Điều 42 Nghị định 90 năm 2026 của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 15.5) có nhiều quy định cụ thể về sinh con bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm.
Theo đó, nếu vi phạm một trong các hành vi sau đây sẽ bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng:
Trong trường hợp người gửi tinh trùng, noãn, phôi (gọi chung là mẫu) hoặc người nhận mẫu hiến có nguyện vọng chuyển mẫu từ cơ sở đang lưu giữ đến cơ sở khác mà cơ sở đang lưu giữ mẫu không tư vấn cho người gửi/nhận mẫu hiến về quy định vận chuyển mẫu, những rủi ro có thể gặp phải trong quá trình vận chuyển, hoặc không có ý kiến bằng văn bản về việc đồng ý chuyển mẫu.
Không cho chuyển tinh trùng, noãn, phôi đang lưu giữ sang cơ sở khác theo yêu cầu của người gửi, trừ trường hợp cơ sở tiếp nhận mẫu không đồng ý tiếp nhận mẫu.
Trường hợp cơ sở lưu giữ không đủ điều kiện để tiếp tục thực hiện việc lưu giữ mẫu và phải chuyển mẫu đến một cơ sở lưu giữ khác mà không thông báo đến người gửi/nhận mẫu hiến…
Cũng theo điều 42 Nghị định 90 năm 2026, đối với một trong các hành vi sau đây thì bị phạt từ 10 – 20 triệu đồng:
Cơ sở lưu giữ tinh trùng, noãn, phôi không bảo đảm bảo mật thông tin của người hiến và người nhận.
Không thực hiện nguyên tắc vô danh giữa người hiến và người nhận trong việc hiến và nhận tinh trùng, phôi.
Lưu giữ tinh trùng, noãn, phôi mà không ký hợp đồng với người gửi theo quy định của pháp luật về dân sự với cơ sở lưu giữ, trừ trường hợp tinh trùng, noãn, phôi được hiến.
Không thực hiện việc xác định người hiến tinh trùng, hiến noãn, hiến phôi không bị bệnh di truyền ảnh hưởng đến thế hệ sau; không bị mắc bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình; không bị nhiễm HIV.
Không mã hóa thông tin về việc hiến tinh trùng, noãn, phôi; lưu giữ và chia sẻ với cơ sở dữ liệu dùng chung về hỗ trợ sinh sản theo quy định của pháp luật.
Không hủy tinh trùng khi người gửi tinh trùng chết trừ các trường hợp: người vợ có nguyện vọng được sinh con bằng tinh trùng của người chồng đã chết; hoặc trước khi chết người gửi có văn bản thể hiện nguyện vọng hiến tinh trùng cho cơ sở lưu giữ.
Không hủy noãn khi người gửi noãn chết, trừ trường hợp trước khi chết người gửi có văn bản thể hiện nguyện vọng hiến noãn cho cơ sở lưu giữ.
Không hủy phôi khi người chồng trong cặp vợ chồng gửi phôi chết, trừ các trường hợp: người vợ có nguyện vọng được sinh con bằng phôi của hai vợ chồng; người vợ có văn bản hiến phôi cho cơ sở lưu giữ để nghiên cứu khoa học hoặc thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cho một phụ nữ độc thân, hoặc một cặp vợ chồng khác.
Không hủy phôi đang lưu giữ khi cặp vợ chồng gửi phôi đã ly hôn, trừ trường hợp có văn bản đồng ý của cả hai vợ chồng về việc: đề nghị tiếp tục lưu giữ phôi và cam kết chi trả chi phí lưu giữ theo quy định của cơ sở; hoặc đề nghị hiến phôi để sử dụng vào nghiên cứu khoa học hoặc kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cho một cặp vợ chồng hoặc một phụ nữ độc thân khác.
Thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cho các cặp vợ chồng không được chẩn đoán là vô sinh hoặc không có chỉ định về y tế.
Cơ sở lưu giữ tinh trùng, noãn, phôi, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo không mã hóa, hoặc không chia sẻ các thông tin về việc hiến tinh trùng, noãn, phôi và lưu giữ với cơ sở dữ liệu dùng chung về hỗ trợ sinh sản theo quy định sẽ bị xử phạt từ 10 – 20 triệu đồng.
Ngày 16/7, Đội CSGT Rạch Chiếc, thuộc Phòng CSGT (PC08, Công an TPHCM) cho biết, đơn vị vừa kịp thời hỗ trợ mở đường cho ô tô chở một bé trai 5 tuổi bị tai nạn giao thông đến bệnh viện cấp cứu.
Trước đó, gần 10h ngày 14/7, tổ công tác gồm Đại úy Trần Hữu Phước (tổ trưởng) và Thượng úy Phạm Quang Vũ (tổ viên) đang thực hiện nhiệm vụ điều hòa giao thông tại giao lộ Hiệp Bình - quốc lộ 13 (phường Hiệp Bình, TPHCM) thì nhận được đề nghị hỗ trợ dẫn đường từ anh N.T.K. (48 tuổi, tài xế ô tô).
Theo trình bày của anh K., trên xe đang chở bé N.A.M. (5 tuổi) vừa gặp tai nạn giao thông, cần được đưa đến bệnh viện cấp cứu trong thời gian sớm nhất.
Trước tình huống khẩn cấp, tổ công tác đã báo cáo Ban Chỉ huy Đội CSGT Rạch Chiếc qua bộ đàm. Sau khi được lãnh đạo đơn vị đồng ý, hai cán bộ CSGT lập tức sử dụng mô tô đặc chủng, bật tín hiệu ưu tiên để dẫn đường cho ô tô chở cháu bé đến Bệnh viện Nhi đồng 2.
Nhờ sự hỗ trợ kịp thời của lực lượng CSGT, quãng đường di chuyển được rút ngắn đáng kể, giúp cháu bé nhanh chóng được đưa vào bệnh viện để các bác sĩ tiếp nhận, cấp cứu và điều trị.
Trước đó, ngày 12/7, hai cán bộ Đội CSGT Tân Sơn Nhất cũng đã kịp thời mở đường cho một taxi chở sản phụ đến bệnh viện cấp cứu. Trong quá trình di chuyển, sản phụ bất ngờ chuyển dạ và sinh con ngay trên xe.
Trước tình huống khẩn cấp, tổ công tác nhanh chóng điều chỉnh lộ trình, ưu tiên đưa mẹ con sản phụ đến bệnh viện gần nhất để được các y, bác sĩ tiếp nhận, chăm sóc và theo dõi sức khỏe kịp thời.
Những hành động đẹp của lực lượng CSGT TPHCM thời gian qua đã nhận được nhiều lời khen ngợi, sự cảm kích từ người dân, góp phần lan tỏa hình ảnh người chiến sĩ công an tận tụy, trách nhiệm, vì nhân dân phục vụ.
Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng do Bộ Nội vụ xây dựng. Dự kiến chính sách có hiệu lực từ 1/7, cùng thời điểm điều chỉnh lương cơ sở.
Theo dự thảo, tất cả các nhóm thụ hưởng sẽ được tăng 8% trên mức đang nhận. Nhóm này gồm người hưởng lương hưu là cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, lực lượng vũ trang, người làm công tác cơ yếu; cán bộ cấp xã và người hoạt động không chuyên trách; người hưởng trợ cấp mất sức lao động; người hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; người hưởng trợ cấp tuất hàng tháng; cùng một số nhóm đang hưởng trợ cấp hàng tháng khác.
Với người hưởng lương hưu, trợ cấp trước ngày 1/1/1995, cơ quan soạn thảo đề xuất điều chỉnh để đạt mức 3,8 triệu đồng một tháng. Trường hợp đang hưởng dưới 3,5 triệu đồng sẽ được tăng thêm 300.000 đồng mỗi tháng; người hưởng từ 3,5 đến dưới 3,8 triệu đồng sẽ được nâng lên đủ 3,8 triệu đồng.
Tổng kinh phí tăng thêm so với năm 2025 dự kiến gần 10.800 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước bảo đảm hơn 2.000 tỷ đồng, phần còn lại khoảng 8.760 tỷ đồng từ Quỹ Bảo hiểm xã hội.
Trước đó trong dự thảo tháng 3, Bộ Nội vụ đưa ra hai phương án. Một phương án chia người hưởng thành hai nhóm với mức tăng khác nhau, gồm 4,5% cộng thêm 200.000 đồng và mức 8%. Phương án còn lại là tăng đồng đều 8% cho tất cả.
Theo lộ trình, năm 2026 tuổi nghỉ hưu tăng lên 61 tuổi 6 tháng với nam và 57 tuổi với nữ, kéo theo điều kiện hưởng lương hưu cũng tăng tương ứng. Từ 1/7/2025, thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu giảm từ 20 xuống còn 15 năm để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Thống kê đến tháng 7/2025 cho thấy khoảng 2,4 triệu người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng ở mức 3-10 triệu đồng, chiếm 80% tổng số người hưởng. Lương hưu bình quân từ ngân sách nhà nước khoảng 5,7 triệu đồng mỗi tháng, trợ cấp hàng tháng khoảng 2,2-2,5 triệu đồng. Mức lương hưu bình quân từ Quỹ Bảo hiểm xã hội đạt 6,7 triệu đồng, trong khi cán bộ cấp xã hưởng trung bình khoảng 2,7 triệu đồng mỗi tháng.
Ngày 19-5-2026, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới. Một trong những yêu cầu quan trọng mà Bộ Chính trị đặt ra cho TP.HCM là phải tạo bước đột phá về hệ thống kết cấu hạ tầng, ưu tiên đầu tư hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị...
Cụ thể, đến năm 2030 tập trung hoàn thành khoảng 200km metro và đến năm 2045 hoàn thành kết nối hệ thống đường sắt đô thị.
Trên thực tế, TP.HCM sau hợp nhất có mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch rất lớn gồm 27 tuyến với tổng cộng hơn 1.000km. Nhờ có các cơ chế đặc thù, đột phá chưa từng có tiền lệ, cùng khung pháp lý ngày càng hoàn thiện, TP.HCM đã tận dụng thời gian vàng, tăng tốc triển khai các dự án metro với quyết tâm rất cao.
Theo đó, ngày 10-1, Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM đã ban hành Nghị quyết 06 về triển khai đồng loạt nhiều tuyến metro theo mạng lưới đã quy hoạch, mục tiêu là giai đoạn 2025-2030 hoàn thành 6 tuyến.
Khi đó TP.HCM sẽ có tổng chiều dài đường sắt đô thị khoảng 187km, bao gồm metro số 1 đoạn Bến Thành - Suối Tiên dài 19,7km đã khai thác và được tiếp tục phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Từ mục tiêu đề ra, thời gian qua TP.HCM đã tập trung triển khai các nhiệm vụ và đã đạt được một số kết quả tích cực.
Nổi bật là việc đã động thổ tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ; khởi công metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương và metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm.
Tiếp nối hành trình đó, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành dài 44km dự kiến khởi công trước ngày 2-7-2026, theo hình thức BT.
Đồng thời, thành phố đang chuẩn bị thủ tục để đầu tư thêm 3 tuyến gồm metro TP mới Bình Dương - Suối Tiên, metro số 2 TP Thủ Dầu Một - TP.HCM và metro số 6 giai đoạn 1 (sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu).
Mục tiêu của thành phố là khởi công metro TP mới Bình Dương - Suối Tiên và metro số 6 giai đoạn 1 (sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) trong năm 2026 để phấn đấu đưa vào khai thác trong năm 2030. Riêng với metro TP Thủ Dầu Một - TP.HCM nếu điều kiện thuận lợi cũng sẽ phấn đấu khởi công năm 2026 hoặc chậm nhất vào đầu năm 2027, hoàn thành năm 2032.
Nhìn tổng thể, với các dự án đang và sẽ triển khai, TP.HCM có cơ sở để đáp ứng mục tiêu 200km metro vào năm 2030 theo yêu cầu của Bộ Chính trị. Vấn đề then chốt còn lại là kiểm soát tiến độ thi công và quản trị dự án, nhằm đảm bảo các tuyến được đưa vào khai thác đúng kế hoạch.
Ngoài việc triển khai 6 dự án thuộc nhóm 187km, TP.HCM đang đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu các tuyến còn lại. Mục tiêu là giai đoạn 2030-2035 dự kiến hoàn thành thêm 8 tuyến với khoảng 275km, nâng tổng số lên 14 tuyến, dài khoảng 462km. Giai đoạn 2035-2045 làm thêm 5 tuyến với khoảng 239km, nâng tổng quy mô lên 19 tuyến, dài khoảng 700km.
Trong khi đó, theo yêu cầu của Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị, đến năm 2045 phải hoàn thành kết nối tổng thể hệ thống đường sắt đô thị. Điều này đồng nghĩa với việc TP.HCM cần tiếp tục nâng cấp mục tiêu, bảo đảm hoàn thiện mạng lưới theo quy hoạch trong giai đoạn 2036-2045, với khoảng 800km còn lại.
Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp tư nhân đang đầu tư các tuyến đường sắt đô thị tại TP.HCM như Tập đoàn Vingroup làm đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, Tập đoàn THACO làm metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và đã hoàn thiện nghiên cứu đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
Ngoài ra, Tập đoàn Masterise nghiên cứu metro số 3, Tập đoàn Sovico nghiên cứu metro số 4 và metro số 5; liên danh THACO - Becamex cũng đề xuất nghiên cứu hai tuyến metro đi Bình Dương cũ. Và các tập đoàn quốc tế cũng có mong muốn và đề xuất tham gia một số tuyến khác.
Sự tham gia của khu vực tư nhân là tín hiệu rất tích cực, tạo hiệu ứng lan tỏa trong hành trình khơi thông nguồn lực, đa dạng hóa phương thức đầu tư với một lĩnh vực đặc thù, phức tạp và đòi hỏi nguồn vốn lớn như metro. Đây là một yếu tố then chốt, nếu tiếp tục phát huy sẽ giúp TP.HCM phấn đấu đạt các mục tiêu mà Bộ Chính trị đề ra.
Đặc biệt, khi Luật Đô thị đặc biệt được thông qua, nhiều cơ chế mới sẽ được bổ sung nhằm giúp TP.HCM huy động tối đa nguồn lực, đáp ứng yêu cầu tăng tốc phát triển hạ tầng giao thông nói chung và hệ thống metro nói riêng.
