Phút 31, Ayase Ueda ghi một bàn thắng để đời giúp Nhật Bản bứt phá trước Tunisia, khi anh mạnh dạn đột phá rồi sút xa thành bàn, nâng tỉ số lên 2-0 cho đội nhà, trong trận đấu diễn ra trưa 21-6.
Khoảnh khắc đó, Ueda đã đưa ra một lựa chọn rất... khác người Nhật. Trước mặt anh là Tanaka di chuyển khá thoáng vào trung lộ, và ở biên phải như thường lệ là Ritsu Doan chờ đợi đường chồng biên.
Nhưng Ueda không chuyền, và anh dường như đã không có dự định chuyền bóng ngay từ đầu.
Tiền đạo 27 tuổi đang khoác áo Feyenoord rê bóng chếch ra góc rìa của vòng cấm địa, với cự ly khoảng 20m đến khung thành, rồi quyết định tung cú sút hiểm hóc về góc xa.
Một quyết định xử lý táo bạo, đi ngược lại những gì chúng ta vẫn thường biết về bóng đá Nhật Bản nhiều thập niên qua. Đó là tinh thần đồng đội, kỷ luật, sự tuân thủ chiến thuật...
Pha dứt điểm lạnh lùng của Ueda khiến tôi nhớ đến cuộc trò chuyện với HLV kỳ cựu người Pháp Philippe Troussier nhiều năm trước, khi ông còn giữ vai trò Giám đốc của Học viện bóng đá PVF (Việt Nam).
"Người Nhật Bản chuyện gì cũng tốt, thú thật là tôi không có quá nhiều việc phải làm khi đưa họ dự World Cup 2002 đâu. Tất cả những chỉ thị của tôi đều được họ hệ thống hóa một cách vô cùng nghiêm túc.
Nhưng khi họ làm quá tốt rồi, tôi bắt đầu... bực mình và nghĩ bụng - điều gì đang xảy ra thế này. Bọn họ ai cũng nghe lời răm rắp cả, đôi khi, điều đó khiến tôi không cảm thấy thoải mái", ông Troussier kể.
"Anh có hiểu không? Chúng ta sắm vai thầy giáo, bước vào lớp học và toàn bộ đều là học sinh ngoan, nghe lời giáo viên răm rắp. Đó chưa hẳn là một lớp học hoàn hảo", ông Troussier ẩn dụ.
Chiến lược gia người Pháp kể rằng sau đó ông cố gắng "xúi" các cầu thủ của mình chơi cá nhân hơn, giàu tính đột phá hơn, nhưng hiệu quả không thực sự cao.
"Sau đó tôi nói họ cố gắng sút nhiều lên, đừng cứ luôn chuyền bóng như thế. Họ làm theo, nhưng đó là cách làm miễn cưỡng.
Tôi hiểu, cá tính là cái mà chúng ta không thể áp đặt được. Nhật Bản là đất nước với những con người tuyệt vời, những cầu thủ giàu kỷ luật và quyết tâm. Nhưng để bùng nổ đến cấp độ đỉnh cao, họ cần thêm một chút thay đổi, để có nhiều cá tính trên sân bóng.
Đó không phải là câu chuyện tôi có thể làm được trong một sớm một chiều. Trách nhiệm của tôi khi ấy đến đó thôi", ông Troussier chia sẻ một phần lý do ông quyết định rời đội Nhật ngay sau World Cup 2002.
Xuyên suốt 4 thập niên hành nghề HLV, ông Troussier có thể thành công, thất bại, được tán dương, hay bị chỉ trích ở từng thời điểm khác nhau. Nhưng nguồn kiến thức dồi dào với thế giới bóng đá của "phù thủy trắng" là điều không ai có thể phủ nhận.
Những lời khuyên ông Troussier để lại đất nước mặt trời mọc, đã được các lãnh đạo Liên đoàn Bóng đá Nhật Bản (JFA) tiếp thu và không ngừng cải thiện.
Không lâu sau khi chia tay ông Troussier, JFA tổ chức các hội nghị và công bố kế hoạch "vô địch World Cup vào năm 2050".
Kế hoạch này ít được chú ý hơn dự án hàng chục tỉ USD ồn ào của Trung Quốc, nhưng lại thực sự là một kế hoạch đang thay đổi làng bóng đá.
Trước thềm World Cup 2026, người Nhật bắt đầu khiến làng túc cầu ngạc nhiên khi nói quá nhiều về "mục tiêu vô địch", từ truyền thông cho đến cả HLV Moriyasu.
Điều đó không giống với những gì chúng ta biết về người Nhật Bản vài thập niên trở lại đây, vốn khiêm tốn và không ồn ào về các dự án của mình.
Nhưng những kết quả vô cùng khả quan trong giai đoạn đầu World Cup cho thấy người Nhật không nói chơi.
Họ hòa Hà Lan, và đè bẹp Tunisia như một điều hiển nhiên, cho thấy thực lực mạnh mẽ chứ không còn là những trận đấu khổ chiến bằng "sức mạnh tình bạn".
Những chiến tích vĩ đại được xây dựng nên từ những thay đổi chi tiết. Phong thái tự tin là một trong những thay đổi như vậy.
Sự tự tin đó, thể hiện qua cách Ueda dứt khoát sút xa vào lưới thủ thành Dahmen, mà không hề ái ngại đến trách nhiệm chuyền bóng cho đồng đội.
Trước Hà Lan, Nakamura cũng ghi một bàn bằng sút xa. Cú sút đầy hiểm hóc với cự ly tương tự khiến Verbruggen, một thủ thành được đánh giá vào hàng giỏi của châu Âu phải bó tay.
Người Nhật Bản giỏi tư duy, kỷ luật tốt, bền bỉ, gan lì... là điều ai cũng rõ. Nhưng một Nhật Bản với phong thái tự tin và đầy cá tính thế này - thực sự là món ăn tinh thần tuyệt vời cho fan bóng đá tại World Cup 2026.
Tất nhiên, thầy trò ông Moriyasu vẫn thể hiện đầy đủ các phẩm chất của dân tộc xứ mặt trời mọc, nhưng họ không còn quá sách vở đến cứng nhắc, quá khiêm tốn đến rụt rè... như lời ông Troussier từng cảnh tỉnh nữa.
Hãy thưởng thức thứ bóng đá đẹp đẽ của người Nhật Bản, và ghi nhớ hành trình học hỏi của họ, từ những lời khuyên tưởng chừng nhỏ nhặt nhất của vị "phù thủy trắng" người Pháp.
Kiến thức từ người phương Tây không bao giờ là thừa thãi, nhưng để tiếp thu điều đó, người Nhật cũng cần 2 thập niên để thay đổi theo hướng tích cực.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
