Vàng – biểu tượng của trú ẩn đang lặng lẽ rời khỏi đỉnh sau giai đoạn tăng nóng. Trong khi đó, ở một góc ít được chú ý hơn của thị trường, vonfram lại âm thầm tăng mạnh, thiết lập những vùng giá cao chưa từng thấy trong nhiều năm.
Đặt cạnh nhau, hai diễn biến này tạo ra một nghịch lý đáng chú ý: cùng thuộc nhóm kim loại, nhưng lại phản ánh hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau của thị trường.
Và phía sau sự phân kỳ đó, có thể không chỉ là câu chuyện cung – cầu đơn thuần, mà là dấu hiệu của một sự dịch chuyển lớn hơn của dòng tiền. Đây không phải là một nghịch lý ngẫu nhiên, mà là dấu hiệu cho thấy thị trường đang bắt đầu định giá hai loại rủi ro khác nhau: rủi ro tài chính và rủi ro chuỗi cung ứng.
Trong logic truyền thống, bất ổn địa chính trị thường là chất xúc tác giúp vàng tăng giá. Nhưng chu kỳ hiện tại lại đang cho thấy một cơ chế phức tạp hơn.
Giá vàng thế giới đã giảm hơn 20% so với đỉnh lập hồi cuối tháng 1, trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao. Đằng sau đó là kỳ vọng thị trường rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ khó nới lỏng chính sách tiền tệ khi áp lực lạm phát chưa hạ nhiệt.
Chiến sự và căng thẳng địa chính trị, thay vì chỉ tạo ra nhu cầu trú ẩn, lại kéo theo một hệ quả khác: giá năng lượng tăng, lạm phát kỳ vọng gia tăng, từ đó đẩy lợi suất lên cao hơn.
Trong môi trường đó, vàng – một tài sản trú ẩn phải đối mặt với chi phí cơ hội lớn hơn. Vàng vẫn là tài sản của nỗi sợ, nhưng khi nỗi sợ làm tăng lãi suất thực, chính vàng lại trở thành tài sản kém hấp dẫn.
Trái ngược với vàng, đà tăng của vonfram gần như không đến từ yếu tố tâm lý hay dòng tiền đầu cơ, mà là một câu chuyện thuần vật chất.
Giá APT – sản phẩm tham chiếu của vonfram đã tăng từ dưới 500 USD/mtu trong năm 2025 lên vùng 2.000 – 2.500 USD/mtu hiện nay, tương đương mức tăng hàng trăm phần trăm chỉ trong hơn một năm. Một số sản phẩm như ferro-tungsten thậm chí tăng gấp nhiều lần so với cùng kỳ.
Nguyên nhân nằm ở một điểm cốt lõi: nguồn cung đang bị bóp nghẹt. Trung Quốc, quốc gia chiếm hơn 80% nguồn cung vonfram toàn cầu đang siết chặt hạn ngạch khai thác và kiểm soát xuất khẩu đối với các khoáng sản chiến lược, khiến nguồn cung ra thị trường quốc tế thu hẹp đáng kể.
Trong khi đó, nhu cầu gần như không suy giảm. Vonfram vẫn là vật liệu không thể thay thế trong nhiều ngành công nghiệp then chốt như cơ khí chính xác, năng lượng, bán dẫn và quốc phòng, những lĩnh vực đang bước vào chu kỳ đầu tư mới.
Câu chuyện của vonfram vì vậy không chỉ dừng ở cung – cầu. Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng xem “khoáng sản chiến lược” là một phần của an ninh kinh tế, một cuộc chạy đua nhằm đảm bảo nguồn cung đang diễn ra trên quy mô toàn cầu.
Tại Mỹ, chính quyền liên bang đã đề xuất chương trình dự trữ chiến lược kim loại mang tên Project Vault với quy mô khoảng 12 tỉ USD, nhằm xây dựng nguồn cung dự phòng cho các ngành công nghiệp trọng yếu như quốc phòng, năng lượng và sản xuất công nghệ cao.
Không chỉ Mỹ, nhiều nền kinh tế lớn như Liên minh châu Âu, Úc hay Hàn Quốc cũng đang triển khai các chính sách dự trữ và đa dạng hóa nguồn cung, trong bối cảnh chuỗi cung ứng kim loại chiến lược bao gồm vonfram vẫn phụ thuộc lớn vào Trung Quốc.
Những động thái này cho thấy kim loại không còn chỉ là đầu vào sản xuất, mà đang trở thành một phần của hạ tầng chiến lược, nơi quyền kiểm soát nguồn cung có thể quyết định lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.
Trong một thế giới đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng, cuộc cạnh tranh không chỉ diễn ra ở sản phẩm, mà ở chính nguyên liệu đầu vào.
Khác với vàng, giá vonfram không cần nhiều “kỳ vọng”. Nó tăng đơn giản vì thị trường buộc phải tranh mua một loại nguyên liệu ngày càng khan hiếm.
Nếu vàng là tài sản của tâm lý phòng thủ, thì vonfram đang trở thành tài sản của nỗi lo thiếu hụt.
Đứng sau mỏ Núi Pháo là Masan High-Tech Materials (MSR), doanh nghiệp không chỉ khai thác tài nguyên mà đang tham gia vào chuỗi giá trị vonfram toàn cầu, từ khai khoáng đến chế biến sâu. Trong một thị trường mà nguồn cung bị siết chặt bởi chính sách và địa chính trị, những tài sản như Núi Pháo không chỉ là mỏ khoáng sản, mà là một phần của bài toán an ninh chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tác động của chu kỳ giá đã nhanh chóng phản ánh vào kết quả kinh doanh. Năm 2025, doanh thu mảng vonfram đạt 4.458 tỉ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ, đóng vai trò động lực chính trong cơ cấu doanh thu.
Diễn biến này phù hợp với xu hướng chung của thị trường, khi giá vonfram bình quân năm 2025 đã tăng lên khoảng 500 USD và tiếp tục leo lên vùng 2.500 USD vào đầu năm 2026.
Bước sang năm 2026, Masan High-Tech Materials đặt kế hoạch doanh thu từ 16.000 đến 20.300 tỷ đồng, với lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 1.700 – 2.500 tỉ đồng.
Mức kế hoạch này phản ánh kỳ vọng không chỉ vào diễn biến giá hàng hóa, mà còn vào vai trò ngày càng rõ nét của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng vonfram toàn cầu.
Ở góc độ thị trường vốn, Masan High-Tech Materials đang đứng tại một điểm giao đặc biệt: giữa dòng tiền theo chu kỳ hàng hóa và dòng tiền theo chủ đề “kim loại chiến lược”.
Đáng chú ý, tại ĐHĐCĐ sắp tới, doanh nghiệp dự kiến trình phương án chuyển niêm yết sang HOSE.
Thông thường, việc chuyển sàn không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn mở ra khả năng tiếp cận rộng hơn với các dòng vốn tổ chức, đặc biệt là các quỹ đầu tư lớn và nhà đầu tư nước ngoài. Khi câu chuyện chuyển từ giá hàng hóa sang dòng vốn, yếu tố quyết định không chỉ là doanh nghiệp bán được bao nhiêu, mà là thị trường sẵn sàng trả bao nhiêu cho câu chuyện đó.
Thông tin quy hoạch hai bên sông Hồng và nhiều dự án hạ tầng mới tại Hà Nội đang khiến không ít hộ gia đình rơi vào vấn đề đặc biệt. Nhà đất nằm trong diện thu hồi để phục vụ dự án công, khi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay ngân hàng.
Trường hợp của anh Lê Hồng Hải (phố Hồng Hà, Hà Nội) phản ánh trên báo Vietnamnet cho biết, khu đất nhà anh nằm trong diện thu hồi, giải tỏa mặt bằng để thành phố xây dựng dự án. Tuy nhiên, hiện nay giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang được gia đình anh thế chấp cho khoản vay tại ngân hàng.
"Nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng chưa thực hiện xong, nay khu đất nằm trong diện giải tỏa. Không biết việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến nghĩa vụ nợ với ngân hàng?", anh Hải băn khoăn.
Hay như trường hợp của bà Nguyễn Thị Thu Hà, chủ một cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng tại phường Ba Đình cho biết, gia đình đang vay gần 3 tỷ đồng để mở rộng hoạt động kinh doanh. Được vay thế chấp bằng căn nhà nằm ở khu vực dự kiến giải tỏa.
"Tôi lo nhất là tiền đền không đủ để tất toán khoản vay. Nếu ngân hàng yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm thì gia đình gần như không còn gì để thế chấp", bà Hà nói.
Theo như báo Vietnamnet thông tin thì Quyền và nghĩa vụ của các bên trong giao dịch thế chấp được quy định tại Điều 317-327 của Bộ Luật Dân sự 2015. Ngoài ra, hệ thống quy định bồi thường của Luật Đất đai 2024 cũng đã quy định khi có quyết định thu hồi, mảnh đất đó lập tức không còn là tài sản bảo đảm.
Tuy nhiên, khoản nợ của khách hàng tại ngân hàng thì vẫn còn đó, đồng nghĩa với việc khách hàng không thể trốn tránh nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng.
Ý kiến của chuyên gia pháp lý
Theo chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực ngân hàng, trường hợp tài sản bảo đảm là nhà đất thuộc diện giải tỏa, ngân hàng sẽ yêu cầu bên vay phải bổ sung, thay thế biện pháp bảo đảm khác tương xứng với nghĩa vụ nợ thay cho tài sản thế chấp đã bị ảnh hưởng giá trị hoặc không còn đủ điều kiện bảo đảm do thuộc diện thu hồi.
Nếu tài sản bảo đảm này bị Nhà nước thu hồi thì tiền bồi thường sẽ được dùng làm tài sản bảo đảm thay thế.
Nếu bên vay không bổ sung, thay thế được biện pháp bảo đảm thì ngân hàng sẽ kích hoạt việc thu nợ trước hạn.
Khi xử lý tài sản bảo đảm không đủ trả nợ thì bên vay vẫn phải trả tiếp phần còn thiếu cho đến khi trả hết nợ gốc và lãi còn lại.
Trong trường hợp này, bên vay hầu như không có nhiều lựa chọn ngoài việc chuẩn bị phương án tài chính để đàm phán với ngân hàng. Thực tế các quy định này đều được các ngân hàng ghi rõ trong hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp tài sản bảo đảm là bất động sản. Đây là những vấn đề cơ bản mà gần như hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp nào cũng đề cập đến.
Nói cách khác, toàn bộ số tiền đền bù giải tỏa của khách hàng sẽ không về tài khoản của khách hàng ngay mà sẽ nằm tại kho bạc. Số tiền này sẽ được ưu tiên trả nợ cho ngân hàng theo thỏa thuận giữa 3 bên: Nhà nước (bên thu hồi đất), ngân hàng (bên cho vay và giữ tài sản bảo đảm) và chủ đất (bên vay vốn).
Trong trường hợp tiền đền bù thu hồi đất lớn hơn dư nợ tại ngân hàng thì mọi chuyện sẽ trở nên đơn giản. Kho bạc sẽ chuyển thẳng khoản tiền tương ứng với dư nợ còn lại cho ngân hàng để thực hiện nghiệp vụ giải chấp, phần còn lại sẽ được chuyển cho chủ đất theo phương thức giao tiền mặt hoặc chuyển khoản.
Trong trường hợp tiền đền bù giải phóng mặt bằng do nhà nước trả thấp hơn dư nợ tại ngân hàng, ngân hàng sẽ phong tỏa và thu hồi toàn bộ số tiền đền bù đó.
Phần còn thiếu, ngân hàng sẽ yêu cầu khách hàng bổ sung tài sản thế chấp. Điều này đồng nghĩa với việc nghĩa vụ nợ của khách hàng tại ngân hàng vẫn còn đó và họ sẽ phải có trách nhiệm thanh toán cả gốc lẫn lãi cho đến khi tất toán khoản vay.
Theo giới chuyên môn, đây là một vấn đề có thể tạo ra nhiều áp lực nợ xấu cho cả người vay và ngân hàng nếu không được xử lý linh hoạt.
Theo Th.s, luật sư Mai Chí Đức - Phó giám đốc Công ty luật Hoàng Duy và Cộng sự chia sẻ trên VTCnews, về thực tiễn xử lý tiền bồi thường, theo luật sư, thông thường cơ quan giải phóng mặt bằng sẽ rà soát tình trạng pháp lý của thửa đất, trong đó có thông tin đăng ký thế chấp tại ngân hàng. Trong nhiều trường hợp, cơ quan chức năng sẽ phối hợp với ngân hàng và người dân để xác định phương án thanh toán khoản bồi thường. Nếu có đăng ký giao dịch bảo đảm hợp pháp, ngân hàng có cơ sở pháp lý để yêu cầu ưu tiên xử lý khoản tiền bồi thường nhằm bảo đảm nghĩa vụ nợ. Thực tế có nơi tiền bồi thường được chuyển qua tài khoản phong tỏa hoặc thực hiện theo thỏa thuận ba bên giữa cơ quan bồi thường, ngân hàng và người dân nhằm tránh tranh chấp phát sinh về sau.
Người dân khi ký hợp đồng tín dụng cần đặc biệt lưu ý các điều khoản liên quan đến xử lý tài sản bảo đảm, nghĩa vụ bổ sung tài sản thế chấp, điều kiện thu hồi nợ trước hạn và quyền của ngân hàng khi tài sản bị giảm giá trị hoặc bị thu hồi. Nhiều tranh chấp hiện nay xuất phát từ việc khách hàng chỉ quan tâm đến khoản vay và lãi suất mà chưa đọc kỹ các điều khoản về xử lý rủi ro pháp lý đối với tài sản bảo đảm.
Cũng theo luật sư Đức, thực tế, các tranh chấp giữa ngân hàng và người vay trong trường hợp đất bị giải tỏa vẫn phát sinh tương đối nhiều. Dạng tranh chấp phổ biến gồm: Tranh chấp về quyền nhận tiền bồi thường; tranh chấp về việc ngân hàng có được ưu tiên thanh toán từ tiền đền bù hay không; tranh chấp về nghĩa vụ trả phần nợ còn thiếu sau khi đã xử lý tiền bồi thường; hoặc tranh chấp liên quan đến việc ngân hàng thu hồi nợ trước hạn. Một số trường hợp còn phát sinh khi người vay tự nhận tiền bồi thường nhưng không thanh toán cho ngân hàng dẫn đến kiện tụng kéo dài.
Do đó, ngay khi nhận được thông báo thu hồi đất, người dân nên chủ động thông báo cho ngân hàng để cùng làm việc về phương án xử lý khoản vay. Việc chủ động trao đổi sớm thường giúp các bên có cơ hội cơ cấu lại nợ, điều chỉnh thời hạn thanh toán hoặc thống nhất phương án dùng tiền bồi thường để tất toán một phần nghĩa vụ. Đồng thời, người dân cũng cần rà soát kỹ hồ sơ pháp lý, quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường và các thỏa thuận tín dụng để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trong trường hợp ngân hàng và người vay không đạt được thỏa thuận về xử lý khoản nợ sau thu hồi đất, tranh chấp sẽ được giải quyết theo cơ chế dân sự thông qua thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Khi đó, Tòa án sẽ xem xét toàn bộ hồ sơ tín dụng, hợp đồng thế chấp, giá trị bồi thường, nghĩa vụ còn lại của bên vay cũng như tính hợp pháp trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm để đưa ra phán quyết phù hợp với quy định pháp luật.
Chiều 3/6, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026, ông Lâm Văn Hoàng - Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng đã thông tin về chiến lược hoàn thiện cơ chế chính sách và quỹ đất để thúc đẩy phân khúc nhà ở cho thuê tại Việt Nam.
Theo Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, thực tế mô hình nhà ở cho thuê không phải mới, pháp luật hiện hành đã có quy định chính sách đầy đủ. Luật Nhà ở năm 2023 đã quy định rất rõ 3 hình thức về nhà ở là nhà ở để bán, nhà ở cho thuê và nhà ở cho thuê mua.
Tuy nhiên kết quả thực hiện trong thời gian vừa qua, đặc biệt là phân khúc nhà ở cho thuê thì vẫn còn hạn chế. Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa rất nhanh và nhu cầu nhà ở tăng rất cao, cần phải có những giải pháp mạnh mẽ để thu hút về đất đai, cơ chế quản lý, ưu đãi vượt trội hơn nữa để tiếp tục đẩy mạnh phân khúc này.
Chính vì vậy, trong các cuộc họp gần đây, Thủ tướng Chính phủ đã giao cho các bộ, ngành, các địa phương nghiên cứu các cơ chế, chính sách, tổ chức thực hiện để đẩy nhanh, mạnh phân khúc này. Riêng đối với Bộ Xây dựng thì Thủ tướng giao 3 nhiệm vụ chính.
Thứ nhất là nhóm nhiệm vụ về đề xuất, hoàn thiện cơ chế, chính sách. Hiện nay bộ đã chủ động đề xuất kịp thời các cơ chế chính sách mới, quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước để cụ thể hóa vào Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Các dự án luật này đang phấn đấu để trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp tháng 10 năm nay. Định hướng là chuyển đổi mạnh tư duy từ phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Bộ Xây dựng tập trung nghiên cứu vào các chính sách về cơ chế chính sách ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính để các doanh nghiệp dễ tiếp cận quỹ đất và nguồn vốn tín dụng để phát triển các dự án này.
Bên cạnh nhà ở để bán thì cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng khác.
Nhóm nhiệm vụ thứ hai mà Thủ tướng Chính phủ giao là rà soát, ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Hiện nay Bộ Xây dựng đang chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê. Đặc biệt là chú trọng tiêu chuẩn về an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa.
Nhóm nhiệm vụ thứ 3 là phối hợp với địa phương và các bộ, ngành, trước mắt là Hà Nội, Tp.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng là những thị trường rất lớn, có nhu cầu lớn về phân khúc này.
"Sẽ xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo đối tượng và nhu cầu của các bộ, các cơ quan thuộc Trung ương nhằm làm cơ sở để quy hoạch, phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung cầu và trên cơ sở đó tham mưu Chính phủ, Thủ tướng giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê cho các địa phương trên cả nước", ông Hoàng nói.
Bộ Xây dựng cũng chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan địa phương để đề xuất cơ chế phù hợp để huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực ngân sách Nhà nước, nguồn lực xã hội cho phát triển nhà ở cho thuê và cơ chế vận hành quản lý, gồm cả quản lý kinh doanh thương mại tại các khu nhà ở cho thuê.
Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương phát triển mạnh phân khúc này. Thứ nhất là đề nghị UBND các tỉnh, thành phố thực hiện điều tra, khảo sát nhu cầu về nhà ở cho thuê trên địa bàn đối với các nhóm đối tượng khác nhau như là cán bộ công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, công nhân, sinh viên...
Sau khi khảo sát từng khu vực cụ thể sẽ xây dựng kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn vốn đầu tư để phát triển nhà ở cho thuê đáp ứng yêu cầu của từng nhóm đối tượng.
Đề nghị địa phương trên cơ sở xác lập nhu cầu chỉ đạo rà soát quy hoạch về bố trí quỹ đất phù hợp, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, đặc biệt là các khu công nghiệp, khu vực tập trung dân cư đông bằng nguồn vốn đầu tư công, quỹ nhà ở địa phương hoặc nguồn vốn đầu tư tư.
Khu đất số 164 Nguyễn Đức Cảnh, phường Tương Mai, Thành phố Hà Nội là nơi đặt trụ sở và nhà xưởng của Công ty Cổ phần Điện cơ Thống Nhất (Vinawind) đang được định hướng phát triển thành tổ hợp căn hộ T&T Home với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 1.200 tỷ đồng.
Khu đất rộng hơn 2,9 ha, nằm đối diện công viên hồ Đền Lừ và bao quanh là nhiều khu dân cư hiện hữu như tòa HUD3, chung cư 25 Tân Mai hay Khu đô thị Louis City.
