Theo Space, nhiệm vụ mang tên Flight 12, là vụ phóng dưới quỹ đạo. Công ty không đặt mục tiêu thu hồi và tái sử dụng các tầng tên lửa, do đó chúng không quay trở lại căn cứ mà đáp xuống biển.
Đây là chuyến bay thử thứ 12 với Starship kể từ năm 2023 nhưng là lần phóng đầu tiên năm nay và cũng là lần đầu của V3 – phiên bản Starship mới nhất thay thế cho V2, từng thực hiện thành công chuyến bay thử nghiệm cuối cùng giữa tháng 10 năm ngoái.
Khi cất cánh, một trong 33 động cơ ở tầng đẩy Super Heavy bên dưới gặp sự cố, nhưng vụ phóng vẫn tiếp diễn. Vài phút sau, tầng đẩy Super Heavy tách khỏi tàu Ship 39 – tầng trên của tên lửa Starship V3. Tàu Ship tiếp tục hành trình dù một trong 6 động cơ ngừng hoạt động, khiến 5 động cơ còn lại phải khai hỏa lâu hơn để bù đắp. Dan Huot, người phát ngôn SpaceX, cho biết Starship V3 vẫn di chuyển theo quỹ đạo “trong giới hạn cho phép”. Trong khi đó, Super Heavy quay trở lại Trái Đất, rơi xuống Vịnh Mexico.
20 phút sau khi phóng, V3 bắt đầu triển khai 22 vệ tinh Internet Starlink giả mà nó mang theo. Trong số này có hai vệ tinh “Dodger Dogs” trang bị camera, giúp chụp ảnh Starship ngoài không gian. Space đánh giá, quá trình này diễn ra suôn sẻ và nhanh hơn nhiều so với các lần triển khai tải trọng trước đây.
50 phút sau khi phóng, Ship 39 bắt đầu quay trở lại khí quyển. Khoảng 18h40 ngày 22/5 (6h40 ngày 23/5 giờ Hà Nội). Tàu Ship đáp xuống Ấn Độ Dương với hai động cơ, đổ nhào và phát nổ đúng như dự kiến. Thử nghiệm kết thúc trong tiếng vỗ tay reo hò của các nhân viên SpaceX.
Dù SpaceX không có ý định thu hồi Ship 39, tầng tên lửa này có vẻ đã “sống sót” sau quá trình tái nhập khí quyển mà không có dấu hiệu cháy lớp chắn nhiệt như đã thấy trong một số chuyến bay thử nghiệm gần đây.
V3 là tên lửa lớn và mạnh nhất từng được chế tạo với chiều cao khoảng 124 m. Tầng đẩy Super Heavy của V3 trang bị 33 động cơ Raptor 3, ước tính cung cấp lực đẩy khoảng 8,2 triệu kg khi cất cánh, mạnh hơn gần 10% so với các thế hệ Super Heavy trước đó. Tàu Ship, tầng trên của V3, sử dụng 6 động cơ Raptor 3, tạo ra lực đẩy hơn 1,5 triệu kg.
Theo Gizmodo, với thiết kế trên, trọng tải của Starship V3 lớn hơn hẳn, có thể chở 100 tấn hàng lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, vượt xa mức 35 tấn của V2. V3 cũng cao hơn khoảng 1,5 m và trang bị đai kết nối hai tầng kiểu mới. Ngoài ra, V3 chỉ có ba thay vì bốn vây lưới để giữ ổn định khi lao xuống, mỗi chiếc lớn hơn khoảng 50% so với vây lưới của V2.
V3 cất cánh từ bệ phóng số 2, bệ phóng mới với những nâng cấp giúp thu hồi tên lửa nhanh hơn và quá trình chuẩn bị dễ dàng hơn, tại căn cứ Starbase của SpaceX ở Nam Texas. “Tên lửa mới, bệ phóng mới, chúng tôi đang học hỏi rất nhiều về các hệ thống này khi vận hành chúng lần đầu tiên”, Dan Huot, người phát ngôn của SpaceX, cho biết trong nỗ lực phóng thử V3 hôm 21/5. Nỗ lực này bị hủy bỏ phút chót do sự cố kẹt chốt thủy lực.
SpaceX thiết kế Starship để tái sử dụng hoàn toàn và từng thu hồi thành công các tầng đẩy Super Heavy bằng cánh tay “đũa” của tháp phóng, bắt lấy tầng đẩy giữa không trung. Dù vậy, công ty đến nay vẫn chưa thử bắt tầng trên Ship. Tùy vào kết quả của vụ phóng V3 đầu tiên, SpaceX có thể sẽ thử làm điều này trong nhiệm vụ Flight 13 hoặc 14 sắp tới.
V3 là bản nâng cấp lớn so với V2 và V1 trước đó, đồng thời tích hợp những bộ phận quan trọng giúp hoàn thiện khả năng vận hành của phương tiện, bao gồm cổng ghép nối để tiếp nhiên liệu ngoài không gian. Khả năng này sẽ cần thiết cho các nhiệm vụ tương lai, khi Starship cần bay vượt ra khỏi quỹ đạo Trái Đất tầm thấp như trong chương trình Artemis của NASA.
NASA ký hợp đồng với SpaceX để sử dụng Starship làm một trong những tàu đổ bộ Mặt Trăng của chương trình Artemis. Thời hạn hoàn thành phương tiện đang đến rất gần. Nhiệm vụ Artemis III dự kiến diễn ra cuối 2027, đưa tàu Orion cùng phi hành đoàn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp để gặp và ghép nối với Starship, qua đó đánh giá khả năng liên kết trên quỹ đạo của hai phương tiện. Nếu thành công, Starship sẽ đưa phi hành gia lên bề mặt Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis IV, dự kiến vào năm 2028.
Các kỳ World Cup từ lâu không chỉ là ngày hội thể thao lớn nhất hành tinh, mà còn được xem như "phòng thí nghiệm công nghệ" quy mô toàn cầu, nơi trình làng và thử nghiệm những công nghệ thể thao tiên tiến nhất.
Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất tại giải đấu năm nay nằm ngay trong trái bóng thi đấu. Bên trong quả bóng là cảm biến đo lường quán tính (IMU), có khả năng gửi dữ liệu vị trí và gia tốc tới hệ thống với tần suất 500 lần mỗi giây. Nhờ đó, hệ thống có thể xác định chính xác thời điểm bóng rời chân cầu thủ trong các tình huống tranh cãi.
Dữ liệu từ trái bóng được kết hợp với mạng lưới camera chuyên dụng theo dõi 29 điểm trên cơ thể mỗi cầu thủ để tạo ra mô hình 3D của pha bóng. Đây là nền tảng giúp hệ thống bắt việt vị bán tự động (SAOT) hỗ trợ tổ VAR đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn, giảm thời gian gián đoạn trận đấu.
Không chỉ hỗ trợ trọng tài, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang thay đổi cách các đội bóng chuẩn bị và điều chỉnh chiến thuật. Hệ thống AI theo dõi vị trí của toàn bộ 22 cầu thủ cùng trái bóng từ 50 - 100 lần mỗi giây thông qua mạng lưới camera lắp quanh sân vận động.
Từ khối dữ liệu khổng lồ này, AI có thể phát hiện khoảng trống chiến thuật, đánh giá xu hướng di chuyển của đối thủ và cảnh báo tình trạng quá tải thể lực của cầu thủ. Các phân tích được gửi trực tiếp tới ban huấn luyện, hỗ trợ việc điều chỉnh nhân sự và chiến thuật theo thời gian thực.
Một công nghệ khác thu hút sự chú ý của người hâm mộ là Ref-cam - camera siêu nhỏ gắn trên người trọng tài. Hệ thống mang đến góc nhìn từ chính vị trí của trọng tài trên sân, giúp khán giả theo dõi trận đấu theo cách hoàn toàn mới.
Trong khi đó, giới nghiên cứu thể thao tận dụng dữ liệu từ Ref-cam để phân tích quá trình ra quyết định của trọng tài, đánh giá góc quan sát và tối ưu hóa công tác đào tạo trong tương lai.
Bóng đá hiện đại cũng chứng kiến sự xuất hiện của các thiết bị sinh trắc học siêu nhỏ được tích hợp trong trang phục thi đấu. Các cảm biến này theo dõi nhịp tim, lượng oxy trong máu, mức độ mất nước và cường độ va chạm mà cầu thủ phải chịu trong trận đấu.
Những dữ liệu thu thập được giúp đội ngũ y tế xây dựng chương trình hồi phục cá nhân hóa, đồng thời dự báo sớm nguy cơ chấn thương để bảo vệ cầu thủ trước lịch thi đấu ngày càng khắc nghiệt.
Sự hiện diện ngày càng sâu của công nghệ vẫn tạo ra những tranh luận trong giới bóng đá. Tuy nhiên nhiều chuyên gia cho rằng các công nghệ mới không làm mất đi cảm xúc của môn thể thao vua, mà góp phần tăng tính công bằng, nâng cao chất lượng chuyên môn và mang đến trải nghiệm theo dõi trực quan hơn cho người hâm mộ trên toàn thế giới.
Cách phản ánh hành vi vi phạm giao thông qua VNeID
Cách phản ánh hành vi vi phạm luật giao thông qua VNeID.
Nghị định 61 (có hiệu lực từ 1/4/2026) quy định về danh mục, quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (25 loại) và quy trình thu thập dữ liệu từ người dân (qua VNeID, email, trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền) để phát hiện, xử phạt vi phạm hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
Người dùng có thể gửi ảnh, video về các hành vi vi phạm giao thông qua ứng dụng VNeID cũng như lựa chọn ẩn danh để giữ bảo mật thông tin cá nhân. Các thông tin khác cũng có thể cung cấp nếu có, như thông tin người bị hại hoặc người bị kiến nghị. Người gửi cần chịu trách nhiệm về tính xác thực thông tin mà mình cung cấp.
Thời gian giải quyết phản ánh khoảng 30-60 ngày tùy trường hợp. Theo quy định mới, các dữ liệu từ camera, thiết bị ghi âm, ghi hình, hệ thống giám sát… do người dân, doanh nghiệp cung cấp có thể trở thành căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác minh và xử lý các lỗi vi phạm hành chính.
Đến nay, giới khoa học biết rất ít về bạch tuộc cổ đại vì chúng có cơ thể mềm và hiếm khi được bảo tồn dưới dạng hóa thạch, ngoại trừ phần mỏ cứng chắc.
Trong nghiên cứu mới, nhà cổ sinh vật Yasuhiro Iba tại Đại học Hokkaido (Nhật Bản) cùng đồng nghiệp nghiên cứu 15 hóa thạch mỏ lớn từng được cho là của mực ma cà rồng, nhưng thực chất thuộc về nhóm bạch tuộc cổ đại Nanaimoteuthis. Sử dụng hình ảnh kỹ thuật số, họ cũng phát hiện thêm 12 hóa thạch mỏ bạch tuộc khác ẩn trong các lớp đá kỷ Phấn trắng với niên đại 72-100 triệu năm.
Trong số này, đáng chú ý nhất là Nanaimoteuthis haggarti, loài bạch tuộc có mỏ lớn hơn mực khổng lồ hiện đại, vốn có cơ thể dài tới 13 m và được coi là động vật không xương sống lớn nhất từng ghi nhận. Dựa vào mối quan hệ giữa kích thước hàm và chiều dài cơ thể ở các loài bạch tuộc vây ngày nay, nhóm nghiên cứu ước tính N. haggarti thậm chí có chiều dài toàn thân 7-19 m, vượt qua mực khổng lồ hiện đại. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Science hôm 23/4.
Theo Guardian, bạch tuộc hiện đại không nuốt chửng con mồi mà dùng những cánh tay dài, linh hoạt để bắt và khống chế, sau đó xé mồi bằng mỏ. Các hóa thạch mỏ mang dấu mòn rõ rệt, chỉ ra chiến lược săn mồi tương tự thời xưa. Ở những cá thể lớn nhất, mỏ bị mài mòn đáng kể, dần trở nên cùn và tròn hơn, đồng thời có một số vết trầy xước, sứt mẻ.
Iba nói: "Bạch tuộc có lẽ đã sử dụng cánh tay dài để tóm lấy con mồi và dùng hàm dưới mạnh mẽ để nghiền nát cấu trúc cứng như vỏ hoặc xương. Vết mòn rõ rệt trên hàm cho thấy chúng thường xuyên xử lý con mồi cứng".
N. haggarti có thể là đối thủ xứng tầm của những kẻ săn mồi có xương sống thời tiền sử như cá mập, thằn lằn cổ rắn, thương long. Theo Iba, loài bạch tuộc này đã tận dụng kích thước khổng lồ, những cánh tay linh hoạt và cú cắn mạnh để trở thành kẻ săn mồi hàng đầu đại dương cổ đại.
"Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy chúng không đơn thuần là phiên bản lớn của bạch tuộc hiện đại. Chúng là kẻ săn mồi khổng lồ đứng đầu chuỗi thức ăn biển vào kỷ Phấn trắng. Điều này thay đổi quan điểm cho rằng trong kỷ Phấn trắng, biển chỉ do những loài săn mồi có xương sống kích thước lớn thống trị", Iba cho biết.
Nghiên cứu mới khiến các nhà khoa học đặt câu hỏi, liệu có những sinh vật biển thậm chí còn lớn hơn hay không. Adiel Klompmaker, nhà cổ sinh vật tại Bảo tàng Đại học Alabama, lưu ý rằng những hóa thạch mỏ mới được tìm thấy trong trầm tích nước tương đối nông. Ông chia sẻ với National Geographic: "Tôi tự hỏi dưới vùng biển sâu hơn trong kỷ Phấn trắng từng tồn tại những gì, còn những sinh vật nào đang ẩn náu ngoài kia mà chúng ta chưa biết đến".
