Những trào lưu độc hại trên mạng xã hội đang len lỏi vào đời sống của trẻ theo cách âm thầm nhưng nguy hiểm.
Mới đây, trào lưu “bắt pen” lan truyền chóng mặt trên TikTok, Facebook khiến nhiều phụ huynh không khỏi giật mình. Người tham gia dùng tay ấn mạnh vào hai bên cổ người khác để tạo cảm giác lâng lâng, “phê pha giả tạo”.
Đang học lớp 6, P.T.K. (Thanh Liệt, Hà Nội) cho biết em và nhóm bạn từng thử “bắt pen” vì tò mò. “Khi bị ấn vào hai bên cổ, em thấy mọi thứ quay cuồng, hoa mắt, mất thăng bằng. Em sợ lắm nhưng lúc đó bạn bè ai cũng thử nên em cũng làm theo”, K. kể.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội, việc chèn ép động mạch cảnh quá lâu có thể gây thiếu máu não nghiêm trọng. Khi máu không được cung cấp đủ cho não, có thể dẫn đến chóng mặt, ngất xỉu hoặc thậm chí là tổn thương não. Các tế bào não bị thiếu máu 5 phút sẽ không thể phục hồi.
Thậm chí, hành động “bắt pen” có thể kích thích một số phản xạ trong cơ thể, dẫn đến ngưng tim đột ngột. Bên cạnh đó, có thể gây chấn thương mạch máu, thần kinh vùng cổ. Trong một số trường hợp nghiêm trọng còn có thể dẫn đến tử vong.
Hay cách đây không lâu, một trào lưu nguy hiểm khác cũng được lan truyền trên nhiều nền tảng như ném đá vào xe đang chạy trên đường hay đứng gần đường để “múa” theo tiếng còi xe.
Trước đó, trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai, từng xảy ra vụ nhiều xe khách bị ném đá vỡ kính chắn gió khi đang chạy gần 100km/giờ. Công an sau đó xác định nhóm thực hiện là học sinh cấp II. Các em khai xem clip trên TikTok rồi rủ nhau làm theo vì thấy “thú vị”…
P.T.K. cho biết đã sử dụng mạng xã hội được 3 năm và sở hữu các tài khoản Facebook, TikTok riêng của mình. Thời gian K. được sử dụng điện thoại là từ khi đi học về cho đến sáng hôm sau, theo K., chủ yếu để chat và xem video ngắn.
Những video mà K. thường xem là những video gắn mác “chữa lành”, với điểm đặc biệt là “tạo điểm nhấn” bằng những ngôn ngữ thiếu chuẩn mực.
“Em nghe vì thấy nó cũng vui vui, xả stress rất tốt. Nhiều bạn bè em cũng xem và chúng em chia sẻ với nhau, hoặc thi thoảng nói bậy như thơ cũng rất vui”, K. bộc bạch.
Vấn đề không chỉ dừng lại trên mạng xã hội, mẹ của K., chị Huyền (40 tuổi), cho hay con nhiều khi buột miệng nói bậy hoặc dùng tiếng lóng với cả cha mẹ, ông bà.
“Bố mẹ tôi nói tôi không biết dạy con, không biết quản lý con. Nhưng thực sự ở tuổi này, con ương bướng, khó bảo, cũng không thể cấm con dùng điện thoại nên không biết phải làm sao”, chị Huyền nói.
PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, cho rằng điều này xuất phát từ đặc điểm sinh học và tâm lý của lứa tuổi.
Ở giai đoạn này, não bộ chưa hoàn thiện, đặc biệt là vùng kiểm soát cảm xúc, trong khi cơ chế thưởng – dopamine lại dễ bị kích thích, khiến trẻ dễ hình thành sự phụ thuộc. Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý – xã hội khi trẻ đang trong quá trình mở rộng quan hệ và tiếp nhận thông tin cũng khiến các em dễ bị thu hút bởi thế giới mạng.
PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định những trào lưu nguy hiểm thu hút giới trẻ tham gia vì đánh trúng vào tâm lý muốn được công nhận, thể hiện bản thân.
“Trẻ dễ bị tò mò hoặc bị lôi kéo, không được gia đình quản lý, hướng dẫn nên muốn tạo ra một điều gì đó thu hút sự chú ý và sự thừa nhận của xã hội mà không ý thức được ở sau đó có rất nhiều nguy cơ nguy hiểm”, PGS Nam nói.
Theo ông các trào lưu độc hại không chỉ gây tổn thương về thể chất cho người tham gia mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và nhận thức của trẻ. Những hành động mạo hiểm, thiếu suy nghĩ có thể để lại hậu quả tâm lý lâu dài, làm tăng nguy cơ trầm cảm và lo âu.
Ngoài ra, việc tập trung quá nhiều vào các trào lưu nhất thời cũng có thể khiến trẻ sao nhãng học tập và các hoạt động tích cực khác.
Ngày 28/3, ông Lim bắt đầu hành trình chạy bộ vòng quanh bán đảo Malaysia trong 90 ngày, qua 11 bang. Mỗi ngày, ông thức dậy lúc 4h30, bắt đầu chạy từ 6h sáng để hoàn thành mục tiêu 25-35 km. Trên suốt chặng đường dài 2.200 km ấy, ông luôn mang bức ảnh của bà Goh Joo Lee - người vợ vừa qua đời - trong balo, như một cách thực hiện lời hứa sẽ luôn đồng hành cùng nhau.
"Người ta thường nói thời gian sẽ chữa lành mọi vết thương, nhưng điều đó không hoàn toàn đúng. Bạn không thể đơn độc bước tiếp, mà phải mang theo ký ức về người ấy trên mọi chặng đường", ông Lim nói.
Ông Lim là kỹ sư viễn thông đã nghỉ hưu. Biến cố ập đến vào cuối năm 2023. Ngay sau khi hoàn thành một giải chạy bán marathon (21,1 km), bà Goh đau bụng dữ dội. Ban đầu, bác sĩ nghi ngờ sỏi mật, nhưng đến tháng 4/2024, bà được chẩn đoán mắc ung thư túi mật giai đoạn cuối. Dù đã sang Australia để điều trị, bà Goh vẫn không qua khỏi và trút hơi thở cuối cùng vào tháng 8 cùng năm.
"Đôi khi tôi tự dằn vặt bản thân và oán trách bác sĩ, nhưng tôi hiểu điều đó cũng không thể thay đổi được thực tại", ông ngậm ngùi.
Thay vì chìm trong tuyệt vọng, ông Lim tìm đọc sách của những người cùng cảnh ngộ. Cuốn hồi ký của tác giả Laurence Carter kể về chuyến đi bộ tưởng nhớ người vợ qua đời vì ung thư đã chạm đến trái tim, thôi thúc ông xỏ giày xuống đường. "Chạy bộ giúp tôi giải tỏa cảm xúc. Khi chạy đường dài, tôi có thời gian để suy nghĩ, chiêm nghiệm và tự chữa lành", ông nói.
Điểm xuất phát và kết thúc hành trình của ông Lim là Home of Hope (bang Penang) - một mái ấm nuôi dưỡng trẻ em ung thư. Tại các trạm dừng nghỉ, ông phối hợp với Hội Ung thư Quốc gia Malaysia tổ chức các sự kiện cộng đồng. Mục tiêu của chuyến đi không chỉ là tưởng nhớ vợ, mà còn nhằm quyên góp 600.000 ringgit (150.000 USD) hỗ trợ bệnh nhân ung thư. Đến nay, số tiền ủng hộ đã lên tới gần 50.000 ringgit.
Biết đến câu chuyện xúc động này, nhiều nhãn hàng thể thao ngỏ ý tài trợ trang thiết bị cho cá nhân ông Lim. Tuy nhiên, ông từ chối và đề nghị họ dùng nguồn lực đó hỗ trợ thành lập các câu lạc bộ chạy bộ địa phương, nhằm lan tỏa tinh thần rèn luyện sức khỏe.
Dự kiến, hành trình 2.200 km của ông Lim sẽ kết thúc vào ngày 22/6 - đúng sinh nhật 67 của ông.
Ngày 21/5, Cục Quản lý Dược đã ban hành văn bản thông báo đình chỉ lưu hành, thu hồi trên phạm vi toàn quốc đối với hai lô sản phẩm mỹ phẩm do không đáp ứng quy định về chất lượng, với lý do có thành phần công thức không đúng với hồ sơ công bố sản phẩm đã được cấp phép.
Theo đó, sản phẩm Whitening Sheet Mask Greentea – Mặt nạ dưỡng trắng da, số tiếp nhận phiếu công bố (PCB) 1685/20/CBMP-LA, cấp ngày 02/10/2020, thuộc lô sản xuất 5050501, ngày sản xuất 05/5/2025 do Công ty Cổ phần TVR (địa chỉ: Nhà xưởng E3, đường D1, KCN Long Hậu, xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh – trước đây thuộc Long An) chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường, bị đình chỉ lưu hành và thu hồi toàn quốc.
Cùng thời điểm, cơ quan quản lý cũng thông báo thu hồi đối với sản phẩm Kem chống nắng Antisun, số tiếp nhận PCB 0402/24/CBMP-LA, cấp ngày 19/3/2024, thuộc lô sản xuất 0124DH, ngày sản xuất 15/3/2024, do Công ty TNHH sản xuất dược mỹ phẩm Tami Natural Home (địa chỉ: Lô 48, đường số 11, Khu công nghiệp Tân Đức, xã Hựu Thạnh, Huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, nay là Lô 48, đường số 11, Khu công nghiệp Tân Đức, xã Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh) chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường.
Cả hai sản phẩm nêu trên đều bị xác định có thành phần công thức không phù hợp với hồ sơ công bố mỹ phẩm, vi phạm quy định trong hoạt động sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm lưu hành trên thị trường.
Theo yêu cầu của Cục Quản lý Dược, các doanh nghiệp liên quan phải khẩn trương gửi thông báo thu hồi đến toàn bộ hệ thống phân phối, cơ sở kinh doanh và người sử dụng sản phẩm. Đồng thời tiếp nhận sản phẩm trả lại từ các đơn vị phân phối, tổ chức thu hồi và tiêu hủy toàn bộ lô sản phẩm vi phạm theo đúng quy định pháp luật.
Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các doanh nghiệp báo cáo kết quả thu hồi về Cục Quản lý Dược trước ngày 25/7/2026, song phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình kiểm tra, giám sát việc thực hiện thu hồi và xử lý vi phạm.
Đối với các Sở Y tế địa phương, Cục Quản lý Dược đề nghị thông báo rộng rãi đến các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm trên địa bàn, yêu cầu dừng ngay việc kinh doanh, sử dụng các sản phẩm thuộc hai lô nêu trên.
Tổ chức thu hồi, tiêu hủy, giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định hiện hành.
Riêng Sở Y tế tỉnh Tây Ninh được giao nhiệm vụ giám sát trực tiếp quá trình thu hồi, tiêu hủy của Công ty TNHH sản xuất dược mỹ phẩm Tami Natural Home.
Bên cạnh đó tiến hành kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm, xử lý và xử phạt các vi phạm (nếu có) báo cáo kết quả về Cục Quản lý Dược trước ngày 30/7/2026.
Vừa qua, Viện Dinh dưỡng Quốc gia điều trị cho người đàn ông N.N.V 28 tuổi ở Hà Nội có chỉ số BMI 31,1 – thuộc nhóm béo phì. Tin rằng "càng ăn ít, càng giảm nhanh", anh quyết định chỉ ăn trái cây liên tục trong hơn một tuần.
Khai thác tiền sử bệnh, nam bệnh nhân cho biết chỉ với mong muốn giảm cân thật nhanh nên anh đã tự áp dụng chế độ ăn cực đoan: cắt hoàn toàn tinh bột và chỉ ăn trái cây suốt 10 ngày. Sau 10 ngày, cân nặng giảm tới 13kg, nhưng cơ thể bắt đầu xuất hiện hàng loạt dấu hiệu bất thường: mệt lả, bủn rủn, khát nước liên tục, tiểu nhiều, ho khan và mất vị giác. Ban đầu, anh nghĩ đây là phản ứng bình thường của quá trình giảm cân. Tuy nhiên, tình trạng nhanh chóng trở nên nghiêm trọng hơn với cảm giác hồi hộp, kiệt sức buộc phải nhập viện.
Tại bệnh viện, các bác sĩ ghi nhận tình trạng mất nước nặng, da khô, huyết áp tăng cao (170–180 mmHg). Đáng báo động hơn, chỉ số đường huyết vượt ngưỡng máy đo, lên tới 51,7 mmol/L – cao gấp gần 10 lần bình thường.
Ngoài ra, triglycerid tăng đột biến, HbA1c đạt 11%, cho thấy bệnh đái tháo đường đã âm thầm tiến triển trong thời gian dài nhưng chưa được phát hiện. Máu của bệnh nhân trở nên "cô đặc như siro", làm tăng nguy cơ hôn mê do rối loạn thẩm thấu – tình trạng có thể đe dọa tính mạng.
Không chỉ vậy, mỡ máu tăng cao khiến huyết thanh "đục như sữa", làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp. Bệnh nhân còn bị rối loạn điện giải, hạ natri máu và tổn thương gan.
Theo các bác sĩ điều trị, việc tiêu thụ quá nhiều trái cây trong thời gian ngắn khiến lượng fructose nạp vào cơ thể tăng đột biến, làm đường huyết mất kiểm soát trên nền rối loạn chuyển hóa sẵn có. Đây là yếu tố "châm ngòi" khiến tình trạng bệnh trở nên nguy kịch.
Bệnh nhân được điều trị bằng insulin truyền tĩnh mạch, bù dịch, điều chỉnh điện giải, kiểm soát mỡ máu và hỗ trợ chức năng gan. Sau 24 giờ, tình trạng mất nước cải thiện, và sau 8 ngày điều trị tích cực, sức khỏe dần ổn định, đủ điều kiện xuất viện theo dõi ngoại trú.
Phó giáo sư, Tiến sĩ Nuyễn Trọng Hưng - Trưởng khoa Khám và Tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng Quốc gia - Hà Nội chia sẻ với Vietnamnet, trái cây tuy tốt cho sức khỏe nhưng không thể thay thế hoàn toàn các nhóm thực phẩm khác. Cơ thể cần đầy đủ tinh bột, đạm, chất béo cùng vitamin và khoáng chất để duy trì hoạt động bình thường. Việc chỉ ăn trái cây sẽ dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng, thiếu năng lượng và gây rối loạn chuyển hóa.
Ngoài ra, trái cây chứa lượng đường tự nhiên khá cao. Nếu tiêu thụ quá mức, tổng năng lượng nạp vào vẫn có thể vượt nhu cầu, dẫn đến tăng cân hoặc khiến việc giảm cân không hiệu quả. Thực tế cho thấy nhiều người giảm cơm, tăng ăn trái cây nhưng cân nặng không giảm, thậm chí còn mệt mỏi hơn.
Bác sĩ Hưng cho rằng người thừa cân hoặc béo phì nên giảm cân bằng phương pháp khoa học: xây dựng chế độ ăn cân đối, kiểm soát tổng năng lượng, tăng cường vận động và theo dõi sức khỏe định kỳ. Đặc biệt, họ cần tầm soát đái tháo đường sớm nếu có các yếu tố nguy cơ.
Các chuyên gia khuyến cáo người thừa cân, béo phì nên giảm cân theo hướng khoa học: xây dựng chế độ ăn cân đối, kiểm soát năng lượng, tăng vận động và theo dõi sức khỏe định kỳ. Với người có nguy cơ, cần tầm soát đái tháo đường sớm để tránh biến chứng.
Giảm cân bền vững không đến từ những phương pháp cực đoan, mà từ sự hiểu đúng về cơ thể và duy trì lối sống lành mạnh lâu dài.
