Vừa qua, Viện Dinh dưỡng Quốc gia điều trị cho người đàn ông N.N.V 28 tuổi ở Hà Nội có chỉ số BMI 31,1 – thuộc nhóm béo phì. Tin rằng “càng ăn ít, càng giảm nhanh”, anh quyết định chỉ ăn trái cây liên tục trong hơn một tuần.
Khai thác tiền sử bệnh, nam bệnh nhân cho biết chỉ với mong muốn giảm cân thật nhanh nên anh đã tự áp dụng chế độ ăn cực đoan: cắt hoàn toàn tinh bột và chỉ ăn trái cây suốt 10 ngày. Sau 10 ngày, cân nặng giảm tới 13kg, nhưng cơ thể bắt đầu xuất hiện hàng loạt dấu hiệu bất thường: mệt lả, bủn rủn, khát nước liên tục, tiểu nhiều, ho khan và mất vị giác. Ban đầu, anh nghĩ đây là phản ứng bình thường của quá trình giảm cân. Tuy nhiên, tình trạng nhanh chóng trở nên nghiêm trọng hơn với cảm giác hồi hộp, kiệt sức buộc phải nhập viện.
Tại bệnh viện, các bác sĩ ghi nhận tình trạng mất nước nặng, da khô, huyết áp tăng cao (170–180 mmHg). Đáng báo động hơn, chỉ số đường huyết vượt ngưỡng máy đo, lên tới 51,7 mmol/L – cao gấp gần 10 lần bình thường.
Ngoài ra, triglycerid tăng đột biến, HbA1c đạt 11%, cho thấy bệnh đái tháo đường đã âm thầm tiến triển trong thời gian dài nhưng chưa được phát hiện. Máu của bệnh nhân trở nên “cô đặc như siro”, làm tăng nguy cơ hôn mê do rối loạn thẩm thấu – tình trạng có thể đe dọa tính mạng.
Không chỉ vậy, mỡ máu tăng cao khiến huyết thanh “đục như sữa”, làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp. Bệnh nhân còn bị rối loạn điện giải, hạ natri máu và tổn thương gan.
Theo các bác sĩ điều trị, việc tiêu thụ quá nhiều trái cây trong thời gian ngắn khiến lượng fructose nạp vào cơ thể tăng đột biến, làm đường huyết mất kiểm soát trên nền rối loạn chuyển hóa sẵn có. Đây là yếu tố “châm ngòi” khiến tình trạng bệnh trở nên nguy kịch.
Bệnh nhân được điều trị bằng insulin truyền tĩnh mạch, bù dịch, điều chỉnh điện giải, kiểm soát mỡ máu và hỗ trợ chức năng gan. Sau 24 giờ, tình trạng mất nước cải thiện, và sau 8 ngày điều trị tích cực, sức khỏe dần ổn định, đủ điều kiện xuất viện theo dõi ngoại trú.
Phó giáo sư, Tiến sĩ Nuyễn Trọng Hưng – Trưởng khoa Khám và Tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng Quốc gia – Hà Nội chia sẻ với Vietnamnet, trái cây tuy tốt cho sức khỏe nhưng không thể thay thế hoàn toàn các nhóm thực phẩm khác. Cơ thể cần đầy đủ tinh bột, đạm, chất béo cùng vitamin và khoáng chất để duy trì hoạt động bình thường. Việc chỉ ăn trái cây sẽ dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng, thiếu năng lượng và gây rối loạn chuyển hóa.
Ngoài ra, trái cây chứa lượng đường tự nhiên khá cao. Nếu tiêu thụ quá mức, tổng năng lượng nạp vào vẫn có thể vượt nhu cầu, dẫn đến tăng cân hoặc khiến việc giảm cân không hiệu quả. Thực tế cho thấy nhiều người giảm cơm, tăng ăn trái cây nhưng cân nặng không giảm, thậm chí còn mệt mỏi hơn.
Bác sĩ Hưng cho rằng người thừa cân hoặc béo phì nên giảm cân bằng phương pháp khoa học: xây dựng chế độ ăn cân đối, kiểm soát tổng năng lượng, tăng cường vận động và theo dõi sức khỏe định kỳ. Đặc biệt, họ cần tầm soát đái tháo đường sớm nếu có các yếu tố nguy cơ.
Các chuyên gia khuyến cáo người thừa cân, béo phì nên giảm cân theo hướng khoa học: xây dựng chế độ ăn cân đối, kiểm soát năng lượng, tăng vận động và theo dõi sức khỏe định kỳ. Với người có nguy cơ, cần tầm soát đái tháo đường sớm để tránh biến chứng.
Ngày 31/5, BSCKII Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, Trưởng Khoa Cấp cứu-Bệnh viện Gia An 115, cho biết bệnh viện vừa tiếp nhận cụ bà N.M.T. (81 tuổi, trú tại Tp.HCM) bất ngờ gục xuống, tím tái, ngừng thở khi đang ăn tối. Người nhà hoảng hốt gọi Cấp cứu 115.
Ngay sau khi tiếp nhận cuộc gọi, điều phối viên đã hướng dẫn gia đình bà T. nhận biết dấu hiệu ngừng tuần hoàn và thực hiện ép tim ngoài lồng ngực tại chỗ. Đồng thời, ê-kíp cấp cứu được điều động khẩn trương đến hiện trường.
Khi nhân viên y tế có mặt, người con của cụ bà vẫn đang kiên trì ép tim cho mẹ theo đúng hướng dẫn từ xa. Các bác sĩ ngay lập tức triển khai hồi sinh tim phổi nâng cao và phát hiện một miếng thịt lớn bít kín đường thở của người bệnh. Dị vật nhanh chóng được lấy ra để khai thông đường thở.
Sau khoảng 10 phút hồi sức tích cực, tim của cụ bà đập trở lại. Người bệnh sau đó được chuyển đến bệnh viện để tiếp tục điều trị và theo dõi. Hiện các dấu hiệu hồi phục của cụ T. đang tiến triển tích cực.
"Câu chuyện này một lần nữa cho thấy: Chìa khóa quan trọng nhất trong cấp cứu ngừng tuần hoàn không phải là chờ xe cấp cứu đến mà là ép tim ngay lập tức tại hiện trường. Ngừng tuần hoàn là cuộc đua với thời gian. Khi thấy người bệnh bất tỉnh, không thở, hãy gọi 115 và ép tim ngay theo hướng dẫn. Mỗi phút trôi qua đều có thể quyết định sự sống còn của người bệnh", BS Tuệ cho hay.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện người bệnh bất tỉnh, không thở hoặc chỉ thở ngáp cá, người dân cần gọi ngay 115 và thực hiện ép tim ngoài lồng ngực theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Việc sơ cứu đúng cách trong những phút đầu tiên có thể tạo nên khác biệt giữa sự sống và cái chết.
Điều R.4228-19 trong Bộ luật Lao động Pháp cấm nhân viên dùng bữa ngay tại bàn. Pháp là một trong số ít quốc gia có quy định khắt khe về vấn đề này.
Theo nhà sử học ẩm thực Martin Bruegel, quy định xuất phát từ những năm 1890, khi môi trường làm việc có rủi ro sức khỏe. Quá trình đô thị hóa khiến công nhân đi làm xa, mang theo hộp cơm và ngồi ăn trực tiếp trên sàn nhà máy. Môi trường xưởng bấy giờ chứa vi khuẩn lao và khói phốt pho nên thói quen dùng tay bốc thức ăn tại chỗ mất vệ sinh.
Năm 2021, Bộ Lao động Pháp nới lỏng quy định do Covid-19, nhưng luật vẫn giữ mục tiêu bảo đảm quyền nghỉ ngơi cho người lao động.
Nhiều nghiên cứu chứng minh những khoảng nghỉ ngắn giúp duy trì năng suất hiệu quả hơn việc nhìn màn hình liên tục. Việc rời khỏi chỗ ngồi mang lại tác dụng thư giãn, đồng thời cải thiện trực tiếp tâm lý và dinh dưỡng.
Khi làm việc từ xa hoặc ở văn phòng, nhiều người giữ thói quen giải quyết công việc ngay trong lúc ăn. Nhà tâm lý học lâm sàng Sam Von Reiche cho biết, nhiều người làm việc ở nhà tận dụng thời gian nấu nướng và bỏ được thói quen ăn tại bàn. Tuy nhiên, khoảng cách gần nhà bếp lại dễ dẫn đến tình trạng "ăn vô thức".
Bà Leanne Redman, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Y sinh Pennington (Mỹ), cho biết "ăn vô thức" xảy ra khi một người liên tục nạp thức ăn và phớt lờ tín hiệu no. Bác sĩ dinh dưỡng lâm sàng Brooke Scheller bổ sung, việc tiếp cận đồ ăn vặt tiện lợi ngay tại bàn khiến lượng calo nạp vào tăng cao.
Lợi ích của việc rời chỗ ngồi
Bác sĩ Scheller nói việc nghỉ ngơi 30-60 phút giúp ngăn ngừa kiệt sức và tăng năng suất. Quá trình này cắt đứt nguyên nhân gây căng thẳng do tiếp xúc với ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử.
Bà Von Reiche cho biết việc nạp năng lượng giúp não bộ khởi động, tăng sự tập trung và sáng tạo. Giờ nghỉ trưa cũng giải quyết nhu cầu giao tiếp xã hội. Bà nói việc lướt mạng xã hội trong lúc ăn không thể thay thế tương tác trực tiếp. Người lao động có thể ra không gian chung hoặc công viên dùng bữa và hít thở không khí.
Giải pháp thay đổi thói quen
Để cải thiện sức khỏe, nhân viên cần đưa giờ nghỉ trưa vào lịch trình cố định. Bà Redman nói thói quen này giúp tạo ra những lựa chọn ăn uống có ý thức. Các chuyên gia gợi ý một số biện pháp:
Thay đổi không gian: Di chuyển đến bàn ăn hoặc khu vực khác, tạo môi trường tách biệt với góc làm việc.
Loại bỏ cám dỗ: Cất đồ ăn vặt khỏi tầm mắt để hạn chế nhấm nháp.
Mô phỏng ngày đi làm: Nếu làm việc tại nhà, hãy đóng gói bữa trưa và tuân thủ giờ giải lao như thời điểm làm việc tại văn phòng.
Cách phân bổ thời gian nghỉ trưa tác động đến chất lượng sống. Bà Von Reiche cho biết giới văn phòng Mỹ cần học cách nghỉ ngơi của châu Âu, từ bỏ thói quen làm việc liên tục tại bàn để tăng mức độ hài lòng với cuộc sống.
Hải sản là món khoái khẩu của nhiều người, особенно trong mùa hè, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ nếu không được bảo đảm an toàn. Thực tế đã ghi nhận trường hợp tử vong liên quan đến hải sản nhiễm khuẩn, gióng lên cảnh báo về thói quen ăn uống tiềm ẩn rủi ro.
Một người đàn ông 55 tuổi tại bang Missouri (Mỹ) đã tử vong sau khi ăn hàu sống nhiễm vi khuẩn Vibrio vulnificus-loại hải sản được nhiều người ưa chuộng.
Vụ việc được Sở Y tế Công cộng St. Louis xác nhận năm 2023. Nạn nhân mua hàu tại một cửa hàng địa phương trước khi xuất hiện triệu chứng. Cơ quan chức năng đã tiến hành truy vết nguồn gốc lô hàng và khuyến cáo người dân không sử dụng sản phẩm liên quan.
Theo các chuyên gia vibrio vulnificus là loại vi khuẩn sống trong môi trường biển, thường tồn tại ở các loại hải sản như hàu, cá, tôm, ốc. Nếu ăn sống hoặc ăn chưa nấu chín, hoặc để vết thương hở tiếp xúc với nước biển chứa vi khuẩn này, con người có nguy cơ nhiễm bệnh nghiêm trọng.
Dù hiếm gặp, loại vi khuẩn này được đánh giá đặc biệt nguy hiểm. Nó có thể gây nhiễm trùng nặng, phá hủy mô cơ thể, thậm chí dẫn đến hoại tử, nhiều trường hợp phải cắt cụt chi. Theo thống kê, cứ 5 người nhiễm có khoảng 1 trường hợp tử vong, đôi khi chỉ sau 1–2 ngày phát bệnh.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết bệnh do Vibrio gây ra gọi là vibriosis-ghi nhận khoảng 52.000 ca mỗi năm, trong đó phần lớn do chủng Vibrio parahaemolyticus gây ra.
Được biết các triệu chứng thường xuất hiện trong vòng 24 giờ, bao gồm sốt, ớn lạnh, buồn nôn, nôn, tiêu chảy và tổn thương da. Trong trường hợp nặng, bệnh có thể gây phồng rộp, viêm mô hoại tử, khiến nhiều người gọi đây là "vi khuẩn ăn thịt".
CDC cũng cảnh báo nguy cơ nhiễm bệnh không chỉ đến từ ăn hải sản sống mà còn từ việc bơi ở biển khi có vết thương hở.
Để phòng ngừa, ngộ độc chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối tránh ăn hải sản sống hoặc chưa nấu chín, đặc biệt là hàu. Nhiệt độ cao khi chế biến có thể tiêu diệt vi khuẩn nguy hiểm này.
Ngoài ra, trong mùa du lịch biển, người dân cần thận trọng khi tiếp xúc với nước biển, băng kín vết thương hở và vệ sinh sạch sẽ bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với hải sản sống.
Trong trường hợp nghi nhiễm, việc điều trị cần được tiến hành sớm bằng kháng sinh và bù dịch kịp thời, đặc biệt với người có bệnh nền như gan hoặc suy giảm miễn dịch, do nguy cơ biến chứng nặng cao hơn.
- Lựa chọn hải sản an toàn: Nên ưu tiên các loại hải sản phổ biến, có nguồn gốc rõ ràng và đã được kiểm chứng an toàn. Với hải sản lạ hoặc ít sử dụng, cần cân nhắc kỹ vì có thể tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc hoặc chưa được đánh giá đầy đủ về độ an toàn.
- Tránh xa các loài hải sản có độc tố: Một số loài như cá nóc, bạch tuộc vòng xanh, sam biển, sao biển… luôn hoặc có thể chứa độc tố nguy hiểm. Đáng lưu ý, các độc tố này không bị phá hủy dù đã nấu chín hay chế biến thông thường.
- Nên ưu tiên hải sản tươi, không dùng đồ để lâu: Chỉ nên sử dụng hải sản tươi sống và được chế biến ngay. Tránh ăn hải sản đã để lâu hoặc bảo quản không đúng cách vì dễ phát sinh độc tố gây hại.
- Nên cẩn trọng với môi trường biển ô nhiễm: Không nên ăn hải sản đánh bắt tại khu vực có dấu hiệu ô nhiễm hoặc hiện tượng "thủy triều đỏ" – khi nước biển đổi màu bất thường do tảo độc phát triển. Đặc biệt, các loài hai mảnh vỏ như sò, ngao, trai… rất dễ tích tụ độc tố trong môi trường này.
- Luôn ăn hải sản đã nấu chín kỹ: Nhiệt độ cao khi nấu giúp tiêu diệt phần lớn vi khuẩn và ký sinh trùng. Tuyệt đối không ăn sống hoặc tái khi chưa đảm bảo an toàn.
Ngộ độc hải sản có thể biểu hiện từ nhẹ như đau bụng, nôn, tiêu chảy đến nặng như tê liệt, rối loạn thần kinh, hô hấp hoặc tim mạch. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
