Sách lịch sử World Cup 2026... À không, phải là lịch sử của cả World Cup, rồi sẽ phải dành một trang trang trọng cho những gì vừa diễn ra vào ngày 3/7/2026 tại sân Hard Rock, Miami, Mỹ. Không cần đến nhạc rock để thổi bùng cảm xúc, bởi câu chuyện trên thảm cỏ này đủ làm tất cả ngất ngây và rạo rực. Dưới cái nóng hầm hập, một trận cầu hấp dẫn và kịch tính đến điên rồ đã hạ màn.
World Cup thuở trước từng có những câu chuyện cổ tích mang tên Triều Tiên năm 1966 hay Cameroon năm 1990, những đội tuyển lót đường tạo nên phép màu lay động những trái tim vốn đã chai sạn bởi sự khắc nghiệt của thời cuộc. Nếu ngày xưa có Pak Doo-ik và Roger Milla, thì ngày nay là Vozinha cùng các đồng đội.
Rất nhiều giọt nước mắt đã rơi, của người thắng lẫn người thua. Rất nhiều cầu thủ đã nằm gục xuống sân sau tiếng còi mãn cuộc, nhưng rồi họ đều đứng dậy. Người thắng kiệt sức và đi tiếp, để lại những cái thở phào nhẹ nhõm trên khán đài và băng ghế kỹ thuật. Còn người thua rời cuộc chơi trong thế ngẩng cao đầu, với lời khẳng định rằng ánh đèn sân khấu Miami không chỉ soi vào mỗi Lionel Messi và Argentina.
Các cầu thủ Cape Verde lững thững bước đi với vẻ mặt đượm buồn ở một góc sân, nhưng có lẽ không phải vì mệt, bởi những đôi chân ấy vẫn còn có thể chạy tiếp. Những chiến binh ấy vẫn muốn tiếp tục được chiến đấu, chỉ có điều hành trình World Cup 2026 đã khép lại với thầy trò Bubista.
Lần đầu đến với ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, nhưng đội tuyển quốc đảo nhỏ bé nằm ngoài khơi bờ biển Tây Phi cứ hết trận này đến trận khác làm nên điều kỳ diệu. Xét trong 90 phút bóng lăn, Cape Verde đã cầm hòa hai đội tuyển từng vô địch World Cup là Tây Ban Nha và Uruguay ở vòng bảng, còn hôm nay là cả một Argentina với ba ngôi sao thêu trên ngực áo.
Với chỉ khoảng 525.000 dân và từng là thuộc địa của Bồ Đào Nha cho đến năm 1975, hành trình cổ tích của Cape Verde không hoàn toàn nhờ vào việc World Cup tăng số đội tham dự. Đúng là LĐBĐ châu Phi (CAF) có tới 9 suất trực tiếp dự World Cup (cộng thêm một suất play-off liên lục địa), nhưng tập thể của Bubista có mặt ở đây hoàn toàn bằng thực lực.
Cape Verde từng xuất sắc đứng đầu bảng đấu của họ ở vòng loại khu vực châu Phi, xếp trên cả ông lớn quen mặt của World Cup là Cameroon. Họ đến Bắc Mỹ 2026 mà không cần đá play-off.
Ở vòng bảng, đội tuyển xếp thứ 67 thế giới kiên cường chống đỡ trước Tây Ban Nha, xuất sắc cầm hòa 0-0. Thủ thành Vozinha - người đang thất nghiệp đến từ giải hạng Hai Bồ Đào Nha - bước ra ánh sáng, trở thành "vedette" cả trên sân lẫn mạng xã hội. Họ sau đó tiếp tục khiến Uruguay chật vật, trừng phạt những sai lầm của thầy trò Marcelo Bielsa, thậm chí hiệp hai gây sóng gió còn hơn cả đại diện Nam Mỹ, rồi hòa 2-2.
Dù trận cuối khép lại vòng bảng trước Arab Saudi có chất lượng chuyên môn không cao, nhưng đó là lần đầu tiên Cape Verde chơi lấn lướt hoàn toàn một đối thủ. Họ cầm bóng nhiều hơn và dứt điểm cũng nhiều hơn. Để rồi ngày hôm nay, là những dòng tít một lần nữa lại tôn vinh tập thể này.
Cape Verde dễ gì làm nên chuyện? Không đời nào, bởi đối thủ là Argentina, là Messi. Và hãy nhìn lên các khán đài của một kết cấu bê tông khổng lồ với mái che vòm thép bán nguyệt và những bãi đỗ xe trải dài tít. Nơi đây không khác nào sân nhà thứ hai của Argentina. Thay vì đếm có bao nhiêu màu áo xanh - trắng, chi bằng đếm xem có bao nhiêu CĐV của "Cá mập Xanh".
Vậy mà, bằng một cách thần kỳ nào đó, họ đã khiến gã khổng lồ Argentina phải trải qua một phen khiếp vía. Kịch bản về một cú sốc điên rồ nhất lịch sử World Cup dường như đã có lúc lảng vảng trong suy nghĩ các CĐV Cape Verde. Không một ai có thể tin vào mắt mình trước những gì vừa diễn ra.
Ngay trong 20 phút đầu tiên, Vozinha đã có hai pha trêu đùa bằng chân đầy tự tin trước áp lực của Lautaro Martinez, như thể chứng minh cho thế giới thấy rằng Cape Verde không hề biết run sợ. Thủ thành 40 tuổi ngoặt bóng, tâng bóng biểu diễn, lạnh như băng trong một trận đấu để đời thêm lần nữa. Hiệp một, người duy nhất khuất phục được anh không ai khác ngoài Messi, sau một pha dàn xếp gợi nhớ về bàn thắng của chính "La Pulga" vào lưới Nigeria ở vòng bảng năm 2018.
Trong 90 phút chính thức, Vozinha tái hiện lại thành tích 7 pha cứu thua như trước Tây Ban Nha. Anh gần như không có cơ hội cản phá trong bàn mở tỷ số của Messi. Nhưng không ai có thể phủ nhận đêm diễn đỉnh cao của anh, với 4 lần từ chối bàn thắng của chân sút vĩ đại nhất lịch sử các kỳ World Cup. Những cú đá phạt hàng rào tinh quái và hóc hiểm của Messi, từ lái bóng bổng đến găm bóng chìm, Vozinha đều đứng vững.
Thậm chí, ở phút 60, thủ thành lão tướng này còn định tái hiện cú ngoặt bóng kiểu "Cruyff turn" lần thứ ba. Nhưng thôi, anh kịp tỉnh táo phá bóng chịu quả ném biên, khi cảm nhận được hơi thở của Messi ngay sau lưng.
Vozinha thật sự đã trở thành một hiện tượng thú vị của kỳ World Cup này. Ngay giữa giải đấu, anh đã ký một hợp đồng quảng cáo cho nền tảng trò chơi điện tử UFL trên điện thoại được tài trợ bởi Cristiano Ronaldo. Sinh ra trong kỳ World Cup 1986 – giải đấu mà chính Argentina vô địch, Vozinha ban đầu được cha mình chọn đặt tên là "Valdano", phỏng theo tên người đồng đội Jorge Valdano của Diego Maradona. Nhưng thời đó, luật hộ tịch Cape Verde nghiêm cấm việc đặt tên nước ngoài cho công dân. Thế là, gia đình anh chọn một cái tên tiếng Bồ Đào Nha là "Josimar", lấy cảm hứng từ hậu vệ phải người Brazil đang rất nổi tại kỳ World Cup trên đất Mexico năm đó. Còn cái tên "Vozinha" trên lưng áo là để tri ân người bà quá cố từng nuôi dưỡng mình thuở bé.
Chính nét ngẫu hứng và cá tính của Vozinha phản chiếu lối chơi cuốn hút của Cape Verde. Thầy trò Bubista không chỉ biết chống đỡ, và chống đỡ rất giỏi. Họ còn rượt đuổi, từ tỷ số đến thế trận. Họ bình tĩnh triển khai tấn công trong những quãng thời gian mà cứ tưởng những đối thủ chiếu dưới sẽ phải sụp đổ.
Đơn giản là Cape Verde không có ý niệm bỏ cuộc, họ không có ý định muốn cầm hòa chỉ để phó mặc vào loạt luân lưu. Họ sẵn sàng mạo hiểm, tự tin phối hợp ngay từ phần sân nhà để kéo giãn và phá vỡ cấu trúc phòng ngự của Argentina. Vozinha chính là biểu tượng cho sự dũng cảm đó, là tấm "poster" thâu tóm tinh thần, bản lĩnh của tập thể Cape Verde.
Đêm trước trận đấu, tại Miami Gardens, HLV Bubista đã tuyên bố: "Những đội bóng vốn bị coi là nhược tiểu đã chứng minh rằng họ hoàn toàn có thể chơi sòng phẳng với các ông lớn". Bên kia chiến tuyến, HLV Lionel Scaloni cũng không hề chủ quan: "Họ rất mạnh, họ phản công sắc sảo và sở hữu những cầu thủ có kỹ thuật cá nhân tốt. Chúng tôi đã nghiên cứu về họ như một đối thủ tiềm năng từ trước khi bắt đầu giải rồi, nên những gì Cape Verde làm được không làm tôi bất ngờ". Dẫu vậy, chẳng mấy ai tin Cape Verde có thể trụ vững.
Nhưng Deroy Duarte không nghĩ vậy. Anh quyết định viết thêm một trang sử chói lọi nữa cho câu chuyện cổ tích mang tên Cape Verde. Trên khán đài, những giọt nước mắt đã rơi, những tiếng reo hò hạnh phúc đầy vang dội. Khối CĐV mang màu áo xanh dương đậm phía sau khung thành của Emiliano Martinez nhảy múa và đánh trống không ngừng, khi Duarte băng xuống bỏ lại Lisandro Martinez, rồi dứt điểm tung lưới gỡ hòa 1-1.
Cape Verde kiên cường kéo trận đấu vào hiệp phụ, nhưng khi Lisandro một lần nữa đưa Argentina vượt lên dẫn trước. Không ai nghĩ Cape Verde có thể tìm được bàn gỡ lần hai. Ngoại trừ Sidny Cabral. Anh vượt qua Alexis MacAllister ở hành lang phải vùng cấm Argentina. Tất cả đều nghĩ cú ra chân tiếp theo sẽ là một quả tạt. Nhưng không, Cabral đang mơ về điều khác.
Quả bóng vẽ nên một đường cong hoàn mỹ tưởng như sẽ đi vọt xà, nhưng rồi lại cuộn xuống vào góc xa. Băng ghế dự bị của Cape Verde vỡ òa, lao thẳng vào sân. Cabral thì ôm đầu, dường như cũng mất phương hướng, rồi anh gạt phắt các đồng đội, nhảy lên khán đài tìm kiếm người bạn đời, cả hai cùng nghẹn ngào ôm lấy nhau.
Các cầu thủ Argentina đứng chết lặng vì sững sờ, sau bàn thắng rất có thể sẽ là đẹp nhất kỳ World Cup 2026. Họ nhìn nhau với ánh mắt thất thần, trống rỗng. Lần đầu tiên, người ta thấy nỗi sợ hãi thực sự hiện rõ trên gương mặt của nhà ĐKVĐ. Ở khu khán đài VIP, gia đình HLV Diego Simeone từ chỗ nhảy múa ăn mừng đầy phấn khích trước trận, đã có lúc vợ ông phải chắp tay cầu nguyện.
Kể từ sau thời khắc Cristian Romero đánh đầu chạm người Diney Borges làm tung lưới Vozinha, Argentina phải đếm từng giây trong nỗi âu lo trước những đợt hãm thành tới tấp của Cape Verde. Thủ thành Martinez phải có hai pha cứu thua liên tiếp để bảo toàn tỷ số. Quá nhiều hao tổn tâm sức, Argentina giành quyền vào vòng trong.
Chương sử thi của Cape Verde khép lại. Một nền bóng đá mới chỉ gia nhập FIFA vào năm 1986, với người thuyền trưởng từng đến với môn thể thao vua qua quả bóng được mẹ mình khâu lại từ những đôi vớ cũ, đã đứng ngang hàng và thách thức nhà VĐTG.
Từng là một tiền đồn, một thương cảng bị tranh chấp giữa các cường quốc thực dân, với những cộng đồng kiều bào lớn tại Mỹ, Hà Lan và Pháp, bóng đá đã trở thành cầu nối, gắn kết những mảnh ghép rời rạc của một quốc gia lại làm một. Cape Verde giờ trở thành biểu tượng của kỳ World Cup này.
Thật nhiều khoảnh khắc cá nhân và tập thể để nhớ về Cape Verde. Những pha cứu thua xuất thần và những bàn thắng ngoạn mục, rồi sẽ đi vào lịch sử. Cuộc đời của những thành viên ĐTQG này rồi sẽ khác rất nhiều sau chuyến dong buồm đến Bắc Mỹ mùa hè 2026. Nhưng đấy là chiến tích xứng đáng, họ bước ra và để thế giới nhớ về mình.
Ngả mũ trước Cape Verde, hành trình của các bạn thật đẹp!
Tin Gốc: Vnexpress
