Ngày 11.5, tin từ Thanh tra tỉnh Cà Mau, đơn vị này vừa công bố quyết định việc thanh tra chuyên đề các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn.
Theo quyết định, thời kỳ thanh tra được xác định từ khi triển khai công trình, dự án đến ngày 31.3.2026. Trường hợp cần thiết, đoàn thanh tra có thể xem xét thêm các nội dung liên quan trước hoặc sau thời kỳ thanh tra. Thời hạn thanh tra là 30 ngày làm việc trực tiếp kể từ ngày công bố quyết định.
Đáng chú ý của cuộc thanh tra lần này là quy mô nhân sự lớn hiếm thấy. Đoàn thanh tra do ông Nguyễn Thanh Toản, Phó chánh Thanh tra tỉnh Cà Mau, làm trưởng đoàn; cùng 8 phó trưởng đoàn và hơn 80 thành viên là trưởng, phó phòng nghiệp vụ, thanh tra viên thuộc nhiều lĩnh vực như xây dựng, tài chính, công thương, khoa học – công nghệ, y tế, giáo dục, môi trường, nội vụ. Tổng số cán bộ tham gia đoàn thanh tra là 90 người. Được biết, đoàn thanh tra sẽ thanh tra 49 dự án.
Trước đó, quyết định thanh tra được ban hành trên cơ sở Kế hoạch số 1158/KH-TTCP ngày 22.4.2026 của Thanh tra Chính phủ về thanh tra chuyên đề các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài và ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau tại Công văn số 5697/UBND-NC ngày 20.4.2026.
Tin Gốc: Thanh Niên

Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16 (nhiệm kỳ 2026-2031) sắp tới, Chính phủ trình nghị quyết đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sau khi Trung ương đồng ý chủ trương. Tỉnh cũng đã tổ chức lấy ý kiến người dân với sự đồng thuận và kỳ vọng cao.
Nằm ở vùng Đông Nam Bộ, Đồng Nai có lịch sử hình thành hơn 325 năm. Sau sáp nhập với Bình Phước, địa phương có diện tích hơn 12.000 km2 và dân số khoảng 4,5 triệu người, trở thành cực tăng trưởng năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Liền kề và liên kết trực tiếp với siêu đô thị TP HCM, Đồng Nai còn là điểm giao thoa của nhiều hành lang kinh tế và trục kết nối chiến lược, giữ vai trò cầu nối với Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Lợi thế lớn của tỉnh là hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và cảng biển. Đặc biệt, khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động cuối năm nay, Đồng Nai hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức hiện đại, tạo ưu thế nổi bật để trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm kết nối các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Ông Nguyễn Kim Long, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước chuyển chiến lược, tạo nền tảng để địa phương vươn từ vị thế tỉnh công nghiệp lớn thành đô thị cấp vùng hiện đại.
"Tỉnh đã hội tụ gần như đầy đủ những điều kiện cốt lõi của đô thị trực thuộc Trung ương", ông Long nói.
Theo lãnh đạo tỉnh, nhiều năm qua Đồng Nai duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định, với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, thu hút gần 2.300 dự án từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký hơn 44 tỷ USD. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch mạnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong đó công nghiệp - xây dựng chiếm gần 55% GRDP, dịch vụ 26%, nông - lâm - thủy sản hơn 12%.
Đáng chú ý, GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt gần 153 triệu đồng/người, thuộc nhóm cao so với mặt bằng chung cả nước. Quy mô kinh tế lớn cùng cơ cấu hiện đại là nền tảng quan trọng để Đồng Nai phát triển thành đô thị lớn, trung tâm công nghiệp - dịch vụ của khu vực phía Nam.
Theo Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai đáp ứng đủ 7 tiêu chí. Ngoài yêu cầu về diện tích và dân số, tỉnh hiện có 23 phường và 10 xã đủ điều kiện thành lập phường, đạt tỷ lệ 34,73%; tỷ lệ đô thị hóa gần 57%, đều vượt chuẩn. Đối với tiêu chí đô thị loại I, tỉnh đã hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Xây dựng thẩm định và qua tự đánh giá cơ bản đạt 13/15 tiêu chí.
Đồng Nai hiện tự cân đối ngân sách; tỷ trọng công nghiệp - xây dựng - dịch vụ trong nền kinh tế đạt hơn 81%; thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng trưởng GRDP ba năm gần nhất đều cao hơn mức bình quân cả nước, trong khi tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn mặt bằng chung.
Định hướng của tỉnh, khi lên thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai phát triển theo mô hình thành phố công nghiệp công nghệ cao, đô thị hiện đại, trung tâm logistics, dịch vụ quốc tế và nông nghiệp công nghệ cao; đồng thời là đô thị sân bay, sinh thái, kết nối vùng và toàn cầu.
"Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương có cơ sở chính trị, nền tảng pháp lý và logic phát triển rõ ràng, là yêu cầu khách quan của giai đoạn mới", ông Nguyễn Kim Long nói.
Theo GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Nghiên cứu kinh doanh (Đại học Kinh tế TP HCM), thành viên Tổ tư vấn kinh tế - xã hội tỉnh Đồng Nai, việc nâng cấp địa vị hành chính sẽ nâng tầm vị thế của địa phương, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng cơ chế phát triển, thu hút đầu tư và đẩy mạnh hạ tầng.
Ông cho rằng bài toán lớn nhất hiện nay của Đồng Nai là hạ tầng kết nối, đặc biệt là liên kết vùng, do đó tỉnh cần tập trung huy động nguồn lực và đẩy nhanh các dự án trọng điểm.
KTS Ngô Viết Nam Sơn nhận định lên thành phố trực thuộc Trung ương, không chỉ mang lại lợi ích cho địa phương mà còn cho cả vùng và quốc gia. Theo ông, khi có cơ chế đặc thù tương tự TP HCM, Đồng Nai sẽ thuận lợi triển khai các dự án chưa từng có tiền lệ như đô thị sân bay, khu thương mại tự do, khu đô thị TOD và hệ thống hạ tầng giao thông quy mô lớn.
"Những dự án này cần cơ chế đặc thù để phát huy hết tiềm năng của sân bay Long Thành", ông Sơn nói, đồng thời cho rằng Đồng Nai và TP HCM rất cần chung một cơ chế để hợp tác và phát triển.
Phước Tuấn
Bài 2: Đồng Nai - vùng đất mở cõi đến 'thủ phủ công nghiệp'

Những ngày cuối tháng 4.2026, hàng chục hộ nuôi cá chình, cá bống tượng tại phường Tân Thành (Cà Mau) vô cùng lo lắng vì tình trạng cá chết hàng loạt vẫn tiếp diễn.
Ngày 23.4, ông Nguyễn Trường Giang, Phó chủ tịch UBND phường Tân Thành, cho biết qua thống kê ban đầu đã có hơn 83 hộ dân bị ảnh hưởng bởi việc bơm cát, tập trung chủ yếu ở khóm 3 và 4 với hơn 77 ha. Chính quyền địa phương đã phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, lấy mẫu nước, đồng thời ghi nhận ý kiến người dân. Khi có kết quả chính thức về nguyên nhân và mức độ ô nhiễm, phường sẽ làm việc với chủ đầu tư và nhà thầu để đưa ra phương án xử lý, hỗ trợ.
Theo phản ánh của người dân ở khóm 4, tình trạng cá chết đã kéo dài nhiều tháng. Khi đơn vị thi công bơm cát thi công dự án nâng cấp, mở rộng sân bay Cà Mau đắp đập ngăn nước không đảm bảo, khiến nước mặn tràn vào hệ thống ao nuôi và kênh rạch. Đúng vào thời điểm hạn mặn gay gắt, nguồn nước bị nhiễm mặn khiến người dân không thể lấy nước ngọt vào ao, thậm chí lấy nhầm nước mặn, dẫn đến cá chết hàng loạt hoặc chết dần.
Ông Nguyễn Hoàng Ân, một hộ nuôi cá tại khóm 4 cho biết gia đình ông có 1,3 ha nuôi cá chình và cá bống tượng. Hiện, 8 hầm cá nuôi của ông đã chết, thiệt hại khoảng 80%. Không chỉ cá, nhiều loại cây ăn trái như dừa, ổi, xoài trong vườn cũng đang chết héo do nhiễm mặn.
Cách đó không xa, chị Huỳnh Thanh Lệ không giấu được xót xa. Gia đình chị đầu tư gần 20 ao cá, với tổng vốn khoảng 2 tỉ đồng. Sau 5 đến 10 tháng nuôi, số cá hiện đã thiệt hại gần một nửa. Nhiều hộ trong khu vực phải vay vốn ngân hàng để sản xuất, nay chỉ còn cách vớt cá chết đem đi chôn, gánh thêm áp lực nợ nần.
Ông Nguyễn Văn Đức, cũng ở khóm 4, cho rằng trước đây khu vực này chưa từng xảy ra tình trạng như vậy. "Từ lúc sân bay bơm cát, nguồn nước bị ô nhiễm. Đang mùa hạn, nước ít, bà con bơm vào ao thì cá chết. Tôi đã báo trưởng khóm, báo phường nhưng chưa thấy xử lý. Cá nuôi 10 tháng mới được hơn nửa ký mỗi con, giờ chết dần mỗi ngày 5 - 6 con thì coi như mất trắng", ông Đức nói.
Trong nỗ lực cứu vãn phần còn lại, nhiều hộ phải dồn cá sang những ao còn giữ được độ ngọt và tăng cường chạy ô xy để tránh cá chết tiếp tục. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Bởi mùa khô kéo dài khiến mực nước trong ao ngày càng cạn, trong khi nguồn nước bên ngoài nhiễm phèn, nhiễm mặn khiến khả năng xoay xở của người dân dần cạn kiệt.
Được biết trong tuần tới, cơ quan chức năng sẽ công bố nguyên nhân cá chết để người dân biết.
Tin Gốc: Thanh Niên

Hồi tháng 3.2026, dư luận chấn động khi Công an TP.Hà Nội khởi tố 8 bị can, gồm cả chủ doanh nghiệp và cán bộ thú y, trong vụ án giết mổ khoảng 3.600 con lợn mắc bệnh tả lợn châu Phi (tương đương gần 300 tấn), tiêu thụ vào chợ đầu mối, chợ dân sinh, thậm chí cả trường học.
Trước đó, Công an TP.Hải Phòng cũng khởi tố 9 bị can trong đường dây thu mua thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi đưa về kho của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long để chế biến. Tổng khối lượng thịt bị phát hiện hơn 120 tấn (đã ôi thiu, chảy nước, bốc mùi), khoảng 2 tấn đã được sản xuất thành thịt hộp.
Tại Lào Cai, Công an tỉnh khởi tố một chủ cơ sở sản xuất giá đỗ vì sử dụng chất cấm 6-BAP để kích thích tăng trưởng, cung cấp ra thị trường hơn 500 tấn hàng. 6-BAP là phụ gia không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm, tiếp xúc hoặc tiêu thụ lâu dài có thể gây tổn thương gan, thận, phổi và thậm chí dẫn đến tử vong.
Những vụ việc này gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác quản lý an toàn thực phẩm. Góp ý cho dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự sửa đổi, nhiều ý kiến đề nghị mạnh tay xử lý với nhóm hành vi liên quan đến lĩnh vực này.
Theo UBND tỉnh Hưng Yên, tội phạm vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay diễn biến rất phức tạp, ảnh hưởng sức khỏe của nhiều người, tiềm ẩn các nguồn bệnh nguy hiểm tính mạng. Trong khi đó, hình phạt với tội danh này cao nhất chỉ đến 5 năm tù (khoản 1 điều 317 bộ luật Hình sự), là chưa phù hợp, cần nâng mức phạt tù để đảm bảo tính răn đe.
Một số ý kiến khác cũng đề nghị bổ sung các quy định hình sự hóa mang tính đột phá và răn đe cực mạnh đối với nhóm tội phạm về thực phẩm bẩn. Việc xử lý bằng phạt tiền như hiện nay không đủ sức ngăn chặn các đối tượng trục lợi trên sức khỏe giống nòi, do đó cần mở rộng phạm vi xử lý hình sự, đặc biệt nghiêm khắc với hành vi sử dụng hóa chất độc hại, chất cấm để ngâm, tẩm, bảo quản thực phẩm. "Đây là những hành vi có tính chất "giết người gián tiếp", gây ra những hệ lụy tàn khốc và kéo dài như ung thư, vô sinh hay ngộ độc cấp tính…", công dân gửi kiến nghị.
Phản hồi các ý kiến, Bộ Công an cho biết sẽ nghiên cứu để đề xuất nâng mức hình phạt tù ở một số tội danh liên quan đến vi phạm an toàn thực phẩm. "Đây là một trong những vấn đề nhức nhối thời gian qua, song mức hình phạt chưa tương xứng với mức độ nguy hiểm của hành vi", Bộ Công an nhận định. Việc nâng chế tài như thế nào sẽ được nêu cụ thể khi xây dựng dự thảo luật.
Năm 2025, khi xây dựng luật sửa đổi một số điều của bộ luật Hình sự, Bộ Công an từng đề xuất nâng mức phạt tù theo từng khung hình phạt (tối thiểu tăng từ 1 năm tù lên 3 năm tù, tối đa 20 năm tù) với tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm và nâng mức phạt tiền lên 6 lần. Cơ quan này còn đề xuất xử lý hình sự người sử dụng hóa chất, phụ gia thực phẩm… bị cấm sử dụng hoặc ngoài danh mục cho phép sử dụng để sản xuất thực phẩm, dù họ biết hay không biết những nguyên liệu đó bị cấm. Được Quốc hội thông qua sau đó, luật sửa đổi chỉ nâng mức phạt tiền lên 2 lần, nâng mức phạt tù tối thiểu từ 1 năm lên 2 năm tù, các khung hình phạt cơ bản giữ nguyên, đồng thời người sử dụng chất cấm chỉ bị xử lý hình sự khi họ biết đó là chất cấm.
Lần sửa đổi trên phần nào đã tăng sự răn đe nhóm vi phạm về thực phẩm, song đối chiếu thực tế nhức nhối đang diễn ra, có lẽ như vậy là chưa đủ. Bày tỏ sự bức xúc trong vụ 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn vào bếp ăn các trường học, trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an TP.Hà Nội, đề nghị Quốc hội tăng hình phạt đối với hành vi liên quan thực phẩm bẩn lên mức cao nhất, bởi các sai phạm này đang "hủy hoại giống nòi".
Đồng quan điểm, luật sư Bùi Đình Ứng, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, cho rằng nhiều loại thực phẩm bẩn không gây "chết người ngay tức khắc" mà âm ỉ bào mòn sức khỏe mỗi ngày. Với tính chất nghiêm trọng như vậy, luật sư đề nghị nâng khung hình phạt cao nhất của tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm từ 20 năm tù lên chung thân; áp dụng với các trường hợp phạm tội cố ý, có hệ thống, kéo dài, tái phạm nhiều lần, gây hậu quả với nhiều người, hoặc xảy ra tại trường học, bệnh viện hoặc bếp ăn công nghiệp…
Không chỉ hình phạt tù, luật sư Ứng cũng đề nghị tăng cả hình phạt bổ sung. Cần cấm kinh doanh vĩnh viễn, tịch thu toàn bộ lợi nhuận bất hợp pháp đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm bẩn; cùng đó là cơ chế bồi thường thiệt hại tương xứng với tính chất, mức độ của hành vi, tránh kiểu "phạt cho tồn tại".
Trong nhiều vụ thực phẩm bẩn bị phát hiện, sai phạm không chỉ đến từ nhóm sản xuất, kinh doanh mà còn có sự tiếp tay của chính những người có vai trò quản lý, giám sát. Như vụ 300 tấn thịt lợn bệnh, có tới 4 cán bộ thú y bị khởi tố với cáo buộc gây khó dễ cho thương lái để "thu phí" vận chuyển thịt lợn, thậm chí bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, cho phép lợn bệnh, lợn chết được đưa vào giết mổ.
Công tác quản lý chính là chốt chặn quan trọng nhất để ngăn chặn thực phẩm bẩn. Nếu những người giữ vị trí "gác cửa" này không hoàn thành nhiệm vụ, hoặc nguy hiểm hơn là thông đồng, tiếp tay, thì dù tăng chế tài lên bao nhiêu cũng sẽ không hiệu quả. luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại luật gia Việt Nam, kiến nghị cần có cơ chế kiểm soát thực phẩm ngay từ lò mổ, từ cơ sở sản xuất, thông qua việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, để thực phẩm bẩn không có cơ hội tuồn ra thị trường.
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật - Tư pháp của Quốc hội, khi thảo luận tổ tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI vừa qua, đã đặt một câu hỏi nhức nhối: "Vì sao hàng trăm tấn thịt lợn bệnh và hàng nghìn tấn ốc bươu ngâm hóa chất có thể tồn tại trong thời gian dài và tuồn ra cộng đồng?". Bà Thủy đề nghị làm rõ liệu có sự buông lỏng quản lý hay sự tiếp tay của các cơ quan cơ sở hay không.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cũng chỉ ra rằng công tác quản lý an toàn thực phẩm đang ở tình trạng phân tán, thiếu sự phối hợp thống nhất, nhất là những khâu nhạy cảm như chuyển giao giữa sản xuất ban đầu, chế biến và phân phối. Trong khi các địa phương rơi vào tình trạng "3 thiếu": thiếu nguồn nhân lực, thiếu điều kiện kiểm tra, giám định mẫu và thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn về thanh tra, kiểm tra.
Cạnh đó, các quy định hiện hành đang tập trung quá mạnh vào tiền kiểm, tức là cấp giấy phép và điều kiện hoạt động, nhưng lại xem nhẹ hậu kiểm, quản lý rủi ro. Nhiều cơ sở ăn uống sau khi được cấp phép thường cứ thế hoạt động dựa trên tờ giấy đó; việc kiểm tra chỉ diễn ra khi có thông tin hoặc sự cố, khiến vi phạm chỉ bị phát hiện khi thực phẩm bẩn đã lưu thông trên thị trường và gây ra hậu quả. Vị đại biểu Quốc hội đề xuất việc kiểm soát an toàn thực phẩm cần chuyển từ "chiến dịch" sang "thường xuyên", cần có kế hoạch ra quân liên tục, tránh làm theo đợt để xóa bỏ tận gốc các vi phạm.
Tin Gốc: Thanh Niên

