Hơn 4 năm sau vụ chiếc máy bay Boeing 737-800 lao xuống từ độ cao gần 9.000 m, đâm vào ngọn núi ở thành phố Ngô Châu (miền nam Trung Quốc) khiến toàn bộ 132 người trên máy bay thiệt mạng (ngày 21.3.2022), dữ liệu mới công bố cho thấy dường như có người trong buồng lái đã cố tình tắt nguồn cung cấp nhiên liệu, CNN đưa tin ngày 4.5.
Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) đã công bố phân tích “bản ghi dữ liệu chuyến bay” (FDR), được coi là 1 trong 2 “hộp đen” của chiếc phi cơ, và phát hiện dường như công tắc nhiên liệu của cả 2 động cơ đã bị tắt cùng lúc trước khi chiếc Boeing 737 rơi. NTSB được tham gia vào quá trình phân tích hộp đen do Boeing là hãng sản xuất máy bay từ Mỹ.
“Phát hiện cho thấy trong lúc máy bay đang ở độ cao khoảng 8.800 m, công tắc nhiên liệu của cả 2 động cơ đã bị gạt từ vị trí hoạt động sang vị trí ngắt. Tốc độ động cơ giảm xuống sau khi công tắc nhiên liệu bị thay đổi”, báo cáo của NTSB có đoạn.
Công tắc nhiên liệu trên các máy bay thương mại là hệ thống điều khiển vật lý dùng để điều chỉnh dòng nhiên liệu vào động cơ. Trên dòng 737, phi công phải kéo công tắc thủ công để gạt từ chế độ “hoạt động” sang “ngắt” động cơ.
Ông David Soucie, nhà phân tích an toàn hàng không của CNN, nhận định: “Dữ liệu này cho thấy rõ ràng các công tắc nhiên liệu đã được chuyển sang vị trí tắt bằng thao tác thủ công ngay trước khi máy bay rơi”.
“Không có dấu hiệu nào cho thấy các công tắc được bật trở lại. Điều đó chứng tỏ không có nỗ lực nào nhằm khởi động lại động cơ. Nếu công tắc bị tắt do nhầm lẫn, các phi công hẳn đã cố gắng bật lại chúng”, ông nói thêm.
Thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay (FDR) đã ngừng hoạt động khi các máy phát điện của máy bay mất nguồn ở độ cao, trong khi “thiết bị ghi âm buồng lái” (CVR), “hộp đen” còn lại của máy bay, vẫn hoạt động tiếp nhờ pin dự phòng. NTSB cho biết họ không nhận được bản ghi âm nào.
China Eastern Airlines và Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) chưa bình luận về báo cáo mới nhất từ NTSB.
Trước đây, CAAC từng bác bỏ thông tin cho rằng vụ rơi máy bay là có chủ ý.
Lần gần nhất CAAC cập nhật về cuộc điều tra là vào năm 2024. Khi đó, cơ quan này nhắc lại các kết luận trước đó rằng không phát hiện vấn đề nào liên quan đến máy bay, phi hành đoàn hoặc điều kiện thời tiết.
Chiếc Boeing 737 đang trên lộ trình bay nội địa Trung Quốc, từ thành phố Côn Minh đến thành phố Quảng Châu vào ngày 21.3.2022 thì mất liên lạc với trạm kiểm soát không lưu và rơi xuống vùng núi ở thành phố Ngô Châu. Trên máy bay lúc đó có 123 hành khách và 9 thành viên phi hành đoàn.
Trích dẫn 2 quan chức Israel và 1 quan chức Mỹ, trang Axios cho biết Israel đã gửi hệ thống phòng không Vòm sắt cùng nhân sự đến UAE "ngay từ đầu cuộc chiến" giữa Mỹ - Israel và Iran.
Các quan chức Israel nói trên cho biết Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã ra lệnh cho Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) gửi một hệ thống Vòm sắt với các tên lửa đánh chặn cùng hàng chục binh sĩ đến UAE sau khi điện đàm với Tổng thống Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nayhan.
Đây là lần đầu tiên hệ thống Vòm sắt được sử dụng tại một quốc gia ngoài Israel hoặc Mỹ.
Bộ Quốc phòng Israel và Bộ Ngoại giao UAE không trả lời yêu cầu bình luận về thông tin trên.
Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch nhằm vào Iran ngày 28-2, Tehran đã đánh trả vào các mục tiêu thân Mỹ tại Trung Đông. UAE trở thành nơi hứng chịu của tên lửa và máy bay không người lái (drone).
Theo Bộ Quốc phòng UAE, Iran đã bắn khoảng 550 tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình cùng hơn 2.200 drone vào nước này. Mặc dù hầu hết bị đánh chặn, một số đã vượt qua mạng lưới phòng không, đánh trúng các mục tiêu quân sự và dân sự.
UAE đã tăng cường quan hệ quân sự với Israel kể từ Hiệp định Abraham - một loạt các thỏa thuận chung giữa Israel và một số quốc gia Ả Rập do Mỹ làm trung gian hồi năm 2020.
Theo tờ Wall Street Journal, các trang web theo dõi chuyến bay cho thấy các máy bay vận tải quân sự đã di chuyển qua lại giữa căn cứ Nevatim của Israel và UAE trong suốt cuộc xung đột.
Bà Liselotte Odgaard, chuyên gia tại Viện Hudson ở thủ đô Washington (Mỹ), nhận định động thái triển khai hệ thống Vòm sắt ở UAE là một "bước ngoặt" trong liên kết an ninh ở Trung Đông, báo hiệu phòng không đang trở thành mối quan tâm chung trong khu vực.
Sáng 4-6 (theo giờ Việt Nam), báo Wall Street Journal tường thuật: Các quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump đã nói riêng với các trợ lý rằng ông sẽ xem xét chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn với Iran nếu Tehran khiến binh sĩ Mỹ thiệt mạng.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định việc tạm ngừng các cuộc không kích kéo dài nhiều tuần qua vẫn đang được duy trì, bất chấp lực lượng hai bên nổ súng qua lại gần đây.
Theo tờ báo của Mỹ, sự do dự của ông Trump trong việc tái khởi động chiến dịch tấn công cho thấy ông có thể sẵn sàng chịu đựng các vụ leo thang nhỏ trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, nhằm tránh một cuộc xung đột trên diện rộng ở Trung Đông.
Hãng tin Reuters cho biết hiện họ chưa thể xác minh ngay lập tức thông tin trên Wall Street Journal.
Trong cuộc phỏng vấn trên kênh CNBC ngày 3-6, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng việc tái khởi động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran sẽ phụ thuộc vào quyết định của Tổng thống Trump.
"Iran chắc chắn hiểu rõ những gì ông Trump đã nói, rằng nếu cần thiết (chúng tôi) sẽ quay lại hành động quân sự toàn diện. Đó là quyết định của Tổng thống Trump. Israel hiện sẵn sàng và các lực lượng Mỹ cũng sẵn sàng" - ông Netanyahu nói.
Theo Hãng tin AFP, đến nay chính quyền ông Trump vẫn khẳng định cuộc chiến với Iran trên thực tế đã kết thúc. Tuy nhiên, giao tranh giữa lực lượng hai bên vẫn tiếp diễn và có ít dấu hiệu cho thấy tiến triển thực sự trong các cuộc đàm phán hòa bình.
"Chúng tôi không còn tiến hành các đợt tấn công liên tục bên trong lãnh thổ Iran nhằm làm suy yếu quân đội của họ nữa, bởi Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) đã kết thúc" - Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ ngày 3-6, đồng thời khẳng định Mỹ đã giành chiến thắng.
Ông giải thích: "Chúng tôi định nghĩa chiến thắng là phá hủy nền tảng công nghiệp quốc phòng của họ, làm suy giảm đáng kể số lượng bệ phóng tên lửa mà họ sở hữu, cũng như làm suy giảm đáng kể kho dự trữ máy bay không người lái của họ.
Chúng tôi đã đạt được tất cả những mục tiêu đó, bên cạnh việc phá hủy những gì còn lại của lực lượng không quân và xóa sổ toàn bộ hải quân chính quy của họ".
Ngày 12/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải một bản đồ trên mạng xã hội Truth Social, trong đó lồng ghép Venezuela với cờ Mỹ và dòng chữ “bang thứ 51”.
Trước đó, Tổng thống Trump ngày 11/5 nói với Fox News rằng ông đang “nghiêm túc cân nhắc việc biến Venezuela thành bang thứ 51 của Mỹ”.
Đáp lại tuyên bố của Tổng thống Trump, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez khẳng định Venezuela không có kế hoạch trở thành bang thứ 51 của Mỹ.
“Khả năng đó sẽ không bao giờ được xem xét. Nếu có một điều mà người Venezuela luôn gìn giữ, đó là tình yêu dành cho tiến trình giành độc lập, cùng sự tôn kính dành cho những anh hùng của nền độc lập này”, Tổng thống lâm thời Venezuela nhấn mạnh.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền, độc lập và lịch sử của mình”, bà Rodríguez nói. Bà nói thêm rằng Venezuela “không phải là thuộc địa, mà là một quốc gia tự do”.
Bà Rodriguez xác nhận các quan chức Venezuela và Mỹ đã liên lạc và đang nỗ lực “hợp tác và duy trì sự hiểu biết lẫn nhau”.
Khi được hỏi về triển vọng Venezuela trở thành một bang của Mỹ, Tổng thống lâm thời Rodriguez khẳng định chính phủ của bà đang làm việc với “chương trình hợp tác ngoại giao” với Mỹ.
Bà Rodriguez làm phó tổng thống từ năm 2018 và đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống lâm thời hôm 5/1, tạm thời điều hành Venezuela sau khi Mỹ bắt giữ vợ chồng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại thủ đô Caracas trong chiến dịch đột kích bất ngờ.
Bà Rodriguez đã giám sát quá trình tan băng trong quan hệ Washington - Caracas kể từ khi lên nắm quyền, thông qua các cải cách mở cửa trở lại ngành khai thác mỏ và dầu khí của Venezuela cho các công ty nước ngoài, đặc biệt là từ Mỹ.
Phe đối lập Venezuela đã yêu cầu tổ chức bầu cử, trong khi bà Rodriguez nói rằng quá trình này sẽ diễn ra “vào một thời điểm nào đó”.
Kể từ khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Maduro vào ngày 3/1, ông Trump nhiều lần đưa ra tuyên bố về việc kiểm soát quốc gia giàu dầu mỏ này.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào tháng 3, nhà lãnh đạo Mỹ từng viết: “Những điều tốt đẹp đang xảy ra với Venezuela gần đây! Tôi tự hỏi điều kỳ diệu này là gì? Trở thành bang thứ 51, có ai muốn điều đó không?”.
Sau chiến dịch tập kích bắt giữ Tổng thống Maduro, Nhà Trắng đã tái khởi động quan hệ với Venezuela.
Một loạt quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Trump đã tới Venezuela, bao gồm Giám đốc CIA John Ratcliffe. Một chuyến bay thương mại của Mỹ đã hạ cánh xuống quốc gia Nam Mỹ này lần đầu tiên sau hơn 7 năm. Đại sứ quán Mỹ tại Venezuela gần đây cũng đã mở cửa trở lại.
Giới doanh nghiệp cho biết đây là sự khởi đầu của một kỷ nguyên hợp tác thương mại mới giữa Mỹ và Venezuela, quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được xác minh lớn nhất thế giới.
