Loại gia vị đầu tiên cần nhắc đến là muối. Thành phần chủ yếu của muối là natri clorua. Đây là khoáng chất khá ổn định khi nấu nên nêm trước hay sau thường không làm thay đổi giá trị dinh dưỡng của món ăn, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Tuy nhiên, nêm muối quá sớm ở các món hầm, kho hoặc canh nấu lâu có thể khiến món ăn trở nên mặn hơn khi nước bay hơi dần. Điều này khiến nhiều người phải thêm nước vào món ăn hoặc vô tình nạp nhiều muối hơn mức cần thiết.
Đường khá ổn định ở nhiệt độ nấu ăn thông thường. Do đó, cho đường trước hay sau thường không làm mất giá trị dinh dưỡng đáng kể. Khi đường được thêm sớm trong các món kho, nướng hoặc làm bánh, nó có thể tham gia phản ứng caramel hóa khi gặp nhiệt cao, giúp tạo màu nâu, mùi thơm và hương vị đặc trưng. Ví dụ như thịt kho, nước màu hoặc bánh nướng.
Tương tự, bột ngọt khá ổn định ở nhiệt độ nấu ăn thông thường. Do đó, nêm trước hay sau thường không tạo khác biệt lớn về mặt dinh dưỡng.
Các loại rau thơm như húng quế, ngò rí, thì là hoặc bạc hà chứa vitamin C, folate và nhiều hợp chất chống ô xy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao.
Vitamin C là vitamin tan trong nước và khá nhạy cảm với nhiệt. Nếu nấu lâu có thể làm giảm đáng kể lượng vitamin C trong rau củ. Ngoài ra, tinh dầu tạo mùi trong rau thơm cũng rất dễ bay hơi. Nếu cho rau thơm vào quá sớm và nấu trong thời gian dài, món ăn có thể mất đi mùi thơm đặc trưng. Vì vậy, rau thơm tươi thường nên được cho vào ở giai đoạn cuối hoặc rắc lên sau khi món ăn hoàn tất.
Bên cạnh đó, không phải loại gia vị nào cũng dễ mất chất khi gặp nhiệt. Các loại gia vị khô như nghệ, quế, tiêu, gừng nếu nấu với nhiệt vừa phải có thể giúp giải phóng nhiều hoạt chất có lợi.
Nghệ chứa curcumin, gừng chứa hợp chất gingerol, quế chứa cinnamaldehyde, trong khi tiêu đen có piperine. Những hoạt chất này tương đối ổn định khi được nấu ở nhiệt độ vừa phải.
Trong nhiều món ăn, việc cho các loại gia vị khô vào sớm giúp chúng hòa tan tốt hơn trong dầu hoặc nước, từ đó lan tỏa hương vị đều hơn. Ví dụ, curcumin trong nghệ có thể hấp thu tốt hơn khi đi cùng chất béo, còn piperine trong tiêu đen có thể hỗ trợ tăng khả năng hấp thu curcumin, theo Healthline.
Ngày 28/4, đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết các bệnh nhân lần lượt nhập viện từ ngày 25 đến trưa 27/4, có các biểu hiện rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói; một số trường hợp kèm sốt.
Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 13 học sinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 9 học sinh, Bệnh viện Khánh Hội điều trị một học sinh. Hai bảo mẫu điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, một bệnh nhi sốt cao, mất nước nặng dẫn đến sốc, co giật và toan chuyển hóa. Trẻ được cấp cứu tích cực, chống sốc, dùng thuốc vận mạch liều cao và hỗ trợ thở máy. Sau một ngày điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt, bệnh nhi giảm sốt, giảm tiêu chảy, đã ngưng thuốc vận mạch và cai máy thở thành công.
Đến sáng nay, tất cả bệnh nhân đều ổn định sức khỏe, trong đó 23 ca điều trị nội trú, hai người đã xuất viện.
Chưa rõ bối cảnh xảy ra sự việc, các bệnh nhân ăn gì và vào lúc nào trước khi xảy ra các triệu chứng bất thường.
Sở Y tế TP HCM yêu cầu các cơ sở y tế rà soát tiếp nhận bệnh nhân có yếu tố dịch tễ liên quan, đảm bảo phân loại, thu dung và điều trị đúng phác đồ ngộ độc thực phẩm. Với các ca nặng, bệnh viện cần hội chẩn hoặc chuyển tuyến kịp thời. Đồng thời, các đơn vị báo cáo nhanh cho Sở Y tế và Sở An toàn thực phẩm, bao gồm số ca tiếp nhận, ca nặng, kết quả xét nghiệm vi sinh và các biến chứng (nếu có), nhằm phục vụ công tác điều phối và thống nhất hướng điều trị.
Ngành y tế khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện nôn ói, tiêu chảy liên tục. Bù nước và điện giải đúng cách giúp cải thiện tình trạng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Hồi đầu tháng, 266 học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây bị ngộ độc, trong đó 190 em phải đi viện. Sở An toàn Thực phẩm TP HCM kết luận bánh flan và canh bắp cải là hai món trong bữa ăn bán trú tại trường khả năng nhiễm chéo vi khuẩn với "thủ phạm" chính gây ngộ độc là vi khuẩn Salmonella. Ngoài ra, mẫu thức ăn còn nhiễm vi khuẩn E.coli và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus).
Chiều 15-6, lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng xác nhận anh Y.D. (34 tuổi, ngụ xã D'Ran - vùng lân cận Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã tử vong sau nhiều ngày điều trị vì ngộ độc do ăn nấm rừng.
Khoảng 5 ngày trước, gia đình anh D. hái nấm trong rừng mang về chế biến. Sau bữa ăn, cả nhà gồm anh D., vợ là chị H. (31 tuổi) cùng hai con đồng loạt đau bụng dữ dội, nôn ói, tiêu chảy, đau đầu, cơ thể suy kiệt.
Cả gia đình được đưa đến Trung tâm Y tế khu vực Đơn Dương cấp cứu, sau đó chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng do diễn biến nặng.
Anh D. hôn mê sâu, phải lọc máu và điều trị tích cực. Dù được nỗ lực cứu chữa, nhưng do độc tố quá nặng, bệnh nhân không qua khỏi và tử vong sáng 15-6. Một người con của anh D. hiện vẫn nguy kịch. Vợ anh D. và một người con khác đã dần ổn định sức khỏe.
Theo Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng, từ đầu tháng 6-2026, đơn vị liên tục tiếp nhận bệnh nhân cấp cứu sau khi ăn nấm hái trong rừng thông Đà Lạt. Đáng chú ý, các loại nấm họ dùng đều là loại "quen thuộc", đã ăn nhiều năm nay.
Bệnh viện khuyến nghị, sau khi ăn nấm mà chóng mặt, đau bụng, nôn ói thì người gặp các triệu chứng trên nên đến ngay cơ sở y tế. Thời điểm tốt nhất để súc, rửa ruột là 1 - 4 giờ sau ăn. Nếu muộn hơn, tình trạng chuyển nặng có thể gây suy gan, suy thận phải hồi sức tích cực, lọc máu.
Th.S Nguyễn Ngọc Tuấn, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và tái tạo, Bệnh viện Đại học Y dược - cơ sở Linh Đàm (Hà Nội), cho biết thực tế điều trị các bác sĩ đã ghi nhận các ca bệnh nhập viện do bị người khác cắn. Tổn thương do người cắn thường gặp nhất trong các vụ bạo lực là mất tai, mất môi hoặc một phần mũi.
Mới đây nhất, người đàn ông 45 tuổi ở Bắc Ninh vào cấp cứu do bị người thân cắn đứt rời môi trên, khuyết toàn bộ phần mềm môi trên. Mảnh môi bị đứt rời và thất lạc, nên các bác sĩ đã phải thực hiện phẫu thuật tạo hình môi mới cho bệnh nhân. Đây là phẫu thuật phức tạp và cần nhiều thời gian "hoàn thiện".
"Vết thương do người cắn là một dạng tổn thương rất đặc biệt", Th.S Nguyễn Ngọc Tuấn nói và cho hay cơ chế tổn thương khác các vết thương thông thường, không chỉ là rách da mà còn có lực nghiền, xé và đâm xuyên do răng dẫn đến dễ làm dập nát mô, tổn thương sâu.
Bác sĩ Tuấn lưu ý thêm, trong các vụ xô xát, ẩu đả, bạo lực, có dạng vết thương rất điển hình khác là "clenched fist injury" (chấn thương do đấm vào răng người khác). Trường hợp này vết thương bên ngoài nhỏ nhưng tổn thương sâu vào khớp bàn tay. Vết thương này có nguy cơ nhiễm trùng cao, dễ bị bỏ sót do biểu hiện ban đầu kín đáo, khiến người có vết thương đến cơ sở y tế muộn, do đó cách xử trí cũng cần thận trọng.
Đáng lưu ý, theo bác sĩ Tuấn, vết thương do người cắn là vết thương bẩn tương đương vết thương do súc vật cắn, vì trong khoang miệng người chứa hệ vi khuẩn rất phức tạp, nhiều hơn cả một số loài động vật. Trung bình có hàng trăm loài vi khuẩn: hiếu khí và kỵ khí, trong đó, có một số vi khuẩn điển hình: Streptococcus, Staphylococcus aureus, Eikenella corrodens (rất đặc trưng trong vết cắn người), vi khuẩn kỵ khí như Fusobacterium, Prevotella…
Khi cắn, các vi khuẩn này được "tiêm" trực tiếp vào mô sâu, là nguy cơ nhiễm trùng cao (10 - 50%), thậm chí gây viêm mô tế bào, áp xe, rất nguy hiểm cho nạn nhân.
"Nếu chẳng may gặp tai nạn này, việc quan trọng nhất là tìm lại các mảnh đã bị cắt (mảnh môi, tai bị cắn rời), bảo quản đúng cách để tăng cơ hội nối lại thành công. Bệnh nhân cần được đưa đến các cơ sở có chuyên khoa phẫu thuật tạo hình càng sớm càng tốt để được xử lý đúng quy trình chuyên môn", bác sĩ Tuấn hướng dẫn.
