Trong tâm thức của người dân Trung Quốc, Sơn Đông từ lâu đã là vùng đất của những “người khổng lồ”. Sự vượt trội về vóc dáng của cư dân tỉnh ven biển này không phải là một huyền thoại dân gian mà được minh chứng bằng những số liệu nhân trắc học cụ thể và sự ưu tiên trong lịch sử tuyển quân. Tuy nhiên, khi thế hệ trẻ trên khắp đất nước tỷ dân đang trải qua một cuộc bùng nổ về thể chất, câu hỏi đặt ra là liệu chiều cao của người Sơn Đông có tiếp tục duy trì vị thế độc tôn, hay họ đã chạm tới ngưỡng giới hạn của tạo hóa.
Tỉnh Sơn Đông được ví như vựa thực phẩm của Trung Quốc với nguồn cung nông sản, hải sản và gia súc dồi dào. Sự trù phú về dinh dưỡng này đã loại bỏ gần như hoàn toàn tình trạng suy dinh dưỡng, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển thể chất của người dân bản địa.
Theo dữ liệu từ Tạp chí Chăm sóc Sức khỏe Trẻ em Trung Quốc năm 2017, nam sinh 18 tuổi gốc Sơn Đông sở hữu chiều cao trung bình từ 174,5 đến gần 176 cm, trong khi nữ sinh dao động từ 162,5 đến 164 cm. Con số này cao hơn mặt bằng chung toàn quốc khoảng 4 cm đối với giới trẻ và từ 5 đến 6 cm đối với thế hệ trung niên. Đặc biệt, tại Đại học Nông nghiệp Thanh Đảo, nam sinh ghi nhận mức chiều cao ấn tượng là 176,75 cm.
Dù vẫn giữ vị trí dẫn đầu, tốc độ tăng trưởng của người Sơn Đông hiện đang chậm lại so với phần còn lại của đất nước. Đây là một nghịch lý sinh học thú vị vì các thế hệ trước tại Sơn Đông vốn đã được hưởng chế độ dinh dưỡng tốt, tiềm năng chiều cao của họ đã được khai thác gần hết.
Ngược lại, thanh niên ở các tỉnh khác đang trải qua giai đoạn “đuổi kịp” mạnh mẽ, thu hẹp khoảng cách nhờ sự cải thiện đột ngột trong khẩu phần ăn hàng ngày. Hiện nay, một thanh niên cao 175 cm tại Sơn Đông chỉ được xếp vào nhóm dưới trung bình, phản ánh sự khắt khe trong tiêu chuẩn vóc dáng tại địa phương này.
Hiện tượng này được các nhà khoa học giải thích qua quy luật hồi quy về mức trung bình. Khi nguồn dinh dưỡng đạt đến mức tối ưu, chiều cao của con người sẽ không tăng thêm mà dần ổn định hoặc thậm chí giảm nhẹ để cân bằng với mã di truyền.
Số liệu thực tế cho thấy nam giới Nhật Bản đã dừng lại ở mốc 172 cm, trong khi nam giới Mỹ và Nam Âu lần lượt bình ổn tại mức 176 cm và 177 cm. Di truyền đóng vai trò là “trần nhà”, và dinh dưỡng chỉ là công cụ để đưa con người tiệm cận giới hạn đó.
Sự khác biệt này thể hiện rõ khi so sánh nam giới bộ tộc Dinka ở Nam Sudan, những người có thể cao 180 cm dù thiếu thốn, với người Philippines vốn hiếm khi vượt qua mốc 165 cm dù có chế độ ăn đầy đủ.
Tại Trung Quốc, những cá nhân cao nhất tập trung chủ yếu ở bán đảo Kiều Đông và vùng Kiều Liêu. Lịch sử ghi nhận vóc dáng vạm vỡ của người Uy Hải Vệ từng là tiêu chuẩn vàng để cảnh sát Hong Kong tuyển chọn nhân sự.
Tuy nhiên, dữ liệu hơn một thập kỷ qua cho thấy chiều cao nam giới vùng Kiều Liêu đã giậm chân tại chỗ ở ngưỡng 176 đến 177 cm. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy họ đã tiến sát giới hạn sinh học tối đa của chủng tộc.
Các chuyên gia dự báo về một sự phân hóa chiều cao ổn định trên bản đồ Trung Quốc trong tương lai gần. Theo đó, nam giới vùng ven biển Sơn Đông và nam Liêu Ninh sẽ duy trì mức 178 cm, vùng hạ lưu sông Dương Tử đạt 175 cm, và các khu vực miền Nam, Tây Nam sẽ dừng ở mức 173 cm.
Cuộc cách mạng thể chất của Trung Quốc, dù diễn ra với tốc độ thần tốc trong vài thập kỷ so với cả thế kỷ của Âu Mỹ, cuối cùng cũng sẽ phải tuân theo sự điều tiết của gene. Những bước chân dài của người Sơn Đông có thể vẫn sẽ dẫn đầu, nhưng khoảng cách với phần còn lại sẽ không còn là một vực thẳm ngăn cách khi mọi cá nhân đều đã khai thác hết “bữa tiệc sinh học” của mình, HK01 nhận định.
Theo bác sĩ Nguyễn Phối Hiền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, thực tế đã ghi nhận các trường hợp nhập viện sau khi tắm không đúng thời điểm trong mùa nắng nóng, đặc biệt ở người lớn tuổi. Do đó, không phải cứ mùa nóng là “tắm càng nhiều càng tốt”.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trương Thiện Niềm, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), cho biết sau khi đi nắng hoặc vận động nhiều, cơ thể đang ở trạng thái tăng thân nhiệt, tim đập nhanh, mạch máu ngoại biên giãn ra để tỏa nhiệt. Nếu tắm ngay, đặc biệt là tắm nước lạnh, một số nguy cơ có thể xảy ra gồm:
Từ đó, bác sĩ Niềm chỉ ra một số dấu hiệu cho thấy chưa nên tắm ngay dù đang rất nóng, gồm:
Theo bác sĩ Phối Hiền, khi tắm trong mùa nắng nóng, nhiệt độ nước nên ở mức gần với nhiệt độ da, thường khoảng 33 - 36°C. Nước quá lạnh có thể gây co mạch, trong khi nước quá nóng làm tăng mất nước và tạo thêm gánh nặng cho hệ tim mạch.
Thời điểm tắm phù hợp là khi cơ thể đã ổn định, thường sau khi nghỉ ngơi khoảng 15 - 30 phút sau vận động hoặc sau khi đi nắng về. Không nên tắm khi đang đói, quá no hoặc trong trạng thái mệt nhiều.
Về số lần, người trưởng thành khỏe mạnh trong điều kiện sinh hoạt thông thường tắm 1 - 2 lần mỗi ngày là phù hợp; có thể tăng thêm nếu ra nhiều mồ hôi, nhưng cần đảm bảo điều kiện an toàn và không kéo dài thời gian tắm.
Bác sĩ Thiện Niềm lưu ý thêm, các đối tượng sau cần đặc biệt thận trọng khi tắm vào mùa nóng này:
Trẻ nhỏ: Nên tắm nước ấm hoặc mát nhẹ, tránh nước quá lạnh vì có thể khiến trẻ bị lạnh đột ngột hoặc viêm đường hô hấp.
Không tắm quá lâu hoặc tắm quá nhiều lần trong ngày vì có thể làm khô da, mất lớp bảo vệ tự nhiên của da. Nên tắm cho trẻ ở nơi kín gió, lau khô người ngay sau khi tắm để tránh nhiễm lạnh.
Người cao tuổi: Tránh tắm nước quá lạnh hoặc khi cơ thể đang mệt, vừa đi nắng về hoặc đang đói.
Không nên tắm quá khuya, đặc biệt vào ban đêm khi nhiệt độ môi trường giảm vì dễ gây co mạch và làm tăng nguy cơ tai biến tim mạch.
Nên tắm trong phòng kín gió, có thảm chống trượt hoặc tay vịn để hạn chế nguy cơ té ngã - một tai nạn khá thường gặp ở người lớn tuổi khi phòng tắm trơn trượt.
Người có bệnh tim mạch: Không tắm nước quá lạnh, đặc biệt là khi thời tiết quá nóng hoặc sau khi vận động mạnh. Tránh tắm quá lâu hoặc thay đổi nhiệt độ nước đột ngột.
Nếu có các triệu chứng như đau ngực, hồi hộp, khó thở, choáng váng khi đang tắm, cần dừng ngay, nghỉ ngơi và nhờ sự trợ giúp từ người khác; nếu triệu chứng không cải thiện, nên đi khám sớm để được kiểm tra và tư vấn phù hợp.
Thói quen bắt đầu ngày mới bằng một tách cà phê đã trở nên quen thuộc với nhiều người. Thức uống này không chỉ giúp tỉnh táo mà còn được nhìn nhận như một phần của lối sống lành mạnh.
Những phát hiện mới cho thấy các tác động của cà phê không dừng lại ở việc cung cấp năng lượng tức thời. Thay vào đó, thức uống này có thể mang lại những thay đổi tích cực sâu bên trong cơ thể, theo trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Một nghiên cứu từ APC Microbiome Ireland cho thấy cà phê có thể cải thiện tâm trạng và giảm căng thẳng thông qua trục ruột não. Kết quả này đúng với cả cà phê có caffeine và không caffeine.
Nhóm nghiên cứu theo dõi 62 người trưởng thành, gồm người uống cà phê thường xuyên và người không uống. Họ đánh giá tâm lý, chế độ ăn và phân tích mẫu phân, nước tiểu. Người uống 3 đến 5 tách mỗi ngày phải ngừng uống trong 2 tuần. Giai đoạn này ghi nhận thay đổi rõ trong các chất chuyển hóa ở ruột.
Kết quả nghiên cứu cho thấy cả hai nhóm đều giảm căng thẳng, trầm cảm và hành vi bốc đồng. Các nhà khoa học cũng ghi nhận sự tăng lên của vi khuẩn có lợi cho tiêu hóa và miễn dịch.
Cà phê không caffeine giúp cải thiện khả năng học và trí nhớ. Cà phê có caffeine giúp giảm lo âu, tăng tập trung và giảm viêm. Hai loại mang lại hiệu quả khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau.
Bà Coco Pierrel, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết nghiên cứu đã xác nhận vai trò của cà phê với sức khỏe đường ruột.
Theo đó, cà phê cung cấp polyphenol và melanoidin cho vi khuẩn đường ruột. Các chất này được chuyển hóa thành axit béo chuỗi ngắn. Những tín hiệu này truyền đến não thông qua dây thần kinh phế vị.
Đường ruột hoạt động như bộ não thứ hai và luôn trao đổi tín hiệu với não. Cà phê tạo ra tín hiệu mạnh mỗi sáng. Caffeine giúp tăng tỉnh táo, đồng thời kích thích tiêu hóa. Thói quen uống cà phê giúp đồng bộ hoạt động trao đổi chất và sự minh mẫn.
Bà Coco Pierrel cho biết polyphenol trong cà phê giúp giảm viêm. Tình trạng viêm kéo dài ở mức thấp dễ làm tâm trạng kém và tăng lo âu. Các hợp chất trong cà phê giúp củng cố hàng rào ruột và giảm tín hiệu viêm truyền đến não.
Cà phê cũng giúp điều hòa hệ thống phản ứng với căng thẳng của cơ thể. Nhờ đó, người tham gia nghiên cứu đều cảm thấy giảm áp lực sau khi uống cà phê. Bà Coco Pierrel nhấn mạnh não khỏe thường đi cùng đường ruột khỏe.
Theo bà Coco Pierrel, 2 đến 3 tách cà phê mỗi ngày là mức phù hợp. Lượng cao hơn có thể làm rối loạn giấc ngủ và giảm lợi ích.
Cơ thể mỗi người phản ứng khác nhau với caffeine nên cần điều chỉnh phù hợp. Theo khuyến nghị, bạn nên tránh uống sau 14 giờ để bảo vệ giấc ngủ.
Các thành phần thêm vào cà phê có thể làm giảm lợi ích như siro tạo hương, chất tạo ngọt nhân tạo và kem sữa công nghiệp dễ gây hại cho đường ruột. Cách đơn giản là uống cà phê đen, ưu tiên loại sạch.
Ngày 8/7, đại diện Bệnh viện Nhi đồng Thành phố TP HCM cho biết bệnh nhi hồi phục tốt và gần như không để lại di chứng thần kinh. Thời điểm nhập viện hồi tháng 5, em ở trong tình trạng hôn mê sâu, co giật, co cứng toàn thân, chỉ số oxy trong máu giảm sâu và có các dấu hiệu tổn thương não nghiêm trọng do thiếu oxy, kèm chấn thương vùng cột sống cổ.
Trước tình trạng nguy kịch của bệnh nhi, các bác sĩ cho thở máy, sử dụng thuốc kháng sinh, chống co giật, chống phù não, điều chỉnh điện giải và nuôi dưỡng qua ống thông kết hợp vật lý trị liệu tích cực. Nhờ nỗ lực điều trị, sức khỏe của em cải thiện rõ rệt qua từng ngày.
Sau khi tỉnh táo, bệnh nhi đã được hỗ trợ đánh giá tâm lý. Đại diện viện cho biết em chia sẻ bản thân từng rơi vào khủng hoảng tinh thần nghiêm trọng sau một thời gian dài bị một nhóm bạn chặn đường, đe dọa và ép buộc nộp tiền hàng ngày. Áp lực dồn nén không thể chia sẻ cùng ai đã dẫn đến việc em có hành động tự gây nguy hiểm.
Hiện tại, bệnh viện tiếp tục phối hợp với các chuyên gia tâm lý để nâng đỡ tinh thần, giúp nam sinh sớm ổn định để hòa nhập lại cuộc sống.
Cuối tháng 5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố một nam sinh lớp 8 về hành vi cưỡng đoạt tài sản. Theo điều tra, nam sinh này bị cáo buộc cùng nhóm bạn nhiều lần đánh đập, đe dọa và ép nạn nhân trên nộp từ 20.000 đến 50.000 đồng mỗi ngày. Nhà chức trách đang tiếp tục điều tra, xử lý những người liên quan.
Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo cha mẹ cần quan tâm nhiều hơn đến những thay đổi về tâm lý, hành vi của con, đặc biệt khi trẻ có biểu hiện lo âu, sợ hãi, né tránh đến trường hoặc thường xuyên xin tiền bất thường. Gia đình cần phối hợp chặt chẽ với nhà trường để phát hiện sớm các dấu hiệu bạo lực học đường và can thiệp kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc.
