“Khi có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi đi về từ vùng có dịch, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo lịch sử đi lại, tiếp xúc để được hướng dẫn kịp thời”, Bộ Y tế khuyến cáo tối 17/5, sau khi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc tế về dịch Ebola.
Bệnh Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây bệnh nặng và tử vong. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người mắc bệnh hoặc người tử vong do Ebola; hoặc qua đồ vật, bề mặt bị nhiễm dịch cơ thể của người bệnh.
Các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 21 ngày.
Để phòng bệnh, không tiếp xúc trực tiếp với người có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh Ebola, máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng của người bệnh.
Trong tuyên bố ngày 17/5, WHO đánh giá đợt bùng phát mới, do virus chủng Bundibugyo gây ra, chưa đáp ứng các tiêu chí để cấu thành một tình trạng khẩn cấp do đại dịch song các quốc gia có chung đường biên giới đất liền với Congo đang đứng trước nguy cơ cao bị dịch bệnh tiếp tục lây lan.
Thống kê của WHO đến ngày 16/5 có 246 ca nghi nhiễm, 8 ca xác định bằng xét nghiệm và 80 ca tử vong nghi ngờ do Ebola tại tỉnh Ituri (Congo). Dịch bệnh hiện đã lan ra ít nhất 3 vùng là Bunia, Rwampara và Mongbwalu. Bệnh nhân khởi phát với các triệu chứng gồm sốt, đau nhức toàn thân, suy nhược, nôn mửa và trong một số trường hợp có xuất huyết. Nhiều bệnh nhân diễn tiến xấu nhanh chóng và tử vong.
WHO nhận định quy mô thực tế của đợt dịch lần này có thể lớn hơn nhiều so với số liệu được phát hiện và báo cáo hiện tại. Cảnh báo được đưa ra dựa trên tỷ lệ dương tính rất cao từ các mẫu bệnh phẩm ban đầu, cùng với số lượng ca nghi nhiễm được báo cáo ngày càng tăng. Tại Uganda, ghi nhận hai trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, trong đó một ca tử vong tại Kampala, đều là người đi từ Congo.
Đây là đợt bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 được ghi nhận tại Congo kể từ khi virus này được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976 tại Yambuku, thuộc tỉnh Équateur. Đợt dịch gần đây nhất tại quốc gia này vừa chấm dứt vào tháng 12/2025.
Thông thường, các đợt dịch trước đều do chủng Ebola-Zaire gây ra, chủng virus hiện đã có vaccine phòng ngừa. Tuy nhiên, đợt bùng phát mới này mang tính chất “bất thường” và nguy hiểm vì hiện chưa có bất kỳ liệu pháp điều trị hoặc vaccine đặc hiệu nào được phê duyệt cho chủng virus Bundibugyo. Trong lịch sử, thế giới ghi nhận hai đợt bùng phát dịch do chủng này vào các năm 2007 và 2012.
Trước tình hình trên, WHO lưu ý các nước cần kích hoạt ngay cơ chế quản lý thảm họa và khẩn cấp quốc gia, đồng thời triển khai sàng lọc y tế tại các cửa khẩu biên giới và trên các trục đường giao thông nội địa chính.
Chương trình ưu tiên cho cả những người từ 40 tuổi có tiền sử gia đình gồm cha hoặc anh em trai từng mắc ung thư tuyến tiền liệt. Nam giới sẽ được khám và tư vấn trực tiếp cùng các bác sĩ chuyên khoa tiết niệu giàu kinh nghiệm.
Tiếp đó, người khám được chỉ định thực hiện xét nghiệm định lượng PSA toàn phần trong máu. Đây được y khoa coi là "chỉ số vàng" giúp phát hiện sớm các dấu hiệu ung thư ngay cả khi cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng. Đồng thời, bệnh nhân cũng được siêu âm bụng tổng quát nhằm khảo sát hình thái và phát hiện sớm các bất thường tại tuyến tiền liệt.
Hoạt động hưởng ứng chương trình khám sức khỏe toàn dân tại TP HCM, bắt đầu từ 20/4 đến khi đủ 1.000 người đăng ký. Tầm soát tổ chức trực tiếp tại Bệnh viện Bình Dân (371 Điện Biên Phủ, phường Bàn Cờ). Người dân đặt lịch qua tổng đài (028) 3839 4747 hoặc Zalo OA của bệnh viện, từ 7h đến 16h tất cả các ngày trong tuần.
Tuyến tiền liệt đóng vai trò quan trọng trong sản xuất tinh dịch, cung cấp năng lượng cho tinh trùng hoạt động và kiểm soát hoạt động tiểu tiện. Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến, xếp thứ 5 trong những loại ung thư thường gặp ở nam, theo thống kê của Globocan năm 2022.
Dù tỷ lệ mắc chuẩn hóa theo độ tuổi tại Việt Nam thấp hơn so với các nước Âu Mỹ, nhưng tỷ lệ tử vong lại ở mức cao đáng báo động. Bệnh tiến triển âm thầm, khi có triệu chứng như khó tiểu, đau vùng chậu, tiểu ra máu, ung thư thường đã lan rộng. Trong khi đó, phát hiện sớm có thể điều trị khỏi và bảo tồn chức năng. Ở giai đoạn muộn, bệnh gây đau đớn, biến chứng nặng và phải điều trị kéo dài, tốn kém nhưng chỉ giúp kéo dài sự sống, kèm nhiều tác dụng phụ. Vì vậy, tầm soát định kỳ là yếu tố then chốt để phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị.
Ngày 3/4, BS.CK1 Nguyễn Lê Phú, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, cho biết kết quả xét nghiệm khiến bệnh nhân bất ngờ khi phát hiện nhiễm virus viêm gan B. Đồng thời, chỉ số AFP (dấu ấn tầm soát ung thư gan) tăng vọt. CT Scan bụng có cản quang ghi nhận tổn thương phù hợp với u gan.
Hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt gan trái để loại bỏ khối u. Êkíp do BS.CK2 Mai Hóa, Phó giám đốc bệnh viện, phụ trách chính đã mổ hai giờ, ứng dụng các thiết bị hiện đại như dao siêu âm Harmonic và máy cắt nối mạch máu chuyên dụng. Sau phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhân hồi phục tốt, không sốt, ăn uống được và có thể đi lại ngay từ những ngày đầu.
Hiện, kết quả giải phẫu bệnh xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) giai đoạn tiến triển, đã xâm lấn mạch máu nhưng may mắn chưa di căn hạch hay di căn xa. Dự kiến, ngày 14/4 bệnh nhân sẽ tái khám để bắt đầu phác đồ điều trị tại Khoa Ung bướu, kết hợp điều trị viêm gan siêu vi B.
Theo bác sĩ Phú, ung thư gan ngày càng trẻ hóa. Người nhiễm viêm gan siêu vi B, C có hoặc không kèm xơ gan là nhóm nguy cơ rất cao. Ở giai đoạn sớm, bệnh thường ít triệu chứng hoặc triệu chứng rất mơ hồ, dễ bị người trẻ bỏ qua. Nếu không được chẩn đoán và phẫu thuật sớm, khối u sẽ phát triển lớn, lan sang phần gan lành và di căn, khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp, tốn kém và khó triệt để.
Bác sĩ khuyến cáo người dân cần duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ hai lần mỗi năm. Đặc biệt, nhóm nguy cơ cao mang virus viêm gan B, C hoặc xơ gan bắt buộc phải siêu âm gan và xét nghiệm máu mỗi 3-6 tháng. Việc lắng nghe cơ thể và không xem nhẹ những triệu chứng nhỏ nhất là chìa khóa phát hiện sớm và bảo vệ bản thân trước căn bệnh tiến triển âm thầm này.
Bánh mì là niềm tự hào ẩm thực của người Việt, gắn bó với bao thế hệ người Việt từ thành thị đến nông thôn. Nhưng sao bây giờ cứ nghe đến bánh mì là người ta lại thấy hơi lo lắng?
Về chuyện môn, qua phân tích của các nhà khoa học, "thủ phạm" chính gây ngộ độc bánh mì là hai loại vi khuẩn Salmonella và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus). Cũng theo các nghiên cứu, hơn 50% trường hợp vi khuẩn được tìm thấy trong món xốt bơ trứng và pa tê.
Xốt bơ trứng, bà con mình thường làm từ lòng đỏ trứng gà sống. Đây chính là kho nuôi dưỡng vi khuẩn Salmonella. Còn pa tê, nếu quy trình hấp không đủ nhiệt hoặc bảo quản kém như để qua đêm không bảo quản lạnh, để ngoài trời nắng nóng, vi khuẩn sẽ sinh sôi nảy nở theo cấp số nhân.
Đặc biệt, độc tố của vi khuẩn tụ cầu vàng cực kỳ "lì lợm". Nhiệt độ nướng bánh mì chỉ đủ làm giòn vỏ bên ngoài chứ không thể tiêu diệt được độc tố của tụ cầu một khi nó đã hình thành bên trong nhân bánh mì.
Ổ bánh mì là món ăn tổng hợp, mỗi thứ một ít như thịt, chả, pa tê, bơ, đồ chua, rau ngâm... Chính sự đa dạng này lại tạo thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn. Ở xứ mình, thời tiết nắng nóng thường xuyên trên 30-35°C. Đây là vùng nhiệt độ nguy hiểm cho thực phẩm.
Một xe bánh mì phơi nắng phơi gió từ sáng tới chiều, các hũ xốt bơ, pa tê cứ để lộ thiên thì chỉ cần hai tiếng, vi khuẩn đã kịp "lập gia đình, sinh con đẻ cái" đầy trong đó rồi. Chưa kể thói quen dùng tay bốc thực phẩm rồi cũng chính tay đó cầm tiền, cầm giẻ lau... chính là con đường lây nhiễm chéo nhanh nhất.
Để món bánh mì mãi là niềm tự hào khi giới thiệu với bạn bè quốc tế, chúng ta cần một cái bắt tay thật chặt giữa ba bên:
1. Về phía Nhà nước: Cần quản lý "tận gốc". Đừng chỉ kiểm tra hành chính các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, ngành chức năng phải kiểm soát từ các lò chả, cơ sở sản xuất pa tê lớn. Việc cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm phải đi đôi với những buổi tập huấn thực tế cho bà con tiểu thương hiểu đúng về vi khuẩn và nhiệt độ bảo quản.
2. Về phía người bán: Hãy làm bằng cái tâm của người nấu cho người thân ăn. Mỗi ổ bánh mì trao đi là trao sức khỏe của một con người. Hãy tách biệt đồ sống và đồ chín. Tuyệt đối không dùng tay trần bốc thức ăn sau khi đã cầm tiền.
Bảo quản lạnh. Đừng tiếc một chiếc tủ kính kín hay một thùng đá nhỏ để giữ lạnh cho xốt bơ và pa tê.
3. Về phía người mua: Hãy là người tiêu dùng thông thái.
Thay đổi một chút thói quen, kỹ lưỡng hơn một chút trong cách làm, cách ăn chính là cách chúng ta giữ gìn văn hóa và tình nghĩa đồng bào mình.
