Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được vừa ký ban hành Chỉ thị số 45 về triển khai các nhiệm vụ cấp bách nhằm thực hiện các kết luận của Trung ương, hướng đến mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 từ 10% trở lên.
Đáng chú ý, thành phố yêu cầu đồng loạt thúc tiến độ nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài.
Theo chỉ thị, TP.HCM xác định đầu tư công tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong bối cảnh cần tạo cú hích cho nền kinh tế. Thành phố yêu cầu rà soát toàn bộ danh mục đầu tư công giai đoạn 2026 – 2030, cắt giảm tối thiểu 30% số dự án so với giai đoạn trước để tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, cấp bách.
Các lĩnh vực được ưu tiên gồm giao thông, chống ngập, môi trường và chỉnh trang kênh rạch. Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của chỉ thị là kế hoạch chuẩn bị khởi công hàng loạt dự án trọng điểm nhân dịp 50 năm thành phố mang tên Bác.
Theo đó, thành phố yêu cầu tập trung hoàn tất thủ tục để đủ điều kiện khởi công các dự án lớn gồm: cao tốc đô thị Hồ Tràm – sân bay Long Thành, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, cầu hầm vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu, dự án công viên văn hóa Bến Nhà Rồng – Khánh Hội, cầu đường Bình Tiên, tuyến liên cảng Cát Lái – Phú Hữu, cầu Thủ Thiêm 4.
Đồng thời, các dự án cải thiện môi trường nước khu vực Bình Dương, nhà ở xã hội, chỉnh trang đô thị và hạ tầng khoa học công nghệ cũng sẽ khởi công dịp này.
UBND TP.HCM giao các sở, ngành rà soát toàn bộ thủ tục pháp lý, xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng công trình, bảo đảm đủ điều kiện để tổ chức khởi công trước ngày 2.7.
Ngoài nhóm dự án hạ tầng giao thông, TP.HCM cũng thúc tiến độ các công trình phục vụ chiến lược phát triển kinh tế mới. Sở Khoa học và Công nghệ được giao phối hợp đề xuất từ 2 – 3 dự án về hạ tầng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lượng tại Khu Công nghệ cao, khu đô thị khoa học công nghệ phía bắc thành phố và các khu công nghiệp.
Đối với đầu tư công, TP.HCM yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân ngay từ đầu năm, không để tồn đọng hồ sơ thanh toán và phải bảo đảm vốn được giải ngân kịp thời theo từng quý. Các dự án giải ngân chậm sẽ bị kiểm tra công vụ và xem xét trách nhiệm người đứng đầu.
Thành phố cũng cho phép điều chuyển vốn linh hoạt từ các dự án chậm triển khai sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn, nhằm nâng hiệu quả sử dụng vốn và tránh tình trạng “găm vốn” ở các công trình trì trệ.
Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ then chốt. UBND TP.HCM yêu cầu các địa phương trực tiếp chịu trách nhiệm về tiến độ bồi thường, hỗ trợ tái định cư và bàn giao mặt bằng. Đối với các trường hợp đã bồi thường đầy đủ nhưng không chấp hành, thành phố yêu cầu thực hiện cưỡng chế thu hồi đất đúng quy định để tránh kéo dài dự án.
Song song với thúc đẩy đầu tư mới, TP.HCM đặt trọng tâm vào tháo gỡ các dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm.
Theo chỉ thị, thành phố sẽ tập trung hoàn tất công tác rà soát, thanh tra và đề xuất phương án xử lý đối với các dự án, khu đất khó khăn, vướng mắc, tồn đọng theo các kết luận của Bộ Chính trị và nghị quyết của Quốc hội. Mục tiêu là xử lý dứt điểm các dự án kéo dài, tránh lãng phí nguồn lực đất đai và vốn đầu tư.
Một trong những “điểm nghẽn” lớn được TP.HCM nhắc đến là tình trạng chậm thẩm định giá đất, phê duyệt giá đất và xác định nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp.
UBND TP.HCM yêu cầu quy định rõ thời hạn xử lý từng khâu, không để tồn đọng hồ sơ kéo dài. Các cơ quan liên quan phải thường xuyên tổ chức họp hội đồng thẩm định giá đất để đẩy nhanh việc phê duyệt. Trường hợp để xảy ra chậm trễ sẽ phải chịu trách nhiệm trước UBND TP.HCM.
Thành phố cũng yêu cầu siết chặt kỷ luật hành chính trong giải quyết hồ sơ đầu tư, xử lý nghiêm các trường hợp gây chậm trễ trong công tác thẩm định, phê duyệt giá đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Ở lĩnh vực tài chính – ngân sách, TP.HCM đặt mục tiêu rất cao khi phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2026 đạt 1 triệu tỉ đồng, trong đó đến hết quý 2 phải thu được 500.000 tỉ đồng.
Để hoàn thành chỉ tiêu này, thành phố yêu cầu đẩy nhanh đấu giá quyền sử dụng đất, thẩm định và phê duyệt giá đất, tăng cường thu hồi nợ thuế, đặc biệt là các khoản nợ lớn kéo dài.
TP.HCM cũng siết quản lý hóa đơn điện tử, chống thất thu ở các lĩnh vực thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và chuyển nhượng bất động sản; đồng thời đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra chống chuyển giá, trốn thuế.
Ở chiều ngược lại, thành phố yêu cầu thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% chi thường xuyên, tiết kiệm thêm 5% so với dự toán được giao; kiểm soát chặt việc sử dụng ngân sách dự phòng, hạn chế tối đa phát sinh ngoài dự toán.
Về cải cách thủ tục hành chính, TP.HCM sẽ cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm 50% chi phí tuân thủ và cắt giảm toàn bộ điều kiện kinh doanh không cần thiết. 100% hồ sơ thủ tục hành chính sẽ được số hóa, người dân và doanh nghiệp không phải nộp lại các giấy tờ đã có trên cơ sở dữ liệu dùng chung.
TP.HCM đồng thời yêu cầu tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn phải đạt từ 98% trở lên ở các lĩnh vực trọng điểm; tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp phải đạt trên 96%.
Trong văn bản gửi UBND TP HCM, Sở Xây dựng cho biết DRT vẫn là loại hình vận tải hành khách công cộng, có điểm đầu cuối và danh sách điểm đón trả khách được đăng ký, công khai. Tuy nhiên, khác với xe buýt truyền thống chạy theo lộ trình và thời gian cố định, mô hình này cho phép điều chỉnh linh hoạt hành trình, thời gian và vị trí đón trả dựa trên nhu cầu thực tế của hành khách.
Theo đề xuất, giai đoạn đầu thành phố sẽ thí điểm DRT với quy mô nhỏ tại một số khu vực có nhu cầu đi lại cao như khu vực Đại học Quốc gia TP HCM, trung tâm thành phố hoặc dọc tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên. Thời gian thí điểm dự kiến không quá ba năm. Sau đó, cơ quan chức năng sẽ đánh giá hiệu quả vận hành và nhu cầu sử dụng để điều chỉnh hoặc mở rộng mô hình.
Dịch vụ được tổ chức linh hoạt theo từng khung giờ trong ngày. Vào giờ cao điểm, xe hoạt động theo tuyến và điểm dừng cố định như buýt thông thường. Trong giờ thấp điểm, hành khách đăng ký chuyến đi qua ứng dụng, hệ thống sẽ điều phối xe theo nhu cầu và chỉ đón trả tại các điểm đã đăng ký. Những người có nhu cầu di chuyển tương đồng sẽ được gom về điểm đón chung gần nhất để tối ưu hành trình.
Loại phương tiện dự kiến sử dụng là xe sức chứa nhỏ, phù hợp lưu thông trong các tuyến đường hẹp, khu dân cư, đồng thời giảm chi phí đầu tư cho doanh nghiệp khai thác. Giá vé dự kiến tương đương xe buýt hiện nay.
Theo Sở Xây dựng, dù mạng lưới xe buýt TP HCM đã phủ phần lớn hệ thống giao thông đô thị, khả năng tiếp cận của người dân vẫn còn hạn chế, nhất là tại các tuyến đường nhỏ, khu dân cư mới hoặc khu vực xa trạm dừng. Ngoài ra, việc vận hành theo tuyến và lịch trình cố định chưa đáp ứng tốt nhu cầu đi lại linh hoạt.
Tuy nhiên, do hiện chưa có quy định cụ thể về loại hình này, Sở Xây dựng kiến nghị thành phố báo cáo Chính phủ cho phép thí điểm tại một số khu vực, làm cơ sở đánh giá hiệu quả giải pháp.
Hiện TP HCM có khoảng 180 tuyến xe buýt với hơn 2.400 phương tiện, phần lớn có sức chứa từ 20 đến 60 chỗ. Do đặc thù này, mạng lưới chủ yếu hoạt động trên các trục đường lớn, khiến nhiều người dân trong khu dân cư hoặc hẻm nhỏ phải đi xa mới tiếp cận được điểm dừng.
Ngoài mô hình DRT, TP HCM cũng đang lên kế hoạch miễn vé xe buýt để khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng; đồng thời tái cấu trúc mạng lưới, nghiên cứu làn ưu tiên, mở rộng kết nối với các địa phương lân cận và sân bay Long Thành, triển khai vé điện tử liên thông và chuyển đổi sang buýt điện.
Ngày 2.6, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tuyên án phúc thẩm đối với 9 cựu lãnh đạo, cán bộ Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) liên quan đến tòa tháp ngàn tỉ "đắp chiếu" suốt 10 năm trên đường Phạm Hùng, Hà Nội.
Phiên tòa được mở do các bị cáo có đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. Một số thì mong xét lại phần nghĩa vụ bồi thường 380 tỉ đồng.
Theo tòa phúc thẩm, cách tính thiệt hại của cấp sơ thẩm là có cơ sở. Hành vi của các bị cáo gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, do đó cần phải bồi thường theo tỷ lệ chịu trách nhiệm.
Trước và trong phiên phúc thẩm, các bị cáo đã được người nhà nộp thêm 119 tỉ đồng khắc phục hậu quả. Một số người không nộp thêm tiền hoặc nộp thêm rất ít so với số tiền cần khắc phục nhưng tuổi cao, mắc bệnh hiểm nghèo, gia đình có công cách mạng… Do vậy, tòa quyết định giảm án cho tất cả các bị cáo.
Trong đó, cựu Tổng giám đốc VICEM Nguyễn Ngọc Anh được giảm từ 15 năm tù xuống 13 năm tù; cựu Chủ tịch HĐTV kiêm cựu Tổng giám đốc VICEM Lê Văn Chung được giảm từ 13 năm tù xuống 10 năm tù; cựu Giám đốc Ban quản lý dự án VICEM Dư Ngọc Long được giảm từ 12 năm 6 tháng tù xuống 9 năm tù. Số còn lại đều được giảm án, hoặc chuyển từ án tù sang án treo.
Riêng trường hợp bà Nguyễn Bích Thủy, cựu Thành viên Hội đồng thành viên VICEM, đã chết và được đình chỉ vụ án. Tuy nhiên, người thừa kế của bà này, là con trai, phải khắc phục 16 tỉ đồng.
Con trai bà Thủy kháng cáo, đề nghị tách thành vụ án riêng để xác định di sản thừa kế của mẹ, chỉ cấn trừ số tiền từ di sản và không buộc anh phải thực hiện nghĩa vụ thay mẹ.
Song hội đồng xét xử bác, quyết định không tách vụ án mà việc xác định di sản của bà Thủy sẽ được thực hiện và xử lý ngay trong quá trình thi hành án, buộc anh này thực hiện "trong phạm vi thừa kế".
Dự án Trung tâm Điều hành và giao dịch VICEM có địa chỉ tại khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội; được khởi công tháng 5.2011, đến tháng 8.2015 hoàn thành xây dựng phần thô và cất nóc, sau đó "đắp chiếu" cho đến nay, gây thiệt hại hơn 380 tỉ đồng.
Theo cơ quan tiến hành tố tụng, nguyên nhân là do có nhiều vi phạm, điển hình như việc sử dụng số liệu khống để tham mưu đơn giá cho thuê mặt bằng cao hơn thực tế, phê duyệt tổng mức đầu tư cao hơn giấy chứng nhận nhưng lại không thực hiện điều chỉnh theo quy định… Trách nhiệm thuộc về dàn cựu lãnh đạo VICEM.
Cơ quan tiến hành tố tụng còn xác định Công ty ECON là một trong các nhà thầu trúng thầu tại dự án này, được VICEM thanh toán hơn 144 tỉ đồng. Tuy nhiên, việc trúng thầu không minh bạch, có sự móc nối giữa doanh nghiệp và chủ đầu tư.
Lãnh đạo ECON đến gặp, đặt vấn đề và được lãnh đạo VICEM đồng ý cho tham gia dự án. Đổi lại, ECON hứa sẽ "cắt phế" 5%.
Sau khi trúng thầu, ông Đỗ Đình Thu, Tổng giám đốc Công ty ECON, đưa cho ông Dư Ngọc Long, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án VICEM, 3,25 tỉ đồng. Ông Long chia cho các cựu lãnh đạo VICEM từ 200 - 800 triệu đồng mỗi người, còn 1,9 tỉ đồng thì giữ lại chi dùng cá nhân.
Các bị cáo bị truy tố về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí hoặc vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Chiều ngày 11.5, trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, một lãnh đạo Công an tỉnh An Giang cho biết, lực lượng Công an tỉnh đã phối hợp điều tra, bắt giữ nhóm thanh thiếu niên dùng hung khí đánh nhau xảy ra ở phường Rạch Giá vào rạng sáng ngày 10.5.
Trước đó, ngày 10.5 trên mạng xã hội lan truyền một số clip về việc 2 thanh niên bị nhóm thanh niên cầm hung khí rượt đuổi, đánh nhau xảy ra trên địa bàn phường Rạch Giá.
Theo hình ảnh và thời gian trong clip vụ việc xảy ra vào hơn 1 giờ ngày 10.5. Thời điểm này, 2 thanh niên bị nhóm thanh niên khác có cầm theo hung khí rượt đuổi đến khu vực trước nhà dân đánh, chém gây thương tích. Các thanh niên bị gây thương tích sau đó được đưa lên máy chở đi trong tình trạng bê bết máu.
Trao đổi với PV Thanh Niên, lãnh đạo Công an tỉnh An Giang cho biết thêm sau khi bị đánh có 2 thanh niên được đưa đến bệnh viện cấp cứu, hiện vẫn đang điều trị chứ không tử vong như nội dung clip lan truyền trên mạng xã hội.
Hiện vụ việc được Công an tỉnh An Giang tiếp tục điều tra, làm rõ.
