Năm học 2026-2027 đánh dấu bước chuyển quan trọng của ngành giáo dục khi lần đầu tiên học sinh trên cả nước sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa (SGK). Những ngày gần đây, nhiều địa phương đồng loạt triển khai kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng giáo viên để chuẩn bị cho năm học mới.
Tuy nhiên, cùng với quá trình triển khai, không ít ý kiến cho rằng việc tập huấn tập trung đang gây áp lực về thời gian, ảnh hưởng đến kỳ nghỉ hè của giáo viên. Một số nơi còn bị phản ánh tổ chức mang tính hình thức, nội dung chưa thật sự sát thực tế giảng dạy.
Dù vậy, ở góc độ chuyên môn, nhiều giáo viên lâu năm cho rằng tập huấn SGK là yêu cầu không thể thiếu nếu muốn triển khai hiệu quả chương trình mới. Điều cần bàn không phải là “có nên tập huấn hay không”, mà là tập huấn theo cách nào để đem lại hiệu quả thực chất.
SGK không chỉ đơn thuần là tài liệu tham khảo hay học liệu bổ sung. Đây là học liệu chính thức gắn với mục tiêu chương trình, hệ thống bài học, phương pháp tổ chức hoạt động và định hướng kiểm tra, đánh giá học sinh. Vì vậy, khi thay đổi bộ sách hoặc triển khai một chương trình thống nhất trên toàn quốc, giáo viên bắt buộc phải được tiếp cận đầy đủ nội dung, cấu trúc và tinh thần của SGK mới.
Trong các đợt tập huấn trước đây theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhiều giáo viên từng phải dạy song song nhiều bộ sách khác nhau. Có thời điểm lớp 6, lớp 7 sử dụng bộ Cánh Diều, trong khi lớp 8, lớp 9 học bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Điều này khiến giáo viên phải liên tục cập nhật phương pháp và cách tiếp cận nội dung.
Khi cả nước chuyển sang dùng thống nhất một bộ SGK, những giáo viên chưa từng giảng dạy bộ sách này càng cần được bồi dưỡng kỹ lưỡng trước khi bước vào năm học mới.
Thông qua các buổi tập huấn, giáo viên thường được nghe tác giả SGK hoặc chuyên gia chuyên môn giới thiệu về cấu trúc sách, mục tiêu bài học, yêu cầu cần đạt, phương pháp tổ chức dạy học cũng như định hướng kiểm tra đánh giá. Ngoài ra còn có các video tiết dạy minh họa, hoạt động thảo luận chuyên môn để giáo viên hình dung rõ hơn cách triển khai trong thực tế.
Những nội dung này giúp giáo viên hiểu đúng tinh thần của chương trình, tự tin hơn khi xây dựng kế hoạch bài dạy và tổ chức lớp học. Chính vì thế, nhiều sở giáo dục yêu cầu giáo viên bắt buộc tham gia đầy đủ các đợt tập huấn, thậm chí có nơi không phân công giảng dạy đối với giáo viên không tham gia hoặc không đạt yêu cầu đánh giá sau tập huấn. Đây được xem là biện pháp mạnh nhằm đảm bảo chất lượng triển khai SGK mới ngay từ đầu năm học.
Dù việc tập huấn là cần thiết, nhưng thực tế nhiều giáo viên vẫn băn khoăn vì nội dung ở một số nơi còn nặng tính giới thiệu hình thức.
Không ít buổi tập huấn chỉ dừng ở việc giới thiệu cấu trúc sách, số tiết học, hệ thống kênh hình – kênh chữ hay các yêu cầu về phẩm chất, năng lực học sinh. Những nội dung này cần thiết nhưng chưa đủ. Điều giáo viên cần nhất chính là phương pháp tổ chức dạy học cụ thể.
Họ cần được giải đáp những câu hỏi rất thực tế như: Dạy bài này bằng hoạt động nào để học sinh hứng thú? Tổ chức thảo luận nhóm ra sao? Khai thác tư liệu như thế nào để phát triển năng lực học sinh? Kiểm tra, đánh giá theo định hướng mới bằng hình thức nào?
Nếu tập huấn chỉ dừng ở mức “giới thiệu sách”, giáo viên rất khó chuyển hóa kiến thức thành chất lượng tiết dạy trên lớp. Một đợt tập huấn hiệu quả phải giúp giáo viên biết cách thiết kế hoạt động học tập, xử lý tình huống trong lớp học và vận dụng linh hoạt SGK vào từng đối tượng học sinh cụ thể.
Một vấn đề khác được nhiều giáo viên nhắc đến là việc tập huấn hiện nay vẫn quá phụ thuộc vào hình thức trực tuyến. Hình thức này có ưu điểm là tiết kiệm kinh phí, triển khai được trên diện rộng và thuận lợi về mặt tổ chức. Tuy nhiên, hiệu quả chuyên môn chưa phải lúc nào cũng đạt như kỳ vọng.
Nhiều giáo viên cho biết, học trực tuyến khó tương tác trực tiếp với báo cáo viên, khó trao đổi sâu về các vấn đề phát sinh trong quá trình giảng dạy thực tế. Không ít buổi tập huấn gặp tình trạng đường truyền chập chờn, nội dung kéo dài khiến người học khó duy trì sự tập trung. Bên cạnh đó, việc quản lý nề nếp học tập cũng chưa thật sự hiệu quả. Có trường hợp giáo viên tham gia cho đủ danh sách nhưng không theo dõi đầy đủ nội dung.
Một số đợt tập huấn còn được tổ chức ngay trong năm học, khi giáo viên vừa dạy chính khóa vừa tham gia bồi dưỡng nên khó toàn tâm toàn ý tiếp thu kiến thức mới. Theo nhiều ý kiến, để nâng cao chất lượng thực chất, hoạt động tập huấn nên được tổ chức trực tiếp vào dịp hè, có lộ trình theo nhiều cấp độ.
Trước tiên là tập huấn đội ngũ giáo viên cốt cán cấp sở, chuyên viên bộ môn và tổ trưởng chuyên môn. Sau đó triển khai theo cụm trường, tổ chuyên môn và tiếp tục sinh hoạt chuyên đề tại từng đơn vị.
Quan trọng hơn, giáo viên cần được trực tiếp xây dựng kế hoạch dạy học, thiết kế bài giảng, dạy minh họa, dự giờ và góp ý lẫn nhau thay vì chỉ nghe giới thiệu lý thuyết. Đó mới là quy trình bồi dưỡng có khả năng tạo ra thay đổi thật sự trong lớp học.
Việc cả nước thống nhất sử dụng một bộ SGK là bước chuyển lớn của ngành giáo dục, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cơ quan quản lý đến từng nhà trường, giáo viên. Muốn đổi mới giáo dục đi vào thực chất, trước hết giáo viên phải được chuẩn bị đầy đủ cả về kiến thức lẫn phương pháp giảng dạy.
Một đợt tập huấn hiệu quả không chỉ giúp giáo viên “biết sách”, mà quan trọng hơn là giúp họ tự tin tổ chức giờ học, hiểu đúng tinh thần chương trình và vận dụng linh hoạt vào thực tế lớp học.
Những ngày đầu mùa nước, đồng cỏ năng ở Vườn quốc gia Tràm Chim (tỉnh Đồng Tháp) phủ một màu xanh non mướt mắt. Giữa không gian ấy, chương trình bảo tồn sếu đầu đỏ vẫn đang âm thầm bước tiếp, với mục tiêu lớn hơn nhiều so với việc đưa một loài chim quay lại nơi từng là "quê nhà".
Nhiều thập niên trước, sếu đầu đỏ từng là hình ảnh quen thuộc của vùng đất ngập nước Đồng Tháp Mười. Nhưng khi sinh cảnh thay đổi, nguồn thức ăn suy giảm, đàn sếu thưa dần rồi biến mất khỏi những bãi ăn quen thuộc.
Theo Tiến sĩ Trần Triết - Giám đốc Chương trình Bảo tồn Sếu Đông Nam Á, Ấn Độ, Thái Bình Dương, Úc thuộc Hội Sếu Quốc tế - câu chuyện bảo tồn hôm nay không thể chỉ nhìn bằng số lượng cá thể được nuôi thả.
"Việc thả sếu chỉ là phần nhìn thấy được. Điều quan trọng hơn là phục hồi hệ sinh thái, để vùng đất vận hành gần với quy luật tự nhiên, đồng thời gắn với mục tiêu phát triển nông nghiệp sinh thái, giảm phát thải", ông nói.
Chương trình của Đồng Tháp được xác định là chiến lược dài hạn, với giai đoạn đầu kéo dài 10 năm, hướng tới mục tiêu xây dựng quần thể khoảng 100 cá thể ngoài tự nhiên. Nhưng để đạt được điều đó, không gian sống cho sếu phải được mở rộng vượt ra ngoài khu vực bảo vệ nghiêm ngặt.
Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy, sếu có thể sử dụng cả đất nông nghiệp làm nơi kiếm ăn, sinh sống, thậm chí làm tổ trong mùa sinh sản. Điều này đặt ra yêu cầu mới cho Vườn quốc gia Tràm Chim: Phục hồi hệ sinh thái không chỉ bên trong vùng lõi mà cả khu vực sản xuất xung quanh.
Ông Đoàn Văn Nhanh, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn và Hợp tác quốc tế – Vườn quốc gia Tràm Chim, cho biết, nhiều chương trình quản lý sinh thái đã được triển khai liên tục, từ điều tiết nước, quản lý lửa đến khôi phục thảm thực vật và bãi ăn tự nhiên.
"Đề án bảo tồn sếu được xây dựng từ thực tế số lượng sếu suy giảm. Quá trình thực hiện luôn có sự tham vấn chuyên gia để bảo đảm định hướng phục hồi hệ sinh thái lâu dài", ông Nhanh chia sẻ.
Ở Tràm Chim, bảo tồn vì thế không còn là câu chuyện giữ lại vài khoảng rừng hay một loài chim quý. Đó là nỗ lực hàn gắn những mắt xích sinh thái đã từng bị đứt gãy trên một vùng đất ngập nước đặc biệt của miền Tây.
Muốn sếu sống được ngoài tự nhiên, sinh cảnh an toàn phải hiện diện cả ở nơi người dân canh tác. Đó là lý do mô hình lúa sinh thái đang dần trở thành một phần quan trọng trong chương trình bảo tồn tại Vườn quốc gia Tràm Chim.
Tại vùng đệm, nhiều nông hộ bắt đầu thay đổi cách làm ruộng: giảm phân hóa học, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật, ưu tiên phương thức canh tác thân thiện hơn với môi trường.
Là người đi đầu áp dụng mô hình này, ông Bùi Quang Sang, nông dân ấp Tân Hưng, xã Tràm Chim, cho rằng, việc giảm hóa chất không chỉ có lợi cho sản xuất mà còn mở thêm cơ hội cho sếu đầu đỏ quay lại.
"Tôi thấy mô hình này rất ý nghĩa. Ruộng sạch hơn, ít ô nhiễm hơn. Nếu môi trường được cải thiện thì đàn sếu có thể trở về, bà con ai cũng mong điều đó", ông Sang bộc bạch.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Trúc, Trưởng Bộ môn Nông học, Viện Cây ăn quả miền Nam, giá trị của chương trình nằm ở chỗ tạo ra sự kết nối giữa bảo tồn thiên nhiên và thực hành nông nghiệp bền vững.
Thực tế, hành trình phục hồi sếu đầu đỏ tại Vườn quốc gia Tràm Chim chưa thể đo đếm bằng thời gian ngắn. Đó là quá trình lâu dài, đòi hỏi khoa học, nguồn lực và sự đồng hành của cộng đồng.
Nhưng điều đáng ghi nhận là hướng đi ấy đang tạo ra những chuyển động tích cực: đất được cải thiện, nguồn nước được gìn giữ, nhận thức của người dân thay đổi từng bước. Và trên hết, câu chuyện bảo tồn đã vượt khỏi phạm vi của một dự án môi trường đơn thuần.
Trong khung giờ tan tầm, dòng xe máy từ các quận phía Tây Bắc liên tục đổ về trục Trường Chinh rồi dồn vào cửa ngõ Cộng Hòa khiến nhiều thời điểm phương tiện di chuyển chậm. Dù mật độ xe vẫn dày đặc, tình trạng ùn tắc kéo dài đã giảm đáng kể so với trước đây.
Công an Thành phố Hà Nội vừa thông báo phương án phân luồng, tổ chức giao thông phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, số 2 Đại lộ Thăng Long, phường Từ Liêm.
Theo thông báo, đại hội được tổ chức từ ngày 11/5 đến 13/5 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Đại lộ Thăng Long, phường Từ Liêm, Hà Nội). Để bảo đảm an ninh, an toàn giao thông và phục vụ công tác tổ chức sự kiện, lực lượng chức năng sẽ tổ chức phân luồng và hạn chế phương tiện trong nhiều khung giờ.
Cụ thể, ngày 11/5, việc tạm cấm và hạn chế phương tiện được áp dụng từ 12h đến 14h và từ 16h đến 17h30.
Trong hai ngày 12 và 13/5, các khung giờ tạm cấm và hạn chế gồm từ 6h30 đến 8h30, từ 12h30 đến 14h30 và từ 16h đến 17h30.
Trong thời gian trên, Hà Nội tạm cấm xe ô tô tải có khối lượng toàn bộ theo thiết kế từ 1,5 tấn trở lên và xe ô tô chở khách từ 16 chỗ trở lên lưu thông trên một số tuyến đường.
Các phương tiện được miễn trừ gồm xe buýt, xe thu gom rác, xe giải quyết sự cố, xe có phù hiệu bảo vệ, xe của lực lượng công an, quân đội và các phương tiện ưu tiên khác theo quy định của pháp luật.
Các tuyến đường nằm trong diện phân luồng, hạn chế gồm: Kim Mã, Nguyễn Chí Thanh, Trần Duy Hưng, Phạm Hùng đoạn từ Mễ Trì đến Đại lộ Thăng Long, Đỗ Đức Dục, Miếu Đầm, Vành đai 3 trên cao đoạn từ Hồ Tùng Mậu đến cầu Thanh Trì và chiều ngược lại, cùng đường gom Đại lộ Thăng Long đoạn từ Phạm Hùng đến cầu vượt Tỉnh lộ 70.
Để giảm áp lực giao thông tại khu vực phía Tây Thủ đô, Công an TP Hà Nội cũng đưa ra nhiều hướng di chuyển thay thế cho các phương tiện liên tỉnh.
Theo đó, xe từ các tỉnh phía Đông như Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Ninh đi các tỉnh phía Bắc, Tây Bắc được hướng dẫn lưu thông theo tuyến cầu Thanh Trì - cao tốc Hà Nội - Bắc Giang - Quốc lộ 18 và ngược lại.
Trong khi đó, các phương tiện từ phía Đông đi các tỉnh phía Tây, Tây Bắc như Phú Thọ, Sơn La, Điện Biên được phân luồng theo hướng cầu Thanh Trì - Đỗ Mười - Ngọc Hồi - Phan Trọng Tuệ - Cầu Bươu - Phúc La - Văn Khê - Lê Trọng Tấn - Quốc lộ 6 và chiều ngược lại.
Đối với phương tiện từ hướng Võ Văn Kiệt, cầu Thăng Long đi Đại lộ Thăng Long, lộ trình thay thế được khuyến nghị là Phạm Văn Đồng - Hồ Tùng Mậu - Cầu Diễn - Quốc lộ 32 - Tỉnh lộ 70 - Đại lộ Thăng Long và ngược lại.
Công an Thành phố Hà Nội yêu cầu người tham gia giao thông chấp hành nghiêm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng và chủ động lựa chọn lộ trình phù hợp để tránh ùn tắc.
Lực lượng chức năng cũng đề nghị các phương tiện khi gặp xe ưu tiên đang phát tín hiệu làm nhiệm vụ phải nhanh chóng chuyển hướng vào các tuyến đường ngang hoặc nút giao gần nhất theo hướng dẫn để nhường đường cho đoàn xe ưu tiên.
