“Tôi tự hào công bố địa điểm xây dựng Vườn quốc gia vinh danh các anh hùng Mỹ. Triển lãm tượng tráng lệ này sẽ tọa lạc tại Công viên Tây Potomac, nơi chúng tôi đang biến thành một trong những không gian công cộng đẹp nhất thế giới. Hiện tại, nơi đây chỉ là một bãi đất hoàn toàn trống trải thuộc khu bất động sản ven mặt nước đắc địa dọc theo dòng sông Potomac hùng vĩ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social khi đang trên đường trở về từ chuyến công du Trung Quốc hôm 15/5.
Đây là một trong nhiều bài đăng mà ông thực hiện liên quan tới chủ đề kiến trúc trong hành trình từ Trung Quốc về Mỹ. Sông Potomac dài khoảng 652 – 665 km, chảy từ Tây Virginia đến vịnh Chesapeake và là ranh giới tự nhiên giữa Maryland, Tây Virginia, Virginia và Washington D.C.
Quyết định của ông Trump nhằm thúc đẩy kế hoạch đã kéo dài nhiều năm về việc xây dựng một công viên điêu khắc quy mô lớn để tôn vinh hàng trăm vĩ nhân trước lễ kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ vào 4/7 tới.
Khu vườn sẽ trưng bày 250 bức tượng có kích thước tương đương người thật, khắc họa chân dung các danh nhân như như nữ phi công huyền thoại Amelia Earhart, tổng thống Mỹ thứ 16 Abraham Lincoln, võ sĩ quyền Anh Muhammad Ali, nhà thám hiểm người Italy Christopher Columbus và người phụ nữ Mỹ đầu tiên bay vào vũ trụ Sally Ride.
Ông Trump cho biết các bức tượng sẽ vinh danh “nhà lập quốc, chiến binh quân đội, thủ lĩnh tôn giáo, nhà đấu tranh dân quyền, vận động viên đẳng cấp thế giới, nghệ sĩ và nhiều hơn thế nữa”.
“Người dân Mỹ và cả thế giới sẽ đến đây để học hỏi và được truyền cảm hứng từ những vĩ nhân. Vườn quốc gia vinh danh các anh hùng Mỹ là một dự án nữa mà chúng tôi đang thực hiện để tôn vinh sinh nhật lần thứ 250 của quốc gia vĩ đại nhất trên Trái đất – nước Mỹ!”, ông Trump viết tiếp.
Dự án được ông Trump nêu ra từ năm cuối cùng của nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên. Ông Joe Biden đã hủy bỏ sắc lệnh xây dựng công viên này vào năm 2021, nhưng ông Trump đã khôi phục lại ngay khi trở lại Nhà Trắng đầu năm 2025.
Kế hoạch vẫn đối mặt với nhiều nghi ngờ về thời gian, chi phí và sự ủng hộ bởi nhiều người cho rằng công viên không thể hoàn thành kịp thời hạn. Theo một nguồn tin, dự án sẽ được trình lên Ủy ban Mỹ thuật, nơi có thẩm quyền phê duyệt, vào tháng 6.
Ngoài dự án vườn điêu khắc, ông Trump cũng thúc đẩy kế hoạch xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng và khải hoàn môn cao 76 m gần Nghĩa trang Arlington. Ông cho rằng nước Mỹ nên có một địa điểm tổ chức sự kiện hoành tráng như nơi ông từng đến thăm ở Bắc Kinh.
Theo AFP, ngày 6-4, một xe bồn chở nhiên liệu phát nổ gần cầu Châu Mỹ (Bridge of the Americas) ở thành phố Panama. Sự việc xảy ra gần kênh đào Panama - tuyến đường thủy quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang khiến eo biển Hormuz bị "khóa chặt".
Vụ nổ bắt nguồn từ đám cháy bùng phát tại cơ sở chứa dầu Balboa. Các video trên mạng xã hội cho thấy ngọn lửa nhanh chóng lan tới cây cầu bắc ngang lối vào Thái Bình Dương của kênh đào Panama.
Dù vụ nổ không xảy ra trực tiếp trên cầu, ngọn lửa bốc lên dữ dội bên dưới đã làm dấy lên lo ngại về độ an toàn của kết cấu công trình này.
Cơ quan cứu hỏa Panama cho biết vụ việc được báo cáo lần đầu lúc 4h12 chiều (giờ địa phương).
Tại hiện trường, nhiều xe tải bốc cháy và nhiều bồn chứa dầu khác cũng nằm trong vùng nguy hiểm.
Trưởng lực lượng cứu hỏa Panama Victor Alvarez cho biết một công nhân tại khu phức hợp thiệt mạng, hai lính cứu hỏa bị thương nhẹ trong khi làm nhiệm vụ.
Ban quản lý kênh đào Panama khẳng định vụ nổ không ảnh hưởng đến hoạt động của kênh đào.
Vụ nổ lớn tại cầu Châu Mỹ (Panama), gần kênh đào Panama - Video: RT
Cầu Châu Mỹ dài hơn 1,6km, là tuyến giao thông quan trọng kết nối thành phố Panama với các tuyến thương mại chính.
Kênh đào Panama vốn là một trong những nút thắt giao thông huyết mạch của thế giới. Tầm quan trọng chiến lược của kênh đào càng tăng trong những tuần gần đây, khi eo biển Hormuz ở vịnh Trung Đông bị phong tỏa do xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran.
Lưu lượng qua kênh đào Panama tăng lên do các chuyến hàng dầu thô từ Mỹ sang châu Á bị chuyển hướng.
Truyền hình nhà nước Iran hôm nay đưa tin lực lượng hải quân nước này đã chặn một tàu chiến Mỹ định đi qua eo biển Hormuz.
Fars News, hãng thông tấn liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, dẫn nguồn tin địa phương nói rằng hai quả tên lửa đã bắn trúng tàu chiến Mỹ gần đảo Jask, sau khi tàu này phớt lờ các cảnh báo của lực lượng Iran.
Mỹ chưa lên tiếng về thông tin này. Sự việc diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 thông báo khởi động "Dự án Tự do", chiến dịch dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz. Iran đã tuyên bố sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào eo biển này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay ra tuyên bố rằng "người Mỹ lẽ ra phải hiểu họ không thể sử dụng ngôn ngữ đe dọa và vũ lực đối với dân tộc Iran".
"Cộng hòa Hồi giáo Iran đã chứng minh rằng chúng tôi chính là người bảo vệ và gìn giữ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch", phát ngôn viên nói thêm.
Theo ông Baqaei, ưu tiên của Iran ở giai đoạn này là chấm dứt chiến sự. "Phía bên kia cần cam kết thực hiện cách tiếp cận hợp lý và từ bỏ những yêu cầu quá đáng đối với Iran", ông nói thêm.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã đình trệ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. Cho đến nay, mới chỉ diễn ra một vòng đàm phán trực tiếp giữa hai nước. Vướng mắc then chốt là việc Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, trong khi Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng của Tehran.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho rằng eo biển Hormuz từng là "tuyến đường an toàn và đảm bảo" cho vận tải quốc tế trước khi chiến sự nổ ra. "Cộng đồng quốc tế cần buộc Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm vì đã gây mất an ninh cho tuyến đường biển này, dẫn đến những hệ lụy đang lan rộng toàn cầu", ông cho hay.
Ông Baqaei nêu thêm rằng Iran và Oman, quốc gia có đường bờ biển nằm ở phía nam eo biển Hormuz, đang tiếp tục các cuộc đàm phán về việc quản lý tuyến hàng hải này. Hai nước "cùng chia sẻ trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải" tại eo biển.
Oman chưa lên tiếng về phát biểu này.
Trước khi ông Trump công bố kế hoạch dẫn đường cho tàu hàng, phát ngôn viên Baqaei cho biết Tehran đã đưa ra đề xuất 14 điểm "tập trung vào việc chấm dứt chiến sự", và Washington đã phản hồi thông qua bên trung gian Pakistan.
Đề xuất này kêu gọi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận trong vòng 30 ngày, đồng thời kêu gọi hai bên tập trung vào chấm dứt xung đột thay vì gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại. Trong văn bản, Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh nước này, chấm dứt phong tỏa các cảng của họ và mọi hoạt động xung đột, bao gồm cả chiến dịch của Israel tại Lebanon.
Ông Baqaei ngày 3/5 cho hay Mỹ đã chuyển câu trả lời cho kế hoạch 14 điểm của Iran thông qua Pakistan và Iran đang xem xét. Hiện chưa rõ nội dung phản hồi của Mỹ.
“Ông Trump còn khoảng 20 giờ để đầu hàng Iran, hoặc các đồng minh của Iran sẽ đưa ông ta trở về thời kỳ đồ đá”, ông Mahdi Mohammadi viết trên mạng xã hội X.
Ông Mohammadi nhấn mạnh Tehran “rõ ràng và thực chất đã giành chiến thắng trong cuộc chiến, và sẽ chỉ chấp nhận một cái kết giúp củng cố các lợi ích đạt được, đồng thời thiết lập trật tự an ninh mới trong khu vực”, theo Al Jazeera.
Trước đó, cùng ngày 6-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đã kêu gọi người dân Mỹ buộc chính phủ của họ phải chịu trách nhiệm cho điều mà ông mô tả là một “cuộc chiến tranh xâm lược” nhằm vào Iran.
“Người dân Mỹ cần phải biết rằng những gì chính phủ của họ đang làm chống lại Iran ở Tây Á là một sự bất công lớn, và là một cuộc chiến tranh phi nghĩa, mang tính xâm lược”, ông Esmaeil Baghaei nói với truyền thông Iran.
Ông cũng kêu gọi người dân Mỹ phải buộc chính phủ của họ “chịu trách nhiệm về những hành động và tội ác được thực hiện nhân danh người Mỹ”.
Trước đó trong buổi họp báo vào chiều 6-4 (giờ Mỹ), ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
“Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h giờ miền Đông. Sau đó họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá”, ông chủ Nhà Trắng cảnh báo.
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ.
Ngoài ra, ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Về diễn biến xung đột, Hãng tin Mehr của Iran ngày 7-4 đưa tin một quả đạn do Mỹ và Israel phóng đã đánh trúng một giáo đường Do Thái ở trung tâm thủ đô Tehran.
Vụ tấn công đã gây thiệt hại cho giáo đường này. Hiện lực lượng cứu hộ đang tiến hành dọn dẹp và giải cứu những người bị mắc kẹt.
Ở phía ngược lại, quân đội Israel thông báo đã hoàn tất một đợt không kích mới nhằm vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng trên khắp Iran, bao gồm cả Tehran.
Đồng thời, hệ thống phòng không của Israel đang trong quá trình đánh chặn các tên lửa phóng từ Iran.
