Ngày 12/5, Bộ Y tế công bố danh mục dịch vụ trong chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn quốc, áp dụng từ năm 2026. Chính sách này giúp người dân phát hiện sớm các bệnh lý phổ biến như tiểu đường, tim mạch, suy gan thận, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu tiến tới miễn viện phí cơ bản vào năm 2030.
Theo quy định mới nhất, người từ 18 tuổi trở lên tiếp cận gói khám lâm sàng toàn diện và xét nghiệm cơ bản. Bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử, đo chỉ số cơ thể, kiểm tra huyết áp và khám các chuyên khoa nội, tai mũi họng.
Kèm theo đó, ngành y tế cung cấp dịch vụ xét nghiệm công thức máu, đường huyết, chức năng gan thận, phân tích nước tiểu và chụp X-quang tim phổi. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường như lao hoặc u phổi, cơ sở y tế lập tức chỉ định xét nghiệm chuyên sâu hoặc chuyển tuyến nhằm điều trị kịp thời.
Lộ trình thực hiện chia làm hai giai đoạn. Ngay từ năm 2026, chương trình ưu tiên người cao tuổi, hộ nghèo, người khuyết tật, bệnh nhân mạn tính và người dân vùng sâu vùng xa. Đến năm 2028, hệ thống y tế mở rộng dịch vụ cho toàn bộ các nhóm dân cư còn lại.
Để tránh tình trạng quá tải, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương chủ động phân loại đối tượng và sắp xếp lịch hẹn. Sau mỗi lần thăm khám, cơ quan quản lý tích hợp kết quả vào hồ sơ sức khỏe điện tử cá nhân, tạo nền tảng dữ liệu y tế quốc gia thống nhất theo vòng đời.
Đối với phụ nữ, trẻ em và người lao động đặc thù, cơ quan chức năng áp dụng tiêu chuẩn chuyên môn riêng. Bác sĩ khám phụ khoa cho lao động nữ theo một quy trình độc lập. Trẻ dưới 6 tuổi tuân thủ hướng dẫn nhi khoa, trong khi nhóm 6-18 tuổi áp dụng mẫu khám học đường và chỉ làm xét nghiệm khi bác sĩ yêu cầu. Các ngành nghề đòi hỏi thể lực khắt khe như công an, quân đội, hàng không, đường sắt tiếp tục duy trì quy định khám chuyên ngành hiện hành.
Bước đi này cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về nâng cao năng lực bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Dưới góc độ chuyên môn, bản chất của chính sách “miễn viện phí” không đồng nghĩa với việc xóa bỏ hoàn toàn mọi khoản tiền khám chữa bệnh. Thông điệp cốt lõi, như Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết là nhà nước sử dụng chính sách linh hoạt để giảm tối đa số tiền người bệnh phải “tự móc tiền túi” chi trả. Giải pháp mở rộng độ bao phủ bảo hiểm y tế và sàng lọc bệnh từ sớm sẽ trực tiếp kéo giảm tỷ lệ tử vong do phát hiện bệnh muộn, xây dựng một hệ thống an sinh y tế công bằng, nơi mọi người dân đều có điểm tựa vững chắc khi ốm đau.
Cả tỏi và rau bó xôi đều là những thành phần quan trọng của chế độ ăn uống lành mạnh có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường và ung thư.
Sau đây, chuyên gia tiết lộ một số lợi ích sức khỏe bất ngờ nếu trong thực đơn mỗi ngày của bạn có món xào ngon miệng này.
Dược sĩ Megan Nunn và chuyên gia dinh dưỡng Karina Tolentino, đang làm việc tại Mỹ, cho biết món rau bó xôi xào tỏi có thể mang lại một số lợi ích cho sức khỏe, bao gồm:
Tỏi và rau bó xôi đều giúp hạ huyết áp và bảo vệ tim mạch, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Nghiên cứu cho thấy các chất bổ sung tỏi giúp hạ huyết áp cho người huyết áp cao hiệu quả tương đương với một số loại thuốc kê đơn, và giảm đến 40% nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Tỏi giúp kiểm soát huyết áp bằng cách ngăn chặn enzyme chuyển đổi angiotensin - enzyme làm tăng huyết áp, và tăng nồng độ oxit nitric và hydro sunfua - các hợp chất làm giảm huyết áp một cách tự nhiên.
Rau bó xôi còn rất giàu nitrat, giúp hạ huyết áp bằng cách làm giãn mạch máu.
Những thực phẩm này có thể giúp giảm mức cholesterol và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong.
Tỏi làm giảm cholesterol toàn phần và cholesterol "xấu" cho người mỡ máu cao.
Các nghiên cứu trên động vật cho thấy rau bó xôi cũng làm giảm cholesterol, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn để xác nhận những tác dụng này ở người.
Rau bó xôi xào tỏi có thể giúp duy trì mức đường huyết khỏe mạnh.
Tỏi làm giảm cả lượng đường trong máu lúc đói và chỉ số đường huyết trung bình HbA1c ở người bệnh tiểu đường.
Tỏi cũng có thể tăng cường phản ứng của cơ thể với insulin, hoóc môn điều chỉnh lượng đường trong máu.
Rau bó xôi giàu chất xơ, giúp giảm lượng đường trong máu và cải thiện tiêu hóa.
Cả tỏi và rau bó xôi đều chứa flavonoid - các hợp chất thực vật giúp bảo vệ chống lại ung thư.
Nghiên cứu cho thấy tỏi có thể làm giảm nguy cơ mắc các loại ung thư, bao gồm ung thư vú, da, đại tràng và dạ dày.
Rau bó xôi xào chín đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Ăn rau bó xôi vài lần một tuần cũng có thể giúp bảo vệ chống lại ung thư vú.
Tỏi và rau bó xôi là thành phần của chế độ ăn chống viêm - tập trung vào các loại thực phẩm chống lại cơn đau và sưng (viêm) liên quan đến các bệnh mạn tính.
Bệnh nhân T. ngủ li bì, ý thức suy giảm và được đưa vào Bệnh viện Nguyễn Trãi trong tình trạng rối loạn ý thức nặng. Tại khoa Nội Thần kinh, các bác sĩ nhận thấy những dấu hiệu bất thường không phù hợp với một bệnh lý tâm thần đơn thuần. Kết quả xét nghiệm sau đó đã hé lộ thủ phạm là viêm não tự miễn kháng thụ thể NMDA.
Đây là căn bệnh hiếm gặp, khi hệ miễn dịch nhầm lẫn và tấn công chính các tế bào não, thường khởi phát bằng những triệu chứng tâm thần dễ khiến người bệnh bị chẩn đoán nhầm trước khi tổn thương thần kinh tiến triển nghiêm trọng.
Bệnh nhân liên tục sốt cao 39 - 40 độ C, rơi vào trạng thái lơ mơ, xuất hiện những cơn co giật toàn thân dồn dập cùng các cử động loạn động vùng mặt. Biến chứng suy hô hấp nặng, tụt huyết áp và sốc nhiễm khuẩn khiến tính mạng người bệnh nhiều lần đứng trước lằn ranh sinh tử. T. được chuyển khẩn cấp sang Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc của bệnh viện.
Ngày 4.6, bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Kim Bảo, Bệnh viện Nguyễn Trãi, cho biết ê kíp điều trị đã triển khai đồng thời nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu: đặt nội khí quản, thở máy, sử dụng thuốc vận mạch duy trì tuần hoàn, kết hợp thay huyết tương nhiều đợt nhằm loại bỏ các kháng thể tự miễn đang tấn công não bộ. Các thuốc chống động kinh liều cao cũng được sử dụng để kiểm soát những cơn co giật kéo dài.
Do nằm hồi sức kéo dài và sức đề kháng suy giảm, bệnh nhân mắc thêm nhiễm khuẩn bệnh viện nặng bởi các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc nguy hiểm như Klebsiella pneumoniae và Acinetobacter baumannii. Dựa trên kết quả kháng sinh đồ, các bác sĩ phải sử dụng những loại kháng sinh thế hệ mới với phác đồ được cá thể hóa nhằm kiểm soát tình trạng nhiễm trùng.
Khi đáp ứng với điều trị miễn dịch ban đầu còn hạn chế, một cuộc hội chẩn liên viện đã được tổ chức khẩn cấp. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, các chuyên gia quyết định sử dụng Rituximab - liệu pháp miễn dịch bậc cao được xem là "vũ khí cuối" trong điều trị những trường hợp viêm não tự miễn nặng.
Sau hơn 2 tháng kiên trì điều trị, điều kỳ diệu đã xảy ra. Từ một bệnh nhân hôn mê sâu, phụ thuộc hoàn toàn vào máy thở và các thiết bị hỗ trợ sự sống, T. dần lấy lại ý thức. Các cơn co giật chấm dứt, tri giác cải thiện rõ rệt và bệnh nhân được cai máy thở thành công. Ngày xuất viện, bệnh nhân tỉnh táo, giao tiếp tốt và tự thở bình thường.
Theo tiến sĩ Anju Sood, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, tỏi có tính sinh nhiệt nhẹ trong cơ thể. Khi thời tiết nóng, nếu ăn quá nhiều hoặc ăn sai cách, tỏi có thể làm tăng cảm giác nóng, gây ợ nóng hoặc khó chịu đường tiêu hóa. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh vấn đề nằm ở cách sử dụng chứ không phải bản thân thực phẩm, theo The Health Site (Ấn Độ).
Nguyên tắc đầu tiên là kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên dùng khoảng 1 - 2 tép tỏi mỗi ngày. Tiêu thụ tỏi ở mức vừa phải giúp phát huy lợi ích chống oxy hóa và tim mạch, đồng thời hạn chế các tác dụng phụ như đầy hơi, ợ nóng, theo Healthline (Mỹ).
Một sai lầm phổ biến là ăn tỏi sống vào buổi sáng khi chưa ăn gì. Tiến sĩ Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng ở Ấn Độ, cho biết ăn tỏi sống vào buổi sáng có thể làm tăng kích ứng niêm mạc dạ dày, gây nóng rát, buồn nôn hoặc khó chịu. Trong mùa nóng, tình trạng này dễ xảy ra hơn do hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Tỏi - đặc biệt khi ăn sống - có thể gây kích ứng đường tiêu hóa ở một số người, dẫn đến cảm giác nóng rát, đầy hơi hoặc khó chịu dạ dày nếu dùng quá nhiều hoặc ăn khi bụng đói. Các hợp chất sulfur trong tỏi, dù có lợi cho sức khỏe, nhưng cũng có thể “khá mạnh” với niêm mạc tiêu hóa nhạy cảm, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Tỏi sống chứa nhiều allicin nhưng cũng dễ gây “nóng”. Để hạn chế điều này, các chuyên gia khuyên nên dùng tỏi đã nấu chín hoặc tỏi ngâm, vừa giảm độ hăng vừa dễ tiêu hóa hơn. Một mẹo nhỏ là đập dập tỏi và để khoảng 10 phút trước khi chế biến để tối ưu hoạt chất có lợi.
Để giảm cảm giác sinh nhiệt, tỏi nên được dùng cùng rau xanh, dưa leo, cà chua... Đồng thời, việc bổ sung đủ nước giúp cơ thể điều hòa thân nhiệt và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn trong thời tiết nắng nóng, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Các chuyên gia nhấn mạnh, tỏi không gây “nóng” nếu được sử dụng đúng cách. Trong mùa nắng nóng, chỉ cần điều chỉnh lượng ăn, thời điểm và cách chế biến, bạn vẫn có thể tận dụng lợi ích của tỏi mà không lo ảnh hưởng đến sức khỏe.
