Thực trạng này không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trên địa bàn phường Tân Hải cũng như mục tiêu xây dựng đô thị thông minh của TP.HCM.
Theo UBND phường Tân Hải, việc thiếu dữ liệu địa chỉ đồng bộ đang trở thành “điểm nghẽn” trong quá trình quản lý hành chính, đăng ký cư trú, cấp số nhà, giao dịch dân sự và số hóa dữ liệu dân cư trên địa bàn.
Ông Huỳnh Hữu Nghĩa, Chủ tịch UBND phường Tân Hải cho biết phường được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 phường Tân Hòa và Tân Hải của TP.Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ. Sau sáp nhập, địa phương có diện tích tự nhiên gần 52 km² với 9 khu phố và dân số hơn 30.000 người.
Tuy nhiên, do tiền thân là 2 xã nông thôn mới và chỉ chính thức lên phường từ ngày 1.3.2025 nên nền tảng phát triển đô thị của địa phương vẫn còn nhiều hạn chế. Kinh tế, thu nhập người dân, trình độ dân trí và chất lượng hạ tầng kỹ thuật chưa theo kịp yêu cầu của một đô thị thuộc TP.HCM.
“Cơ sở hạ tầng xã hội và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị chưa được đầu tư hoàn chỉnh, chưa có bảng tên đường, bộ mặt đô thị chưa tương xứng với vị trí là một phường thuộc TP.HCM”, ông Nghĩa nói.
Việc chưa có hệ thống định danh đường phố và số nhà đang tạo ra nhiều bất cập trong quản lý đô thị cũng như đời sống dân sinh.
Theo lãnh đạo địa phương, trong công tác hành chính, cán bộ gặp khó khăn khi xác minh địa chỉ cư trú, quản lý dân cư, cấp giấy tờ, xử lý hồ sơ đất đai hay thực hiện các thủ tục liên quan đến hộ tịch. Nhiều hộ dân khi giao dịch ngân hàng, đăng ký kinh doanh, làm hồ sơ vay vốn hoặc thực hiện các thủ tục pháp lý đều gặp trở ngại vì địa chỉ không rõ ràng.
Không ít trường hợp người dân phải mô tả địa chỉ theo kiểu “đối diện quán cà phê”, “gần cây xăng”, “đầu hẻm”, gây thiếu thống nhất và dễ phát sinh nhầm lẫn. Đối với doanh nghiệp, việc thiếu tên đường và số nhà ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động logistics, vận chuyển hàng hóa, ký kết hợp đồng cũng như tiếp cận các dịch vụ công.
Đặc biệt, trong bối cảnh TP.HCM đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số và đô thị thông minh, việc chưa có dữ liệu địa chỉ chuẩn hóa khiến phường Tân Hải gặp khó khăn trong việc kết nối, đồng bộ hệ thống dữ liệu dân cư, đất đai, quy hoạch và hạ tầng kỹ thuật.
Theo ông Huỳnh Hữu Nghĩa, trước đây TP.Phú Mỹ đã từng triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu địa chỉ và gắn bảng tên đường, số nhà trên địa bàn. Tuy nhiên, khu vực Tân Hải lại nằm ngoài phạm vi thực hiện nên hiện nay địa phương gần như không có dữ liệu kế thừa.
“Trước yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu số nhà theo chỉ đạo của TP.HCM nhằm phục vụ mục tiêu xây dựng chính quyền số, phát triển đô thị thông minh và nâng cao chất lượng quản lý hành chính đô thị, việc ban hành phương án xây dựng cơ sở dữ liệu, định danh tên đường, số nhà trên địa bàn toàn phường là hết sức cần thiết và cấp bách”, ông Nghĩa nhấn mạnh.
Một trong những nguyên nhân khiến công tác đặt tên đường, đánh số nhà tại phường Tân Hải chậm triển khai là do hệ thống hạ tầng giao thông nội bộ chưa hoàn chỉnh.
Hiện nay, ngoài 3 trục giao thông chính gồm quốc lộ 51, tuyến tránh quốc lộ 56 và đường Hội Bài – Châu Pha, phần lớn các tuyến đường trong khu dân cư đều nhỏ hẹp, chưa đạt chuẩn đô thị. Nhiều tuyến chỉ rộng dưới 6 m, hình thành tự phát theo quá trình dân cư phát triển nên chưa được quy hoạch đồng bộ.
Đáng chú ý, hệ thống giao thông kết nối nội bộ giữa các khu vực trong phường hiện vẫn chưa được đầu tư hoàn thiện. Người dân muốn di chuyển từ khu phố này sang khu phố khác chủ yếu phải đi qua quốc lộ 51 hoặc tuyến tránh quốc lộ 56, 2 tuyến đường có mật độ phương tiện lớn, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông cao.
Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn làm giảm hiệu quả kết nối không gian đô thị, khiến công tác quản lý địa chỉ càng trở nên phức tạp.
Ông Lê Văn Phương, Trưởng phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Tân Hải cho biết trong bối cảnh hiện nay, việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu định danh đường và số nhà là yêu cầu cấp thiết để phục vụ công tác quản lý và phát triển đô thị lâu dài.
“Việc triển khai phương án xây dựng cơ sở dữ liệu, định danh tên đường, số nhà nhằm phục vụ công tác quản lý hành chính, đồng bộ hóa dữ liệu địa chỉ với quy hoạch, đất đai và dân cư, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ người dân tốt hơn và góp phần xây dựng bộ mặt đô thị phường Tân Hải ngày càng văn minh, hiện đại”, ông Phương cho biết.
Theo ông Phương, tuyến đường là thành phần quan trọng của kết cấu hạ tầng giao thông đô thị. Việc định danh đường phố không chỉ phục vụ quản lý trật tự xã hội, trật tự đô thị mà còn đáp ứng nhu cầu giao dịch, liên lạc, định vị của tổ chức và cá nhân.
“Số đường và số nhà là công cụ tiện ích, là định danh để xác định về mặt không gian, gắn liền với một hoặc nhiều hộ gia đình hay tổ chức. Tuy có vị trí chiến lược, nhưng hiện nay trên địa bàn phường các tuyến đường chưa được định danh, các hộ dân chưa có số nhà gây khó khăn cho việc quản lý”, ông Phương nói thêm.
Để tháo gỡ khó khăn trước mắt, phường Tân Hải đã lập phương án xây dựng cơ sở dữ liệu, định danh tên đường và số nhà trên toàn địa bàn.
Theo kế hoạch, do đa số tuyến đường hiện hữu có chiều rộng dưới 6 m và chưa đủ điều kiện đặt tên chính thức, địa phương sẽ áp dụng giải pháp tạm đánh số đường nhằm phục vụ quản lý thực tế.
Việc đánh số sẽ áp dụng cho các tuyến đường nội bộ khu dân cư, đường nhánh và đường liên khu vực chưa có tên chính thức. Nguyên tắc đánh số dựa trên vị trí không gian của tuyến đường, đảm bảo logic, liên tục, không trùng lặp và dễ tìm kiếm.
Ngoài 3 tuyến chính đã có tên là quốc lộ 51, tuyến tránh quốc lộ 56 và đường Hội Bài – Châu Pha, phường Tân Hải dự kiến sẽ có khoảng 206 tuyến đường số cần được định danh.
Tổng kinh phí thực hiện dự kiến hơn 2 tỉ đồng, bao gồm xây dựng cơ sở dữ liệu, khảo sát thực địa, gắn bảng tên đường và đánh số nhà.
Dự thảo Nghị định quy định về thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ vừa được Bộ Tư pháp công khai thẩm định.
Những phương tiện nào phải lắp đặt thiết bị?
Theo dự thảo, ô tô kinh doanh vận tải, ô tô đầu kéo, xe cứu thương, xe cứu hộ giao thông đường bộ, xe vận tải nội bộ phải lắp thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách theo quy định tại khoản 2 Điều 35 và khoản 2 Điều 54 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật theo quy định.
Thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách có thể tích hợp trong một hoặc nhiều thiết bị để lắp trên xe nhưng phải đáp ứng đầy đủ chức năng, yêu cầu kỹ thuật của từng thiết bị theo quy định và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.
Dự thảo nêu rõ, dữ liệu thu được từ thiết bị giám sát hành trình gồm: Hành trình xe chạy, tốc độ vận hành của xe, thông tin về số lần và thời gian dừng xe, đỗ xe, thời gian lái xe liên tục.
Dữ liệu thu được từ thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe được ghi nhận liên tục trong mọi điều kiện ánh sáng về hình ảnh của người lái xe.
Dữ liệu thu được từ thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách được ghi nhận liên tục trong mọi điều kiện ánh sáng, gồm hình ảnh trong khoang chở khách, hình ảnh người lên xe và xuống xe.
Trường hợp thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ thực hiện các chức năng trên bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) thì phải thực hiện theo quy định của pháp luật về trí tuệ nhân tạo cũng như quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.
Bộ Công an (cơ quan soạn thảo) đề xuất quy định dữ liệu thu được từ thiết bị giám sát hành trình được lưu trữ trên thiết bị này ít nhất 30 ngày, trên máy chủ dịch vụ ít nhất 1 năm và trên máy chủ Cục Cảnh sát giao thông ít nhất 3 năm.
Dữ liệu thu được từ thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe được lưu trữ trên thiết bị này ít nhất 3 ngày, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách được lưu trữ trên thiết bị này ít nhất 10 ngày.
Cũng tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất dữ liệu hành vi vi phạm pháp luật về giao thông của lái xe, hành vi gây mất an toàn giao thông của người lái, vi phạm pháp luật trong khoang chở khách được lưu trữ trên máy chủ dịch vụ ít nhất 3 tháng và trên máy chủ Cục Cảnh sát giao thông ít nhất 3 năm.
Hết thời hạn lưu trữ theo quy định, dữ liệu được xóa, hủy theo quy định của pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng - trừ dữ liệu thuộc trường hợp được tiếp tục sử dụng để phục vụ việc xác minh, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo, điều tra, hoạt động quản lý nhà nước...
“Việc lưu trữ, truyền, khai thác, chia sẻ, xử lý dữ liệu thu được từ thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ về máy chủ dịch vụ, từ máy chủ dịch vụ về máy chủ Cục Cảnh sát giao thông và việc chia sẻ dữ liệu với các cơ quan có liên quan được thực hiện theo quy định của pháp luật về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quy định khác của pháp luật liên quan", dự thảo nêu rõ.
Dự thảo cũng nhấn mạnh không được sử dụng dữ liệu thu được để xâm phạm danh dự, nhân phẩm, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cá nhân và tổ chức.
Hệ thống quản lý dữ liệu đặt tại Cục Cảnh sát giao thông
Dữ liệu thu được từ thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ được sử dụng làm căn cứ để xử lý các hành vi vi phạm pháp luật và vi phạm về trật tự, an toàn giao thông theo quy định.
Tại dự thảo, Bộ Công an sẽ đầu tư, xây dựng Hệ thống quản lý dữ liệu thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của CSGT nếu có căn cứ xác định có hành vi vi phạm pháp luật về lắp, cung cấp, cập nhật, truyền, lưu trữ, quản lý dữ liệu thiết bị giám sát trên phương tiện, lực lượng CSGT được kiểm tra tại đơn vị kinh doanh vận tải, cung cấp dịch vụ nơi đặt máy chủ dịch vụ để xử lý vi phạm.
Đơn vị kinh doanh vận tải bằng ô tô, chủ phương tiện, người lái xe có trách nhiệm phối hợp cung cấp tài khoản, mật khẩu, địa chỉ, đường dẫn truy cập thiết bị giám sát trên phương tiện cho lực lượng CSGT để kiểm tra, kiểm soát khi có yêu cầu.
Dự kiến, Bộ Công an trình Chính phủ ban hành nghị định này trong tháng 7.
Quan điểm được PGS.TS, Kiến trúc sư Vũ Hồng Cương, Trưởng khoa Nội thất - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, nêu ra tại cuộc họp Hội đồng thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc do Bộ Tư pháp tổ chức chiều 4/6.
Lý giải việc cần định danh rõ ràng chức danh “Kiến trúc sư nội thất” thay vì gộp chung một cách định tính như hiện nay trong luật, ông Cương nói không gian nội thất chiếm phần lớn thời gian trải nghiệm của người sử dụng và có tác động trực tiếp đến sức khỏe, tâm lý con người.
Hơn nữa, quy định trên còn làm cơ sở pháp lý cho công tác đào tạo, quản lý hành nghề và hội nhập quốc tế.
Ông Cương kiến nghị trao quyền sát hạch, cấp chứng chỉ hành nghề cho các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, hội chuyên ngành (như các chi hội, hội kiến trúc sư) để giảm tải cho cơ quan quản lý nhà nước, vừa đảm bảo tính chuyên môn sâu và khách quan trong đánh giá.
Chung quan điểm, bà Nguyễn Thị Duyên, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn xây dựng Việt Nam, đề nghị giữ quy định về cấp chứng chỉ thiết kế và xem xét thu gọn, chỉ nên có một loại chứng chỉ duy nhất là Thiết kế kiến trúc công trình thay vì 7 chứng chỉ để thực hiện 7 loại dịch vụ kiến trúc như hiện nay (thiết kế kiến trúc công trình; thiết kế kiến trúc trong đồ án quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, thiết kế đô thị; thiết kế kiến trúc cảnh quan; thiết kế nội thất; chỉ dẫn đặc điểm kỹ thuật kiến trúc công trình; đánh giá kiến trúc công trình; thẩm tra thiết kế kiến trúc).
Tại dự thảo, Bộ Xây dựng (cơ quan soạn thảo) đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định liên quan đến cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc từ mang tính bắt buộc sang hình thức được lựa chọn (cấp chứng chỉ hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn hành nghề quy định tại luật) nhằm bảo đảm đơn giản hóa thủ tục hành chính và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong lĩnh vực.
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đề nghị cơ quan soạn thảo giải trình rõ hơn nhiều nội dung.
Chính phủ đang thực hiện chủ trương cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh nên dự thảo không nên đặt thêm các yêu cầu đối với cá nhân hoặc hộ kinh doanh nếu không thực sự cần thiết. Hộ kinh doanh vẫn chịu sự quản lý nhà nước, vẫn phải đăng ký và thực hiện nghĩa vụ thuế.
Nếu tiếp tục duy trì mô hình văn phòng kiến trúc dưới hình thức hộ kinh doanh, Thứ trưởng Tư pháp đề nghị Bộ Xây dựng xem xét sự phù hợp với chủ trương hạn chế hộ kinh doanh và thúc đẩy phát triển doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, quan điểm của đa số thành viên hội đồng thẩm định là tiếp tục duy trì chứng chỉ hành nghề đối với một số lĩnh vực, công trình quan trọng. Vì thế, Bộ Xây dựng cần báo cáo rõ để Chính phủ xem xét, quyết định.
“Trong bối cảnh thực hiện các nghị quyết về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, nếu tiếp tục duy trì chứng chỉ này phải có cơ sở giải trình đầy đủ và bảo đảm tính thuyết phục”, ông Tú nhấn mạnh.
Dự án Luật Kiến trúc sửa đổi dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại kỳ họp vào tháng 10 tới và có hiệu lực thi hành từ 1/3.
Trưa 1-5 dọc quốc lộ 1, quốc lộ 30 và các tuyến đường tại miền Tây, nhiều người vẫn đang đi chơi lễ. Trái ngược với không khí rộn ràng ấy, tại công trường thuộc dự án thành phần 2 cao tốc Cao Lãnh - An Hữu, tiếng máy móc vẫn vang đều. Dưới cái nắng như đổ lửa, từng tốp công nhân tất bật với các hạng mục còn dang dở.
Tại khu vực cầu Ban Mãng, anh Trần Ngọc Cương, tổ trưởng thi công của Công ty cổ phần xây lắp 368, cùng đồng đội vẫn miệt mài làm việc.
Gắn bó với công trường từ ngày khởi công, anh Cương xem chuyện "ăn ngủ cùng dự án" đã thành quen. "Nắng nóng thì cũng quen rồi. Dịp lễ anh em xác định ở lại làm để kịp tiến độ. Khi công trình hoàn thành, mình cũng thấy tự hào", anh nói.
Theo ông Nguyễn Cao Cường, chỉ huy công trường của đơn vị, phần việc đảm nhận gồm khoảng 1,1km đường và 7 cây cầu dài gần 1,8km, hiện đã đạt khoảng 80% tiến độ. Một số đoạn đã đủ điều kiện dỡ tải, dự kiến đầu tháng 5 sẽ triển khai, hướng tới thảm nhựa toàn tuyến vào cuối tháng 6-2026.
"Dịp lễ năm nay, chúng tôi duy trì khoảng 100 kỹ sư, công nhân, tổ chức thi công 24/24 giờ. Ngoài tăng ca, đơn vị cũng bố trí chế độ, động viên để anh em yên tâm làm việc", ông Cường cho biết.
Không khí khẩn trương cũng bao trùm công trường do Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn thi công. Anh Phạm Gia Khiêm, kỹ sư hiện trường, cho hay từ sau Tết Nguyên đán đến nay anh chưa về thăm nhà. "Tiến độ gấp nên anh em chia ca làm cả ban đêm. Dịp lễ này cũng vậy, cố gắng hoàn thành phần việc của mình", anh nói.
Theo Thiếu tá Đỗ Mạnh Hùng, chỉ huy trưởng thi công của đơn vị, toàn dự án đang triển khai 20 mũi thi công với hơn 400 kỹ sư, công nhân và trên 200 thiết bị. Riêng đơn vị ông duy trì hơn 200 nhân lực để đảm bảo tiến độ.
Hiện phần đường do Trường Sơn thi công đã có khoảng 1,5km đủ điều kiện dỡ tải, dự kiến trong tháng 5-2026 sẽ thêm 1,5km nữa. Tuy nhiên, các đoạn gần đầu cầu vẫn phải tiếp tục gia tải do yêu cầu kỹ thuật cao, có thể kéo dài đến cuối năm 2026.
Khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu nguồn vật liệu và chi phí tăng do giá nhiên liệu biến động. Ngoài ra, việc thi công xen kẽ cống thoát nước khiến tổ chức mặt bằng, thiết bị gặp không ít trở ngại.