“Tôi không muốn thấy có bên tuyên bố độc lập. Mọi người biết đấy, chúng tôi được cho là sẽ phải đi xa tới hơn 15.000 km để tham chiến. Tôi không muốn như vậy. Tôi muốn cả họ và Trung Quốc đều hạ nhiệt tình hình”, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/5 cho hay, đề cập đảo Đài Loan.
Trung Quốc luôn xem đảo Đài Loan là phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp để thống nhất. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc “Một Trung Quốc” và không chính thức ủng hộ Đài Loan độc lập, nhưng cũng thường tránh công khai tuyên bố phản đối sự độc lập của hòn đảo này.
Theo Đạo luật Quan hệ với Đài Loan được tổng thống Jimmy Carter ký sau khi Washington thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh năm 1979, Mỹ phải hỗ trợ khả năng phòng thủ cho đảo Đài Loan. Dù vậy, Mỹ vẫn giữ lập trường mơ hồ về việc liệu quân đội nước này có can thiệp hỗ trợ hòn đảo hay không.
“Chúng tôi không muốn xảy ra chiến tranh, và nếu cứ giữ nguyên hiện trạng như bây giờ thì tôi nghĩ Trung Quốc cũng sẽ chấp nhận thôi”, ông Trump nói thêm.
Những bình luận này được đưa ra khi ông Trump vừa trở về sau chuyến thăm cấp nhà nước ba ngày tới Trung Quốc. Theo ông, Đài Loan là vấn đề “quan trọng nhất” đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. “Chúng tôi đã nói rất nhiều về vấn đề đó. Tôi nghĩ hiện tại tôi biết nhiều về Đài Loan hơn hầu hết bất kỳ vùng lãnh thổ nào khác”, ông cho hay.
Người đứng đầu Nhà Trắng cũng cho rằng Trung Quốc sẽ không tấn công Đài Loan trong nhiệm kỳ của ông, song nghi ngờ động thái này có thể diễn ra sau khi ông rời chức vụ.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump thận trọng về cách gọi Đài Loan. “Chúng ta sẽ gọi đó là một địa điểm, bởi không ai biết định nghĩa nó như thế nào, nhưng họ không muốn thấy hòn đảo độc lập”, ông nói.
Khi được hỏi liệu người dân Đài Loan nên cảm thấy an toàn hơn hay ít an toàn hơn sau hội nghị thượng đỉnh giữa ông với ông Tập, Tổng thống Trump trả lời họ nên giữ thái độ “trung lập”.
Theo Tổng thống Mỹ, ông vẫn chưa phê duyệt thương vụ bán vũ khí lớn cho Đài Loan. “Chúng tôi không muốn ai đó nói ‘Cứ độc lập vì Mỹ đang ủng hộ chúng ta'”, ông Trump nhấn mạnh.
Trước đó, ông cho biết đã từ chối trả lời câu hỏi của ông Tập Cận Bình về việc liệu Mỹ có bảo vệ Đài Loan trong kịch bản Trung Quốc tấn công hòn đảo hay không.
Mở đầu hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh hôm 14/5, ông Tập đề nghị Mỹ phải “hết sức thận trọng” trong cách xử lý vấn đề Đài Loan.
“Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung – Mỹ. Nếu xử lý không thỏa đáng, hai quốc gia có thể xung đột hoặc thậm chí xảy ra đụng độ, đẩy toàn bộ mối quan hệ Trung – Mỹ vào thế cực kỳ nguy hiểm”, lãnh đạo Trung Quốc cho hay.
Truyền thông Trung Quốc không đề cập các cuộc trao đổi của ông Trump và chính quyền ông về Đài Loan. Ngoại trưởng Marco Rubio trả lời phỏng vấn rằng vấn đề này đã được nêu ra và “chính sách của Mỹ về vấn đề Đài Loan hiện không thay đổi”.
Ukraine kỳ vọng năng lực phòng không của nước này sẽ được tăng cường thông qua việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo của châu Âu cùng các bước đi mới trong khuôn khổ chương trình PURL ngay từ đầu mùa hè, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết.
Trước đó, ông Zelensky cho hay Ukraine cùng các đối tác châu Âu đang thúc đẩy việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo và sản xuất các hệ thống chống tên lửa đạn đạo tại châu Âu. Đại diện của 13 quốc gia cùng văn phòng Tổng thư ký NATO đã tham gia cuộc họp liên quan ở cấp cố vấn an ninh quốc gia.
Ukraine coi khả năng phòng vệ trước tên lửa đạn đạo là ưu tiên hàng ngày. Ông Zelensky nhấn mạnh rằng các nhà ngoại giao Ukraine phải liên tục đạt kết quả trong làm việc với các đối tác, bởi việc đối phó mối đe dọa tên lửa đạn đạo đòi hỏi các giải pháp phức tạp hơn.
Sự chú ý đặc biệt được dành cho sáng kiến của các nước châu Âu về việc thành lập liên minh chống tên lửa đạn đạo.
Theo tổng thống Ukraine, đây là quyết định mang tính chiến lược, cho phép châu Âu bảo đảm đủ năng lực sản xuất trong nước đối với các hệ thống phòng không và tên lửa cần thiết.
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Yevhen Perebyinis khẳng định nước này đang tìm cách thống nhất nỗ lực của các đối tác quốc tế nhằm tạo ra một lá chắn phòng không mạnh mẽ. Nước này sẽ thu hút càng nhiều quốc gia càng tốt tham gia liên minh chống tên lửa đạn đạo.
Theo nhà ngoại giao Ukraine, các quốc gia có năng lực kỹ thuật hoặc công nghiệp liên quan dự kiến sẽ tham gia vào quá trình này. Sự hợp tác sẽ bao gồm cả nghiên cứu và phát triển, cũng như tài trợ trực tiếp hoặc sản xuất các hệ thống chống tên lửa đạn đạo.
Đây là một trong những ưu tiên hàng đầu của Bộ Ngoại giao Ukraine. Nhu cầu nhanh chóng tăng cường phòng không xuất phát từ việc chuẩn bị cho các thách thức trong tương lai.
Chính phủ Ukraine nhấn mạnh rằng công tác chuẩn bị cho mùa đông tiếp theo đã bắt đầu. Nhiệm vụ chính là bảo vệ các cơ sở phát điện và mạng lưới năng lượng của Ukraine trước các cuộc tập kích trong tương lai.
“Chúng tôi biết chắc rằng đối phương sẽ tìm cách vô hiệu hóa các cơ sở năng lượng của chúng tôi. Vì vậy điều này phải được thực hiện càng nhanh càng tốt”, Thứ trưởng Yevhen Perebyinis nói.
Trước đó, ông Zelensky đã tổ chức cuộc họp Bộ Tổng tư lệnh tối cao về tăng cường phòng không, trong đó ông tuyên bố việc thành lập một liên minh chống tên lửa đạn đạo đã bắt đầu tại châu Âu.
Theo ông, quyết định mang tính chiến lược này sẽ cho phép các nước châu Âu bảo đảm đủ năng lực sản xuất trong nước đối với các hệ thống phòng không và tên lửa, trong khi Ukraine kỳ vọng lá chắn phòng không của mình sẽ được tăng cường vào đầu mùa hè.
Hồi đầu tháng, Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố việc khởi động Liên minh UAV EU - Ukraine. Theo đó, liên minh này sẽ hoạt động dựa trên kinh nghiệm thực chiến của Ukraine ở tiền tuyến. Theo thông cáo, công tác thành lập ban điều hành đầu tiên của liên minh đang được tiến hành.
Trước đó, Ủy viên châu Âu phụ trách Quốc phòng và Không gian Andrius Kubilius nhận định, một liên minh phòng thủ châu Âu có thể tích hợp năng lực quốc phòng của các quốc gia thành viên EU, cũng như Ukraine, Anh và Na Uy. Theo ông, việc Ukraine gia nhập NATO là điều khó xảy ra, trong khi kịch bản EU kết nạp Kiev vẫn còn chưa rõ ràng. Vì vậy, ông cho rằng EU cần tìm cơ chế mới để hợp tác quốc phòng với Ukraine.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết trong cuộc tập kích của quân đội Mỹ - Israel vào sáng nay, một quả đạn đã rơi xuống khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở tây nam nước này. Sóng xung kích và mảnh văng đã làm hư hại một trong các công trình hỗ trợ tại nhà máy, khiến một bảo vệ thiệt mạng.
Điều tra sơ bộ cho thấy đòn tập kích không gây thiệt hại đối với các bộ phận chính của nhà máy và cơ sở vẫn có thể hoạt động bình thường. Đây là cuộc tấn công thứ 4 nhằm vào nhà máy điện hạt nhân Bushehr kể từ đầu xung đột, theo Tasnim.
"Do ở đây có lượng lớn vật liệu phóng xạ, mọi thiệt hại cũng có thể dẫn đến nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân nghiêm trọng, gây ra hậu quả trên diện rộng và không thể khắc phục đối với khu vực", hãng thông tấn Iran cảnh báo.
Sự việc xảy ra một ngày sau khi Alexei Likhachev, lãnh đạo Tập đoàn Nhà nước về Năng lượng nguyên tử Liên bang Nga (Rosatom), hôm 2/4 cho biết Moskva sẽ đề nghị Washington - Tel Aviv ngừng chiến dịch trong lúc sơ tán công dân Nga khỏi nhà máy Bushehr.
Ông cho biết "đợt sơ tán cuối cùng" gồm khoảng 200 người và dự kiến diễn ra vào tuần sau. Quan chức Nga thêm rằng "tối đa 50 tình nguyện viên" sẽ ở lại nhà máy sau đó, nhằm duy trì hoạt động máy móc, công trường và các cơ sở khác.
Mỹ và Israel chưa đưa ra bình luận về thông tin.
Nhà máy Bushehr được xây dựng với sự hỗ trợ của tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom tại Nga và hòa vào lưới điện quốc gia từ năm 2011. Đây là nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động ở Iran, có tổng công suất khoảng 1.000 megawatt.
Nhân viên Rosatom đang làm việc tại đây để xây thêm các lò phản ứng mới. Theo hãng thông tấn Interfax, còn khoảng 320 chuyên gia Nga ở lại nhà máy tính đến cuối tuần trước, trong khi hơn 400 người đã được sơ tán.
Tổng thống Donald Trump hôm 30/3 dọa sẽ ra lệnh phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không chấp nhận thỏa thuận với Mỹ.
Bộ Ngoại giao hôm nay cho hay đã phối hợp với các cơ quan đại diện Việt Nam ở Israel, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và các cơ quan chức năng liên quan trong nước để xác minh sự việc Tiêu Nguyễn Bảo Ngọc, công dân Việt Nam tham gia đoàn tàu của tổ chức Global Sumud Flotilla hướng tới Dải Gaza, bị lực lượng chức năng Israel bắt giữ.
Các cơ quan chức năng cũng đã liên hệ, trao đổi với gia đình Tiêu Nguyễn Bảo Ngọc để có thêm thông tin, tạo thuận lợi cho công tác xác minh, bảo hộ công dân.
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel cho biết đang triển khai các biện pháp bảo hộ công dân đối với Tiêu Nguyễn Bảo Ngọc, yêu cầu phía Israel bảo đảm đối xử nhân đạo, thực hiện đầy đủ các quy định và công ước quốc tế liên quan đến bảo hộ công dân và quyền con người.
Đại diện Đại sứ quán cho hay đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng sở tại và theo dõi sát tình hình để có các biện pháp hỗ trợ cần thiết đối với công dân Việt Nam trong sự việc.
Trong bối cảnh tình hình an ninh tại khu vực Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, Đại sứ quán Việt Nam tại Israel khuyến cáo công dân Việt Nam tuân thủ nghiêm quy định của các nước trong khu vực Trung Đông, thường xuyên theo dõi cảnh báo an ninh của chính quyền các nước và cơ quan đại diện Việt Nam ở khu vực, đồng thời hạn chế tới các khu vực có xung đột hoặc nguy cơ mất an toàn.
Đoàn tàu Global Sumud Flotilla, gồm 38 chiếc chở 319 các nhà hoạt động và nhà báo quốc tế, xuất phát từ Thổ Nhĩ Kỳ tuần trước, dự định vượt Địa Trung Hải đến Dải Gaza để phản đối lệnh phong tỏa mà Israel đang tiến hành với dải đất cũng như thu hút sự chú ý đến cuộc khủng hoảng nhân đạo tại đây.
Các nhà tổ chức Global Sumud Flotilla cho hay đoàn tàu bị Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) bao vây ở vùng biển cách Gaza khoảng 250 hải lý. Bộ Ngoại giao Israel thông báo trên X rằng các nhà hoạt động này đã được chuyển sang tàu của Israel, cáo buộc họ là "đội tàu khiêu khích".
Israel và nhóm Hamas đạt thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza từ tháng 10/2025, giúp chấm dứt phần lớn các cuộc giao tranh trên bộ. Israel đã thiết lập "ranh giới vàng", kiểm soát khoảng 53% lãnh thổ Gaza, cũng như tiếp tục phong tỏa vùng biển ven dải đất.
