Thủ tướng Thái Lan bị AI giả giọng phát biểu về vấn đề biên giới với Campuchia

Được chính phủ giao trọng trách giám sát quyền lợi của binh lính Ukraine, Olha Reshetylova, 40 tuổi, đã phải đối mặt với nhiều bất mãn từ một số chỉ huy cấp cao. Dù vậy, bà khẳng định công việc mình đang làm giúp quân đội Ukraine trở nên mạnh mẽ hơn.

Hơn một thập kỷ trước, vào năm 2014, khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea và cuộc chiến với phe ly khai do Nga hậu thuẫn nổ ra ở miền đông Ukraine, Reshetylova đã đứng ra quyên góp tiền để mua áo chống đạn cho các binh sĩ ở tiền tuyến.

Reshetylova đồng sáng lập một tổ chức phi chính phủ mang tên "Sống sót Trở về" và bắt đầu làm báo trong lĩnh vực nhân quyền, tập trung chủ yếu vào quyền lợi của binh sĩ.

Sau khi Nga phát động chiến dịch ở Ukraine năm 2022, chứng kiến thực tế có quá nhiều binh sĩ Ukraine bị chính cấp trên chèn ép và đối xử bất công, bà trở thành nhà hoạt động dân sự đấu tranh với những sai phạm trong quân đội Ukraine, công việc khiến không ít tướng lĩnh không có thiện cảm với bà.

Dù vậy, Reshetylova vẫn được bổ nhiệm vào một vị trí tiền thân là phái viên bảo vệ quyền lợi binh sĩ. Vai trò của bà ngày càng nổi bật, bởi quân đội Ukraine không có cơ quan chuyên trách để tiếp nhận khiếu nại từ binh lính, chẳng hạn những vụ sĩ quan chỉ huy trù dập cấp dưới bằng cách đe dọa điều họ thực hiện những nhiệm vụ không khác gì tự sát.

Reshetylova từng bị đe dọa truy tố vì các cuộc điều tra của mình. Bà kể có lần một viên chỉ huy còn ra lệnh binh lính chĩa súng để ngăn bà bước vào căn cứ. Reshetylova cũng từng là mục tiêu của một chiến dịch bôi nhọ trên mạng xã hội nhằm vu khống bà làm gián điệp cho nước ngoài.

Bất chấp tất cả, bà vẫn kiên định với nỗ lực của mình và trong một cuộc họp tối 30/12/2024, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã đề nghị bà đảm nhận vị trí thanh tra quân đội, đồng thời soạn thảo dự luật để quy định rõ vai trò, quyền hạn của chức vụ này. Ông đã chấp thuận ý tưởng thành lập vị trí đó sau nỗ lực thúc đẩy từ các nhà hoạt động xã hội.

Đến tháng 10 năm ngoái, Tổng thống Zelensky chính thức bổ nhiệm bà làm thanh tra quân đội đầu tiên. Trong tuyên bố sau đó, ông Zelensky mô tả Reshetylova là "một nhà hoạt động nhân quyền Ukraine nổi tiếng, giàu kinh nghiệm và hiệu quả".

Rời khỏi Văn phòng Tổng thống tại thủ đô Kiev ngày hôm đó, Reshetylova nhanh chóng bị lạc giữa những con phố tối tăm, nơi các ngả đường đều bị chặn bởi bao cát và những trạm kiểm soát bảo vệ.

"Trời lạnh giá, tối đen, còn tôi hoàn toàn trơ trọi một mình", bà kể lại. "Tôi không có ê-kíp, không có nhân viên, không gì cả. Chỉ một mình tôi tự xoay xở. Tôi đã nghĩ: 'Trời ơi, mình phải làm gì bây giờ đây?'".

Reshetylova gọi điện cho Ruslan Tsyhankov, cựu công tố viên quân sự kiêm cộng sự lâu năm, để nhờ giúp đỡ. Sau này, ông trở thành phó tướng của bà. Hai người đã dành nhiều tháng để phác thảo định hướng cho vai trò thanh tra quân đội.

Các tướng quân đội Ukraine, vốn không thích việc bị giám sát, có khá nhiều đồng minh trong quốc hội. Reshetylova đã chuẩn bị tinh thần để đối mặt những ánh mắt ác cảm chĩa về mình khi trình dự luật ra quốc hội.

"Khi bước lên bục phát biểu trước các nghị sĩ, tôi bắt đầu giải thích về dự luật bằng chất giọng khô khan, khuôn mẫu đúng thủ tục, nhưng chợt nhận ra chẳng ai thèm nghe cả", bà kể lại.

Vậy là bà gạt tập tài liệu sang một bên rồi nói lớn: "Tôi xin các vị, một triệu binh sĩ đang rất cần quyết định này!".

Dự luật được thông qua.

Kể từ đó, theo Phó chánh văn phòng Tổng thống Pavlo Palisa, chính quyền đã "thiết lập mối quan hệ hợp tác mang tính xây dựng và có hệ thống với Văn phòng Thanh tra Quân đội".

Các binh lính cũng đã gửi hàng nghìn đơn khiếu nại về cách họ bị đối xử. Reshetylova cho biết điều này càng khiến bà vững tin vào tầm quan trọng của vị trí mà mình đang đảm nhận, nhất là khi cuộc xung đột với Nga đã kéo dài hơn 4 năm.

"Ngay cả dưới làn bom đạn, ngay cả trong quân ngũ, ngay cả trong thời chiến, điều quan trọng nhất vẫn là phẩm giá con người", bà nói.

Vững vàng giữa hoài nghi

Hành trình của Reshetylova một phần cũng xuất phát từ lý do cá nhân. Chồng bà đang chiến đấu trên chiến trường. Họ có hai con trai, 5 tuổi và 14 tuổi, những đứa trẻ một ngày nào đó cũng có thể phải ra trận nếu chiến sự còn kéo dài.

Điều đó đã tiếp thêm sức mạnh cho bà trong những cuộc tranh cãi đầy gay gắt với các tướng quân đội.

"Tất nhiên, đôi khi tôi vẫn thấy rõ hoài nghi trong mắt họ", bà nói. Nhưng Reshetylova cho biết dựa trên cơ sở pháp lý do chính bà xây dựng, "các chỉ huy buộc phải chấp nhận tôi".

Một số sĩ quan đề nghị bà dành thời gian tới các tiền đồn ngoài mặt trận trước khi đưa ra lời khuyên. "Tôi chỉ coi chúng giống như lời đùa vui thôi", Reshetylova nói. "Thời gian tôi ở các sở chỉ huy có khi còn nhiều hơn một vài người đứng đầu ở đó đấy".

Reshetylova thấu hiểu sâu sắc những thử thách nghiệt ngã mà người lính phải đối mặt trên một chiến trường mà máy bay không người lái (UAV) ngày càng trở nên áp đảo, như việc phải bám trụ dài ngày trong các hầm, không thể lên mặt đất để vệ sinh cá nhân hay sơ tán đồng đội bị thương.

"Điều này đòi hỏi phải thay đổi học thuyết huấn luyện", bà nói. "Giờ đây chúng ta cần chuẩn bị cho binh lính khả năng sinh tồn dài ngày trong không gian chật hẹp. Họ sẽ phải biết cách sống sót ở nhiệt độ -20 độ C mà không được phép nhóm lửa". Bất kỳ đốm lửa nào cũng có thể khiến họ lộ vị trí.

Trong chuyến thăm gần đây tới một lữ đoàn ở miền tây Ukraine, Reshetylova rảo bước qua các lều trại của binh sĩ nằm giữa rừng, chăm chú quan sát xung quanh.

Các binh sĩ thuộc Lữ đoàn Cơ giới 162 sắp lên đường đối mặt những cuộc giao tranh ác liệt nơi tiền tuyến. Họ sẽ phải đối phó đủ loại khó khăn khi chiến đấu với quân Nga. Reshetylova có mặt là để bảo vệ họ trước những mối nguy khác: Từ chính cấp trên của mình, từ những đồng đội có hành vi ngược đãi, cho đến các hành vi vi phạm pháp luật Ukraine.

Bà chú ý đến một binh sĩ đang ngồi trên ghế băng với vẻ ngoài ốm yếu rõ rệt, bên cạnh là cây nạng. Đại tá Dmytro Borodiy, chỉ huy đi cùng bà, cho biết ít nhất 20 tân binh gặp tình trạng tương tự và không biết phải xử lý ra sao với họ.

Đại tá Borodiy cho hay các cán bộ tuyển quân vẫn yêu cầu những người như thế này nhập ngũ, dù họ tạo ra gánh nặng nhiều hơn là giá trị. Nhưng ông cũng không có quyền hợp pháp để giữ họ lại phía sau khi lữ đoàn được lệnh hành quân. Reshetylova đã cam đoan rằng bà sẽ phản ánh vấn đề với các quan chức ở Kiev.

Borodiy cho hay vấn đề nan giải hơn chính là tình trạng binh sĩ bỏ trốn. Ông kể về một tân binh vốn là đạo diễn phim, khi đến trung tâm huấn luyện trông "gầy gò, chân tay run lẩy bẩy, mắt mở to dáo dác". Dù được gợi ý công việc phù hợp là quay video cho lữ đoàn, chỉ ba ngày sau, anh ta biến mất.

Theo dữ liệu của chính phủ, có thời điểm, khoảng 200.000 binh sĩ Ukraine đã tự ý rời đơn vị, trong đó nhiều người bỏ trốn chỉ vài ngày sau khi đến trung tâm huấn luyện tân binh.

Để giải quyết tình trạng này, các chỉ huy quân sự từng đề xuất các biện pháp trừng phạt như phong tỏa tài khoản ngân hàng, tước giấy phép lái xe hay tăng trách nhiệm hình sự với những người đào ngũ.

Nhưng Reshetylova không đồng ý làm như vậy, mà bổ sung một khóa học thích nghi kéo dài ba ngày vào chương trình huấn luyện cơ bản. Khóa học này do các nhà tâm lý học đảm trách, nhằm giảm bớt cú sốc cho tân binh trong những ngày đầu chuyển sang cuộc sống quân ngũ đầy khắc nghiệt.

Reshetylova từng đến thăm một trại thu dung binh sĩ tự ý rời đơn vị. Binh sĩ tại các trại này thường có cơ hội được chuyển sang lữ đoàn khác. Việc bị điều vào một lữ đoàn quản lý yếu kém là nguyên nhân phổ biến khiến các quân nhân bỏ trốn.

Reshetylova bước lên một chiếc xe buýt chở các binh sĩ đang chuẩn bị chuyển sang đơn vị mới. "Mọi người đã nghe nói về thanh tra quân đội chưa?", bà hỏi. Họ lắc đầu. "Nếu gặp bất kỳ vấn đề gì, xin hãy viết thư cho chúng tôi", bà nói.

Bảo vệ quyền lợi của binh sĩ sẽ giúp quân đội trở nên mạnh mẽ hơn nhờ góp phần giảm bớt cả tình trạng trốn nghĩa vụ quân sự lẫn các trường hợp đào ngũ, bà nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Reshetylova thừa nhận dù có thẩm quyền, tầm ảnh hưởng của bà trong quân đội vẫn còn khá hạn chế. Sau cùng, chiến sự vẫn tiếp diễn và Ukraine đang vô cùng khát khao nguồn binh sĩ.

"Đây là thách thức chính", bà nói. "Làm sao để xây dựng một lực lượng quân đội mạnh mẽ với những người vốn dĩ xuất thân từ dân thường?".

Tin Gốc: Vnexpress

Tờ The Wall Street Journal hôm 9.5 dẫn các nguồn thạo tin, trong đó có quan chức Mỹ, tiết lộ phía Israel xây căn cứ bí mật ngay trước khi phát động cuộc xung đột với Iran và có thông báo cho đồng minh Mỹ.

Căn cứ được sử dụng làm nơi triển khai lực lượng đặc nhiệm và đóng vai trò như trung tâm hậu cần cho Không quân Israel.

Các tổ tìm kiếm và cứu nạn được bố trí ở đây trong trường hợp có phi công Israel bị bắn rơi. Khi một tiêm kích F-15 của Mỹ bị Iran bắn hạ gần Isfahan, Israel đã đề nghị giúp đỡ nhưng lực lượng Mỹ cuối cùng tự triển khai chiến dịch giải cứu 2 thành viên không quân.

Israel cũng đã triển khai các đợt không kích để hỗ trợ hoạt động giải cứu này, theo một nguồn tin.

Căn cứ của Israel ở Iraq gần như bị phát hiện hồi đầu tháng 3. Truyền thông Iraq đưa tin một người chăn cừu địa phương đã trình báo với giới hữu trách về những hoạt động quân sự bất thường tại khu vực, bao gồm những chuyến bay trực thăng.

Khi quân đội Iraq đưa người đến kiểm tra, một nguồn thạo tin cho hay Israel đã tiến hành không kích để ngăn lực lượng này tiếp cận khu vực.

Vào thời điểm đó, chính quyền Baghdad lên án vụ tấn công vốn khiến một binh sĩ nước này thiệt mạng.

Trong đơn khiếu nại gửi Liên Hiệp Quốc hồi tháng 3, Iraq cho rằng vụ tấn công có sự tham gia của lực lượng nước ngoài và các đợt không kích, và quy trách nhiệm cho Mỹ. Tuy nhiên, một nguồn thạo tin xác nhận Washington không liên quan đến vụ việc.

Quân đội Israel từ chối bình luận về thông tin trên.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hôm qua (16.5), tờ The Japan Times đưa tin Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang xem xét xuất khẩu tên lửa đất đối hạm sang Philippines. Hồi tháng trước, Nhật Bản đã công bố việc dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu vũ khí chưa từng có kể từ khi kết thúc Thế chiến 2.

Loại tên lửa mà Tokyo xem xét xuất khẩu cho Manila được cho là dòng tên lửa đất đối hạm Type 88. Trong cuộc tập trận vừa diễn ra trong tháng này giữa Mỹ, Nhật Bản, Úc và Philippines, tên lửa Type 88 cũng đã được bắn thử.

Thời gian qua, Tokyo nổi lên như một đối tác quân sự quan trọng của Manila. Mới đây, Nhật Bản cho biết đang xem xét để sớm cung cấp tàu hộ tống lớp Abukuma và máy bay TC-90 cho Philippines. Trong đó, tàu lớp Abukuma có độ choán nước hơn 2.000 tấn có thể mang theo tên lửa đối hạm Harpoon, ngư lôi và được trang bị pháo cận chiến Phalanx, cùng pháo chính 76 mm. Còn TC-90 là loại máy bay huấn luyện và tuần tra biển. Nhật Bản cũng đã chuyển giao một số hệ thống radar cho Philippines để tăng cường khả năng giám sát vùng biển.

Hơn 10 năm qua, Philippines không ngừng tăng cường năng lực quốc phòng, nhất là về năng lực tác chiến trên biển, giữa bối cảnh nước này liên tục xảy ra nhiều căng thẳng với Trung Quốc ở Biển Đông. Nếu như đầu thập niên 2010, Philippines gần như chỉ sở hữu những chiến hạm lỗi thời từ thập niên 1970, thì năng lực hải quân nước này đã được cải thiện. Điển hình, Philippines đã đặt mua 4 tàu hộ tống lớp Miguel Malvar, 2 tàu hộ tống lớp Jose Rizal, 6 tàu tuần tra lớp Rajah Sulayman đều của Hàn Quốc, trong đó đã nhận 2 tàu cho mỗi loại. Nước này còn đặt mua 4 tàu đổ bộ lớp Tarlac của Indonesia và đã nhận 2 chiếc. Kèm theo, Manila còn mua một số dòng máy bay trực thăng hải quân, máy bay tuần tra của phương Tây.

Không những vậy, Philippines đặt mua tên lửa bội siêu thanh Brahmos do liên doanh Ấn Độ - Nga sản xuất, có tốc độ gấp 2,8 lần vận tốc âm thanh cùng tầm bắn khoảng 300 km. Manila đã nhận tên lửa Brahmos dần dần từ năm 2024.

Trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đánh giá việc nếu Nhật Bản xuất khẩu tên lửa Type 88 sang Philippines thì sẽ là thương vụ mang tính bước ngoặt.

Thứ nhất, theo TS Nagao, thương vụ trên thể hiện chiến lược đối phó với Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific) - nơi Trung Quốc đang không ngừng tăng cường sức mạnh quân sự. Nếu xảy ra xung đột, Trung Quốc triển khai lực lượng nhằm vào các căn cứ quân sự của Nhật Bản, Đài Loan và Philippines ở Thái Bình Dương, thì sự hỗ trợ từ Mỹ sẽ bị siết chặt. Vì thế, phía Mỹ muốn kiềm chế các hoạt động quân sự của Trung Quốc trong chuỗi đảo thứ nhất (từ Nhật Bản, qua Đài Loan đến Philippines). Vì thế, tên lửa Type 88 là một vũ khí thích hợp vì tầm bắn của nó là 200 km. Ví dụ, giữa Philippines và Đài Loan có khoảng cách 350 km. Nếu cả hai bên triển khai tên lửa tầm bắn 200 km, tất cả các tàu chiến Trung Quốc đi qua khu vực giữa Philippines và Đài Loan đều sẽ nằm trong tầm bắn.

Hiện tại, Philippines sở hữu tên lửa chống hạm Brahmos tầm bắn 290 km (được sản xuất bởi liên doanh Ấn Độ-Nga) và tên lửa chống hạm SSM-700K C-Star tầm bắn 180 km (của Hàn Quốc) được gắn trên tàu khu trục. Nếu Nhật Bản bổ sung thêm tên lửa chống hạm Type 88 phóng từ đất liền, Philippines sẽ nâng cao sức mạnh quân sự và nếu hợp tác với Nhật Bản, Đài Loan và Mỹ, chuỗi đảo thứ nhất sẽ càng được củng cố.

"Thứ hai, Nhật Bản đang chia sẻ gánh nặng an ninh với Mỹ và trở thành "nhà cung cấp an ninh" trong khu vực này. Mỹ cần giải quyết nhiều vấn đề trên toàn thế giới. Kể từ thời Tổng thống Barack Obama, Mỹ bắt đầu chiến lược chuyển trọng tâm về châu Á - Thái Bình Dương, quân đội nước này ở châu Âu đã giảm từ 100.000 sau Chiến tranh Lạnh xuống còn 35.000 lính vào năm 2021. Nhưng sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Ukraine từ năm 2022, con số này đã quay trở lại 100.000 lính. Ở Trung Đông, Mỹ đang sử dụng rất nhiều vũ khí. Từ tình hình như vậy, Nhật Bản đang dần đáp ứng yêu cầu từ Mỹ về việc các đồng minh và đối tác chia sẻ gánh nặng an ninh", TS Nagao đánh giá.

Thứ ba, theo vị chuyên gia này, việc Nhật Bản cung cấp tên lửa cho thấy chính Tokyo đang thay đổi nhận thức về quân sự. Vì vậy, so với tàu tuần tra ven biển, máy bay cứu hộ, tên lửa hoàn toàn mang tính quân sự cao hơn. Trước đây, Nhật Bản ngần ngại buôn bán những vũ khí mang tính quân sự cao, nhưng tình hình hiện tại đang khiến nước này thay đổi. Điều này sẽ tạo ra ảnh hưởng quan trọng trong cán cân an ninh giữa Mỹ và Trung Quốc.

Tin Gốc: Thanh Niên