Tại buổi làm việc ngày 17-5, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho rằng để nông nghiệp Việt Nam có hình hài mới và tạo ra giá trị trong tương lai, trước hết cần mở rộng “không gian tư duy nông nghiệp”.
Theo ông, lâu nay cách nhìn về nông nghiệp vẫn bị “neo” vào tư duy sản xuất, tức chủ yếu tập trung vào năng suất, sản lượng, kỹ thuật canh tác, mùa vụ và các chính sách hỗ trợ để làm ra nhiều hơn.
Áp lực tăng sản lượng khiến nhiều ngành hàng thường chỉ quan tâm trồng bao nhiêu, thu hoạch bao nhiêu, xuất khẩu bao nhiêu, trong khi chưa chú ý đúng mức đến giá trị gia tăng phía sau sản phẩm.
Ông Hoan cho rằng tư duy sản xuất lấy sản lượng làm mục tiêu, còn tư duy kinh tế nông nghiệp phải lấy giá trị gia tăng làm trung tâm.
Một trái sầu riêng, trái xoài hay trái bưởi không chỉ có giá trị ở phần sản phẩm vật chất, mà còn có thể gắn với câu chuyện vùng trồng, văn hóa bản địa, du lịch nông nghiệp, trải nghiệm tiêu dùng, truy xuất nguồn gốc và niềm tin thị trường.
Dẫn ví dụ từ Thái Lan, ông Hoan nói khi phát triển ngành hàng sầu riêng, họ không chỉ nghĩ đến sản xuất và xuất khẩu trái sầu riêng. Họ còn phát triển du lịch sầu riêng, lễ hội sầu riêng, kể câu chuyện người làm vườn, vùng trồng và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ xoay quanh sản phẩm.
Theo ông, đây là cách một nông sản được nâng lên thành một không gian kinh tế – văn hóa, thay vì chỉ là mặt hàng mua bán thông thường. Khi cạnh tranh với sầu riêng Thái Lan, Việt Nam không chỉ cạnh tranh với một trái sầu riêng, mà cạnh tranh với cả một hệ sinh thái đã được tổ chức, định vị và truyền thông bài bản.
Từ đó, ông đặt vấn đề nông nghiệp Việt Nam cần vượt qua tư duy “chuỗi ngành hàng” tuyến tính, vốn thường đi theo đường thẳng nông dân sản xuất, thương lái thu mua, doanh nghiệp chế biến, hệ thống phân phối bán ra thị trường.
Một điểm được ông Lê Minh Hoan lưu ý là vai trò của truyền thông trong việc tạo dựng niềm tin thị trường và thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Theo ông, khi báo chí sử dụng những cụm từ như “rớt giá thê thảm”, “đổ đống”, “giải cứu”, hiệu ứng tâm lý có thể khiến nông dân hoảng sợ bán tháo, người mua chờ giá xuống, doanh nghiệp chậm thu mua, từ đó làm giá giảm nhanh hơn.
Ông cho rằng nói như vậy không có nghĩa là né tránh sự thật. Báo chí vẫn cần phản ánh khó khăn, nhưng cần đi xa hơn việc chỉ kể một câu chuyện buồn. Truyền thông cần mở ra lời giải, chỉ ra mô hình mới, giới thiệu người làm tốt, gợi ý cách tổ chức lại thị trường, thay vì lặp lại vòng xoáy bi quan.
Theo ông Hoan, báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn có thể kiến tạo niềm tin, mở ra hình dung mới và giúp xã hội nhìn nông nghiệp bằng một tâm thế tích cực hơn.
Những mô hình nhỏ, những “mầm xanh” nếu được nhìn thấy, nâng đỡ và truyền cảm hứng có thể lớn lên thành xu hướng.
Ông Hoan nhấn mạnh, muốn có sản phẩm xanh thì phải có người tiêu dùng xanh. Không thể chỉ yêu cầu nông dân sản xuất sạch, doanh nghiệp chế biến xanh hay logistics xanh, trong khi thị trường không sẵn sàng trả giá cho những nỗ lực đó.
Khi người tiêu dùng hiểu rằng mua sản phẩm xanh là góp phần bảo vệ môi trường, hỗ trợ sinh kế nông dân và thúc đẩy một nền nông nghiệp tử tế hơn, sản phẩm xanh mới có không gian sống thực sự.
Cũng tại buổi làm việc, ông Hoan cho rằng trước đây người Việt tin hàng Việt, nay cần làm sao để thế giới tin hàng Việt.
Muốn vậy, nông nghiệp Việt Nam không chỉ xuất khẩu sản phẩm mà cần hướng tới xuất khẩu cả hệ sinh thái, từ chất lượng, tiêu chuẩn, câu chuyện vùng trồng đến niềm tin của người tiêu dùng.
Theo ông, hệ thống siêu thị, các kênh phân phối và không gian tiêu dùng cần tạo chỗ đứng cho sản phẩm xanh.
Khi đó, hệ sinh thái ngành hàng mới có thể chuyển dần thành hệ sinh thái xanh, trong đó người sản xuất, doanh nghiệp, nhà phân phối, truyền thông và người tiêu dùng cùng tham gia tạo giá trị.
Trong chương trình làm việc, ông Lê Minh Hoan cùng đoàn chuyên gia nông nghiệp đã tham quan tòa soạn hội tụ và trung tâm chuyển đổi số của báo Tuổi Trẻ.
Tại đây, ông bày tỏ ấn tượng với nhịp độ làm việc, cách tổ chức sản xuất nội dung trên nhiều nền tảng, từ báo điện tử, mạng xã hội đến video, podcast.
Ông cho rằng đây là xu hướng cần thiết của báo chí hiện đại, giúp thông tin chính xác, kịp thời tiếp cận đông đảo bạn đọc.
Với hệ sinh thái truyền thông số, báo Tuổi Trẻ có thêm lợi thế để lan tỏa các chủ đề lớn như nông nghiệp xanh, tiêu dùng xanh và phát triển bền vững. Đoàn cũng tham quan khu làm việc, phòng quay và phòng podcast của báo Tuổi Trẻ.
Sáng 21/4, lãnh đạo UBND xã Đạo Trù (Phú Thọ) thông báo kết thúc công tác tìm kiếm, cứu nạn sinh viên Nguyễn Tuấn Anh (19 tuổi, trú ở phường Định Công, Hà Nội; sinh viên Trường Đại học Đại Nam).
Sau 36 giờ mất tích trên núi Tam Đảo, Tuấn Anh được tìm thấy sáng nay ở gần bờ suối tại điểm cao 600m. Địa phương đã hoàn tất các thủ tục bàn giao nam sinh viên về gia đình.
“Các lực lượng tham gia đã hoàn thành nhiệm vụ, rút quân an toàn, đảm bảo tuyệt đối về người và phương tiện”, UBND xã Đạo Trù thông báo.
Sáng 19/4, Tuấn Anh cùng nhóm 10 người xuất phát từ khu vực dốc Rít, thôn Vĩnh Ninh (xã Đạo Trù) chinh phục đỉnh Tam Đảo Bắc có độ cao khoảng 1.592m.
Di chuyển qua địa hình rừng núi phức tạp, đến khoảng 18h cùng ngày, Tuấn Anh mất liên lạc với cả nhóm.
Chiều 20/4, bà Nguyễn Thị Hòa (mẹ Tuấn Anh) đến Công an xã Đạo Trù trình báo việc con trai mất liên lạc khi tham gia leo núi Tam Đảo.
Hơn 100 cán bộ, chiến sĩ công an, quân sự, y tế, người dân địa phương xã Đạo Trù được huy động tìm kiếm xuyên đêm. 9 mũi tìm kiếm hướng tới các điểm khe suối, khu vực lối mòn và các điểm có nguy cơ gây thất lạc.
Lực lượng chức năng cũng huy động thiết bị bay flycam nhiệt để tìm kiếm tại các khu vực điểm cao 600, dãy núi Tam Đảo, thuộc địa phận thôn Vĩnh Ninh, xã Đạo Trù.
Kể lại với lực lượng tìm kiếm, Tuấn Anh cho biết mình bị lạc vào rừng trúc, sau đó mất phương hướng, quanh quẩn ở đó từ chiều 19/4.
Khi nam sinh viên tìm thấy bờ suối nên đã đi men theo để tìm đường ra khỏi rừng.
Quá trình di chuyển, thanh niên này bị thương xây xát nhẹ. Tiếp tục di chuyển và gặp thác suối cao, có nhiều đá trơn trượt, chàng sinh viên không thể di chuyển nên ngồi trên một tảng đá to chờ lực lượng chức năng cứu hộ.
Thời điểm được tìm thấy, Tuấn Anh trong tình trạng sức khỏe tốt, tỉnh táo, có thể đi lại được. Cảnh sát PCCC phối hợp cùng quân đội và người dân địa phương đã đưa em ra ngoài an toàn.
Khi thấy lực lượng chức năng đưa Tuấn Anh ra khỏi rừng an toàn, bà Nguyễn Thị Hòa vui mừng, ôm chặt lấy con trai xúc động nghẹn ngào.
Dãy núi Tam Đảo có chiều dài khoảng 50km, với diện tích 850km2. Cách Hà Nội trên 70km, Tam Đảo là địa điểm trekking nổi tiếng với 3 đỉnh cao trên 1.000m, gồm Thiên Thị (1.591m), Thạch Bàn (1.420m) và Phù Nghĩa (1.250m).
Leo núi Tam Đảo có độ khó cao, địa hình dốc, rừng trúc rậm rạp và hay có sương mù, đòi hỏi sức khỏe tốt và kỹ năng định hướng.
Những vách núi cheo leo, dựng đứng nối tiếp nhau, một bên là cây, một bên là vực ở đây đòi hỏi người leo phải bám thật chắc vào rễ cây hoặc sử dụng dây thừng để đi qua.
Sáng 20.4, Quốc hội thảo luận tại tổ về nhiều nghị quyết quan trọng, trong đó nghị quyết về cơ chế đặc thù phát triển văn hóa.
Thảo luận tại tổ TP.HCM, đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, cho rằng "rất đáng tiếc" khi đến thời điểm này nhà nước mới đặt vấn đề về công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, theo ông, dự thảo còn khá dàn trải, chưa có nhiều nhấn nhá.
Góp ý cụ thể, ông Thân đề xuất có chiến lược thu hút đầu tư cả nhà nước và tư nhân để phát triển công nghiệp văn hóa, nhất là vấn đề hạ tầng. "Gần đây, chúng ta đang làm hạ tầng, về công viên, nhà hát, sân vận động. Nhiều người có ý kiến là chúng ta đang nghèo, chưa nên làm. Nhưng tôi phản đối tư tưởng nhu nhược này", ông Thân nói và cho rằng đầu tư các công trình hiện đại như vậy mới thu hút được khách du lịch giàu có đến Việt Nam.
Bên cạnh đó, theo ông, đây là thời điểm chín muồi để các doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào các sân vận động, nhà hát theo hình thức BOT, BT.
Đại biểu đoàn TP.HCM dẫn thực tế khi xây nhà hát Hồ Gươm nhiều người phản đối, nhưng tới nay lại thành nhỏ. Sắp tới đây, Hà Nội sẽ xây thêm 2 nhà hát quy mô lớn, không chỉ phục vụ mỗi người dân nghe, mà quảng bá cho công nghiệp văn hóa đất nước.
Ông cũng đề nghị xây dựng các app về văn hóa như app về nhạc cổ điển, app du lịch cho khách du lịch đến Việt Nam. Đặc biệt, cần có chính sách thuế hỗ trợ, ưu đãi cho phát triển công nghiệp văn hóa. "Giảm thuế là doanh nghiệp đổ vào thôi. Thay vì phải bỏ 100 đồng thì nhà nước share với doanh nghiệp vài đồng. Điều này rất hay, chứ nếu lấy lợi nhuận ra khó lắm", đại biểu Thân nêu.
Đại biểu Trương Minh Huy Vũ (đoàn TP.HCM) thì cho rằng cộng đồng làm công nghiệp văn hóa của TP.HCM rất lớn. "Văn hóa ở TP.HCM không phải ngành trả tiền mà là ngành kiếm ra rất nhiều tiền với khái niệm công nghiệp văn hóa. Cần bổ sung khái niệm nhà đầu tư chiến lược cho công nghiệp văn hóa hay giải trí sáng tạo…", ông đề xuất.
Nhìn nhận, quỹ văn hóa như quỹ đầu tư mạo hiểm như dự thảo nêu là hướng tiếp cận tiến bộ, nhưng theo đại biểu, phải lồng ghép yếu tố quốc tế, thì có được tiếp nhận vốn đầu tư nước ngoài không.
Cũng tán thành với chủ trương thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực văn hóa, theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng), đây là một bước đi cần thiết trong bối cảnh chúng ta đang chuyển từ tư duy “bảo tồn - hỗ trợ” sang phát triển công nghiệp văn hóa, nơi sáng tạo phải được đặt trong môi trường có khả năng chấp nhận rủi ro.
Thực tiễn cho thấy, nhiều sản phẩm văn hóa, từ điện ảnh, âm nhạc đến nội dung số đều mang tính thử nghiệm rất cao. Nếu chỉ dựa vào cơ chế cấp phát hoặc đầu tư an toàn, thì những ý tưởng đột phá sẽ khó có cơ hội hình thành. Vì vậy, việc thiết kế một quỹ có khả năng “chấp nhận rủi ro có kiểm soát” là hoàn toàn đúng hướng.
Tuy nhiên, nữ đại biểu lưu ý một số vấn đề có tính “cảnh báo chính sách” khi giao Chính phủ quy định chi tiết. Theo đó, cần làm rõ thế nào là “mạo hiểm” trong lĩnh vực văn hóa. Nếu không có tiêu chí cụ thể, rất dễ dẫn đến tình trạng hoặc là quỹ không dám mạo hiểm, lựa chọn các dự án an toàn; hoặc ngược lại, mạo hiểm một cách cảm tính, thiếu cơ sở đánh giá.
Đặc biệt, cần tránh biến quỹ này thành một hình thức cấp phát ngân sách trá hình. Quỹ cần vận hành khác với quỹ hỗ trợ truyền thống, có cơ chế lựa chọn dự án cạnh tranh, minh bạch, trách nhiệm giải trình rõ ràng và đặc biệt là kỷ luật đầu tư, không dàn trải, không bình quân.
"Nếu được thiết kế đúng, quỹ này không chỉ là công cụ tài chính, mà còn có thể trở thành “bệ đỡ” cho những ý tưởng văn hóa đột phá, góp phần nâng tầm sức mạnh mềm của quốc gia", bà Nga nêu.
Sáng 25/4, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cùng lãnh đạo các bộ, ngành, lãnh đạo TP Đà Nẵng và liên danh nhà đầu tư đã nhấn nút khởi công dự án "Đầu tư xây dựng tổng thể bến cảng Container Liên Chiểu", dưới chân đèo Hải Vân (phường Hải Vân).
Dự án hạ tầng hàng hải có quy mô vốn lớn kỷ lục tại Đà Nẵng, với gần 2 tỷ USD (khoảng 45.268 tỷ đồng). Siêu dự án được quy hoạch trên diện tích hơn 172 ha. Điểm nhấn là hệ thống 8 bến container có tổng chiều dài cầu cảng lên đến 2.750 m.
Theo thiết kế, cảng có khả năng tiếp nhận các siêu tàu container lớn nhất thế giới hiện nay, trọng tải lên đến 200.000 DWT (tương đương sức chở 18.000 TEU). Ngoài ra, dự án còn bố trí riêng bến sà lan cho tàu 5.000 tấn để tối ưu hóa việc phân phối hàng hóa bằng đường thủy nội địa, giúp giảm giá thành logistics - vốn đang là điểm nghẽn của kinh tế miền Trung.
Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, dự án là "đòn bẩy" chiến lược để thành phố bứt phá, không chỉ hoàn thiện hệ sinh thái logistics liên hoàn mà còn tách bạch hoàn toàn giao thông cảng biển khỏi khu vực đô thị và du lịch, mở rộng không gian phát triển bền vững.
Đại diện liên danh nhà đầu tư, ông Trần Văn Kỳ, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hateco, nói dự án sẽ mang lại những giá trị kinh tế - xã hội thiết thực, như tạo thêm nhiều cơ hội việc làm, góp phần hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đồng thời đóng góp hàng chục nghìn tỷ đồng cho ngân sách địa phương.
Nhà đầu tư khẳng định sẽ ứng dụng công nghệ tự động hóa từ đối tác Hà Lan để xây dựng mô hình "Cảng xanh - Cảng thông minh", đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất về môi trường và hiệu quả vận hành của thế giới.
Phát biểu chỉ đạo, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc định vị cảng Liên Chiểu là "tài sản quốc gia", mắt xích trọng yếu trong hạ tầng hàng hải quốc tế. Ông nhấn mạnh, khi hoàn thành, siêu dự án này sẽ nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ vận tải biển toàn cầu, đồng thời đóng vai trò then chốt trong bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Phó thủ tướng yêu cầu Đà Nẵng phải khẩn trương hoàn thiện các hạ tầng dùng chung và hệ thống giao thông kết nối đồng bộ (đường bộ, đường thủy, đường sắt, hàng không) để cảng Liên Chiểu phát huy tối đa hiệu quả. "Thành công của nhà đầu tư tại dự án trọng điểm này cũng chính là thành công của thành phố và quốc gia", ông Phạm Gia Túc nói.
Dự án có thời hạn hoạt động 50 năm, nằm tại vị trí chiến lược trên tuyến hàng hải quốc tế và là điểm kết thúc của Hành lang Kinh tế Đông - Tây, hứa hẹn tạo nên sự thịnh vượng mới cho cả khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Khi bến cảng container Liên Chiểu khi đi vào hoạt động sẽ giảm tải cho cảng Tiên Sa, giải quyết bài toán giao thông đô thị cho trung tâm thành phố.
