Fanola trở lại Việt Nam: Khởi đầu minh bạch cùng Hoàng Giang Majestic

PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, giải thích mô mỡ hoạt động như một cơ quan nội tiết, giải phóng các chất gây viêm (TNF-α, IL-6), làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa. Tình trạng này làm tăng nguy cơ bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, bệnh mạch máu não và đột quỵ.

Mỡ nội tạng dư thừa còn gây kháng insulin, dẫn đến hội chứng chuyển hóa và đái tháo đường type 2 - những yếu tố làm tăng nguy cơ tim mạch. Nghiên cứu Đa chủng tộc về Xơ vữa động mạch (MESA) năm 2010-2017 trên hơn 93.200 người 45-79 tuổi đăng trên tạp chí Frontiers cho thấy 80-90% người mắc đái tháo đường type 2 bị thừa cân hoặc béo phì, và người béo phì có nguy cơ mắc bệnh tim cao gần gấp 3 lần so với người bình thường.

Rối loạn mỡ máu ở người thừa cân, béo phì thường biểu hiện bằng triglyceride tăng cao, cholesterol tốt (HDL) giảm và xuất hiện nhiều hạt LDL nhỏ, đậm đặc - loại dễ gây hại cho mạch máu. Những thay đổi này khiến mỡ tích tụ trong thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

"Ở người trẻ bị nhồi máu cơ tim không ST chênh lên (NSTEMI), thừa cân, béo phì có thể là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất, hơn cả hút thuốc lá", phó giáo sư Vinh nói. Chỉ số BMI càng cao, nguy cơ mắc bệnh càng lớn và có xu hướng xảy ra sớm hơn.

Béo phì dễ dẫn tới tăng huyết áp do tăng thể tích máu và cung lượng tim, kích hoạt hệ renin-angiotensin-aldosterone (RAAS) khiến huyết áp duy trì ở mức cao. Lâu dài, áp lực này làm cứng và hẹp động mạch, hình thành xơ vữa, đồng thời khiến tim phải làm việc nhiều hơn, cơ tim dày lên, tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, suy tim.

Mỡ thừa cũng khiến tim phải bơm mạnh hơn, lâu dần gây biến đổi cấu trúc tim và dẫn đến suy tim. Khi tăng huyết áp đi kèm rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch tiến triển nhanh hơn. Ngoài ra, béo phì còn liên quan đến rung nhĩ do thay đổi cấu trúc và tín hiệu điện của tim.

Phó giáo sư Vinh dẫn thống kê năm 2024 của Hiệp hội Tim mạch châu Âu (ESC) cho thấy tỷ lệ béo phì đã tăng hơn gấp đôi trong 4 thập kỷ qua. Tại hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, số bệnh nhân đến khám và điều trị bệnh tim (tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, suy tim...) bị thừa cân, béo phì chiếm khoảng 10-15%.

Đơn cử ông Mạnh, 57 tuổi, nặng 118 kg, nhập viện điều trị hai lần trong vòng 3 tháng. ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bệnh nhân mắc nhiều bệnh lý tim mạch gồm suy tim, rung nhĩ, bệnh mạch vành, rối loạn lipid máu, ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ. "Yếu tố tuổi tác, béo phì mức cao nhất (BMI 40.35) là nguyên nhân chính gây ra tình trạng này", bác sĩ Kiều giải thích.

Sau một tuần điều trị nội khoa tích cực, các triệu chứng cải thiện. Bác sĩ cũng kê thuốc hỗ trợ giảm cân cho ông, xây dựng chế độ ăn uống - vận động phù hợp và hướng dẫn ông tái khám đúng lịch.

Phó giáo sư Vinh cho hay giảm cân là biện pháp quan trọng để phòng ngừa các hội chứng tim mạch chuyển hóa. Giảm 5-10% trọng lượng cơ thể, người bệnh có thể giảm triglyceride 40 mg/dl, tăng cholesterol HDL 5 mg/dl, huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương giảm 5 mmHg, giảm 21% nguy cơ tử vong do nhồi máu cơ tim cấp hay đột quỵ, ngăn ngừa tiến triển đái tháo đường type 2...

Để giảm nguy cơ tim mạch, ngoài kiểm soát cân nặng, cần giữ vòng eo <90 cm ở nam và <80 cm ở nữ. Các biện pháp hiệu quả gồm thay đổi lối sống, dùng thuốc và phẫu thuật khi cần. Nguyên tắc ăn uống ưu tiên thịt trắng (thịt gà, vịt, cá, ếch...), chất xơ, hạn chế tinh bột, tránh thực phẩm chế biến sẵn, uống đủ 1,5-2 lít nước và duy trì vận động đều đặn.Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm cân, chẳng hạn khi BMI ≥30 hoặc BMI ≥ 27 kèm một yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp sau ít nhất 3 tháng thay đổi lối sống không hiệu quả. Người châu Á (như Việt Nam) có thể dùng thuốc nếu BMI ≥ 25 kèm một yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp. Trường hợp BMI ≥40 hoặc ≥35 kèm bệnh có thể cân nhắc phẫu thuật dạ dày (Bari-surgery).

Một hướng tiếp cận mới trong khoa học thể thao cho thấy tập luyện không nhất thiết phải vất vả mới hiệu quả. Thay vào đó, các bài tập eccentric, tức co cơ lệch tâm, có thể mang lại kết quả tốt hơn với ít nỗ lực hơn so với phương pháp truyền thống.

Khác với các bài tập quen thuộc tập trung vào giai đoạn co cơ (như nâng tạ lên), bài tập eccentric chú trọng vào giai đoạn hạ xuống khi cơ bắp kéo giãn ra nhờ tải trọng. Chẳng hạn, việc từ từ hạ tạ, ngồi xuống ghế hoặc đi xuống cầu thang đều là những dạng bài tập này.

Theo nhà khoa học vận động Ken Nosaka từ Đại học Edith Cowan (Úc), trong giai đoạn này, cơ bắp tạo ra lực lớn hơn nhưng tiêu tốn ít năng lượng hơn, giúp tăng sức mạnh mà không gây mệt mỏi quá mức.

Điểm đặc biệt là các bài tập eccentric không đòi hỏi thiết bị phức tạp. Nhiều hoạt động thường ngày như đi bộ xuống dốc, squat nhẹ hoặc hạ tạ tay cũng có thể mang lại lợi ích tương tự.

Điều này khiến phương pháp trở nên dễ tiếp cận với nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là người cao tuổi, người ít vận động hoặc có vấn đề sức khỏe.

Trước đây, dạng bài tập này thường bị hạn chế vì dễ gây đau cơ khởi phát muộn (DOMS), đặc biệt với người mới bắt đầu.

Tuy nhiên, ông Nosaka cho rằng tình trạng này chủ yếu liên quan đến phản ứng viêm chứ không phải tổn thương nghiêm trọng, có thể giảm đáng kể nếu tăng cường độ tập luyện từ từ và duy trì đều đặn.

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của phương pháp này, theo trang ScienceAlert ngày 4-5.

Chẳng hạn, một thử nghiệm năm 2017 trên 30 phụ nữ lớn tuổi và béo phì cho thấy nhóm đi xuống cầu thang (bài tập eccentric) cải thiện rõ rệt hơn về nhịp tim, huyết áp và thể lực so với nhóm đi lên cầu thang.

Ngoài ra, các bài tập như đạp xe eccentric cũng được ghi nhận giúp cải thiện sức mạnh cơ, khả năng giữ thăng bằng và sức khỏe tim mạch.

Theo các chuyên gia, các bài tập eccentric đã được sử dụng rộng rãi trong phục hồi chấn thương cơ và hoàn toàn có thể mở rộng ra cho tập luyện hằng ngày. Ưu điểm lớn nhất là tính thực tế và dễ duy trì nhờ các động tác này gần gũi với hoạt động thường ngày.

Trong bối cảnh nhiều người gặp khó khăn khi duy trì thói quen tập luyện, phương pháp "tập thông minh hơn, không cần nặng hơn" có thể là giải pháp phù hợp.

Khi việc tập luyện trở nên dễ dàng và ít áp lực hơn, khả năng duy trì lâu dài cũng sẽ tăng lên, từ đó mang lại lợi ích sức khỏe bền vững.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 20/4, sức khỏe bệnh nhân tiến triển tích cực, tỉnh táo và vết thương khô ráo sau ca mổ căng thẳng kéo dài hai giờ. Trước đó, thanh niên nhập Bệnh viện Việt Đức cấp cứu với hai chiếc đũa dài 7-10 cm cắm ngập vào hai hốc mắt sau một tai nạn.

PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, đánh giá đây là tai nạn y khoa vô cùng hy hữu. Hình ảnh chụp CT đa dãy và dựng hình 3D cho thấy dị vật nằm sâu dưới sàn hốc mắt.

"Dị vật nằm rất sâu dưới sàn hốc mắt, đi sát nhãn cầu bên trái và đi xuyên ra đằng sau rồi dừng ngay cạnh các động mạch cảnh lớn – đi lên để cung cấp máu cho vùng đầu mặt cổ, chỉ cần thêm một milimet là có thể vô cùng nguy hiểm đến tính mạng", ThS.BS Nguyễn Thị Hương Giang, khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, cho biết.

Bà Giang nói thêm y văn thế giới hiện chưa ghi nhận ca chấn thương đâm xuyên hai hốc mắt cùng lúc, bởi cơ thể luôn có phản xạ che chắn con mắt còn lại khi mắt đầu tiên gặp nguy hiểm.

Đứng trước ca bệnh phức tạp, kíp trực cấp cứu lập tức huy động nhiều chuyên khoa cùng hội chẩn nhằm tìm ra phương án tối ưu. Trong phòng mổ, các bác sĩ cẩn thận rút dị vật ra từng milimet để không làm vỡ mạch máu hay tổn thương nhãn cầu. Ca phẫu thuật thành công giúp người bệnh thoát khỏi cửa tử và giữ lại gần như trọn vẹn thẩm mỹ cùng chức năng thị giác.

.

Tin Gốc: Vnexpress