“Tổng thống chế độ mới của Iran, người ít cực đoan hơn và thông minh hơn nhiều những người tiền nhiệm, vừa đề nghị Mỹ ngừng bắn! Chúng tôi sẽ xem xét điều đó khi eo biển Hormuz được mở cửa, tự do và thông thoáng”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/4.
Ông Trump không nói rõ “tổng thống chế độ mới của Iran” là ai, hay người này có phải là Tổng thống đương nhiệm Masoud Pezeshkian hay không. Tại Iran, Tổng thống Pezeshkian không phải là người quyền lực nhất và nhiều khả năng không thể đưa ra quyết định cuối cùng về việc có xin ngừng bắn với Mỹ hay không. Quyền lực này thuộc về Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Ông Trump cũng đe dọa thêm rằng trước khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, Mỹ vẫn sẽ tấn công Iran tới lúc nước này “biến mất hoàn toàn hoặc trở về thời kỳ đồ đá”.
Hiện Iran chưa lên tiếng về thông tin này. Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei trước đó gửi thông điệp tới thủ lĩnh Hezbollah, nhấn mạnh rằng Tehran sẽ tiếp tục ủng hộ nhóm vũ trang này trong “cuộc chiến chống lại” Israel và Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, nhưng điều đó không đồng nghĩa là Tehran đang đàm phán với Washington.
“Tuyên bố của Mỹ về việc họ đang đàm phán với bất cứ bên nào ở Iran đều không đúng sự thật. Mọi thông điệp đều được chuyển qua Bộ Ngoại giao hoặc được chúng tôi tiếp nhận, cũng như một số liên lạc giữa các cơ quan an ninh”, Ngoại trưởng Iran cho hay.
Ông Araghchi nói rằng Iran chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công trong khu vực, thay vì một lệnh ngừng bắn đơn thuần. Ông nói Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ, sau nhiều bài học quá khứ, khi Washington đơn phương rút khỏi các thỏa thuận đã đàm phán xong.
Tổng thống Iran Pezeshkian cũng nhận định Mỹ không ưu tiên ngoại giao, bởi Washington từng phát động chiến dịch tấn công vào Tehran giữa lúc các vòng đối thoại đang diễn ra ở Thụy Sĩ hồi tháng 2. Ông khẳng định Iran sẵn sàng chấm dứt chiến sự, với điều kiện các bên có biện pháp bảo đảm Mỹ sẽ không dùng đến biện pháp quân sự thêm lần nào nữa.
Nhà Trắng thông báo rằng ông Trump sẽ phát biểu giờ vàng để “cập nhật thông tin quan trọng” về xung đột Iran vào lúc 21h ngày 1/4 (9h ngày 2/4 giờ Hà Nội). Tổng thống Mỹ gần đây phát tín hiệu rằng ông đang tìm cách đạt thỏa thuận với Iran.
Đến hôm qua, các phi hành gia của sứ mệnh Artemis 2 đã bày tỏ sự choáng ngợp trước cảnh tượng trái đất dần khuất xa phía sau, và mặt trăng ngày càng lớn hơn ở phía trước. Nằm trong số vài người ít ỏi từng chứng kiến cảnh tượng này, phi hành gia NASA Victor Glover cảm thán: "Chúng ta thật đặc biệt giữa khoảng không vô tận", theo Đài CBS.
Còn nữ phi hành gia duy nhất trong đoàn Christina Koch diễn tả cảm giác sững sờ khi lần đầu tiên nhìn thấy trái đất đơn độc ngoài cửa sổ của tàu Orion, bao quanh chỉ là không gian tăm tối. "Tất cả những điều đó làm trỗi dậy trong tôi lòng biết ơn, biết ơn vì trong vũ trụ rộng lớn này, chúng ta có thể chung sống với nhau trên hành tinh mang tên trái đất", bà chia sẻ.
Vào rạng sáng qua (giờ VN), Trung tâm Không gian Johnson ở TP.Houston (bang Texas, Mỹ) đã báo cho phi hành đoàn rằng "trước đó 30 giây, các bạn đã gần mặt trăng hơn trái đất". Và chỉ huy Reid Wiseman chia sẻ tinh thần của mọi người trên tàu vô cùng phấn khởi. Dù vậy, chuyến đi cũng không quá suôn sẻ.
Kể từ khi phóng hôm 1.4, phi hành đoàn gặp trục trặc với nhà vệ sinh, đôi khi buộc phải sử dụng các túi chứa nước thải dự phòng mà mỗi người có 2 cái. Phía Trung tâm Không gian Johnson nghi ngờ đường ống xả có thể bị đóng băng, khiến việc thải chất thải ra ngoài không gian gặp khó khăn. Đến nay, tình trạng này vẫn chưa được xử lý triệt để.
May mắn là tàu Orion vẫn vận hành bình thường bất chấp một số trục trặc nhỏ. Trong hai ngày liên tiếp, phi hành đoàn không cần đến thao tác điều chỉnh quỹ đạo do tàu vẫn duy trì đường bay gần như hoàn hảo.
Trong ngày 5.4 (giờ VN), chỉ huy Wiseman và phi hành gia Glover đã hoàn tất việc thử điều khiển tàu vũ trụ bằng tay nhằm hỗ trợ các kỹ sư trên mặt đất đánh giá hiệu suất bay, và cung cấp thêm thông tin cho những sứ mệnh có người lái kế tiếp thuộc khuôn khổ chương trình Artemis.
Kế đến, toàn bộ 4 thành viên phi hành đoàn rà soát lại kế hoạch ghi hình cũng như dùng camera lập bản đồ bề mặt vệ tinh tự nhiên của trái đất vào thời điểm tàu Orion bay qua phần tối mặt trăng. Dự kiến tàu đến vị trí gần mặt trăng nhất hơn 6 giờ sáng 7.4 (giờ VN), ở độ cao khoảng 6.600 km cách phần tối mặt trăng.
Khi đó, trong vòng 6 giờ liên tục, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ có cơ hội trực tiếp quan sát những đặc điểm ở phía khuất của mặt trăng, điều mà chưa người nào được trải nghiệm. Trước đó, phi hành đoàn đã trải qua hơn 2 năm huấn luyện để dùng mắt thường quan sát và ghi nhận các chi tiết trên bề mặt mặt trăng bên cạnh máy ảnh chuyên nghiệp, theo AFP. Họ còn có cơ hội chứng kiến hiện tượng nhật thực kéo dài khoảng 53 phút trong hành trình bay quanh mặt trăng. Sau khi hoàn tất quá trình này, tàu Orion bắt đầu quay về trái đất.
Trang tin Ukrainska Pravda ngày 1.7 dẫn một số nguồn tin trong cuộc gặp ở thủ đô Kyiv gần đây, Tổng thống Zelensky nói rằng xã hội vẫn khá đoàn kết và do đó, một cơ hội đã mở ra cho việc tổ chức bầu cử. Tuy nhiên, ông Zelensky nói tiếp rằng "nhiệm vụ chính là đảm bảo cuộc bầu cử được tiến hành theo cách mà đất nước không phải đối mặt với một sự chia rẽ nội bộ mới, và cần tránh những rủi ro phát sinh từ cuộc đối đầu Zelensky-Zaluzhnyi", theo nguồn tin.
Cũng theo Ukrainska Pravda, cuối cùng Tổng thống Zelensky đã hỏi thẳng cựu tổng tư lệnh: "Nếu bầu cử được tổ chức vào mùa thu, ông có ra tranh cử không?". Các nguồn tin cho hay ông Zelensky đã nhận được câu trả lời rõ ràng: "Có. Tôi sẽ ra tranh cử".
"Sau đó, cuộc trò chuyện tiếp tục trong một thời gian, nhưng ông Zelensky không đưa ra bất kỳ lựa chọn nào cho con đường sự nghiệp tương lai của ông Zaluzhnyi", nguồn tin cho hay.
Đáp lại, ông Zaluzhnyi được cho là cố gắng giải thích lập trường của mình khi nói rằng ông chưa bao giờ tìm kiếm sự nghiệp chính trị, nhưng nhiều người đang đặt hy vọng vào ông, và ông không có lý do gì để phớt lờ sự tin tưởng đó. Tổng thống Zelensky và tướng Zaluzhny đã bắt tay trước khi rời cuộc gặp.
Sau khi ông Zaluzhnyi rời Kyiv, rõ ràng là nỗ lực của Văn phòng tổng thống Ukraine vào mùa hè nhằm khởi động lại tiến trình chính trị và tổ chức bầu cử vào mùa thu đã gặp phải một trở ngại nghiêm trọng, theo Ukrainska Pravda.
"Tôi tin rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phải bị đưa ra tòa ở The Hague. Ông ấy là tội phạm chiến tranh đã bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) phát lệnh bắt", Thị trưởng New York Zohran Mamdani nói trong cuộc phỏng vấn với NY Times đăng ngày 18/7.
Ông Mamdani, chính trị gia cánh tả từng chỉ trích Israel, nói thêm rằng "đây là quan điểm chung của nhiều người, xuất phát từ những hành động mà ông Netanyahu đã làm trong nhiều năm qua".
Ông cũng thừa nhận bản thân không chắc liệu có thẩm quyền ra lệnh cho Sở Cảnh sát New York bắt giam một lãnh đạo nước ngoài hay không, nhưng đang thảo luận vấn đề này với đội ngũ pháp lý của thành phố.
"Chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì luật pháp cho phép làm tại thành phố New York", ông nói.
Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, cuộc họp lớn có sự tham gia của nhiều lãnh đạo thế giới, sẽ diễn ra tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York vào tháng 9.
Ông Mamdani từng tuyên bố sẽ ra lệnh cho cảnh sát New York thực thi lệnh bắt đối với những lãnh đạo nằm trong danh sách bắt giữ của ICC, trong đó có ông Netanyahu và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
ICC, có trụ sở tại The Hague, năm 2024 cho biết họ có cơ sở hợp lý để tin rằng ông Netanyahu phải chịu trách nhiệm về các cáo buộc tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người liên quan đến chiến dịch của Israel ở Gaza. Quân đội Israel đã tiến hành các hành động quân sự chống lại nhóm vũ trang Hamas ở Gaza để đáp trả cuộc tấn công của nhóm này vào Israel hồi tháng 10/2023.
Đại sứ của Israel tại Liên Hợp Quốc Danny Danon đã lập tức lên tiếng chỉ trích ông Mamdani. "Thay vì tập trung vào trách nhiệm của mình trên cương vị thị trưởng và đối phó với làn sóng bài Do Thái đang gia tăng trong thành phố, ông ta lại chọn cách kích động sự thù địch và tạo ra những tin giật gân trên mặt báo bằng cách nhắm vào Israel", ông Danon viết trên mạng xã hội X.
Ông Danon tuyên bố Thủ tướng Netanyahu sẽ đến New York, phát biểu trước Đại hội đồng LHQ và tuyên bố sự thật về Israel cùng quyền bảo vệ công dân bất khả xâm phạm của nước này. "Nếu có ai bị bắt, đó chính là Thị trưởng New York Zohran Mamdani", ông nhấn mạnh.
Phát biểu trên một chương trình phát thanh gần đây, ông Netanyahu cáo buộc Thị trưởng Mamdani ủng hộ Hamas. "Tôi nghĩ ông ta ghét nước Mỹ", ông nói.
Các chuyên gia pháp lý đã bày tỏ hoài nghi về tính hợp pháp nếu Thị trưởng New York ra lệnh bắt lãnh đạo Israel. Mỹ không phải là thành viên của ICC và không công nhận thẩm quyền của cơ quan này. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump gần đây thậm chí phát động chiến dịch vận động, gây sức ép các đồng minh rút khỏi ICC.
Harold Hongju Koh, giáo sư luật quốc tế tại Trường Luật Yale, cho hay Thủ tướng Israel sẽ không thể bị bắt khi ở trụ sở Liên Hợp Quốc nhờ quyền miễn trừ dành cho lãnh đạo quốc gia. Tuy nhiên, ông Netanyahu có thể gặp rủi ro khi đang di chuyển bằng ôtô trong phạm vi thành phố New York.
Koh ví tình huống này như "canh bạc liều lĩnh giữa một bên là Thị trưởng New York và bên kia là ông Trump cùng ông Netanyahu". "Câu hỏi hiện tại là liệu Thủ tướng Israel có sẵn sàng đối mặt với tình huống rủi ro đó hay không. Và Thị trưởng New York cũng đối mặt với câu hỏi tương tự", ông nói.
