Tỷ lệ chọi có phản ánh thực chất ‘độ khó’ kỳ thi lớp 10 TP.HCM?

Sáng 11/6, khoảng 1,2 triệu thí sinh hoàn thành môn Ngữ văn thi tốt nghiệp THPT 2026. Đề thi gồm hai phần Đọc hiểu (4 điểm) và Viết (6 điểm), trong đó câu nghị luận xã hội (2 điểm) thu hút bàn luận:

Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk,... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới.

Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?.

"Đề Văn hỏi về Steve Jobs" nhanh chóng vào nhóm nội dung nổi bật trên mạng xã hội Threads. Còn cụm từ "Steve Jobs" đứng đầu danh mục thịnh hành của Google Việt Nam, với hơn 200.000 lượt tìm kiếm trong bảy tiếng.

Dưới các bài đăng, nhiều người băn khoăn "Tại sao lại lấy hình mẫu một người nước ngoài để Việt Nam tìm kiếm", thay vì một nhân tài của đất nước. Ngoài ra, ba nhân vật được đề dẫn không phải nhà phát minh, mà là người sáng lập, điều hành tập đoàn công nghệ.

Trên diễn đàn học sinh, không ít bày tỏ "không biết Steve Jobs là ai". Võ Minh Phương, học sinh trường THPT Nguyễn Gia Thiều, Hà Nội, nói chỉ "nhớ mang máng" Steve Jobs sáng lập một thương hiệu công nghệ nổi tiếng. Trong phòng thi, ban đầu em viết ông là "cha đẻ Google", song vì không chắc chắn nên đã đổi thành "nhà sáng lập tiêu biểu".

Vì thế, có ý kiến cho rằng câu hỏi "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam" là chưa rõ. Mỗi thí sinh có thể hiểu về ông theo cách khác nhau.

Nhiều phụ huynh lo con mất điểm khi hiểu biết hạn chế về Steve Jobs. Theo chị Trần Hương ở Ninh Bình, dù không thể phủ nhận sức ảnh hưởng của cựu chủ tịch Apple, song ông đã qua đời 15 năm trước.

Trong hơn 1.500 độc giả tham gia khảo sát của VnExpress đến 20h hôm nay, khoảng 41% đánh giá đề thi về Steve Jobs lạ lẫm với thí sinh. Số người thấy "đề hay nhưng khó đưa ra giải pháp" cũng tương đương.

"Đề mới mẻ, vấn đề nghị luận hay nhưng có nhiều bất cập", thầy Hồ Tấn Nguyên Minh, Tổ trưởng Ngữ văn trường THPT chuyên Lương Văn Chánh, Đăk Lăk, nhận định.

Theo thầy, đề chỉ giới thiệu ba nhân vật liên quan công nghệ, mà không giải thích họ là ai. Không phải tất cả học sinh đều biết Steve Jobs, trong khi để đưa được giải pháp tạo ra những "Steve Jobs Việt Nam" thì các em cần biết về họ và những đóng góp nổi bật.

Thầy cũng đồng tình rằng gắn ba nhân vật này với phát minh công nghệ là chưa chính xác. Họ không được biết đến với vai trò phát minh, mà là lãnh đạo những tập đoàn công nghệ có ảnh hưởng trên thế giới.

Dù vậy, nhiều giáo viên cho rằng phần đề dẫn và các nhân vật chỉ là chất liệu, không phải trọng tâm vấn đề cần nghị luận.

Theo thầy Nguyễn Trọng Trường, nhóm trưởng chuyên môn Ngữ văn, trường THPT Phenika, "Steve Jobs Việt Nam" là cách nói hình tượng, chỉ những người có tài năng, sáng tạo, dám đổi mới, có khả năng tạo ra sản phẩm công nghệ, mang lại giá trị cho xã hội. Câu hỏi trọng tâm trong đề là làm thế nào để Việt Nam bồi dưỡng, tạo điều kiện cho những người như vậy phát triển.

"Đây là cái các em cần bàn luận, chứ không phải kể về cuộc đời hay thân thế của Steve Jobs. Vì vậy, không phải học sinh biết nhiều về nhân vật thì sẽ được điểm cao hơn", thầy nói.

Một giáo viên Ngữ văn THPT ở Hải Phòng cho rằng đề bài đã nêu thông tin ba nhân vật có những "phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới", do đó ngay cả không biết về Steve Jobs, thí sinh vẫn làm được bài.

"Học trò không cần khai thác về hoàn cảnh cá nhân hay vị thế người sáng lập của ông", cô nói. "Thay vào đó, đa số sẽ hiểu đó là người tạo ra những giá trị to lớn làm thay đổi thế giới, là hình ảnh về ý chí, nghị lực, đam mê, dám nghĩ dám làm".

Thầy Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên khoa Ngữ văn, trường Đại học Sư phạm TP HCM, nói thêm rằng học sinh hoàn toàn có thể nhìn nhận các nhân vật được đề cập ở năng lực sáng tạo, tư duy nhạy bén và bản lĩnh khởi nghiệp - những điều sẽ trở thành động lực để người trẻ "dám nghĩ lớn để làm việc lớn". Đánh giá chung, thầy thấy đề mang tính thời sự, trong bối cảnh đất nước hướng tới đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Về hướng làm bài, các giáo viên cho biết dạng này chủ yếu đánh giá khả năng lập luận của thí sinh. Các em có thể chia nhóm giải pháp theo các chủ thể như gia đình, nhà trường, xã hội và bản thân, rồi phân tích lần lượt. Đề yêu cầu viết 200 chữ nhưng dài khoảng 250-300 chữ vẫn chấp nhận được.

Thầy cô dự đoán phổ điểm khoảng 6,5-7, thí sinh không dễ lấy điểm cao ở đề Văn năm nay.

Ngày mai, thí sinh cả nước làm bài thi hai môn tự chọn. Điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 được công bố sáng 1/7.

Tin Gốc: Vnexpress

Xã Nhà Bè, TP.HCM rạng sáng nay đón cơn mưa rào mát lạnh, giúp các thí sinh lớp 9 bước vào buổi thi lớp 10 đầu tiên trong bầu không khí trong lành và dễ chịu. Tại Trường THCS Lê Văn Hưu (xã Nhà Bè), hàng trăm thí sinh đã có mặt từ lúc 6 giờ để bàn luận rôm rả về đề thi và tranh thủ ăn sáng.

Đặc biệt, trước khi vào cổng, mỗi em đều tự giác tới gặp thầy cô trường mình để điểm danh có mặt. Tại đây, giáo viên từ các trường THCS trên địa bàn như Lê Văn Hưu, Hai Bà Trưng (xã Hiệp Phước), Nguyễn Văn Quỳ (xã Nhà Bè)... thoăn thoắt đánh dấu từng cái tên trên tờ giấy ghi đầy đủ thông tin của học sinh và phụ huynh, đồng thời động viên các em thi tốt.

Tới khi học sinh đã vơi bớt, thầy cô lại tiếp tục gọi điện cho phụ huynh những em vẫn chưa đến điểm thi.

Cách đó khoảng 4 cây số, ở Trường THCS Nguyễn Thị Hương (xã Nhà Bè), sân trường liên tục phát loa gọi tên những thí sinh bị đánh dấu chưa có mặt, đề phòng việc các em đã tới điểm thi nhưng quên báo danh. Nếu lúc này học sinh vẫn chưa xuất hiện, thầy cô sẽ lập tức gọi cho phụ huynh, và nếu không nối máy được với ba mẹ, sẽ tính đến phương án phối hợp với cảnh sát giao thông tại điểm thi tới tận nhà các em.

"Khoảng 6 giờ 30 (một tiếng rưỡi trước giờ bắt đầu làm bài - PV), chúng tôi đã bắt đầu điện cho ba mẹ các em để hỏi thăm đã chở các em đi chưa hay đang ở đâu rồi. Những năm trước, có trường hợp tôi còn phải đến tận nhà để tìm và chở sĩ tử đi thi", một trong hai giáo viên Trường THCS Nguyễn Thị Hương phụ trách công tác điểm danh (đề nghị ẩn danh) chia sẻ với Thanh Niên.

Giáo viên các trường THCS có mặt từ sớm để điểm danh học sinh trường mình dự thi lớp 10

ẢNH: NGỌC LONG

Để đảm bảo hỗ trợ sĩ tử tốt nhất, nam giáo viên này cho biết đã phải có mặt từ 5 giờ và việc điểm danh đã bắt đầu từ hôm qua, khi các em tập hợp tại trường để làm thủ tục dự thi. Công tác điểm danh sẽ kéo dài đến hết sáng mai, 2.6, khi các em thi lớp thường hoàn tất môn thi cuối là toán học.

"Ngày nào cũng nôn nao nhưng hỗ trợ được tụi nhỏ tôi thấy vui lắm", thầy kể và thông tin thêm việc tiếp sức này là truyền thống của trường được duy trì trong nhiều năm qua.

Điểm thi này cũng có một thí sinh đặc biệt là bạn Ôn Trần Hữu Lễ, đang học Trường THCS Phước Lộc (xã Nhà Bè), vì bị tai nạn giao thông nên hiện phải bó bột tay phải, dẫn đến việc không thể viết bài. Do đó, cô Trần Thy Trân, giáo viên toán học Trường THPT Phước Kiển (xã Nhà Bè), hôm nay phụ trách hỗ trợ Lễ ký tên cũng như nghe Lễ làm bài và viết thay bài cho nam sinh.

"Tôi hồi hộp lắm vì cũng là lần đầu tiên trong cuộc đời giáo viên đảm nhận nhiệm vụ này", cô Trân chia sẻ trước khi vào phòng thi cô đã dặn dò Lễ nhiều điều để bài làm được cô hỗ trợ tốt nhất như nhớ thông báo cụ thể khi viết sẽ dùng các dấu câu nào (như dấu phẩy, dấu chấm hay dấu ngoặc đơn, ngoặc kép...), cũng như canh thời gian làm bài của từng phần thi.

Cô Thy Trân và trò Hữu Lễ được bố trí thi ở phòng riêng với sự giám sát của các máy ghi âm, ghi hình để đảm bảo tuân thủ quy chế

"Em không cảm thấy lo lắng gì, chỉ có phần e ngại môn tiếng Anh chiều nay. Với môn văn, em đã dành thời gian ôn thơ với truyện, cũng như luyện các dạng bài nghị luận văn học mà giáo viên lưu ý gồm nêu giải pháp, nêu quan điểm đồng tình hoặc phản đối về một vấn đề, nêu thực trạng và liên hệ bản thân. Em còn tập trung ôn luyện một số chủ đề như tệ nạn xã hội, an toàn giao thông, bảo vệ môi trường và tình yêu đất nước", Lễ nói.

Nam sinh hy vọng có thể đạt tổng điểm 3 môn từ 18 trở lên để cạnh tranh vào nguyện vọng 1 là Trường THPT Lê Thánh Tôn (P.Tân Hưng).

Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, cấu trúc đề thi lớp 10 môn ngữ văn sáng nay gồm 2 phần là đọc hiểu văn bản văn học và viết đoạn văn (5 điểm), đọc hiểu văn bản nghị luận hoặc thông tin và viết bài văn nghị luận xã hội (5 điểm), với tổng thời gian làm bài là 120 phút.

Đến chiều nay, thí sinh sẽ bước vào môn thi thứ 2 là ngoại ngữ với thời gian làm bài 90 phút.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo báo cáo của Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD-ĐT), quy mô tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp (GDNN) tiếp tục duy trì xu hướng tăng dần qua các năm. Năm 2025, cả nước tuyển sinh khoảng 2,2 triệu người học. Trong đó, trình độ cao đẳng và trung cấp đạt khoảng 430.000 học sinh, sinh viên; gần 1,8 triệu người học theo các chương trình sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng.

Các ngành có quy mô tuyển sinh lớn tập trung ở lĩnh vực kỹ thuật, dịch vụ vận tải, du lịch và dịch vụ cá nhân. Trong năm, khoảng 1,8 triệu người tốt nghiệp các chương trình đào tạo nghề. Đáng chú ý, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ tiếp tục cải thiện, từ 28,3% năm 2024 lên 29,2% năm 2025.

Năm 2026, ngành GDNN đặt mục tiêu tuyển sinh trình độ cao đẳng và trung cấp đạt 450.000 người, tăng 20.000 người so với năm trước. Đồng thời, cơ cấu tuyển sinh tiếp tục chuyển dịch theo hướng nâng cao chất lượng, với tỷ trọng tuyển sinh trình độ cao đẳng, trung cấp tăng từ 19,5% năm 2025 lên 21,4% năm 2026.

Đặc biệt, năm 2026, tuyển sinh các ngành thuộc lĩnh vực STEM và các ngành nghề phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh như công nghệ thông tin, tự động hóa, điện tử, cơ điện tử, công nghệ ô tô, logistics, năng lượng tái tạo và công nghệ bán dẫn… đạt khoảng 92.000 người, góp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ năng nghề cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên đánh giá năm qua công tác tuyển sinh tiếp tục có nhiều tín hiệu tích cực, tuy nhiên cơ cấu tuyển sinh chưa thực sự hợp lý giữa các trình độ đào tạo, giữa các nhóm ngành, nghề và giữa các vùng, miền. Tỷ trọng tuyển sinh trình độ cao đẳng, trung cấp còn thấp so với trình độ sơ cấp và đào tạo thường xuyên; nhiều ngành kỹ thuật - công nghệ tuy có nhu cầu nhân lực cao và cơ hội việc làm tốt nhưng lại khó tuyển sinh, trong khi một số ngành dịch vụ, kinh tế lại tập trung số lượng lớn người học.

Bên cạnh đó, công tác phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và trung học phổ thông ở nhiều địa phương hiệu quả chưa cao, chưa tạo được sự chuyển biến căn bản trong nhận thức của người học và gia đình về con đường học nghề - lập nghiệp.

Các ngành, nghề mới, đặc thù, gắn với xu hướng phát triển của nền kinh tế (như công nghiệp chip bán dẫn, năng lượng tái tạo, công nghệ xanh, trí tuệ nhân tạo…) tuy có tiềm năng lớn nhưng khả năng thu hút người học còn hạn chế.

Theo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, nguyên nhân chủ yếu do yêu cầu về chất lượng đầu vào tương đối cao, điều kiện tổ chức đào tạo mang tính đặc thù (chi phí đầu tư trang thiết bị lớn, đội ngũ giảng viên chuyên sâu còn thiếu), cùng với nhận thức của xã hội về cơ hội nghề nghiệp trong các lĩnh vực này chưa đầy đủ.

Theo báo cáo của Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, các bộ, cơ quan trung ương, địa phương đã thực hiện rà soát, sắp xếp hệ thống cơ sở GDNN, tạo điều kiện phát triển theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, chỉ đạo của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ GD-ĐT.

Tính đến ngày 1.5.2026, các bộ, cơ quan trung ương đã đã thực hiện sắp xếp giảm 16 cơ sở GDNN, tương đương giảm 29% so với thời điểm 1.7.2025. Trong khi đó, các địa phương giảm 31 cơ sở, tương ứng giảm 23% so với thời điểm 1.7.2025.

Sau quá trình sắp xếp, cả nước hiện còn 373 trường cao đẳng và trung cấp công lập, gồm 257 trường cao đẳng và 116 trường trung cấp. Trong đó, 111 trường cao đẳng và 27 trường trung cấp trực thuộc các bộ, ngành; 146 trường cao đẳng và 89 trường trung cấp thuộc địa phương.

Thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở GDNN theo hướng tinh gọn, hiệu quả, hiện đại và hội nhập bám sát chủ trương, định hướng của Trung ương. Đồng thời, Bộ GD-ĐT đã phối hợp với các bộ, địa phương xây dựng và đang hoàn thiện để trình Thủ tướng Chính phủ Đề án phát triển hệ thống trường cao đẳng chất lượng cao, trường đạt chuẩn quốc tế giai đoạn 2026-2035.

Tin Gốc: Thanh Niên