Tòa đã tuyên án các bị cáo là cựu lãnh đạo ban quản lý dự án, kho bạc nhà nước cùng các thuộc cấp và giám đốc doanh nghiệp. Vậy số tiền bị thất thoát ai sẽ bồi thường?
Mới đây, TAND TP Đà Nẵng đã xét xử 6 bị cáo mà trong đó có 5 người là cựu lãnh đạo và nhân viên của Ban Quản lý dự án huyện Nam Giang, Kho bạc Nhà nước Nam Giang (tỉnh Quảng Nam cũ).
Còn bị cáo đã qua mặt dàn cán bộ, lấy tiền ngân sách đó là Phạm Bá Lĩnh – Giám đốc Công ty cổ phần xây dựng Hoàng Thông.
Theo cáo trạng, sau khi tỉnh Quảng Nam phê duyệt đầu tư dự án đường giao thông khu trung tâm hành chính mới huyện Nam Giang thì UBND huyện này được giao nhiệm vụ chủ đầu tư.
UBND huyện đã uỷ quyền cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện. Đơn vị này đã mở tài khoản để tiếp nhận vốn; đăng ký mẫu dấu, mẫu chữ ký của giám đốc là Thái Minh Hoàng, kế toán trưởng – Alăng Họa My, để thực hiện giao dịch thanh toán dự án đường trung tâm hành chính mới huyện.
Ban Quản lý dự án cũng ký kết hợp đồng xây dựng với Công ty Hoàng Thông, tổng giá trị hơn 69,6 tỉ đồng.
Quá trình thực hiện, Phạm Bá Lĩnh – Giám đốc Công ty Hoàng Thông – đã đưa ra thông tin gian dối để chủ đầu tư tin tưởng, cho thanh toán 2,1 tỉ đồng và tạm ứng 10 tỉ đồng.
Tuy nhiên, sau khi nhận 12,1 tỉ đồng, thay vì sử dụng đúng để thi công làm đường thì Giám đốc Công ty Hoàng Thông chỉ sử dụng hơn 2,4 tỉ đồng để mua vật tư, tập kết tại khu vực dự án nhưng không tổ chức thi công.
Còn hơn 9,6 tỉ đồng, ông Lĩnh sử dụng sai mục đích, phục vụ việc cá nhân. Ông này dùng 5 tỉ đồng để đầu tư nuôi tôm, trồng sâm và thua lỗ hết; hơn 4,6 tỉ đồng được dùng để trả nợ và trả tiền lương nhân viên công ty.
Cơ quan tố tụng xác định ông Thái Minh Hoàng với vai trò là giám đốc Ban Quản lý dự án, bà My – kế toán trưởng, đã vi phạm các quy định trong việc quản lý sử dụng tài sản của nhà nước, tạo điều kiện cho Lĩnh chiếm đoạt sử dụng sai mục đích tiền ngân sách.
Dù dư nợ tạm ứng của Công ty Hoàng Thông còn lại hơn 3 tỉ đồng không có bảo lãnh tạm ứng của ngân hàng, ông Hoàng vẫn chấp nhận thanh toán 2,1 tỉ và đề nghị cho doanh nghiệp tạm ứng 10 tỉ với lý do “thi công kịp tiến độ”.
Đáng chú ý, sau khi Kho bạc Nhà nước Nam Giang thực hiện kiểm soát, ông Hoàng ban hành thư thông báo miễn trách nhiệm bảo lãnh 10 tỉ đồng gửi ngân hàng, giúp doanh nghiệp được rút tiền mặt. Chính việc này đã giúp doanh nghiệp được quyền sử dụng toàn bộ 12,1 tỉ đồng mà không có bất kỳ ràng buộc pháp lý nào, dẫn đến thiệt hại cho ngân sách hơn 9,6 tỉ đồng.
Ngoài ra, các cựu lãnh đạo, nhân viên Kho bạc Nhà nước Nam Giang: quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, các bị cáo được giao nhiệm vụ kiểm soát chi trong quá trình thanh toán, tạm ứng vốn đầu tư tại dự án đường trung tâm hành chính mới huyện Nam Giang.
Vậy nhưng trong quá trình kiểm soát chi, những người này đã không thực hiện đầy đủ quy trình kiểm soát hồ sơ, chứng từ dẫn đến việc thanh toán vốn đầu tư sai quy định gây thiệt hại cho Nhà nước.
Sau nhiều lần bị đôn đốc, ông Lĩnh đã sử dụng vật tư, thiết bị mà đơn vị cung cấp trước đó (vào năm 2019), vay mượn của người thân, tổ chức thi công hoàn trả lại một phần số tiền tạm ứng. Số tiền tạm ứng còn lại trên 8,7 tỉ đồng, Lĩnh không hoàn trả lại cho ngân sách nhà nước.
Tại phiên tòa, tất cả các bị cáo thừa nhận hành vi sai phạm của mình. Một số bị cáo xin hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự vì bản thân đang mang bệnh, nhận thức còn hạn chế…
HĐXX nhận định đây là vụ án xuất phát từ việc thực hiện dự án xây dựng đường trung tâm hành chính mới đã phát sinh ra các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản; vi phạm quản lý tài sản nhà nước gây thất thoát lãng phí; thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Quá trình điều tra, truy tố và xét xử, tất cả các bị cáo ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình.
Tòa đánh giá đối với số tiền 10 tỉ tạm ứng phải có bảo lãnh của ngân hàng, nhưng bị cáo Hoàng tự ý ra thông báo miễn trách nhiệm bảo lãnh. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến bị chiếm đoạt, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.
Các bị cáo có hành vi chiếm đoạt tài sản; các bị cáo có vai trò lãnh đạo, điều hành để xảy ra sai phạm cần xử lý nghiêm minh.
Tại phiên xét xử, đại diện kế thừa quyền và nghĩa vụ của UBND huyện Nam Giang là UBND xã Thạnh Mỹ yêu cầu bị cáo Lĩnh phải bồi thường hơn 8,7 tỉ đồng còn thất thoát.
Xét thấy yêu cầu này là có căn cứ, HĐXX chấp nhận và tuyên buộc bị cáo Lĩnh phải bồi thường cho UBND xã Thạnh Mỹ số tiền hơn 8,7 tỉ đồng.
Ngoài việc bồi thường về dân sự, tòa cũng tuyên Phạm Bá Lĩnh – Giám đốc Công ty Hoàng Thông – 12 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Các bị cáo: Thái Minh Hoàng – cựu giám đốc Ban Quản lý dự án huyện Nam Giang – lãnh 6 năm tù, Alăng Họa My – cựu kế toán trưởng – 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo về tội vi phạm quy định quản lý, sử dụng tài sản gây thất thoát, lãng phí.
Nguyễn Quang Hoàn – cựu Giám đốc Kho bạc Nhà nước Nam Giang – lãnh 3 năm tù; Trần Đăng Thạnh và Phạm Thị Mỹ Duyên cùng bị 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo, cùng về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Ngày 8-5, Tòa án nhân dân TP Đà Nẵng xét xử các bị cáo: Phạm Bá Lĩnh (Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng Hoàng Thông) về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Thái Minh Hoàng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án huyện Nam Giang), Alăng Họa My (cựu kế toán trưởng) về tội vi phạm quy định quản lý, sử dụng tài sản gây thất thoát, lãng phí; Nguyễn Quang Hoàn (cựu Giám đốc Kho bạc Nhà nước Nam Giang) cùng các thuộc cấp Trần Đăng Thạnh, Phạm Thị Mỹ Duyên về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Trên cơ sở điều tra xác định năm 2015, UBND tỉnh Quảng Nam cũ phê duyệt quy hoạch chi tiết khu trung tâm hành chính huyện Nam Giang.
Năm 2016 tỉnh Quảng Nam phê duyệt đầu tư dự án đường giao thông khu trung tâm hành chính mới huyện Nam Giang. UBND huyện Nam Giang được giao nhiệm vụ chủ đầu tư dự án.
Quá trình thực hiện nhiệm vụ chủ đầu tư, huyện Nam Giang phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu dự án và ủy quyền cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện làm đại diện, ký kết, thực hiện hợp đồng với nhà thầu xây dựng dự án; tiếp nhận kế hoạch vốn đầu tư dự án, thực hiện các quy trình, thủ tục thanh toán, giải ngân, chịu trách nhiệm quyết toán vốn đầu tư hằng năm và toàn bộ dự án.
Ban Quản lý dự án huyện Nam Giang đã đăng ký mở tài khoản để tiếp nhận vốn đầu tư; đăng ký mẫu dấu, mẫu chữ ký của ông Thái Minh Hoàng (chủ tài khoản) và Alăng Họa My (kế toán trưởng) để giao dịch thanh toán, tạm ứng vốn đầu tư dự án.
Ban Quản lý dự án huyện Nam Giang (đại diện là ông Thái Minh Hoàng) ký kết hợp đồng xây dựng dự án với nhà thầu xây dựng là Công ty cổ phần Xây dựng Hoàng Thông, giá trị thi công là hơn 69,6 tỉ đồng.
Cáo trạng xác định Phạm Bá Lĩnh (Giám đốc Công ty Hoàng Thông) - nhà thầu thi công công trình theo hợp đồng - đã ký kết hợp đồng xây dựng dự án với chủ đầu tư và đại diện là Ban Quản lý dự án huyện Nam Giang.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, Lĩnh đã đưa ra những thông tin gian dối để đại diện chủ đầu tư tin tưởng, cho thanh toán số tiền 2,1 tỉ đồng và tạm ứng số tiền 10 tỉ đồng.
Số tiền 12,1 tỉ đồng sau khi được thanh toán, tạm ứng, Lĩnh chỉ sử dụng hơn 2,4 tỉ đồng để mua vật tư và tập kết tại khu vực dự án nhưng không tổ chức thi công.
Hơn 9,6 tỉ đồng còn lại Lĩnh không sử dụng xây dựng công trình mà dùng vào mục đích cá nhân.
Cáo trạng cáo buộc quá trình thực hiện nhiệm vụ tại Ban Quản lý dự án huyện Nam Giang, ông Hoàng với vai trò giám đốc, Alăng Họa My - kế toán trưởng, đã vi phạm các quy định trong việc quản lý sử dụng nguồn tài sản của nhà nước, từ đó tạo điều kiện cho Phạm Bá Lĩnh chiếm đoạt, sử dụng sai mục đích trên 9,6 tỉ đồng.
Theo đó, trong quá trình thực hiện dự án, ông Hoàng đã không thực hiện theo quy định về tạm ứng hợp đồng xây dựng.
Cụ thể: dư nợ tạm ứng đợt 5 của Công ty Hoàng Thông còn lại hơn 3 tỉ đồng không có bảo lãnh tạm ứng của ngân hàng, nhưng ông Hoàng vẫn chấp nhận thanh toán 2,1 tỉ đồng cho doanh nghiệp này.
Đồng thời đề nghị cho công ty được tạm ứng 10 tỉ đồng để thi công kịp tiến độ.
Sau khi Kho bạc Nhà nước Nam Giang kiểm soát chi cho tạm ứng thì cùng ngày ông Hoàng ký ban hành thư thông báo miễn trách nhiệm bảo lãnh đối với số tiền 10 tỉ đồng gửi Ngân hàng SHB - Chi nhánh Quảng Nam để Công ty Hoàng thông rút tiền mặt.
Hành vi của ông Hoàng đã làm cho doanh nghiệp được quyền sử dụng toàn bộ 12,1 tỉ đồng mà không có bất kỳ ràng buộc pháp lý nào, dẫn đến thiệt hại cho ngân sách nhà nước hơn 9,6 tỉ đồng.
Cùng với sai phạm của Giám đốc Hoàng, có vai trò giúp sức của kế toán trưởng là Alăng Họa My.
Đối với Nguyễn Quang Hoàn, Trần Đăng Thạnh, Phạm Thị Mỹ Duyên: quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình tại Kho bạc Nhà nước Nam Giang, các bị cáo trên được giao kiểm soát chi trong quá trình thanh toán, tạm ứng vốn đầu tư tại dự án đường trung tâm hành chính mới huyện Nam Giang.
Nhóm người này đã không thực hiện đầy đủ quy trình kiểm soát hồ sơ, chứng từ theo quy định dẫn đến việc thanh toán vốn đầu tư không đúng quy định gây thiệt hại cho nhà nước hơn 9,6 tỉ đồng.
Chiều 20/5, hai cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm Bộ Y tế Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga cùng 33 người được Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội xem xét đơn xin giảm nhẹ hình phạt. Với cáo buộc nhận hối lộ hơn 52 tỷ đồng, ông Phong và bà Nga bị tòa sơ thẩm tuyên 20 và 15 năm tù về tội Nhận hối lộ.
Tại tòa hôm nay, cả 35 người đều giữ nguyên kháng cáo, xin giảm nhẹ hình phạt, không ai kêu oan. Nhiều bị cáo nộp thêm căn cứ về các tình tiết giảm nhẹ mới để mong tòa xem xét, riêng ông Phong nộp thêm 70 triệu đồng để khắc phục hậu quả.
Theo hồ sơ vụ án, giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế bị cáo buộc đã lợi dụng quy định pháp luật còn chung chung để hình thành cơ chế "xin - cho", nhận hối lộ có hệ thống trong nhiều khâu quản lý.
Sai phạm chủ yếu xảy ra trong hoạt động thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP. Trong đó, việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được "báo giá" từ 5 đến 10 triệu đồng mỗi hồ sơ, thông qua các cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ trung gian.
Cơ quan tố tụng xác định ông Phong, bà Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền 93,7 tỷ đồng trong cấp giấy tiếp nhận; 12,7 tỷ đồng trong cấp phép quảng cáo và một tỷ đồng liên quan GMP.
Tổng số tiền các doanh nghiệp đưa hối lộ được xác định là 77,4 tỷ đồng; còn 27,5 tỷ đồng tiếp tục được điều tra, làm rõ.
Tưởng doanh nghiệp tự đưa tiền cảm ơn thì không phải nhận hối lộ
HĐXX hỏi ông Phong: "Bị cáo cho thu tiền ngoài để làm gì? Có phải để bỏ qua sai phạm không?".
Cựu cục trưởng đáp rằng trong thời gian công tác, một trong những chỉ đạo quyết liệt nhất của mình là "không được bỏ qua sai phạm". Hàng năm, ông yêu cầu phòng nghiệp vụ rút ngẫu nhiên một tỷ lệ hồ sơ để kiểm tra, nếu phát hiện sai phạm thì xử lý ngay.
Theo lời ông Phong, trước khi vụ án xảy ra, Thanh tra Chính phủ và Ủy ban Kiểm tra Trung ương từng kiểm tra và xác định đơn vị không có sai phạm. Ông cho rằng bản chất các hồ sơ "nếu làm đúng chỉ cần sửa một lần là trôi".
"Tôi còn dặn chuyên viên, hồ sơ đúng là phải ký, không được vì không có tiền bôi trơn mà om hồ sơ doanh nghiệp. Còn hồ sơ chưa đủ thì dứt khoát không được trình tôi ký mà phải thật chuẩn chỉnh", ông trình bày.
Ông Phong khai nhiều doanh nghiệp không làm tốt hồ sơ, có trường hợp được hướng dẫn nhiều lần vẫn không hoàn thiện được nên chuyên viên phải hỗ trợ thêm ngoài giờ, thậm chí "mua hồ sơ hộ", rồi được doanh nghiệp cảm ơn bằng tiền.
Cựu cục trưởng nói thời điểm đó "nhận thức pháp luật không đúng", chỉ nghĩ rằng nếu làm đúng quy định rồi doanh nghiệp tự đưa tiền cảm ơn thì không phải nhận hối lộ. "Nếu ép doanh nghiệp phải đưa tiền mới xử lý hồ sơ thì mới là nhận hối lộ. Đến khi bị bắt, làm việc với công an, bị cáo mới hiểu ra sai lầm", ông khai.
'Tế nhị, kín đáo' khi nhận tiền
Người kế nhiệm ông Phong là bà Trần Việt Nga phụ trách mảng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo. Theo cáo buộc, bà Nga yêu cầu chuyên viên đưa ít nhất 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục với mỗi hồ sơ trình ký nhưng phải "tế nhị, kín đáo".
Đầu mối tiếp nhận hồ sơ là Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông do Trần Thị Thu Liễu phụ trách. Được cho là có "bật đèn xanh" từ bà Nga, các chuyên viên đề nghị doanh nghiệp muốn được cấp giấy đúng hạn, không phải sửa đi sửa lại nhiều lần thì phải chi thêm tiền ngoài lệ phí, từ 2 đến 8 triệu đồng.
Tiền thu được, các chuyên viên chia theo từng cấp độ. Riêng bà Nga bị xác định nhận từ 2 đến 3,5 triệu đồng mỗi hồ sơ.
Tại tòa hôm nay, bà Nga không chối tội và khai "khởi nguồn sai phạm" bắt đầu từ cuộc trao đổi với cấp dưới Trần Thị Thu Liễu. Tuy nhiên, bà cho rằng mục đích chỉ là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, không chỉ đạo hay đặt ra mức thu tiền cụ thể.
"Thế tại sao bị cáo lại nghĩ ra việc thu tiền ngoài hồ sơ?", chủ tọa truy vấn.
Bà Nga đáp rằng khi đó chỉ nghĩ mình không làm sai hồ sơ, còn sau khi chuyên viên hướng dẫn, doanh nghiệp đưa tiền thì xem như "cảm ơn".
Tòa sơ thẩm trước đó đánh giá sai phạm của các bị cáo diễn ra trong thời gian dài, có sự cấu kết giữa nhiều lãnh đạo, quản lý trong hoạt động quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Sai phạm tiềm ẩn nguy cơ để thực phẩm không đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường, ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe người tiêu dùng.
Phiên tòa tạm nghỉ, sáng 21/5 sẽ chuyển sang phần tranh luận.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai, đơn vị này đang điều tra, làm rõ vụ việc một bé trai 18 tháng tuổi tử vong tại một điểm giữ trẻ tự phát trên địa bàn xã Mang Yang.
Theo thông tin ban đầu, từ tháng 4/2025, chị L.T.H.A. (SN 1994, trú xã Mang Yang) nhận trông giữ trẻ tại nhà riêng. Thời điểm xảy ra vụ việc, chị A. đang nhận chăm sóc 5 trẻ nhỏ, trong đó có cháu N.N.K. (SN 2024).
Chiều 30/5, trong quá trình chăm sóc các cháu tại nhà, một sự việc ngoài ý muốn đã xảy ra khiến cháu K. gặp nạn. Dù được phát hiện và đưa đi cấp cứu kịp thời, cháu bé đã không qua khỏi. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan chức năng đã tiến hành xác minh, điều tra để làm rõ nguyên nhân vụ việc và xử lý theo quy định của pháp luật. Hiện người nhận trông giữ trẻ được áp dụng biện pháp tại ngoại để phục vụ quá trình điều tra.
Vụ việc là lời cảnh báo đối với các cơ sở, cá nhân nhận chăm sóc trẻ em cũng như các bậc phụ huynh về việc bảo đảm an toàn cho trẻ nhỏ trong mọi hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Cơ quan chuyên môn khuyến cáo, trẻ dưới 2 tuổi cần được giám sát thường xuyên, liên tục, đặc biệt tại những khu vực có nước hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
