Bốn năm trước, vợ chồng chị Huyền Trang bắt đầu làm vườn trên sân thượng tầng 5, rộng 20 m2. Đầu năm nay, họ làm khung sắt, tạo thêm một mặt sàn 60 m2 để mở rộng vườn.
Vợ chồng chị chi 200 triệu đồng cho khu vườn, trong đó 140 triệu đồng đầu tư khung sắt, 60 triệu đồng mua chậu, phân bón, cây giống và giá thể. Hệ chậu được làm từ nhựa HDPE, gom nước về một chỗ giúp cho sàn luôn khô và sạch sẽ.
Thời gian đầu, cứ cuối tuần vợ chồng chị Trang chạy xe máy ra cánh đồng cách nhà một km nhặt phân bò, trâu. Chị ủ thêm rác hữu cơ nhà bếp một tháng, đóng thành bao 15 kg. Hai vợ chồng thuê thêm bốn nhân công, vác 200 bao đất lên tầng 6 bằng cầu thang bộ.
Bốn năm trước, vợ chồng chị Huyền Trang bắt đầu làm vườn trên sân thượng tầng 5, rộng 20 m2. Đầu năm nay, họ làm khung sắt, tạo thêm một mặt sàn 60 m2 để mở rộng vườn.
Vợ chồng chị chi 200 triệu đồng cho khu vườn, trong đó 140 triệu đồng đầu tư khung sắt, 60 triệu đồng mua chậu, phân bón, cây giống và giá thể. Hệ chậu được làm từ nhựa HDPE, gom nước về một chỗ giúp cho sàn luôn khô và sạch sẽ.
Thời gian đầu, cứ cuối tuần vợ chồng chị Trang chạy xe máy ra cánh đồng cách nhà một km nhặt phân bò, trâu. Chị ủ thêm rác hữu cơ nhà bếp một tháng, đóng thành bao 15 kg. Hai vợ chồng thuê thêm bốn nhân công, vác 200 bao đất lên tầng 6 bằng cầu thang bộ.
Hiện tại, chị Huyền Trang trồng rau theo mùa như mồng tơi, rau đay, rau muống, các loại bầu, bí, mướp, dưa chuột. Mùa đông ưu tiên trồng các loại su hào, bắp cải, cà chua và xà lách. Chị lắp đặt hệ thống khung sắt để làm giàn, trồng các loại cây leo như cà chua, các loại dưa, bầu, bí, mướp.
Hiện tại, chị Huyền Trang trồng rau theo mùa như mồng tơi, rau đay, rau muống, các loại bầu, bí, mướp, dưa chuột. Mùa đông ưu tiên trồng các loại su hào, bắp cải, cà chua và xà lách. Chị lắp đặt hệ thống khung sắt để làm giàn, trồng các loại cây leo như cà chua, các loại dưa, bầu, bí, mướp.
Khu vườn nhỏ 20 m2 ở tầng 5, vợ chồng chị Trang trồng các loại cây ăn quả lâu năm như vú sữa, hồng xiêm, nhãn, vải. Cây được trồng trong các thùng phuy nhựa 220 lít.
Khu vườn nhỏ 20 m2 ở tầng 5, vợ chồng chị Trang trồng các loại cây ăn quả lâu năm như vú sữa, hồng xiêm, nhãn, vải. Cây được trồng trong các thùng phuy nhựa 220 lít.
Theo kinh nghiệm của chị Trang, rệp thường bám ở phần ngọn cây ớt, đậu đũa hoặc mặt dưới lá dưa. Khi mật độ ít, chị dùng tay miết hoặc dùng vòi nước xịt mạnh để rửa trôi. Nếu rệp xuất hiện dày hơn, chị pha loãng nước rửa bát để xịt trực tiếp, những lá bị hại nặng sẽ được cắt bỏ.
“Muốn hạn chế rệp thì phải đuổi kiến vì kiến là trung gian khiến rệp lây lan nhanh hơn”, chị nói. Bà chủ vườn cũng thường rắc bã cà phê quanh gốc cây để ngăn sinh vật gây hại.
Riêng sâu vẽ bùa, chị cắt bỏ những lá có dấu vằn ngoằn ngoèo rồi mang đi bỏ xa khu vườn để tránh lây lan.
Theo kinh nghiệm của chị Trang, rệp thường bám ở phần ngọn cây ớt, đậu đũa hoặc mặt dưới lá dưa. Khi mật độ ít, chị dùng tay miết hoặc dùng vòi nước xịt mạnh để rửa trôi. Nếu rệp xuất hiện dày hơn, chị pha loãng nước rửa bát để xịt trực tiếp, những lá bị hại nặng sẽ được cắt bỏ.
“Muốn hạn chế rệp thì phải đuổi kiến vì kiến là trung gian khiến rệp lây lan nhanh hơn”, chị nói. Bà chủ vườn cũng thường rắc bã cà phê quanh gốc cây để ngăn sinh vật gây hại.
Riêng sâu vẽ bùa, chị cắt bỏ những lá có dấu vằn ngoằn ngoèo rồi mang đi bỏ xa khu vườn để tránh lây lan.
Để phòng sâu bệnh từ sớm, chị tự làm enzyme dứa bằng cách ngâm ba kg vỏ dứa với một kg đường nâu và 10 lít nước trong khoảng 10 ngày. Dung dịch sau khi lên men có màu nâu vàng, mùi chua nhẹ, được pha theo tỷ lệ một phần enzyme với năm phần nước rồi phun lên lá nhằm hạn chế trứng và ấu trùng sâu.
Để phòng sâu bệnh từ sớm, chị tự làm enzyme dứa bằng cách ngâm ba kg vỏ dứa với một kg đường nâu và 10 lít nước trong khoảng 10 ngày. Dung dịch sau khi lên men có màu nâu vàng, mùi chua nhẹ, được pha theo tỷ lệ một phần enzyme với năm phần nước rồi phun lên lá nhằm hạn chế trứng và ấu trùng sâu.
Mùa hè chị ưu tiên trồng các loại cây giàn leo như mướp, dưa. Với chị Trang, trồng các loại cây trái leo giàn kỳ công nhất vì phải tỉa lá, bón phân định kỳ theo sự phát triển của cây.
Mùa hè chị ưu tiên trồng các loại cây giàn leo như mướp, dưa. Với chị Trang, trồng các loại cây trái leo giàn kỳ công nhất vì phải tỉa lá, bón phân định kỳ theo sự phát triển của cây.
Hiện tại, khu vườn cung cấp đủ rau cho gia đình bốn người. Khi rau lên hàng loạt ăn không kịp, chị gửi tặng hàng xóm và bạn bè.
Với chị, việc tự tay trồng rau không chỉ để có thực phẩm sạch cho gia đình mà còn giúp các con hiểu hơn về thiên nhiên. Đây cũng là không gian để cả gia đình thư giãn, nghỉ ngơi sau một ngày bận rộn.
Hiện tại, khu vườn cung cấp đủ rau cho gia đình bốn người. Khi rau lên hàng loạt ăn không kịp, chị gửi tặng hàng xóm và bạn bè.
Với chị, việc tự tay trồng rau không chỉ để có thực phẩm sạch cho gia đình mà còn giúp các con hiểu hơn về thiên nhiên. Đây cũng là không gian để cả gia đình thư giãn, nghỉ ngơi sau một ngày bận rộn.
Vợ chồng chị Huyền Trang đi chở đất mang lên sân thượng làm vườn
Hassan Suleiman Ahmed, 28 tuổi, biệt danh AboFlah là nhà sáng tạo nội dung có sức ảnh hưởng ở khu vực Trung Đông và Bắc Phi. Kênh YouTube của anh có gần 49 triệu người đăng ký, đạt hơn 8 tỷ lượt xem. Tính mọi nền tảng, anh có hơn 70 triệu người theo dõi.
Ahmed sinh ra tại Kuwait trong một gia đình gốc Somalia. Anh từng phải bỏ dở đại học do khó khăn tài chính. Năm 2016, Ahmed lập kênh YouTube và đăng tải các video chơi game. Cha anh từng phản đối gay gắt, coi YouTube là "không gian của ma quỷ" và dọa từ mặt dù kênh đã đạt nửa triệu người đăng ký. Nhờ mẹ thuyết phục, anh mới tiếp tục công việc.
Nội dung kênh của Ahmed xoay quanh ba mảng: bình luận game, thử thách có thưởng và video cuộc sống. Điều giúp anh thu hút lượng lớn người theo dõi là việc gắn các cột mốc phát triển kênh với các dự án nhân đạo.
Tháng 6/2020, khi đạt 5 triệu người đăng ký, anh đóng góp và kêu gọi cộng đồng xây một nhà thờ Hồi giáo trị giá 26.000 USD, đồng thời chi 30.000 USD đào giếng tại Mali. Cuối năm đó, thông qua 3 giờ phát trực tiếp, anh huy động 165.000 USD để tài trợ 1.200 ca phẫu thuật mắt tại châu Phi. Đầu năm 2021, anh quyên góp 100.000 USD xây nhà cho người tị nạn Syria và tiếp tục huy động 155.000 USD trong 6 tiếng để lập trạm xá cho 10.000 người tại Yemen.
Đỉnh điểm trong các hoạt động của Ahmed là chiến dịch "Giúp họ có một mùa đông ấm áp hơn" vào tháng 1/2022. Đặt mục tiêu quyên 10 triệu USD hỗ trợ người tị nạn, Ahmed tự nhốt mình trong căn phòng kính dưới chân tháp Burj Khalifa (Dubai) và tuyên bố không ra ngoài nếu chưa đủ tiền.
Suốt 12 ngày đêm, anh sinh hoạt và phát trực tiếp. Ngày 18/1/2022, Ahmed bước ra khỏi lồng kính với tổng số tiền 11 triệu USD. Sự kiện này giúp anh lập hai kỷ lục Guinness: Buổi phát trực tiếp dài nhất (268 giờ 14 phút) và Buổi livestream quyên góp từ thiện có lượng người xem cùng lúc cao nhất (698.000 người). Hình ảnh của anh sau đó được thắp sáng trên tháp Burj Khalifa.
Ahmed cũng kết hợp thể thao với từ thiện. Anh khởi xướng giải bóng đá "Match for Hope" từ năm 2024, thu về 8,8 triệu USD. Tháng 2/2025, anh cùng YouTuber IShowSpeed làm đội trưởng thi đấu tại Qatar, mang về hơn 10 triệu USD. Ngày 30/1/2026, đội của anh tiếp tục thi đấu gây quỹ cho các dự án giáo dục toàn cầu.
Nói với The National, Ahmed cho biết thời đi học anh đạt điểm cao nhưng không có mục tiêu chuyên môn rõ ràng. "Ban đầu tôi làm YouTube chỉ để giúp đỡ gia đình. Điều tuyệt vời nhất là được lo cho cha mẹ mọi thứ họ cần", anh nói.
Vỏ cam giàu dinh dưỡng thiết yếu: Vỏ cam giàu vitamin C. Một khẩu phần khoảng 100 gram vỏ cam có thể chứa tới 45 mg vitamin C, tương đương khoảng 50% nhu cầu khuyến nghị hằng ngày cho người trưởng thành. Ngoài ra, vỏ cam còn giàu: Các hợp chất thực vật trong vỏ cam, như flavonoid và polyphenol, cũng có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, giúp giảm stress oxy hóa và bảo vệ tế bào.
Cung cấp nhiều chất xơ: Tương tự như phần thịt quả, vỏ cam cũng là một nguồn chất xơ phong phú. Trung bình, một vỏ cam nguyên có thể cung cấp khoảng 10,6 gram chất xơ – thậm chí nhiều hơn so với cùng một khẩu phần thịt quả cam. Đặc biệt, vỏ cam chứa nhiều pectin, một loại chất xơ hòa tan. Pectin giúp:
- Điều hòa nhu động ruột bằng cách làm chậm quá trình tiêu hóa.
- Tăng độ mềm và khối lượng phân, từ đó hỗ trợ phòng ngừa táo bón.
- Góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột có lợi...
Theo khuyến nghị dinh dưỡng, người trưởng thành nên bổ sung khoảng 28 gram chất xơ mỗi ngày. Việc bổ sung thêm chất xơ từ các nguồn tự nhiên như vỏ cam có thể giúp bạn dễ dàng đạt được mức khuyến nghị này.
Giàu chất chống oxy hóa: Vỏ cam là nguồn cung cấp dồi dào chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ cơ thể khỏi tổn thương tế bào do các gốc tự do gây ra. Nhiều nghiên cứu cho thấy hàm lượng polyphenol trong vỏ cam còn cao hơn so với nhiều loại trái cây họ cam quýt khác.
Các polyphenol này có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, có thể góp phần ngăn ngừa hoặc hỗ trợ kiểm soát nhiều bệnh tim mạch, bao gồm: Tiểu đường type 2; Một số loại ung thư; Suy giảm nhận thức do tuổi tác...
Ngoài ra, vỏ cam chứa nhiều limonene – một hợp chất thực vật đang được nghiên cứu với tiềm năng giảm nguy cơ ung thư da. Tuy nhiên, cần thêm nhiều bằng chứng lâm sàng để khẳng định rõ lợi ích này ở người.
Bảo vệ sức khỏe đường ruột: Vỏ cam là nguồn giàu prebiotic – loại carbohydrate đặc biệt có tác dụng nuôi dưỡng và thúc đẩy sự phát triển của các vi khuẩn "có lợi" trong ruột. Nhờ vậy, chúng góp phần duy trì sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột, vốn rất quan trọng cho sức khỏe tiêu hóa.
Ngoài ra, sự kết hợp giữa polyphenol và prebiotic trong vỏ cam có thể mang lại lợi ích kép: Vừa giảm viêm trong đường ruột, vừa cải thiện môi trường vi sinh. Điều này không chỉ tốt cho tiêu hóa, mà còn hỗ trợ sức khỏe tổng thể vì hệ vi sinh đường ruột liên quan mật thiết đến miễn dịch, chuyển hóa và thậm chí cả sức khỏe tâm thần.
Thành phần vỏ cam: Vỏ cam chứa nhiều hợp chất sinh học quan trọng. Flavonoid như hesperidin và narirutin giúp chống oxy hóa, giảm viêm và hỗ trợ mạch máu.
Pectin là chất xơ hòa tan giúp làm chậm tiêu hóa, nuôi lợi khuẩn và kiểm soát đường huyết. Tinh dầu trong vỏ cam, đặc biệt là limonene, có khả năng kháng viêm và kháng khuẩn.
Carotenoid như beta-carotene giúp bảo vệ tế bào và hỗ trợ hệ miễn dịch. Hàm lượng các chất này trong vỏ cao hơn phần múi.
Lợi ích với tim mạch: Vỏ cam có thể giúp giảm mỡ máu xấu và hỗ trợ ổn định huyết áp. Những hợp chất trong vỏ còn góp phần cải thiện độ nhạy insulin và hạn chế tình trạng viêm.
Việc bổ sung flavonoid từ vỏ cam cũng giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Cách sử dụng vỏ cam: Bạn có thể bào nhỏ vỏ cam và thêm vào sữa chua, yến mạch. Phần cùi trắng bên dưới vỏ cam chứa nhiều pectin.
Ăn cam nguyên quả giúp giữ lại tối đa dưỡng chất vì nước ép thường loại bỏ phần vỏ và cùi. Vỏ cam có thể đem sấy khô hoặc làm mứt để dùng dần, vừa dễ ăn vừa tiện bổ sung dưỡng chất.
Việc đun vỏ cam sạch với nước nóng tạo thành trà, giúp chiết xuất các hợp chất có lợi.
Vỏ cam nhìn chung được coi là an toàn cho hầu hết người trưởng thành khỏe mạnh, tuy nhiên cần lưu ý một số điểm quan trọng khi sử dụng:
- Bắt đầu với lượng nhỏ: Vỏ cam có kết cấu dai, cứng và vị đắng, nên có thể khó ăn nếu chưa quen. Hãy thử với một lượng nhỏ trước để cơ thể thích nghi.
- Rửa sạch kỹ: Vỏ trái cây họ cam quýt, bao gồm cam, thường có thể chứa thuốc trừ sâu, hóa chất hoặc vi khuẩn trên bề mặt. Vì vậy, cần rửa thật sạch trước khi dùng, tốt nhất là chọn cam hữu cơ nếu có điều kiện.
- Ăn ở mức vừa phải: Dù giàu chất xơ, nhưng bổ sung quá nhiều vỏ cam cùng lúc có thể gây đầy hơi, chướng bụng hoặc đau dạ dày ở một số người.
- Cách sử dụng đa dạng: Có thể bào nhỏ vỏ cam để làm lớp phủ hoặc gia vị cho nhiều món ăn như bánh nướng, salad, đồ uống, cơm hoặc cocktail. Ngoài ra, vỏ cam cũng có thể được dùng để pha trà hoặc làm mứt.
6h, chị Thu Hằng (35 tuổi) chở con rời nhà ở phường Tây Mỗ, sớm gần một tiếng so với thường ngày. "Tối qua xem dự báo, tôi biết hôm nay là đỉnh điểm đợt nóng nên cho con ngủ từ 21h để sáng đi sớm", chị nói.
Hai ngày cuối tuần, chị đã cảm nhận rõ mức độ gay gắt của đợt nắng nóng này. Trưa chủ nhật, vừa bước từ phòng họp phụ huynh cho con ra sân, chị thấy choáng váng, mắt mờ và hai cánh tay bỏng rát.
Tuy nhiên, kế hoạch tránh nóng của hai mẹ con chỉ hiệu quả một phần. Từ đầu ngày, nắng đã chói chang, hun nóng các tuyến đường. Đến 6h45, sân trường tiểu học ở phường Yên Hòa đã đông người, cả học sinh và phụ huynh dù gần một tiếng nữa mới đến giờ vào lớp.
Chị Hằng mua bữa sáng cho con trước cổng trường rồi đến cơ quan lúc 7h. "Phòng tôi có 7 người thì 5 người đến sớm trước cả tiếng, điều chưa từng xảy ra trước đây", chị nói.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, miền Bắc và Bắc Trung Bộ đang trải qua đợt nắng nóng diện rộng gay gắt nhất từ đầu mùa. Chiều 25/5, Hà Nội ghi nhận mức nhiệt 40,7 độ C, cao nhất cả nước. 4 trong 5 trạm quan trắc ở Thủ đô ghi nhận nhiệt độ từ 40 độ C trở lên.
Cũng trong ngày 25/5, 8 tỉnh, thành vùng đồng bằng Bắc Bộ và miền Trung ghi nhận nhiệt độ vượt 40 độ C. Theo dự báo, đợt nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt sẽ còn kéo dài ít nhất 48 giờ tới.
Chuyên gia thời tiết Huy Nguyễn cho biết đợt nóng này mang hiệu ứng tích nhiệt, nhiệt độ tăng dần qua từng ngày. Nền nhiệt ngày 25/5 tăng thêm 0,5-1 độ C so với hôm trước.
Tại Hà Nội, sự ngột ngạt càng trầm trọng hơn do "hiệu ứng đảo nhiệt" của đô thị nén. Tỷ lệ bê tông hóa cao, mặt đường nhựa hấp thụ bức xạ lớn, cộng với nhà cao tầng cản gió khiến không khí khó đối lưu. Khối nhiệt này liên tục bị cộng hưởng bởi khí thải giao thông và hơi nóng từ hàng triệu máy điều hòa. Do đó, nhiệt độ thực tế hắt lên từ mặt đường giữa trưa có thể vượt 50 độ C.
Nhiệt độ cao kèm nắng gay gắt buộc người dân phải thay đổi nhịp sinh hoạt để thích ứng. Tại các công viên như Thống Nhất hay Thanh Xuân, 6h sáng đã gần như không còn người tập thể dục dù thường ngày phải 7-8h mới kết thúc.
Nhiều người dân Thủ đô chủ động đi làm sớm hơn để tránh thời điểm mặt đường bắt đầu hắt hơi nóng. Anh Minh Nhật, 37 tuổi, ở phường Nghĩa Đô đi làm từ 6h "cho mát". Anh cho biết trục đường Hoàng Quốc Việt vào trung tâm phường Hoàn Kiếm ngày thường khoảng 7h mới ùn ứ, nhưng hôm 25/5 đông đúc ngay từ 6h30.
Đến cơ quan lúc 7h, anh Nhật cùng nhiều đồng nghiệp vẫn kịp ngả ghế ngủ bù chục mấy chục phút sau khi ăn sáng rồi mới bắt đầu làm việc lúc 8h.
Tiểu thương tại Hà Nội cũng đẩy sớm giờ làm. Vợ chồng ông Quốc Cường, 65 tuổi, ở phường Thanh Liệt đổi giờ đến chợ đầu mối nhập gà từ 4h lên 2h. Hơn 9h, ông dọn hàng thay vì bán đến 12h như mọi khi, do nhiệt độ từ mặt đường và lò đun nước tăng cao.
Tại các chợ dân sinh, người dân mua thực phẩm từ 5h30. Anh Hoàng Văn Hoạt, người bán thịt ở chợ Cổ Nhuế, phường Đông Ngạc, cho biết khách đến đông từ 5h. Nắng nóng khiến lượng bán giảm, gia đình anh chỉ làm một con lợn thay vì hai con. "Người dân đi chợ sớm nên hơn 9h là vợ chồng tôi dọn hàng ra về", tiểu thương nhà ở Phúc Thọ, ngoại thành Hà Nội, nói.
Trước tình hình thời tiết cực đoan, các bản tin y tế liên tục cảnh báo người dân hạn chế tối đa hoạt động ngoài trời trong khung giờ 11h-16h, chú ý bù nước và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột để phòng nguy cơ kiệt sức, sốc nhiệt, đột quỵ.