụ ràng buộc kèm theo trách nhiệm pháp lý đối với những bên liên quan”, ông Turk nhấn mạnh.
Ngày 28-5, Thủ tướng Canada Mark Carney đã nhấn mạnh tầm quan trọng của nước này đối với nền kinh tế Mỹ, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác trong bối cảnh các cuộc đàm phán về việc sửa đổi Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ đang gặp trở ngại.
“Canada mạnh sẽ giúp đạt được mục tiêu ‘Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại’... Dù Canada và Mỹ đã có những bất đồng qua các thế kỷ, nhưng chúng tôi luôn tìm ra cách giải quyết và cuối cùng sẽ vượt qua được, bởi vì chúng tôi chia sẻ các giá trị và lợi ích chung sâu sắc”, nhà lãnh đạo Canada phát biểu tại New York.
Thủ tướng Mark Carney nhấn mạnh Canada là “khách hàng lớn nhất của Mỹ”, với lượng hàng hóa mua từ xứ sở cờ hoa nhiều hơn cả Trung Quốc, Nhật Bản và Đức cộng lại.
“Trong thời điểm khủng hoảng năng lượng toàn cầu, Canada cung cấp cho Mỹ nguồn năng lượng đáng tin cậy và các khoáng sản quan trọng giúp thúc đẩy tăng trưởng của nước Mỹ”, ông Carney nói thêm, đồng thời nhấn mạnh “pháo đài Bắc Mỹ là vì lợi ích của tất cả mọi người”.
Ngày 28-5, hai nhóm vũ trang đối địch đang tranh giành quyền kiểm soát một khu vực sản xuất và vận chuyển cocaine chiến lược ở Colombia đã xung đột với nhau, khiến ít nhất 52 người thiệt mạng.
Bộ trưởng Quốc phòng Colombia Pedro Sanchez xác nhận trên mạng xã hội rằng đã có giao tranh xảy ra tại khu vực này. Hiện cơ quan chức năng đã triển khai quân đội để bảo vệ thường dân.
Các cuộc đụng độ bạo lực nhất liên tục xảy ra trong nhiều tháng gần đây ngay trước cuộc bầu cử tổng thống dự kiến diễn ra tại nước này vào ngày 31-5.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Theo Hãng tin Reuters, ngày 13-4 (giờ địa phương), ông Peter Magyar, lãnh đạo Đảng Tisza vừa giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hungary, tuyên bố cam kết "khôi phục các chuẩn mực dân chủ" và khai thông nguồn tài trợ đang bị đóng băng từ Liên minh châu Âu (EU).
Trước đó hôm 12-4, Đảng Tisza đã giành được 2/3 số ghế Quốc hội trong cuộc bầu cử quốc gia cùng ngày.
Với tỉ lệ áp đảo này, chính phủ mới sẽ có toàn quyền hành động để theo đuổi các chương trình nghị sự của mình.
Tại cuộc họp báo ngày 13-4, ông Magyar bày tỏ hy vọng EU sẽ sớm có quyết định tháo gỡ nguồn tiền trên, vốn đang chịu sức ép thời hạn gắt gao. Ông cho biết sẽ trao đổi với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngay trong ngày.
Trong nhiệm kỳ kéo dài 16 năm, ông Viktor Orban, Thủ tướng Hungary đương nhiệm và là người vừa thất bại trước ông Magyar trong cuộc bầu cử, thường xuyên có bất đồng quan điểm với Brussels về các vấn đề pháp quyền và quyền con người. Hệ quả là nhiều tỉ euro tài trợ dành cho Hungary đã bị EU đóng băng.
Ông Magyar tuyên bố: "Tôi hy vọng chúng tôi có thể chuẩn bị một thỏa thuận", đồng thời cam kết chính phủ mới sẽ nhanh chóng triển khai "các biện pháp chống tham nhũng, khôi phục tính độc lập của tư pháp và bảo đảm tự do báo chí".
"Chúng tôi sẽ làm mọi thứ để khôi phục nền pháp quyền, nền dân chủ đa nguyên và hệ thống kiểm soát quyền lực", ông tuyên bố.
Đáng chú ý, ông Magyar cho biết sẽ sửa đổi hiến pháp để giới hạn nhiệm kỳ thủ tướng tối đa là hai. Theo ông, quy định này sẽ áp dụng cả với ông Orban, đồng nghĩa chính trị gia lão làng này sẽ không còn cơ hội quay lại ghế lãnh đạo Hungary.
Kết quả bầu cử Hungary phần nào mang lại sự nhẹ nhõm cho Ukraine. Trong nhiều năm qua, ông Orban duy trì quan hệ ấm áp với Nga và là rào cản lớn nhất trong nội bộ EU đối với việc hỗ trợ Kiev. Đặc biệt, ông đang chặn khoản vay trị giá 90 tỉ euro (khoảng 105 tỉ USD) mà khối này dành cho Ukraine.
Trong chiến dịch tranh cử, ông Orban liên tục dùng cuộc chiến tại nước láng giềng làm vũ khí chính trị, lập luận rằng nếu ông Magyar thắng cử, Hungary sẽ bị kéo vào vòng xoáy xung đột và ngân sách lẽ ra dành cho các gia đình Hungary sẽ bị chuyển sang vũ trang cho Kiev.
Dù không chia sẻ thái độ thù địch công khai của ông Orban đối với Ukraine, ông Magyar cũng không hoàn toàn đồng tình với việc Kiev gia nhập EU theo lộ trình ưu tiên. Theo ông, cách Ukraine đối xử với cộng đồng thiểu số gốc Hungary ở miền tây nước này sẽ là yếu tố then chốt để hai bên hàn gắn quan hệ.
"Chúng tôi sẽ nỗ lực xây dựng liên minh với tất cả các nước láng giềng. Nhưng riêng với Ukraine, điều kiện tiên quyết sẽ là giải quyết thỏa đáng các quyền của cộng đồng thiểu số Hungary - bao gồm quyền ngôn ngữ và quyền văn hóa", ông Magyar nhấn mạnh.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
Ông Trump nói Mỹ và Nigeria phối hợp tiêu diệt phó chỉ huy tối cao của IS
Hãng AFP ngày 16.5 đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Nigeria Bola Tinubu đều cho hay nhân vật lãnh đạo số hai của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) vừa bị tiêu diệt tại Nigeria trong chiến dịch phối hợp giữa lực lượng hai nước.
Theo Tổng thống Trump và quân đội Nigeria, ông Abu-Bilal al-Minuki, người bị Mỹ cấm vận từ năm 2023, là phó chỉ huy tối cao của IS trên toàn thế giới.
"Tối nay, theo chỉ thị của tôi, lực lượng Mỹ dũng cảm và Lực lượng Vũ trang Nigeria đã thực hiện một cách hoàn hảo một nhiệm vụ được lên kế hoạch tỉ mỉ và rất phức tạp nhằm loại bỏ tên khủng bố hoạt động mạnh nhất thế giới khỏi chiến trường", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Lực lượng quốc phòng Nigeria cho biết al-Minuki là "một thủ lĩnh cấp cao của IS và là một trong những tên khủng bố hoạt động mạnh nhất thế giới".
Theo đó, đây là "nhân vật có tầm ảnh hưởng về hoạt động và chiến lược, đã hướng dẫn các tổ chức IS bên ngoài Nigeria về các vấn đề liên quan đến hoạt động truyền thông, chiến tranh kinh tế và việc phát triển cũng như sản xuất vũ khí, chất nổ và máy bay không người lái".
"Lực lượng vũ trang Nigeria kiên quyết của chúng ta, phối hợp chặt chẽ với Lực lượng vũ trang Mỹ, đã tiến hành một chiến dịch chung táo bạo, giáng một đòn nặng nề vào hàng ngũ của IS", Tổng thống Nigeria Bola Tinubu cho biết.
Trong thông cáo, Tổng thống Tinubu cho biết al-Minuki, còn được gọi là Abu-Mainok, đã bị giết "cùng với một số thuộc hạ trong một cuộc tấn công vào khu nhà của ông ta ở lưu vực hồ Chad", một khu vực bất ổn trải dài giữa Nigeria, Niger, Chad và Cameroon.
Theo quân đội Nigeria, chiến dịch này là "một cuộc tấn công đường bộ và đường không chính xác, được lên kế hoạch tỉ mỉ và vô cùng phức tạp", được thực hiện vào ngày 16.5, từ nửa đêm đến 4 giờ (giờ địa phương).
Người phát ngôn quân đội Nigeria Sani Uba cho biết chiến dịch này được tiến hành sau khi nhận được thông tin tình báo cho rằng al-Minuki và nhóm của hắn đã thiết lập một "căn cứ bí mật và kiên cố" tại một ngôi làng hẻo lánh ở bang Borno, phía đông bắc Nigeria, tâm điểm của cuộc nổi dậy vũ trang kéo dài 17 năm.
Tin Gốc: Thanh Niên