Vàng – biểu tượng của trú ẩn đang lặng lẽ rời khỏi đỉnh sau giai đoạn tăng nóng. Trong khi đó, ở một góc ít được chú ý hơn của thị trường, vonfram lại âm thầm tăng mạnh, thiết lập những vùng giá cao chưa từng thấy trong nhiều năm.
Đặt cạnh nhau, hai diễn biến này tạo ra một nghịch lý đáng chú ý: cùng thuộc nhóm kim loại, nhưng lại phản ánh hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau của thị trường.
Và phía sau sự phân kỳ đó, có thể không chỉ là câu chuyện cung – cầu đơn thuần, mà là dấu hiệu của một sự dịch chuyển lớn hơn của dòng tiền. Đây không phải là một nghịch lý ngẫu nhiên, mà là dấu hiệu cho thấy thị trường đang bắt đầu định giá hai loại rủi ro khác nhau: rủi ro tài chính và rủi ro chuỗi cung ứng.
Trong logic truyền thống, bất ổn địa chính trị thường là chất xúc tác giúp vàng tăng giá. Nhưng chu kỳ hiện tại lại đang cho thấy một cơ chế phức tạp hơn.
Giá vàng thế giới đã giảm hơn 20% so với đỉnh lập hồi cuối tháng 1, trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao. Đằng sau đó là kỳ vọng thị trường rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ khó nới lỏng chính sách tiền tệ khi áp lực lạm phát chưa hạ nhiệt.
Chiến sự và căng thẳng địa chính trị, thay vì chỉ tạo ra nhu cầu trú ẩn, lại kéo theo một hệ quả khác: giá năng lượng tăng, lạm phát kỳ vọng gia tăng, từ đó đẩy lợi suất lên cao hơn.
Trong môi trường đó, vàng – một tài sản trú ẩn phải đối mặt với chi phí cơ hội lớn hơn. Vàng vẫn là tài sản của nỗi sợ, nhưng khi nỗi sợ làm tăng lãi suất thực, chính vàng lại trở thành tài sản kém hấp dẫn.
Trái ngược với vàng, đà tăng của vonfram gần như không đến từ yếu tố tâm lý hay dòng tiền đầu cơ, mà là một câu chuyện thuần vật chất.
Giá APT – sản phẩm tham chiếu của vonfram đã tăng từ dưới 500 USD/mtu trong năm 2025 lên vùng 2.000 – 2.500 USD/mtu hiện nay, tương đương mức tăng hàng trăm phần trăm chỉ trong hơn một năm. Một số sản phẩm như ferro-tungsten thậm chí tăng gấp nhiều lần so với cùng kỳ.
Nguyên nhân nằm ở một điểm cốt lõi: nguồn cung đang bị bóp nghẹt. Trung Quốc, quốc gia chiếm hơn 80% nguồn cung vonfram toàn cầu đang siết chặt hạn ngạch khai thác và kiểm soát xuất khẩu đối với các khoáng sản chiến lược, khiến nguồn cung ra thị trường quốc tế thu hẹp đáng kể.
Trong khi đó, nhu cầu gần như không suy giảm. Vonfram vẫn là vật liệu không thể thay thế trong nhiều ngành công nghiệp then chốt như cơ khí chính xác, năng lượng, bán dẫn và quốc phòng, những lĩnh vực đang bước vào chu kỳ đầu tư mới.
Câu chuyện của vonfram vì vậy không chỉ dừng ở cung – cầu. Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng xem “khoáng sản chiến lược” là một phần của an ninh kinh tế, một cuộc chạy đua nhằm đảm bảo nguồn cung đang diễn ra trên quy mô toàn cầu.
Tại Mỹ, chính quyền liên bang đã đề xuất chương trình dự trữ chiến lược kim loại mang tên Project Vault với quy mô khoảng 12 tỉ USD, nhằm xây dựng nguồn cung dự phòng cho các ngành công nghiệp trọng yếu như quốc phòng, năng lượng và sản xuất công nghệ cao.
Không chỉ Mỹ, nhiều nền kinh tế lớn như Liên minh châu Âu, Úc hay Hàn Quốc cũng đang triển khai các chính sách dự trữ và đa dạng hóa nguồn cung, trong bối cảnh chuỗi cung ứng kim loại chiến lược bao gồm vonfram vẫn phụ thuộc lớn vào Trung Quốc.
Những động thái này cho thấy kim loại không còn chỉ là đầu vào sản xuất, mà đang trở thành một phần của hạ tầng chiến lược, nơi quyền kiểm soát nguồn cung có thể quyết định lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.
Trong một thế giới đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng, cuộc cạnh tranh không chỉ diễn ra ở sản phẩm, mà ở chính nguyên liệu đầu vào.
Khác với vàng, giá vonfram không cần nhiều “kỳ vọng”. Nó tăng đơn giản vì thị trường buộc phải tranh mua một loại nguyên liệu ngày càng khan hiếm.
Nếu vàng là tài sản của tâm lý phòng thủ, thì vonfram đang trở thành tài sản của nỗi lo thiếu hụt.
Đứng sau mỏ Núi Pháo là Masan High-Tech Materials (MSR), doanh nghiệp không chỉ khai thác tài nguyên mà đang tham gia vào chuỗi giá trị vonfram toàn cầu, từ khai khoáng đến chế biến sâu. Trong một thị trường mà nguồn cung bị siết chặt bởi chính sách và địa chính trị, những tài sản như Núi Pháo không chỉ là mỏ khoáng sản, mà là một phần của bài toán an ninh chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tác động của chu kỳ giá đã nhanh chóng phản ánh vào kết quả kinh doanh. Năm 2025, doanh thu mảng vonfram đạt 4.458 tỉ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ, đóng vai trò động lực chính trong cơ cấu doanh thu.
Diễn biến này phù hợp với xu hướng chung của thị trường, khi giá vonfram bình quân năm 2025 đã tăng lên khoảng 500 USD và tiếp tục leo lên vùng 2.500 USD vào đầu năm 2026.
Bước sang năm 2026, Masan High-Tech Materials đặt kế hoạch doanh thu từ 16.000 đến 20.300 tỷ đồng, với lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 1.700 – 2.500 tỉ đồng.
Mức kế hoạch này phản ánh kỳ vọng không chỉ vào diễn biến giá hàng hóa, mà còn vào vai trò ngày càng rõ nét của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng vonfram toàn cầu.
Ở góc độ thị trường vốn, Masan High-Tech Materials đang đứng tại một điểm giao đặc biệt: giữa dòng tiền theo chu kỳ hàng hóa và dòng tiền theo chủ đề “kim loại chiến lược”.
Đáng chú ý, tại ĐHĐCĐ sắp tới, doanh nghiệp dự kiến trình phương án chuyển niêm yết sang HOSE.
Thông thường, việc chuyển sàn không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn mở ra khả năng tiếp cận rộng hơn với các dòng vốn tổ chức, đặc biệt là các quỹ đầu tư lớn và nhà đầu tư nước ngoài. Khi câu chuyện chuyển từ giá hàng hóa sang dòng vốn, yếu tố quyết định không chỉ là doanh nghiệp bán được bao nhiêu, mà là thị trường sẵn sàng trả bao nhiêu cho câu chuyện đó.
Hơn 3 km dải phân cách cứng trên đường Cộng Hòa đã được tháo dỡ để tổ chức lại giao thông theo hướng linh hoạt, kỳ vọng giảm áp lực ùn tắc tại khu vực cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất
Đây là lần đầu tiên TP.HCM áp dụng vận hành hai làn đường ở giữa tim đường theo hình thức đảo chiều, thay đổi hướng lưu thông tùy vào lưu lượng phương tiện tại các khung giờ khác nhau trong ngày.
Theo đó, mặt cắt ngang đường Cộng Hòa với 6 làn xe được chia làm 3 phần đường riêng biệt bởi hai cặp vạch trắng nét liền. Từ 15.5, phần đường bên trong hai vạch kẻ liền nét màu trắng sẽ được tổ chức giao thông đảo chiều.
Cụ thể lộ trình như sau: Hai làn sát vỉa hè mỗi bên được giữ nguyên lưu thông một chiều cố định như hiện nay. Hai làn giữa tim đường sẽ tổ chức thành làn đảo chiều.
Giờ cao điểm sáng, "phần lõi" 2 làn giữa tim đường được ưu tiên cho hướng từ An Sương vào trung tâm, nâng lên 4 làn xe để phục vụ dòng phương tiện vào nội đô. Vào giờ cao điểm chiều, kịch bản sẽ đảo ngược, dành 4 làn xe cho hướng từ trung tâm về đường Trường Chinh (ra ngã tư An Sương) để giảm tải áp lực giao thông giờ tan tầm.
Ngoài giờ cao điểm, hai làn đường này được tổ chức lưu thông hai chiều bình thường.
Để phục vụ phương án này, các đơn vị chức năng đã khẩn trương tháo dỡ dải phân cách bê tông trồng cây xanh cũ, thực hiện tái lập mặt đường. Hai làn đảo chiều sẽ được ngăn cách với các làn còn lại bằng dải phân cách thép.
Bên cạnh đó, thời gian qua, cơ quan chức năng cũng cải tạo kích thước các đảo cây xanh, tháo dỡ một số dải phân cách cố định trên đường Trường Chinh (đoạn từ nút giao Cộng Hòa đến Phạm Văn Bạch).
Đường Cộng Hòa cùng với Trường Chinh là hai trục giao thông huyết mạch kết nối khu vực Tây Bắc TP.HCM với trung tâm. Với mật độ phương tiện lớn, khu vực này thường xuyên quá tải, đặc biệt vào giờ cao điểm.
Sở Xây dựng TP.HCM kỳ vọng việc tháo dỡ dải phân cách, kết hợp tổ chức lại làn xe và hạ tầng mặt đường sẽ nâng cao năng lực lưu thông, giảm áp lực giao thông và tạo điều kiện đi lại thuận lợi hơn cho người dân trên tuyến đường có mật độ giao thông đông đúc bậc nhất thành phố.
Ngày 30.4, mạng xã hội, giới truyền thông xôn xao bởi sự kiện UBND xã Lâm Bình (Tuyên Quang) công bố Đề án làng sáng tạo nội dung số Lâm Bình gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030 và ra mắt sản phẩm du lịch trải nghiệm: Một ngày làm YouTuber.
Lâm Bình là xã miền núi nhưng đang sở hữu "tài nguyên số" khiến nhiều địa phương mơ ước. Người dân tại đây sở hữu trên 50 kênh YouTube, TikTok sản xuất nội dung về đời sống vùng cao, phong tục tập quán, lao động sản xuất, ẩm thực dân tộc, cảnh quan thiên nhiên, trải nghiệm du lịch sinh thái và văn hóa truyền thống của đồng bào Tày, Dao, Mông. Trong đó, khoảng trên 20 kênh sở hữu lượng tương tác "khủng", thu hút hàng triệu lượt xem trong và ngoài nước như: Lý Thị Ca, Triệu Thị Thủy, Triệu Mai Hương, Dự Đông Bắc, Lý Phúc An, Highland Boy, Chúc Thị Dương…
Đổi đời nhờ lên mạng làm nghề sáng tạo nội dung là câu chuyện của chị Lý Thị Líu, nhà ở thôn Nà Khậu, chủ kênh YouTube Triệu Mai Hương có gần 220.000 người theo dõi, phần lớn là người nước ngoài. Líu cũng nằm trong số YouTuber theo đuổi mục tiêu "cày view ngoại" được các nền tảng trả tiền cao hơn so với view của khán giả trong nước.
Theo chị Líu, kênh được xây dựng từ năm 2022. Trước đó, công việc hàng ngày của chị Líu là làm ruộng, chăn nuôi thêm lợn gà. Khi nông nhàn, chị Líu đi bắt thêm cá, tôm để cải thiện thu nhập. Nhưng khi thấy địa phương có nhiều người kiếm được nhiều tiền từ nghề làm YouTuber, chị Líu quyết định đi học làm YouTuber.
Nhờ sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của những người từng thành công, khoảng 3 tháng sau, chị Líu có sản phẩm đầu tiên, kênh Triệu Mai Hương chính thức lên sóng.
Cũng theo chị Líu, kênh YouTube Triệu Mai Hương chuyên quay video chủ đề: thu hoạch nông sản địa phương, giới thiệu về hành trình đem ra chợ tiêu thụ, chăm sóc vật nuôi, nấu các món ăn địa phương... Những nội dung này thu hút rất đông người nước ngoài ghé xem, bình luận.
Khảo sát trên kênh này cho thấy các video đều có phụ đề tiếng Anh. Người xem để lại bình luận đến từ khắp thế giới. Trong đó, nhiều video ghi lại cảnh chị Líu chăm đàn lợn, chế biến các món ăn từ thịt lợn thu hàng trăm nghìn người xem, có những video đạt 3,7 triệu lượt xem.
Đi theo xu hướng "cày view trong nước" kết hợp bán hàng, Dự Đông Bắc là tài khoản nổi tiếng với cư dân mạng trên khắp các nền tảng: Facebook, TikTok, YouTube. Hiện kênh Dự Đông Bắc trên Facebook có trên 179.000 người theo dõi, TikTok là trên 236.000 người theo dõi, còn trên YouTube cũng có trên 25.000 người theo dõi.
Chủ sở hữu kênh này là anh Quan Văn Dự, nhà ở thôn Bản Bon, xã Lâm Bình. Chia sẻ với chúng tôi, anh Dự tiết lộ thêm, tài khoản Facebook mang tên anh đang có hơn 235.000 người theo dõi.
Trước khi đến với nghề này, anh Dự từng có 2 năm sống xa nhà, làm công nhân ở Bắc Ninh. Đam mê sáng tạo nội dung số, anh Dự quyết định trở về nhà, chọn chính bản làng, công việc nhà nông làm chất liệu để khởi nghiệp. Không có người hướng dẫn, anh Dự tự lên mạng học quay phim bằng điện thoại, học cách kể chuyện, tự dựng các video...
"Trở về làm nghề sáng tạo nội dung sướng nhất là được gần gũi bố mẹ và thu nhập thì chắc chắn cao hơn lương công nhân, chỉ tính trên lượt xem các nền tảng đều đặn mỗi tháng hơn 1.000 USD", anh Dự tiết lộ.
Theo anh Quan Văn Dự, nghề sáng tạo nội dung mở ra nhiều cơ hội để giúp đỡ người dân địa phương tiêu thụ nông sản, thương lái không thể ép giá. Dẫn chứng mùa thu hoạch măng nứa, thương lái chỉ mua giá 15.000 đồng/kg nhưng anh Dự sẵn sàng thu mua giá cao hơn, hỗ trợ bà con bán hàng thông qua các nền tảng số.
Không chỉ măng nứa, anh Dự đang hợp tác với UBND xã Lâm Bình để lên kế hoạch đẩy mạnh tiêu thụ các sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương.
Thống kê của UBND xã Lâm Bình cho thấy, năm 2024, tổng doanh thu từ các kênh YouTube, TikTok toàn xã đạt khoảng 41,5 tỉ đồng. Các cá nhân, đơn vị đã nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân 965,7 triệu đồng.
Trong năm 2025, cộng đồng làm sáng tạo nội dung của xã đạt doanh thu hơn 40,7 tỉ đồng; nộp thuế vào ngân sách nhà nước đạt trên 896 triệu đồng. Đặc biệt, hoạt động sáng tạo nội dung số trên nền tảng số đã mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân. Một số cá nhân có thu nhập từ vài chục triệu đồng đến vài trăm triệu đồng mỗi tháng từ hoạt động sáng tạo nội dung và kinh doanh trên nền tảng số.
Ông Tô Viết Hiệp, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND, Trưởng ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã Lâm Bình, cho biết thông qua đề án thí điểm xây dựng Làng sáng tạo nội dung số, chính quyền địa phương luôn trân trọng, bảo vệ và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để mỗi người dân, các gia đình tham gia kinh tế số.
"Chúng tôi luôn mong muốn mỗi người dân Lâm Bình, dù già hay trẻ, sẽ trở thành một "người kể câu chuyện bản làng". Không chỉ bán nông sản, mà còn quảng bá du lịch, văn hóa, thiên nhiên và con người Lâm Bình.
Mục tiêu xa hơn nữa, không chỉ dừng lại ở các video quay sẵn, chúng tôi sẽ tổ chức những phiên "chợ số phát trực tiếp" (livestream) ngay tại nương rẫy, ngay tại bản làng để tạo ra nhiều việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân ngay tại quê hương", ông Hiệp nói.
Thực hiện chỉ đạo trên, Chính phủ đã giao Bộ Tài chính xây dựng đề án trình Chính phủ trong tháng 5 này. Nếu được thông qua, doanh nghiệp sẽ chỉ cần làm việc với một cơ quan duy nhất thay vì chạy đi chạy lại nhiều nơi như hiện nay.
Hiện tại, mỗi lô hàng xuất khẩu, doanh nghiệp phải làm việc với rất nhiều cơ quan khác nhau như hải quan, kiểm dịch động vật, kiểm dịch thực vật, kiểm tra an toàn thực phẩm, kiểm tra chất lượng, các tổ chức đánh giá sự phù hợp và phòng thử nghiệm.
Xong các thủ tục kiểm tra chuyên ngành nói trên mới quay lại làm việc tiếp với hải quan để thông quan hàng hóa. Các công đoạn mất rất nhiều thời gian, tiền bạc cùa doanh nghiệp.
Từ thực tế trên, Cục Hải quan đề xuất xây dựng mô hình mới theo hướng doanh nghiệp chỉ nộp một bộ hồ sơ trên hệ thống hải quan điện tử và Cơ chế một cửa quốc gia thay vì phải nộp cho nhiều cơ quan khác nhau như hiện nay.
Theo đó, cơ quan hải quan sẽ là đầu mối tiếp nhận hồ sơ kiểm tra chuyên ngành, phối hợp với các tổ chức đánh giá sự phù hợp, phòng thử nghiệm và căn cứ kết quả kiểm tra để thực hiện thông quan hàng hóa. Mô hình này sẽ giúp doanh nghiệp giảm số lần khai báo, giảm đầu mối tiếp xúc, rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí tuân thủ.
Với ngành hải quan, việc tập trung dữ liệu trên một hệ thống sẽ giúp cơ quan này xây dựng cơ chế quản lý rủi ro thống nhất, nâng cao hiệu quả giám sát và kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu.
Đây cũng là cách làm được tham khảo kinh nghiệm của Hải quan Trung Quốc. Từ năm 2018, Trung Quốc đã thực hiện việc hợp nhất nhiều chức năng kiểm tra chuyên ngành về cơ quan hải quan, bao gồm kiểm dịch động vật, kiểm dịch thực vật, kiểm dịch y tế và kiểm tra an toàn thực phẩm.
Dự kiến, lộ trình triển khai đề án này chia làm 2 giai đoạn. Từ nay đến 2030, ưu tiên triển khai tại các cửa khẩu biên giới đường bộ với Trung Quốc; sau năm 2030 sẽ mở rộng ra các loại hình cửa khẩu khác như: đường sắt, đường biển và hàng không.
Trong diễn biến khác, từ ngày 1.6 tới, Cục Hải quan chính thức thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III - Hải Phòng. Theo mô hình này, việc tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ sẽ tập trung tại một đầu mối duy nhất là Đội thông quan, thay vì phân tán tại nhiều đơn vị như hiện nay.
